సిడ్నీ

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
Sydney
New South Wales
Australia
Sydney skyline at dusk - Dec 2008.jpg
Lua error in మాడ్యూల్:Location_map at line 502: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/Australia" does not exist.
Coordinates33°51′35.9″S 151°12′40″E / 33.859972°S 151.21111°E / -33.859972; 151.21111Coordinates: 33°51′35.9″S 151°12′40″E / 33.859972°S 151.21111°E / -33.859972; 151.21111
Population4,504,469[1] (1st)
 • Density2,058/km2 (5,330.2/sq mi) (2006)[2]
Established26 January 1788
Area12,144.6 km2 (4,689.1 sq mi)
Time zoneAEST (UTC+10)
 • Summer (DST)AEDT (UTC+11)
Location
LGA(s)various (38)
CountyCumberland
State electorate(s)various (49)
Federal Division(s)various (24)
Mean max temp Mean min temp Annual rainfall
21.7 °C
71 °F
13.8 °C
57 °F
1,212.8 in

సిడ్నీ (pronounced /ˈsɪdni/[3]) ఆస్ట్రేలియాలో అతిపెద్ద మరియు అధిక జనసాంద్రతగల నగరం మరియు ఇది న్యూ సౌత్ వేల్స్ యొక్క రాష్ట్ర రాజధానిగా ఉంది. తస్మాన్ సముద్రం యొక్క ఆగ్నేయ ఆస్ట్రేలియా తీరంలో సిడ్నీ ఉంది. సిడ్నీలో నివసించేవారిని సిడ్నీసైడర్స్ అని పిలుస్తారు, ఇక్కడ ప్రపంచం నలుమూలలో ఉన్న అనేకప్రాంతాల నాగరికమైన మరియు అంతర్జాతీయమైన జనసమూహం ఉంది.[4]

1788లో ఆర్థర్ ఫిలిప్ ఆస్ట్రేలియా సిడ్నీలోని మొదటి బ్రిటీష్ స్థావరాన్ని సిడ్నీ అఖాతం వద్ద స్థాపించారు[5], ఈయన శిక్షాస్మృతి వలసరాజ్యంగా ఉన్న ఫస్ట్ ఫ్లీట్ యొక్క సైనికాధికారిగా ఉన్నారు. పోర్ట్ జాక్సన్ చుట్టూ ఉన్న కొండల మీద నగరాన్ని నిర్మించబడింది, దీనిని సాధారణంగా సిడ్నీ హార్బర్ అని పిలుస్తారు, అక్కడ ప్రధానంగా విశిష్టమైన సిడ్నీ ఒపేరా హౌస్ మరియు హార్బర్ బ్రిడ్జ్ కనిపిస్తాయి. మహానగర ప్రాంతంలోని పోషక ప్రాంతాల చుట్టూ జాతీయ ఉద్యానవనాలు మరియు తీరప్రాంతాలలో ఉపసాగరాలు, నదులు, ప్రవేశద్వారాలు మరియు ప్రముఖమైన బోండి బీచ్ వంటి సముద్ర తీరాలు ఉన్నాయి. నగరంలోపల అనేక ముఖ్యమైన ఉద్యానవనాలు ఉన్నాయి, అందులో హైడ్ పార్క్ మరియు రాయల్ బొటానికల్ గార్డెన్స్ ముఖ్యమైనవి.

2010లో, 2థింక్‌నౌ అనే నూతనకల్పన సంఘం అందించిన ఇన్నోవేషన్ సిటీస్ టాప్ 100 ఇండెక్స్‌లో ఆర్థిక నూతన కల్పన కొరకు ఆసియాలో 7వ స్థానం మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 28వ స్థానం సిడ్నీ పొందింది.[6] మెర్సెర్ హ్యూమన్ రిసోర్స్ కన్సల్టింగ్ మరియు ది ఎకనామిస్ట్ ప్రకారం ప్రథమ స్థానంలో ఉన్న 10 ప్రపంచంలో అత్యంత జీవించదగిన నగరాలలో సిడ్నీ ఒకటిగా ఉంది.[7][8]

సిడ్నీ వాణిజ్యం, కళలు, ఫ్యాషన్ (ఆధునికత), సంస్కృతి, వినోదం, సంగీతం, విద్య మరియు పర్యాటకరంగం కొరకు ప్రసిద్ధి చెందిన అంతర్జాతీయ కేంద్రంగా ఉండి GaWC యొక్క ఆల్ఫా + ప్రపంచ నగరాలలో ఒకటిగా అయ్యింది. సిడ్నీ అనేక అంతర్జాతీయ క్రీడా పోటీలను నిర్వహించింది, అందులో 1938 బ్రిటీష్ ఎంపైర్ గేమ్స్, 2000 సమ్మర్ ఒలింపిక్స్ మరియు 2003 రగ్బీ వరల్డ్ కప్ యొక్క ఫైనల్ ఆట ఉన్నాయి. సిడ్నీ (కింగ్స్‌ఫోర్డ్ స్మిత్) విమానాశ్రయం సిడ్నీలో ప్రధాన విమానాశ్రయంగా సేవలను అందిస్తోంది.[9]

చరిత్ర[మార్చు]

కుర్నెల్ పెనిన్సుల తీరంలో గ్వీగల్ ఆదిమవాసులు మరియు కెప్టేన్ జేమ్స్ కుక్ యొక్క మొదటి పరిచయమును చూపిస్తున్న కళాకృతి

కనీసం 30,000ల సంవత్సరాల నుండి దేశీయ ఆస్ట్రేలియన్లు సిడ్నీ ప్రాంతంలో నివసించినట్టు రేడియో కార్బన్ నమోదులు సూచిస్తున్నాయి.[10] సిడ్నీ ఉపసాగరం యొక్క సంప్రదాయ దేశీయ నివాసితులుగా కాడిగల్ జనాభా ఉండేది, వీరి భూభాగం గతంలో జాక్సన్ నౌకాశ్రయం దక్షిణం నుండి పీటర్‌షామ్ వరకు విస్తరించబడింది.[11] 1788లో ఫస్ట్ ఫ్లీట్ రాక పూర్వం ఉన్న జనసంఖ్య యొక్క అంచనాలు వివాదస్పదంగా ఉండటంతో, ఉజ్జాయింపుగా 4,000–8,000ల మంది ఆదిమవాసులు బ్రిటీష్ వారు రాక పూర్వం సిడ్నీలో నివసించారు. బ్రిటీష్ వారు ఈ దేశీయ ప్రజలను "ఇయోరా" అని పిలిచేవారు, [12] ఎందుకంటే వారు ఎక్కడ నుంచి వచ్చారు అని అడిగినప్పుడు వారి భాషలో "ఇయోరా " అని సమాధానం చెప్పేవారు, దీనర్థం వారి భాషలో "ఇక్కడ" లేదా "ఈ ప్రాంతం నుండే" అని సమాధానం ఇచ్చేవారు.[11] సిడ్నీ ప్రాంతంలో మూడు భాషా సమూహాలు ఉన్నాయి, ఇవి చిన్న తెగలవారు మాట్లాడే మాండలికాలుగా విభజించబడినాయి. ప్రధాన భాషలలో దారుగ్ (కాడిగల్, సిడ్నీ నగరంలోని మూలమైన నివాసితులు, దారుగ్ యొక్క తీరప్రాంత మాండలికాన్ని మాట్లాడతారు), ధరవాల్ మరియు గురింగై ఉన్నాయి. ప్రతి తెగకు ఒక భూభాగం ఉంది, లభ్యమయ్యే వనరులను బట్టి ప్రాంతం యొక్క ప్రదేశాన్ని నిర్ణయించబడేది. ఈ నివాసాల (ఆల్చిప్పల కుప్పల వంటివి) యొక్క ఆధారాలను పట్టణీకరణ నాశనం చేసినప్పటికీ, అనేక సిడ్నీ రాతిశిల్పాలు, చెక్కిన శిల్పాలు మరియు శిల్ప కళ ఇంకనూ సిడ్నీ నదీమైదానం యొక్క హాక్స్‌బరీ ఇసుకరాళ్ళ మీద నిలిచి ఉంది.[13]

1794 లో నేరస్థుడు మరియు కళాకారుడు థోమస్ వాట్లింగ్ చే పెయింట్ చేయబడిన సిడ్నీ కొవ్ యొక్క ఒక ఉత్తర సామాన్యమైన దృశ్యం.

1770లో, బ్రిటీష్ సముద్ర కాప్టైన్ లెఫ్టినంట్ జేమ్స్ కుక్, కుర్నెల్ ద్వీపకల్పంలోని బోటనీ ఉపసాగరానికి విచ్చేశారు. గ్వేగల్ అనబడే ఆదిమవాసులను కుక్ మొదటగా కలుసుకున్నారు.[14] బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం సూచన ప్రకారం, 1788 జనవరి 18లో 11 ఓడల సమూహంతో బోటనీ ఉపసాగరం‌కు విచ్చేసిన ఆర్థర్ ఫిలిప్ ఖైదీల స్థావరాన్ని స్థాపించారు. సారంలేని మట్టి మరియు తాజానీటి కొరత వల్ల ఈ ప్రాంతం త్వరలోనే నివాసయోగ్యం కాదని నిర్ణయించబడింది. ఫిలిప్ తదనంతరం 1788 జనవరి 26లో పోర్ట్ జాక్సన్ మీద సిడ్నీ ఉపసాగరం వద్ద తీరంకన్నా ఒక ప్రవేశద్వారం ఎత్తులో స్థావరాలను నిర్మించారు. దానిపేరును అతను బ్రిటీష్ ఆంతరంగిక కార్యదర్శి పేరు మీదగా మరియు స్థావరాల స్థాపనకు అధికారపత్రాన్ని ఫిలిప్‌కు ఇవ్వటంలో సిడ్నీ పోషించిన పాత్రకు గుర్తింపుగా థామస్ టౌన్‌షెండ్, లార్డ్ సిడ్నీ అని పెట్టారు. సిడ్నీ గురించి ఫిలిప్ ఆలోచించే ముందు వరకూ వాస్తవంగా దానిపేరు ఆల్బియన్ అని ఉంది.[15]

గార్డెన్ పాల్లెస్ దగ్గర 1879 యొక్క అంతర్జాతీయ వస్తుప్రదర్శనశాల

అయినప్పటికీ 1789లో, లా పెరౌజ్ నాయకత్వంలోని ఫ్రెంచ్ అన్వేషణా బృందం బోటనీ బేలో ప్రవేశించిన కొద్దికాలానికే, మహావిపత్తును కలుగుచేసే అనేకమందికి ఒకే సమయంలో వచ్చే వ్యాధి ఆటలమ్మ ఇయోరా ప్రజలు మరియు చుట్టుప్రక్కల ఉన్న సమూహాల ద్వారా వ్యాపించింది, దాని ఫలితంగా స్థానిక ఆదిమవాసులు వేలల్లో చనిపోయారు మరియు మృతదేహాలు తేలుతూ ఉండటాన్ని సిడ్నీ నౌకాశ్రయం నీటిలో చూడబడింది.[16] స్థావరాల యొక్క ఆరంభ సంవత్సరాల గురించి అతను అందించిన సమాచారం ప్రధాన మూలంగా ఉన్న వలసరాజ్య చరిత్రకారుడు మరియు ఫస్ట్ ఫ్లీట్ అధికారి వాట్కిన్ టెంచ్, ఈ వ్యాప్తిచెందే వ్యాధికి కారణం ఆదిమవాసులుగా సూచించారు, వీరు ఆస్ట్రేలియాకు వచ్చిన వెనువెంటనే మరణించిన (ఆటలమ్మ కారణంగా జరిగిఉండవచ్చు) ఫ్రెంచి నావికుడి యొక్క శవాన్ని పెట్టిన గొయ్యిని కదల్చటం మూలంగా సంక్రమించి ఉంటుందని సూచించారు మరియు ఈ శవాన్ని బోటనీ బేలో పాతిపెట్టారు.[17]

ఏప్రిల్ 1789లో ఆటలమ్మగా భావించబడిన వ్యాధి బారినపడి బ్రోకెన్ బే మరియు బోటనీ బే మధ్య ప్రాంతాలలోని 500 నుండి 1000 మంది వరకూ ఆదిమవాసులు మృతిచెందారు.[12] బ్రిటీష్ స్థావరాలు విధ్వంసకరమైన వ్యతిరేకతను ఎదుర్కున్నాయి, ముఖ్యంగా బోటనీ బే చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతంలోని పెముల్వుయ్ వ్యతిరేకించారు మరియు విభేదాలు హాక్స్‌బరీ నది చుట్టుప్రక్కలలో సాధారణమైపోయాయి. 1820 నాటికి చాలా కొద్దిమంది ఆదిమవాసులు మిగిలారు మరియు గవర్నర్ మాకరీ నాగరికత, క్రైస్తవమతాంతీకరణ మరియు ఆదిమవాసులను వారి తెగ నుండి తొలగించి విద్యావంతులను చేయటం వంటి ప్రోత్సాహకాలను ఆరంభించారు.[12] మాకరీ న్యూ సౌత్ వేల్స్ గవర్నర్‌గా పనిచేసిన సమయంలో సిడ్నీ దాని ప్రాథమిక ఆరంభాల నుండి అభివృద్ధి చెందింది. రహదారులు, వంతెనలు, సరుకులను దించటానికి రేవులో కట్టే వేదికలు మరియు ప్రభుత్వ భవంతులను బ్రిటీష్ మరియు ఐరిష్ ముద్దాయిలు నిర్మించారు మరియు 1822 నాటికి పట్టణంలో బ్యాంకులు, మార్కెట్లు, చక్కగా-స్థాపించబడిన రహదారులు మరియు సరిగ్గా కార్యకలాపాలను నిర్వహించే రక్షక బలగం ఉన్నాయి. 1830లు మరియు 1840ల మధ్యకాలంలో పట్టణ అభివృద్ధి జరిగింది, ఇందులో భాగంగా బ్రిటన్ మరియు ఐర్లాండ్ నుండి ఓడలు రావటం ఆరంభమవ్వటంతో పట్టణం వేగవంతంగా అభివృద్ధి చెంది వలసవచ్చినవారు నూతన దేశంలో నూతన జీవితాన్ని ఆరంభించటానికి సుముఖత చూపటంతో ప్రథమ ఉపనగరాల అభివృద్ధి జరిగింది. 1842 జూలై 20న సిడ్నీ యొక్క పురపాలక సమాఖ్య ఏర్పడింది మరియు ఈ పట్టణం ఆస్ట్రేలియాలో మొదటి నగరంగా మొదటిసారి ఎన్నికకాబడిన మేయర్ జాన్ హస్కింగ్ ప్రకటించారు.[18] 1851లో ఆరంభమైన అనేకమైన ఆస్ట్రేలియన్ గోల్డ్ రషెస్‌లో మొదటిది మరియు సిడ్నీ నౌకాశ్రయం కారణంగా ప్రపంచం నలుమూలల నుండి ప్రజా ప్రవాహం ఇక్కడకు వచ్చింది.

సిడ్నీ హార్బర్ 1932

19వ శతాబ్దం చివరి త్రైమాసికంలో ఆవిరి ఇంజన్లతో పనిచేసే ట్రామ్ మార్గాలు మరియు రైలు మార్గాలు మొదలవ్వటంతో వేగవంతమైన ఉపనగర అభివృద్ధి జరిగింది. పారిశ్రామికీకరణతో సిడ్నీ వేగవంతంగా విస్తరించింది మరియు 20వ శతాబ్దం ఆరంభం నాటికి ఇక్కడ జనాభా ఒక మిలియన్‌ను దాటింది. 1929లో, నవలా రచయిత ఆర్థర్ హెన్రీ ఆడమ్స్ దీనిని "సైరన్ సిటీ ఆఫ్ ది సౌత్" మరియు "ఏథెన్స్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా" అని పిలిచారు.[19] గొప్ప విపత్తు సిడ్నీను బాగా దెబ్బతీసింది. అయినప్పటికీ విపత్తు శకంలోని ముఖ్య విషయాలలో ఒకటిగా సిడ్నీ నౌకాశ్రయ వంతెనను 1932లో పూర్తిచేయడమైనది.[20] 1850ల యొక్క గోల్డ్ రష్‌ల కారణంగా రాజధాని విక్టోరియాను ఆస్ట్రేలియా యొక్క అతిపెద్దదైన మరియు భాగ్యవంతమైన నగరంగా చేయటంతో సిడ్నీ మరియు మెల్బోర్న్ మధ్య సాంప్రదాయకమైన విరోధం ఉత్పన్నమైనది.[21] 20వ శతాబ్దం ఆరంభంలో సిడ్నీ జనాభా మెల్బోర్న్‌ను మించిపోయింది, [22] అప్పటి నుండి ఆస్ట్రేలియా యొక్క అతిపెద్ద నగరంగా అయ్యింది. 1970లు మరియు 1980ల మధ్యకాలంలో రిజర్వ్ బ్యాంకు యొక్క ప్రధాన కార్యాలయంతో సహా అనేక ఆర్థిక సంస్థలతో సిడ్నీ యొక్క CBD దేశ ఆర్థిక రాజధానిగా మెల్బోర్న్‌ను మించిపోయింది.[23] 20వ శతాబ్దం మొత్తం, ముఖ్యంగా ప్రపంచ యుద్ధం అయినవెంటనే ఉన్న దశాబ్దాలలో, అధికసంఖ్యలో ఐరోపా మరియు ఆసియా నుండి వలసవచ్చినవారు మహానగర ప్రాంతంలో నివాసం ఏర్పరచుకోవటంతో సిడ్నీ విస్తరణ కొనసాగింది.

భౌగోళిక స్థితి[మార్చు]

మూస:Sydney image with region labels

భౌగోళిక వర్ణన[మార్చు]

సిడ్నీ పట్టణ ప్రాంతం కోస్తా నదీమైదానంలో ఉంది, దీనికి సరిహద్దులుగా తూర్పున పసిఫిక్ మహాసముద్రం, పశ్చిమాన బ్లూ మౌంటైన్స్, ఉత్తరాన హాక్స్‌బరీ నది మరియు దక్షిణాన రాయల్ నేషనల్ పార్క్ ఉన్నాయి. ఈ పట్టణం మునిగిఉన్న తీరరేఖ మీద ఉంది, ఇక్కడ సముద్ర మట్టం హాక్స్‌బరీ ఇసుకరాళ్ళలో ఉన్న లోతైన నదీ లోయలను (నదీలోయ ముగినిపోవటంచే ఏర్పడే సన్నని ప్రవేశద్వారం (రియా) ) ముంచెత్తటానికి పైకిలేచింది. సిడ్నీ హార్బర్‌గా పేరొందిన పోర్ట్ జాక్సన్ అట్లాంటి ఒక రియా (పొడవైన సన్నటి ప్రవేశద్వారం) మరియు ఇది ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద సహజమైన నౌకాశ్రయం.[24] సిడ్నీ ప్రాంతం అధిక ప్రమాణంలో సంభవించిన భూకంపాలకు ప్రభావితం కాలేదు మరియు సిడ్నీ నౌకాశ్రయం నగరం యొక్క లోపలి భాగాలను తుఫానుల నుండి రక్షిస్తుంది.

సిడ్నీ నగర విహంగ వీక్షణం

పట్టణ ప్రాంతంలో 70 నౌకాశ్రయాలు మరియు సముద్ర తీరాలు ఉన్నాయి, ఇందులో ప్రముఖమైన బోండి తీరం కూడా ఉంది. 2001 నాటికి సిడ్నీ పట్టణప్రాంతాలు 1,687 kమీ2 (651 sq mi)ఉన్నాయి.[25] జనాభా గణన సమాచారం కొరకు అనధికార మహానగర ప్రాంతం [26] మరియు 12,145 kమీ2 (4,689 sq mi) ప్రాంతాలను సిడ్నీ గణాంక విభాగం ఉపయోగించింది.[27] ఈ ప్రాంతంలో సెంట్రల్ కోస్ట్ (మధ్య తీరం), బ్లూ మౌంటైన్స్ మరియు జాతీయ ఉద్యానవనాలు మరియు ఇతర పట్టణీకరణంకాని భూములు ఉన్నాయి.

భౌగోళికంగా, సిడ్నీ రెండు ప్రాంతాల మీద ఉంటుంది: కంబర్‌ల్యాండ్ మైదానం, సాపేక్షికంగా చదరంగా ఉన్న ఈ ప్రాంతం నౌకాశ్రయం యొక్క దక్షిణాన మరియు పశ్చిమాన ఉంది మరియు హార్న్స్‌బై పీఠభూమి, ఈ ఇసుకరాయి పీఠభూమి నౌకాశ్రయం ఉత్తరాన ప్రధానంగా ఉంది మరియు నిట్రమైన లోయలచే ఛేదితమై ఉంటుంది. ప్రాచీన యురోపియన్ అభివృద్ధితో ఉన్న నగర భాగాలు నౌకాశ్రయం యొక్క దక్షిణ బల్లపరుపు ప్రాంతాలలో ఉన్నాయి. ఉత్తర తీరం నిదానంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది ఎందుకంటే దీనియొక్క పర్వత స్థలాకృతి మరియు నౌకాశ్రయానికి ప్రవేశం లేకపోవటం కారణాలుగా ఉన్నాయి. సిడ్నీ హార్బర్ బ్రిడ్జ్ 1932లో ఆరంభించారు మరియు ఇది ఉత్తర తీరాన్ని నగరంలోని మిగిలిన భాగాలతో కలిపింది.[28]

శీతోష్ణస్థితి[మార్చు]

సిడ్నీ వేడిగా ఉండే వేసవులను మరియు తేలికపాటి శీతాకాలాలతో సమశీతోష్ణ శీతోష్ణస్థితిని కలిగి ఉంది. వర్షపాతం సంవత్సరం అంతటా విస్తరించి ఉంటుంది.[29] సముద్రానికి దగ్గరలో ఉండటం వలన వాతావరణం సమశీతోష్ణంగా ఉంటుంది మరియు లోతట్టు పశ్చిమ శివారులలో గరిష్ఠ అసాధారణ ఉష్ణోగ్రతలు నమోదుకాబడతాయి. అత్యంత వేడిగా ఉండే మాసం జనవరి, అబ్జర్వేటరీ హిల్ వద్ద సగటు వాయు ఉష్ణోగ్రత 18.6–25.8 °C (65.5–78.4 °F) మధ్య ఉంటుంది. సంవత్సరానికి సగటున 14.6 రోజులు 30 °C (86.0 °F)కన్నా అధికమైన ఉష్ణోగ్రతలను కలిగి ఉంటాయి. 1939 జనవరి 14న అత్యధికంగా నమోదుకాబడిన ఉష్ణోగ్రత 45.3 °C (113.5 °F) ఉంది, ఇది ఆస్ట్రేలియా అంతటా నాలుగు-రోజులపాటు వీచిన ఉష్ణతరంగాల చివరలో నమోదయ్యింది.[30]

శీతాకాలంలో తీర ప్రాంతాలలో ఉష్ణోగ్రతలు అరుదుగా 5 °C (41 °F) కన్నా కనిష్ఠానికి వెళతాయి. సగటు ఉష్ణోగ్రత 8.0–16.2 °C (46.4–61.2 °F) మధ్యలో ఉండి, అత్యంత చల్లగా ఉండే మాసం జూలై. అబ్జర్వేటరీ హిల్ వద్ద నమోదైన కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 2.1 °C (35.8 °F).

వర్షపాతం సంవత్సరం అంతటా సమానంగా వ్యాపించి ఉంటుంది, కానీ ఇది తూర్పు గాలులు అధికంగా ఉండే సంవత్సరం యొక్క మొదటి అర్థభాగంలో ఎక్కువగా ఉంటుంది.[ఉల్లేఖన అవసరం] సమశీతోష్ణం నుండి కనిష్ఠమైన అస్థిరత్వంతో సగటు వార్షిక వర్షపాతం 1,217 mm (48 in) ఉండి సంవత్సరంలో సగటున 138 రోజులు కురుస్తుంది.[31] సిడ్నీ నగర ప్రాంతంలో హిమపాతం చివరిసారి 1836లో నమోదయ్యింది.[32] అయినప్పటికీ, జూలై 2008లో పడిన గ్రాపెల్ లేదా వడగళ్ళను చాలామంది మంచు అని పొరబడ్డారు, దీనితో 1836లో కురిసినది కూడా మంచుకాదేమో అనే సందేహాన్ని లేవనెత్తింది.[33]

వసంత కాల సమయంలో వాక్లుసే యందు నియమిత కాల సూర్య కిరణాల పై పాక్షికంగా కమ్మిన మబ్బులు
బోండి సముద్ర తీరం

ఈ నగరం తుఫానులచే ప్రభావితం కాదు. ఎల్ నినో దక్షిణ డోలనం సిడ్నీ యొక్క వాతావరణ ఆకారాలను నిర్ణయించటంలో ముఖ్యపాత్ర పోషిస్తుంది: కరువు మరియు పొదలు తగలబడటం ఒకవైపు మరియు తుఫానులు మరియు వరదలు ఇంకొకవైపు డోలనం యొక్క విరుద్ధ దశలతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. పొదలు సరిహద్దులుగా ఉన్న నగరంలోని అనేక ప్రాంతాలు పొదలు తగలబడటాన్ని ఎదుర్కొంటాయి, ముఖ్యంగా 1994 మరియు 2001–02 మధ్యకాలంలో అధికంగా సంభవించాయి— ఇవి వసంతరుతువు మరియు వేసవికాలాలలో సంభవిస్తాయి. ఈ నగరం తీవ్రమైన వడగళ్ళ వానలు మరియు గాలివానలను ఎదుర్కుంటుంది. అట్లాంటి వాననే 1999 వడగళ్ళవాన, ఇది సిడ్నీ యొక్క తూర్పు మరియు నగర శివారులను తీవ్రంగా నష్టపరిచింది. ఈ వానలో కనీసం 9 cm (3.5 in) నడిమికొలత ఉన్న వడగళ్ళు పడ్డాయి మరియు ఐదు గంటకన్నా తక్కువ సమయంలో దాదాపు A$1.7 బిలియన్ల బీమా నష్టాలను కలుగచేసింది.[34]

వాతావరణశాఖ నివేదికల ప్రకారం 1859లో నమోదు చేయటం ఆరంభించినప్పటి నుంచి, 2002 నుండి 2005 వరకు అత్యంత వేడిగా ఉన్న వేసవులు సిడ్నీలో ఉన్నట్టు తెలిపింది. 2004లో సగటు గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 23.39 °సెంటి, 2005లో 23.35°సెంటి , 2002లో 22.91 °సెంటి మరియు 2003లో 22.65 °సెంటీగ్రేడు ఉన్నాయి. 1859 మరియు 2004 మధ్యకాలాలలో గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 21.6 °C (70.9 °F) ఉంది. 2006 యొక్క మొదటి ఆరు మాసాల సరాసరి ఉష్ణోగ్రత 18.41 °C (65.1 °F); 18.51 °C (65.32 °F)తో గతంలో అత్యధిక వేడిగా ఉన్న ఉన్న సంవత్సరం 2004. నవంబరు 2003 నుండి, సగటు గరిష్ఠాలు సగటు కన్నా తక్కువ ఉన్నవి కేవలం రెండు నెలలే: మార్చి 2005 (దాదాపు సగటుకన్నా 1 °సె తక్కువ) [35] మరియు జూన్ 2006 (సగటుకన్నా 0.7 °సె తక్కువ).[36]

2007–08 వేసవికాలం అత్యంత చల్లదిగా నమోదయ్యింది. 11 సంవత్సరాలలో అతి చల్లని వేసవిగా, ఆరు సంవత్సరాలలో అత్యంత తడిగా ఉన్న వేసవిగా మరియు గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 31 °C (88 °F) కన్నా అధికంగా లేకుండా చరిత్రలో ఉన్న మూడు వేసవులలో ఇది ఒకటిగా వాతావరణశాఖ నివేదించింది.[37]

సగటు వార్షిక పగటిపూట ఉష్ణోగ్రత అబ్జర్వేటరీ హిల్ వద్ద 22.9 °C (73.2 °F) ఉంది, ఇది చారిత్రాత్మక వార్షిక సగటు కన్నా 0.9 °సె అధికంగా ఉంది. 1859లో నమోదులు ఆరంభమైనప్పటి నుండి ఇది 7వ అత్యధిక వార్షిక సగటు గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతగా ఉంది. సంవత్సరంలో, సిడ్నీ అబ్జర్వేటరీ హిల్ వద్ద సగటు రాత్రిపూట ఉష్ణోగ్రతలు 15.1 °C (59.2 °F) ఉంటాయి, ఇవి చారిత్రాత్మక సగటు కన్నా 1.2 °సె అధికంగా ఉంది.[38]

ఫిబ్రవరి 2010 మొదటి వారాలలో, సిడ్నీ చాలా సంవత్సరాల తరువాత అత్యధిక వర్షాపాతాన్ని పొందింది, ఇది వరదలు మరియు రవాణా అంతరాయాలను కలుగుచేసింది. ఫిబ్రవరి 4న ఉత్తర తీర ప్రాంతలోని కొన్ని శివారులలో 20 సంవత్సరాలలో లేనంత భారీవర్షపాతం నమోదయ్యింది. ఫిబ్రవరి 12 మరియు 13లలో, కొన్ని శివారులు ఉరుముల తుఫానులకు గురయ్యి భారీ వర్షాన్ని మరియు పెనుగాలులను ఎదుర్కొన్నాయి, దీనికారణంగా విద్యుత్తు సరఫరాకు అంతరాయం కలిగింది మరియు గృహాలు దెబ్బతిన్నాయి.[39][40] ఫిబ్రవరి 13న, అబ్జర్వేటరీ హిల్ వద్ద ఒక్కరాత్రిలో దశాబ్దంలోనే అత్యంత గరిష్ఠ వర్షపాతాన్ని 65 millimetres (2.6 in) వర్షంతో సిడ్నీ అనుభవించింది.[41] గతంలోని-ఉష్ణమండల ఓల్గా తుఫాను యొక్క అవశేషాలు మరియు తేమగా ఉన్న ఈశాన్య గాలులు అల్పపీడన ద్రోణిలోకి ప్రవేశించటం ఈ భారీ వర్షానికి కారణాలుగా ఉన్నాయి.[42][43]

మూస:Sydney weatherbox

పట్టణ ఆకృతి[మార్చు]

సిడ్నీ ఉత్తర సముద్ర తీరాలు.అర్బన్ స్ప్రాల్ యొక్క పెద్ద ప్రాంతాలకు కేంద్రముగా మరియు, ఉత్తర దిశగా ఉన్న తాస్మాన్ సముద్ర తీరాలు

సిడ్నీ యొక్క సెంట్రల్ బిజినెస్ డిస్ట్రిక్ట్ (CBD) సిడ్నీ ఉపసాగరం నుండి దక్షిణంవైపుకు సెంట్రల్ స్టేషను చుట్టుప్రక్కల దాదాపు 3 kilometres (2 mi) విస్తరించి ఉంటుంది. సిడ్నీ CBD చుట్టుప్రక్కల తూర్పు వైపున ఉద్యానవనాలు మరియు పశ్చిమాన పర్యాటకుల మరియు రాత్రి సమయాన్ని ఆనందంగా గడిపే ప్రాంతం డార్లింగ్ హార్బర్‌ను కలిగి ఉంది.

CBD నగరం యొక్క వ్యాపారాన్ని మరియు సాంస్కృతి జీవితాన్ని ఆరంభంలో అధికంగా ప్రభావితం చేసినప్పటికీ, ప్రపంచ యుద్ధం II నుండి సమానమైన ఆకృతిలో ఇతర వ్యాపార/సాంస్కృతిక ప్రదేశాలు అభివృద్ధి చెందాయి. ఫలితంగా CBDలోని ఉన్నత ఉద్యోగాల సంఖ్య 60 శాతం నుండి 2004లో ప్రపంచ యుద్ధం II ముగిసేనాటికి 30 శాతానికి పడిపోయాయి.[ఉల్లేఖన అవసరం]

CBDతో ఉత్తర సిడ్నీ యొక్క వాణిజ్య ప్రాంతాన్ని హార్బర్ బ్రిడ్జ్‌తో కలపబడుతుంది, అత్యంత ముఖ్యమైన బహిరంగ వ్యాపార ప్రాంతాలలో మధ్య-పశ్చిమాన ఉన్న పరామట్ట[44], పశ్చిమాన ఉన్న పెన్రిత్[45], తూర్పున ఉన్న బోండి జంక్షన్, నైరుతిలోని లివర్‌పూల్[46], ఉత్తరాన చాట్స్‌వుడ్ మరియు దక్షిణాన హర్స్ట్‌విల్లే ఉన్నాయి.

సిడ్నీ నగరం విస్తరించి ఉన్న విస్తారమైన ప్రాంతం అధికారికంగా 649[47] ఉపనగరాలుగా విభజించబడింది (చిరునామా మరియు తపాలా అవసరాల కొరకు) మరియు 40[48] స్థానిక ప్రభుత్వ ప్రాంతాలుగా పాలించబడతాయి. మహానగరాలను పాలించే ప్రభుత్వం లేదు, కానీ న్యూ సౌత్ వేల్స్ ప్రభుత్వం మరియు దాని ఏజన్సీలు మహానగర సేవలను అందించటంలో అధిక బాధ్యతలను కలిగి ఉంటాయి.[49]

సిడ్నీ నగరం తక్కువ వైశాల్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది, ఇందులో సెంట్రల్ బిజినెస్ డిస్ట్రిక్ట్ మరియు దానియొక్క చుట్టుప్రక్కల ఉన్న నగరలోపలి శివారులు ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా, పట్టణ ప్రాంతం యొక్క అతిపెద్ద భాగాలను సులభంగా వర్ణించటానికి ప్రాంతీయ వర్ణనలను అనధికారికంగా ఉపయోగించబడ్డాయి. అవి: ఈస్టర్న్ సబర్బ్‌స్, హిల్స్ డిస్ట్రిక్ట్, ఇన్నర్ వెస్ట్, కాంటెబరీ-బ్యాంక్స్‌టౌన్, గ్రేటర్ వెస్ట్రన్ సిడ్నీ, నార్తర్న్ బీచస్, నార్తర్న్ సబర్బ్‌స్ నార్త్ షోర్ సెయింట్ జార్జ్ సదరన్ సిడ్నీ, సౌత్-వెస్ట్రన్ సిడ్నీ, సదర్‌ల్యాండ్ షైర్ మరియు వెస్ట్రన్ సిడ్నీ. అయిననూ, అనేక ఉపనగరాలు ఈ వర్గాలలో దేనిలోనూ పొందుపరచబడలేదు.

ఉద్యానవనాలు మరియు బహిరంగ ప్రదేశాలు[మార్చు]

సిడ్నీ పట్టన చైనీస్ సోదరి పట్టణమైన, గంజౌ చే రూపొందిన్చబడిన చైనీస్ గార్డెన్ అఫ్ ఫ్రెండ్షిప్ - భాగోద్వేగ సంబరాల్లో భాగంగా అధికారకముగా 1988లో ప్రారంబించబడింది.

సిడ్నీ చక్కటి బహిరంగ ప్రదేశాలను మరియు నీటి మార్గాలకు ప్రవేశాలను అందిస్తుంది మరియు అనేక సహజమైన ప్రాంతాలు నగర నడిబొడ్డులో కూడా ఉన్నాయి. CBD లోపల చైనీస్ గార్డెన్ ఆఫ్ ఫ్రెండ్‌షిప్, హైడ్ పార్క్, ది డొమైన్ మరియు రాయల్ బొటానిక్ గార్డెన్స్ ఉన్నాయి. నగర ప్రాంతంలో అనేక ఉద్యానవనాలు ఉన్నాయి, ఇందులో ప్రపంచంలోని అతిపురాతనమైన ఉద్యానవనాలలో రెండవది రాయల్ నేషనల్ పార్క్ మరియు అనేక ఉద్యానవనాలు సిడ్నీకు దూరంగా పశ్చిమాన ఉన్నాయి, ఇవి ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో ఉన్న గ్రేటర్ బ్లూ మౌంటైన్స్ ఏరియాలో భాగంగా ఉన్నాయి.[50]

ది డొమైన్‌ను అతను మొదటిసారి వచ్చిన ఆరునెలల తరువాతనే గవర్నర్ ఆర్థర్ ఫిలిప్ స్థాపించారు. ఇది వాస్తవంగా గవర్నర్ల కొరకు మాత్రమే స్థాపించబడింది, 1830లలో ఇది మిగిలిన ప్రజలకు కూడా ప్రవేశాన్ని కల్పించింది. హైడ్ పార్క్‌ను "నగర నివాసితుల యొక్క ఆహ్లాదం మరియు ఆనందం కొరకు మరియు వ్యాయామం చేసే మైదానంగా బలగాలకు" 1810 అక్టోబరు 13న గవర్నర్ మాస్కరీ అంకితం చేశారు. ఐరోపా స్థావరాలను ఏర్పరిచి మొదటి 100 సంవత్సరాలు పూర్తయిన వేడుకలో భాగంగా, 1888 జనవరిలో సెంటినల్ పార్క్‌ను సర్ హెన్రీ పార్క్స్ అంకింతం చేశారు. అదేవిధంగా, ఐరోపా స్థావరాలను ఏర్పరిచి 200ల సంవత్సరాలు పూర్తయినందుకు జ్ఞాపకార్థ ఉత్సవాలలో భాగంగా బైసెంటీనియల్ పార్క్‌ను 1988 జనవరి 1న ఆరంభించారు.[51] 1988 యొక్క బైసెంటీనియల్ ఉత్సవాలలో సిటీ ఆఫ్ సిడ్నీస్ చైనీస్ సోదరి నగరం గాంగ్‌జౌచే ఆకృతి చేయబడిన చైనీస్ గార్డెన్ ఆఫ్ ఫ్రెండ్‌షిప్ కూడా ఆరంభించారు.

నిర్మాణ విజ్ఞానం[మార్చు]

మార్టిన్ ప్రాంతం. హకేబరి రాయితో నిర్మించబడిన విక్టోరియన్ శకం నాటి భవనాలు లాంటి పెద్ద స్టాక్లు సిడ్నీ పట్నంలో ఉన్నాయి.

సిడ్నీలో అనేక వారసత్వ జాబితాలో నమోదమైన భవంతులు ఉన్నాయి, ఇందులో సిడ్నీ టౌన్ హాల్, క్వీన్ విక్టోరియా బిల్డింగ్, పార్లమెంట్ హౌస్ మరియు ఆస్ట్రేలియన్ మ్యూజియం ఉన్నాయి.

సిడ్నీ మొత్తాన్ని వివరించే వాస్తు శైలి ఇక్కడ కనిపించదు. ముఖ్యమైన శైలులలో గోతిక్ రివైవల్, జార్జియన్, క్లాసికల్, రోమనెస్క్, ఇయాలియనేట్, ఫెడరేషన్, ఎడ్వర్డియన్, సెకండ్ ఎంపైర్, క్వీన్ అన్నే అలానే సమకాలీన శైలులు ఉన్నాయి. ముద్దాయిగా తీసుకువచ్చిన ఫ్రాన్సిస్ గ్రీన్వేతో సిడ్నీలో ఉన్న పురాతన దృఢమైన భవంతుల ఆకృతి చేయబడింది, ఇతను మాక్వరీ లైట్‌హౌస్, హైడ్ పార్క్ బ్యారక్స్ మరియు గవర్నమెంట్ హౌస్ వంటి భవంతులను మరియు కట్టడాలను ఆకృతి చేశాడు.[52]

రోజ్ సీడ్లర్ హౌస్ ఆస్ట్రేలియాలో హారి సీడ్లర్ యొక్క మొదటి భవనం మరియు సిడ్నీలో ఆధునిక నిర్మాణాకృతి యొక్క అభివృద్ధి చేత స్ఫూర్తిని పొందినది

ఇతర ముఖ్యమైన నిర్మాణశిల్పులలో జనరల్ పోస్ట్ ఆఫీసు, కస్టమ్స్ హౌస్ మరియు అనేక న్యాయస్థానాలను ఆకృతి చేసిన జేమ్స్ బార్నెట్; మరియు సెయింట్ ఆండ్రూస్ కెథడ్రల్ మరియు సెయింట్ ఫిలిప్స్ చర్చ్ ఆకృతి చేసిన ఎడ్మండ్ బ్లాకెట్ ఉన్నారు. అధిక సమాకాలీన వాస్తునిర్మాణంలో డానిష్ వాస్తుశిల్పి జోర్న్ ఉట్జోన్ ఆకృతి చేసిన సిడ్నీ ఒపేరా హౌస్ ఉంది, [53] ఇది సిడ్నీలో అత్యంత గుర్తింపు పొందిన ప్రదేశాలలో ఒకటిగా ఉంది.

హారీ సీల్డెర్ అనేక అధునాతనమైన ఇళ్ళను మరియు ఎత్తైన భవంతులను సిడ్నీలో నిర్మించాడు మరియు MLC సెంటర్, కాపిట సెంటర్ మరియు ఆస్ట్రేలియా స్క్వేర్ వంటి ప్రముఖ భవనాల ఆకృతిని చేశారు. సీల్డెర్ యొక్క ఆకృతులు 1950లు మరియు 1960ల సిడ్నీ పాఠశాల‌కు విరుద్ధంగా ఉన్నాయి, వీరు అధిక సహజమైన మరియు సేంద్రీయ ఆకృతులను అభిమానించారు మరియు తరచుగా పొదల మాటున కట్టడాలు ఉండేటట్టు నిర్మించారు. ఈ నిర్మాణ శైలిలో తరచుగా సహజమైన స్థానిక వస్తువులను నిర్మాణ పరికరాలుగా ఉపయోగించబడుతుంది.[54] ఈ అభిప్రాయాలను గ్లెన్ ముర్కట్ అందించారు, ఆయన నమ్మకం ప్రకారం భవంతి దానియొక్క పర్యావరణంతో కలసి ఉండాలని ఉంది. ఆస్ట్రేలియాలోని అతిపెద్ద స్కయ్‌లైన్ సిడ్నీలో ఉంది.[55] సిడ్నీ విమానాశ్రయానికి సమీపాన ఉన్నందువల్ల కొన్ని ప్రాంతాలలో భవిష్య భవంతుల ఎత్తును 235మీ ఎత్తుకు పరిమితం చేశారు.

ఆర్థిక వ్యవస్థ[మార్చు]

సిడ్నీ పట్టణం, ఆస్ట్రేలియా యొక్క ఆర్థిక మరియు రాజ్య సంబంధాలకు ముఖ్య కేంద్రం

ఆస్ట్రేలియా యొక్క విత్త మరియు ఆర్థిక కేంద్రంగా, సిడ్నీ సంపన్నమైన మరియు వృద్ధిపొందుచున్న నగరంగా పురోగమించింది. ప్రజా నియామకం యెుక్క సంఖ్య ఆధారంగా సిడ్నీలోని అతిపెద్ద ఆర్థిక రంగాలలో ఆస్తి మరియు వ్యాపార సేవలు, రిటైల్ (టోకు), తయారీ మరియు ఆరోగ్య మరియు సమాజ సేవలు ఉన్నాయి.[56] 1980ల నుండి, ఉద్యోగాలు తయారీ రంగం నుండి సేవలు మరియు సమాచార రంగాలకు బదిలీ అయ్యాయి. దేశం యొక్క మొత్తం GDPలో సిడ్నీ దాదాపు 25 శాతాన్ని అందిస్తోంది.[57]

ఆస్ట్రేలియన్ సెక్యూరిటీస్ ఎక్స్‌ఛేంజ్ మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా సిడ్నీలో ఉన్నాయి, అలానే 90 బ్యాంకుల యొక్క ప్రధానకార్యాలయాలు మరియు సగానికన్నా ఎక్కువ ఆస్ట్రేలియా ప్రముఖ సంస్థలు మరియు 500ల బహుళ జాతీయసంస్థలకు ప్రాంతీయ కేంద్రాలను కలిగి ఉంది.[57] రాబడి ఆధారంగా ఆస్ట్రేలియాలో ఉన్న పది అతిపెద్ద కార్పొరేషన్స్‌లో [58] నాలిగింటి ప్రధానకార్యాలయాలు సిడ్నీలో ఉన్నాయి: అవి కాల్టెక్స్ ఆస్ట్రేలియా, కామన్వెల్త్ బ్యాంకు, వెస్ట్‌పాక్ మరియు ఉల్‌వర్త్స్. ఆస్ట్రేలియాలో డిపాజిట్లను-స్వీకరించే 54 అధికారిక బ్యాంకులలో, 44 సిడ్నీలో ఉన్నాయి, ఇందులో ఆస్ట్రేలియాలోని 11 విదేశీ అనుబంధ బ్యాంకులలో తొమ్మిది మరియు విదేశీ బ్యాంకుల యొక్క మొత్తం 29 స్థానిక శాఖలు ఉన్నాయి. సిడ్నీలోని అతిపెద్ద అధికారిక విదేశీ బ్యాంకులలో సిటీగ్రూప్, UBS ఆస్ట్రేలియా, మిజుహో కార్పొరేట్ బ్యాంకు, HSBC బ్యాంకు ఆస్ట్రేలియా మరియు డ్యూయిష్ బ్యాంకు ఉన్నాయి.

సిడ్నీలోని షాపింగ్ ప్రాంతాలలో పిట్ స్ట్రీట్, జార్జ్ స్ట్రీట్, కింగ్ స్ట్రీట్, మార్కెట్ స్ట్రీట్ మరియు కాసిల్‌రీ స్ట్రీట్ మరియు క్వీన్ విక్టోరియా బిల్డింగ్ మరియు వెస్ట్‌ఫీల్డ్ సిడ్నీ వంటి బహుళ భవన సముదాయాలు, ఆర్కేడ్లలో ది స్ట్రాండ్ ఆర్కేడ్ మరియు మిడ్ సిటీ సెంటర్ మరియు నిత్యావసర విక్రయకేంద్రాలలో మ్యెర్ మరియు డేవిడ్ జోన్స్ ఉన్నాయి, ఇవన్నీ కూడా నగర కేంద్రంలో ఉన్న షాపింగ్ డిస్ట్రిక్ట్‌లో ఉన్నాయి, ఈ ప్రదేశంలో అతిపెద్ద అంతర్జాతీయ బ్రాండుల పేర్లను చూడవచ్చు. చైనాటౌన్ కూడా నగరకేంద్రంలో ఉంది, ఇందులో పాడీస్ మార్కెట్స్ ఉన్నాయి, ఈ సిడ్నీ నగర మార్కెట్లలో బేరాలు చేయబడతాయి.

పర్రమట్ట, సిడ్నీ రెండోవ అతి పెద్ద వాణిజ్య జిల్లా[59]

నగర నడిబొడ్డు బయట కూడా అనేక ఆసక్తికరమైన షాపింగ్ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. తూర్పు శివారులు పాట్స్ పాయింట్, డార్లింగ్ హర్స్ట్ మరియు సర్రీ హిల్స్ సాంస్కృతికపరంగా కళాత్మకతను మరియు ప్రత్యామ్నాయ జీవనశైలిని కలిగి అక్కడ నివసించే వారి కొరకు వైవిధ్యతన కలిగిని దుకాణాలు ఉన్నాయి, అయితే ఇతర లోపలవైపున ఉన్న తూర్పు ప్రాంతాలు పాడింగ్టన్ మరియు ఉల్లారా వంటివి అధిక నాణ్యమైన ఉత్పాదనలను విక్రయిస్తాయి. పశ్చిమ ఉపనగరాలు న్యూటౌన్ మరియు గ్లెబే వంటివి విద్యార్థులు మరియు ప్రత్యామ్నాయ జీవనశైలుల అవసరాలను తీరుస్తాయి. సిడ్నీ నౌకాశ్రయం వద్ద తూర్పు ఉపనగరాలలో ఉన్న సంపన్నుల మార్కెట్ డబల్ బే ఖరీదైన ఉత్పత్తులకు పేరుగాంచింది. సముద్ర తీరప్రాంతాలలో తూర్పున ఉన్న తీరప్రాంతం బోండి బీచ్ మరియు ఉత్తర తీరప్రాంతంలో మాన్లీలో అనేకమంది సర్ఫింగ్‌కు రావటంతో తీరప్రాంతం మీద ఆధారపడి సర్ఫర్ శైలి బట్టల దుకాణాలను కలిగి ఉంది.

సిడ్నీ దేశీయ పర్యాటకుల నుండి 7.8 మిలియన్లను మరియు విదేశీ పర్యాటకుల నుండి 2.5 మిలియన్లను 2004లో పొందింది.[60] 2007లో, (అప్పటి) న్యూ సౌత్ వేల్స్ ప్రీమియర్ మొర్రిస్ ఐమ్మా ఈవెంట్స్ న్యూ సౌత్ వేల్స్‌ను "ప్రపంచవ్యాప్త కార్యక్రమాల ప్రధాన కేంద్రంగా సిడ్నీ మరియు NSWలను చేయటానికి" స్థాపించారు. ఫాక్స్ స్టూడియోస్ ఆస్ట్రేలియా నగరంలోని అతిపెద్ద చిత్ర స్టూడియోలను కలిగి ఉంది.

2004 నాటికి, సిడ్నీలో నిరుద్యోగం 4.9 శాతం ఉంది.[61] ది ఎకనామిస్ట్ ఇంటెలిజన్స్ యూనిట్ యొక్క ప్రపంచవ్యాప్త జీవనవ్యయ సర్వేక్షణలో, ప్రపంచంలో సిడ్నీ పదహారవ అత్యంత ఖరీదైన నగరంగా పేర్కొంది, అయితే ఒక UBS సర్వేక్షణలో సిడ్నీను నికర ఆదాయాలలో 15వ స్థానంలో ఉంచింది.[62] సెప్టెంబరు 2009, ఏ ఆస్ట్రేలియా రాజధాని నగరంలో లేనంతగా సిడ్నీలో అత్యధిక ఇంటి ధర $569,000 ఉంది మరియు మధ్యస్థమైన యూనిట్ ధర $400,000 ఉంది.[63] సిడ్నీలో అద్దెల ధరలు ఏ ఆస్ట్రేలియా నగరంలో లేనంతగా వారానికి $450 ఉన్నాయి.

NSW యొక్క విలువ ప్రకారం మొత్తం వ్యవసాయంలో సిడ్నీ ప్రాంతం 12 శాతాన్ని కలిగి ఉంటుంది (దాదాపు సంవత్సరానికి $1 బిలియన్).[64] సిడ్నీ NSW యొక్క పుష్ప ఉత్పత్తిలో 55% మరియు సేద్యంలో 58%ను మరియు రాష్ట్ర నర్సరీల (చిన్న మొక్కలను ఉత్పత్తి చేసే ప్రదేశాలు) ఉత్పత్తిలో 44%ను అందిస్తోంది.[65] 1994–1995 మధ్య కాలంలో న్యూ సౌత్ వేల్స్ యొక్క పెంపుడు జంతువుల మాంస ఉత్పత్తి 44% మరియు రాష్ట్రం యొక్క గుడ్ల ఉత్పత్తి 48% ఉంది.[66]

జనాభా[మార్చు]

విదేశాలలో జన్మించిన అతిపెద్ద పది జనసమూహాలు [67]
జనాభా (2006)
యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ 175,166
పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైన 109,142
న్యూజిలాండ్ 81,064
వియత్నాం 62,144
లెబనాన్ 54,502
భారతదేశం 52,975
ఫిలిప్పీన్స్ 52,087
ఇటలీ 44,563
హాంగ్‌కాంగ్ 36,866
దక్షిణ కొరియా 32,124
సిడ్నీ
సంవత్సర ప్రకారం జనాభా
1800 3,000
1820 12,000
1851 39,000
1871 200,000 గోల్డ్ రష్
1901 500,000
1925 1,000,000
1962 2,000,000
2001 3,366,542
2006 4,119,190
2008 4,399,722
2010 4,504,469
2026 5,487,200 (ఊహించబడింది) [68]
2056 7,649,000 (ఊహించబడింది) [68]

2006 జనాభా గణన ప్రకారం సిడ్నీ గణాంక విభాగంలో 4,119,190 మంది నివాసితులు ఉన్నారు, [69] ఇందులో 3,641,422 మంది సిడ్నీ పట్టణ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు.[70] ఆస్ట్రేలియాలో సిడ్నీ అంతఃభాగం 4,023 inhabitants per square kilometre (10,420/sq mi)తో అధిక జనసాంద్రత కల ప్రదేశంగా ఉంది.[71]

కాబ్రమట్టలో స్నేహ పూర్వక కమాను, సిడ్నీలో ఏక్కువ శాతం ఉన్న వియత్నాం వాసులకు ఒక అద్భుతమైన నిలయం

2006 జనాభా గణాంకాలలో, సిడ్నీ ప్రజల కొరకు గుర్తించబడిన అత్యంత సాధారణ స్వీయ-వర్ణన చేయబడిన పూర్వీకుల ఆస్ట్రేలియన్, ఆంగ్లేయులు, ఐరిష్, స్కాటిష్ మరియు చైనీయులు ఉన్నారు.[ఉల్లేఖన అవసరం] సిడ్నీ యొక్క జనాభాలో 1.1% మంది దేశీయ మూలాన్ని కలిగి ఉన్నట్టు మరియు 31.7% మంది విదేశాలలో జన్మించినట్టు ఈ జనాభా గణనలో నమోదుకాబడింది.[69] సిడ్నీ జనాభాలో ఆసియాకు చెందిన ఆస్ట్రేలియన్లు 16.9% మంది ఉన్నారు.[72] వలసల యొక్క మూడు ప్రధాన ప్రదేశాలలో సంయుక్తరాజ్యం, న్యూజిల్యాండ్ మరియు చైనా ఉన్నాయి, వీటి తరువాత స్థానంలో వియత్నాం, లెబనాన్, భారతదేశం, ఇటలీ మరియు ఫిలిప్పీన్స్ ఉన్నాయి.[69]

అధిక నివాసితులు స్వదేశ ఆంగ్లాన్ని మాట్లాడతారు; చాలామంది ద్వితీయ భాషను కూడా కలిగి ఉంటారు, ఇందులో చాలా సాధారణమైనది అరబిక్ (ప్రధానంగా లెబనీస్ అరబిక్), చైనీయుల భాషలు (ముఖ్యంగా కాంటనీస్ మరియు మాండరిన్) మరియు గ్రీకు ఉన్నాయి.[69] ప్రపంచంలో విదేశాలలో జన్మించిన వ్యక్తులను అధిక శాతం కలిగి ఉన్న ప్రాంతాలలో సిడ్నీ ఏడవ స్థానంలో ఉంది.[73] సిడ్నీ యొక్క వార్షిక జనాభా వృద్ధిలో వలస వచ్చినవారు 75% మంది ఉంటారు.[74]

సిడ్నీ నివాసితుల మధ్యస్థ వయసు 34; జనాభాలో 12% మంది 65 సంవత్సరాల వయసుకన్నా పైబడినవారు.[61] నివాసితులలో 15.2% మంది కనీసం స్నాతక పట్టా సమానమైన ఉత్తీర్ణతను కలిగి ఉన్నారు, [75] 2006 జనాభా గణాంకాల ప్రకారం నివాసితులలో 64% తమనితాము క్రిస్టియన్లుగా, 14.1% మంది ఏ మతానికి చెందనివారుగా, 10.4% మంది ఆ ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వకుండా, 3.9% ముస్లింలుగా, 3.7% బౌద్ధులుగా, 1.7% హిందువులుగా, 0.9% యూదులుగా మరియు 0.4 మంది బహాయి మతస్థులుగా గుర్తించబడినారు.[67]

సంస్కృతి[మార్చు]

దస్త్రం:Sculpture by the Sea 06.JPG
సముద్రంచే శిల్పకళ, బొండి తీరం

సిడ్నీ అనేక విధాల పండుగలను జరుపుకుంటుంది మరియు ఆస్ట్రేలియా యొక్క అతిపెద్ద సాంఘిక మరియు సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంది. ఇందులో సిడ్నీ ఫెస్టివల్, ఇది ఆస్ట్రేలియా యొక్క అతిపెద్ద లలితకళల ఉత్సవం, ఇందులో అంతర్గత మరియు ఉచిత బహిరంగ ప్రదర్శనలను జనవరి మాసం అంతటా నిర్వహిస్తారు; బియెన్నల్ ఆఫ్ సిడ్నీ, 1973లో స్థాపించబడింది; బిగ్ డే అవుట్, సిడ్నీలో ఆవిర్భవించిన రాక్-మ్యూజిక్ ఉత్సవం; ఆక్స్‌ఫోర్డ్ స్ట్రీట్ వెంట సాగే గే అండ్ లెస్బియన్ మార్డి గ్రాస్; సిడ్నీ ఫిలిం ఫెస్టివల్ మరియు సంక్షిప్త చిత్రాల ట్రాప్‌ఫెస్ట్ మరియు ఫ్లికర్‌ఫెస్ట్ వంటి అనేక ఇతర చిన్న చిత్రోత్సవాలు. ఆస్ట్రేలియా యొక్క అతిపెద్ద బహిరంగ బొమ్మలను మలచు కళా ప్రదర్శన స్కల్‌ప్చర్ బై ది సీను బోండి తీరంలో 1996 నుండి ఆరంభించబడింది.

న్యూ సౌత్ వేల్స్ యొక్క ఆర్ట్ గ్యాలరీ చిత్తరువులను గీసేవారి కొరకు ఉన్న ఆస్ట్రేలియా యొక్క ప్రముఖ బహుమతి ఆర్చిబాల్డ్ పురస్కారాన్ని అందిస్తుంది. సిడ్నీ రాయల్ ఈస్టర్ షోను ప్రతి సంవత్సరం సిడ్నీ ఒలింపిక్ పార్క్‌లో నిర్వహిస్తారు, ఆస్ట్రేలియన్ ఐడోల్ యొక్క అంతిమ పోటీ ఒపేరా హౌస్ యొక్క మెట్లమీద జరుగుతుంది మరియు ఆస్ట్రేలియన్ ఫ్యాషన్ వీక్ ఏప్రిల్/మే మరియు సెప్టెంబరులో జరుగుతుంది. సిడ్నీ యొక్క నూతన సంవత్సర ఉత్సవం మరియు ఆస్ట్రేలియా డే ఉత్సవాలు ఆస్ట్రేలియాలో ఘనంగా జరుగుతాయి.

ప్రసారసాధనాలలోని పదాల పౌనఃపున్యాన్ని లెక్కించటం మీద ఆధారపడిన సర్వేక్షణ ప్రకారం, 2009లో ఆధునికతలో ప్రథమస్థానాలలో ఉన్న ప్రపంచంలోని నగరాల జాబితాలో సిడ్నీ 9వ స్థానంలో ఉందని తెలిపింది.[76] ప్రపంచ ప్రఖ్యాత చెందిన రోజ్‌మౌంట్ ఆస్ట్రేలియన్ ఫ్యాషన్ వీక్ యొక్క కేంద్రంగా ఈ నగరం ఉంది, ఇది సంవత్సరంలో రెండుసార్లు జరుగుతుంది మరియు ఇది ఆస్ట్రేలియా యొక్క అనేక ప్రముఖ ఫ్యాషన్ నిర్వాహకులకు కేంద్రంగా ఉంది. అధికమంది అంతర్జాతీయ డిజైనర్లు సిడ్నీతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు మరియు ఆస్ట్రేలియాస్ నెక్స్ట్ టాప్ మోడల్ జాతీయ టెలివిజన్‌లో అధికంగా వీక్షించే కార్యక్రమాలలో ఒకటిగా ఉంది.

వినోదం మరియు ప్రదర్శక కళలు[మార్చు]

సిడ్నీ తరొంగ జూ (జంతు ప్రదర్శనశాల) లో జిరాఫీలు

సిడ్నీ యొక్క సాంస్కృతిక సంస్థలలో సిడ్నీ ఒపేరా హౌస్ ఉంది. ఇందులో ఐదు సమావేశ మందిరాలు ఉన్నాయి, ఒక పెద్ద కచేరీ మందిరం మరియు ఒపేరా మరియు నాటక మందిరాలు ఉన్నాయి; ఒపేరా ఆస్ట్రేలియాకు కేంద్రంగా ఉంది—ఇది ప్రపంచంలోని అత్యంత రద్దీగా ఉన్న ఒపేరా సంస్థ మరియు సిడ్నీ సింఫనీ ఉన్నాయి.[77] ఇతర వేదికలలో సిడ్నీ టౌన్ హాల్, సిటీ రిసైటల్ హాల్, స్టేట్ థియేటర్, థియేటర్ రాయల్, సిడ్నీ, సిడ్నీ థియేటర్ మరియు వార్ఫ్ థియేటర్, కాపిటల్ థియేటర్ మరియు లిరిక్ అండ్ స్టార్ థియేటర్స్, స్టార్ సిటీ ఉన్నాయి.

సిడ్నీ కంజర్వెటోరియం ఆఫ్ మ్యూజిక్ రాయల్ బొటానిక్ గార్డెన్స్ ప్రక్కన ఉంది మరియు సంగీత శిక్షణను ఆస్ట్రేలియాలో సంగీతాన్ని ఆశించే వారి కొరకు అందిస్తుంది మరియు సంవత్సరంలో రెండుసార్లు ఆస్ట్రేలియన్ మ్యూజిక్ ఎగ్జామినేషన్ బోర్డు పరీక్షలను నిర్వహిస్తుంది. 20వ శతాబ్దం చివరలో సిడ్నీ డాన్స్ కంపెనీ యొక్క నాయకత్వాన్ని గ్రేమె మర్ఫీ చేశారు. సిడ్నీ థియేటర్ కంపెనీ స్థానిక నాటకాల యొక్క నాటకరచయితలను కలిగి ఉంటుంది, ఇందులో ప్రముఖ నాటకరచయిత డేవిడ్ విల్లియంసన్, మహాకావ్యాలు మరియు అంతర్జాతీయ నాటకరచయితలు ఉంటారు.

2007లో, న్యూ థియేటర్ సిడ్నీలో 75 సంవత్సరాల నిరంతర నిర్మాణం చేసినందుకు ఉత్సవాలను జరుపుకుంది. సిడ్నీలోని ఇతర థియేటర్ సంస్థలలో కంపెనీ B మరియు గ్రిఫ్ఫిన్ థియేటర్ కంపెనీ ఉన్నాయి. 1940ల నుండి 1970sల మధ్యకాలంలో, జెర్మైన్ గ్రీర్ లో ఉన్న సభ్యులతో ఏర్పడిన రచయితల మరియు రాజకీయ కార్యక్రతల సంఘం సిడ్నీ పుష్ నగరం యొక్క సాంస్కృతిక జీవనాన్ని ప్రభావితం చేసింది. కెన్సింగ్టన్‌లో ఉన్న నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డ్రమటిక్ ఆర్ట్ అంతర్జాతీయంగా ప్రముఖులుగా ఉన్న పూర్వ విద్యార్థుల గురించి ప్రజ్ఞలు పలుకుతుంది, వీరిలో మెల్ గిబ్సన్, జూడి డేవిస్, బాజ్ లుహ్ర్మన్ మరియు కేట్ బ్లాంచట్ ఉన్నారు. 1998లో ఫాక్స్ స్టూడియోస్ ఆస్ట్రేలియా ఆరంభించిన నాటినుండి చిత్ర పరిశ్రమలో సిడ్నీ పాత్ర అధికమయ్యింది.

ఈ నగరంలో చిత్రీకరించిన ప్రముఖ చిత్రాలలో మౌలిన్ రోగ్!, Mission: Impossible II, స్టార్ వార్స్ భాగాలు II మరియు III, సూపర్‌మాన్ రిటర్న్స్, డార్క్ సిటీ, సన్ ఆఫ్ ది మాస్క్, స్టీల్త్, దిల్ చాహ్తా హై, హ్యాపీ ఫీట్, ఆస్ట్రేలియా మరియు ది మాట్రిక్స్ ఉన్నాయి. సిడ్నీని సెట్టింగ్‌గా ఉపయోగిస్తున్న చిత్రాలలో ఫైండింగ్ నెమో, స్ట్రిక్ట్‌లీ బాల్‌రూం, మురీల్స్ వెడ్డింగ్, అవర్ లిప్స్ ఆర్ సీల్డ్ మరియు డర్టీ డీడ్స్ ఉన్నాయి. అనేక బాలీవుడ్ చిత్రాలను సిడ్నీలో చిత్రీకరించబడింది, ఇందులో సింగ్ ఈజ్ కింగ్, బాచ్నా ఎ హసీనో, చక్ దే ఇండియా, హే బేబీ ఉన్నాయి. 2006 నాటికి, 229 పైగా చిత్రాలను సిడ్నీలో నిర్మించ లేదా చిత్రీకరించబడినాయి.[78]

సిడ్నీలో రాత్రి సమయాలలో అధిక చైతన్యం ఉండే ప్రముఖమైన ప్రాంతాలలో కింగ్స్ క్రాస్, ఆక్స్‌ఫోర్డ్ స్ట్రీట్, డార్లింగ్ హార్బర్, సర్క్యులర్ క్వే మరియు ది రాక్స్ ఉన్నాయి, ఇవన్నీ కూడా వివిధరకాల బార్‌లను, నైట్‌క్లబ్‌లను మరియు ఫలహారశాలలను కలిగి ఉంటాయి. స్టార్ సిటీ కాసినో అనేది సిడ్నీలో ఉన్న ఏకైక కాసినో మరియు ఇది డార్లింగ్ హార్బర్ సమీపంలో ఉంది. నగరంలోపల అనేక సంప్రదాయ పబ్‌లు, కేఫ్‌లు మరియు ఫలహారశాలలు ఉన్నాయి, ఇందులో న్యూటౌన్, బాల్‌మెయిన్, లీచార్డ్‌ట్ మరియు సర్రీ హిల్స్ ఉన్నాయి. సిడ్నీ యొక్క ప్రధాన ప్రత్యక్ష సంగీత కేంద్రాలలో న్యూటౌన్ మరియు అన్నాన్‌డేల్ ఉన్నాయి, ఇవి AC/DC, బ్లిస్ న్ ఇసో, స్పర్కాడియా, మిడ్‌నైట్ ఆయిల్ మరియు INXS. ఇతర ప్రముఖ రాత్రి వినోద ప్రాంతాలు నగరమంతా వ్యాపించి ఉన్నాయి, ఇందులో బోండి, మాన్లీ, క్రోనుల్లా మరియు పరామట్టా ఉన్నాయి.

పర్యాటక రంగం[మార్చు]

హార్బర్ బ్రిడ్జ్ నేపథ్యతో సిడ్నీ ఒపేరా హౌస్సిడ్నీ రెండూ కూడా ముఖ్యమైన పర్యాటక ఆకర్షణ కలిగిన ప్రదేశాలె.

మార్చి 2008తో ముగిసిన సంవత్సరంలో, సిడ్నీ 2.7 మిలియన్ల అంతర్జాతీయ పర్యాటకులను పొందింది.[79] అత్యంత ఆకర్షణీయమైన ప్రదేశాలలో సిడ్నీ ఒపేరా హౌస్ మరియు సిడ్నీ హార్బర్ బ్రిడ్జ్ ఉన్నాయి. ఇతర ఆకర్షణలలో రాయల్ బొటానికల్ గార్డెన్స్, లూనా పార్క్, 40 సముద్ర తీరాలు మరియు సిడ్నీ టవర్ ఉన్నాయి.[80]

సిడ్నీలో ప్రముఖ వస్తుప్రదర్శనశాలలు కూడా ఉన్నాయి, ఇందులో ఆస్ట్రేలియన్ మ్యూజియం (సహజమైన చరిత్ర మరియు మనుష్యవర్ణనశాస్త్రం), పవర్‌హౌస్ మ్యూజియం (విజ్ఞానశాస్త్రం, సాంకేతికత మరియు వర్ణన), ఆర్ట్ గ్యాలరీ ఆఫ్ న్యూ సౌత్ వేల్స్, మ్యూజియం ఆఫ్ కంటెంపరరీ ఆర్ట్ మరియు ఆస్ట్రేలియన్ నేషనల్ మారీటైం మ్యూజియం ఉన్నాయి.[81]

క్రీడలు మరియు బహిరంగ ఆటలు[మార్చు]

సిడ్నీ క్రికెట్ గ్రౌండ్

సిడ్నీ యొక్క సంస్కృతిలో క్రీడలు ఒక ముఖ్యభాగంగా ఉన్నాయి. సిడ్నీలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన క్రీడ రగ్బీ లీగ్. NSWRFL (ప్రస్తుతం NRLగా పిలవబడుతుంది) సిడ్నీలో 1908 సీజన్ లో ఆరంభమైనది మరియు ఇది దక్షిణ అర్థగోళంలో అత్యంత పెద్దదైన మరియు అత్యంత గౌరవప్రథమైన దేశీయ రగ్బీ లీగ్ పోటీ.[82] నేషనల్ రగ్బీ లీగ్ పోటీలోని పదహారు జట్లలో తొమ్మిదింటికి ఈ నగరం కేంద్రంగా ఉంది: అవి కాంటెబరీ బుల్‌డాగ్స్, క్రోనుల్లా షార్క్స్, మాన్లీ సీ ఈగల్స్, పెన్రిత్ పాంథర్స్, పరమట్టా ఎల్స్, సౌత్ సిడ్నీ రాబిటోస్, St జార్జ్ ఇల్లవారా డ్రాగన్స్, సిడ్నీ రూస్టర్స్ మరియు వెస్ట్స్ టైగర్స్.

సిడ్నీలో క్రికెట్ అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన వేసవి క్రీడగా ఉంది. ఆస్ట్రేలియా మరియు ఇంగ్లాండ్ మధ్య జరిగే ది యాషెస్ సిరీస్ ప్రజలలో చాలా ప్రముఖంగా ఉంది. రాష్ట్ర రాజధానిగా, షెఫీల్డ్ షీల్డ్ క్రికెట్ పోటీలో NSW బ్లూస్ క్రికెట్ జట్టుకు సిడ్నీ కేంద్రంగా ఉంది. సిడ్నీ క్రికెట్ గ్రౌండ్ మరియు ANZ స్టేడియం ఇక్కడ క్రికెట్ ఆటలను నిర్వహిస్తాయి. ఈ నగరంలో 1992 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ జరిగింది మరియు 2015 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌ను నిర్వహించబోతోంది. సిడ్నీ క్రికెట్ గ్రౌండ్ అనేది ఒక్కటే నగరంలో టెస్ట్ వేదికగా ఉంది. ఆస్ట్రేలియా కొరకు ANZ స్టేడియాన్ని అంతర్జాతీయ క్రికెట్ వేదికగా చేయాలనే ప్రణాళికలు జరుగుతున్నాయి.

2006 ANZ స్టేడియం దగ్గర NRL గ్రాండ్ ఫైనల్

ఆస్ట్రేలియా యొక్క 4 అతిపెద్ద ఫుట్‌బాల్ పద్ధతులలో ప్రముఖమైన స్థానం ఉన్న నగరాలలో బ్రిస్బేన్ మరియు మెల్బోర్న్‌తో పాటు ఉన్న ఒకేఒక్క నగరం సిడ్నీ –ఆ పద్ధతులలో రగ్బీ లీగ్, ఫుట్‌బాల్ (సాకర్), రగ్బీ యూనియన్ మరియు ఆస్ట్రేలియన్ రూల్స్ ఫుట్‌బాల్ ఉన్నాయి. అసోసియేషన్ ఫుట్‌బాల్‌ను A-లీగ్‌లోని సిడ్నీ FC ప్రాతినిధ్యం చేస్తుంది, ద్వితీయ శ్రేణి NSWPL మరియు NSW సూపర్ లీగ్ పోటీలు అనేకమంది ఆటగాళ్ళను A-లీగ్‌కు అందిస్తాయి. సిడ్నీ, సాకరూస్ జాతీయ జట్టు యొక్క అతిపెద్ద అసోసియేషన్ ఫుట్‌బాల్ ఆటలను కూడా నిర్వహిస్తుంది, ప్రపంచ కప్ ఉత్తీర్ణ ఆటలో ఉరుగ్వేకు వ్యతిరేకంగా 2005లో ఆడింది. ప్రముఖ దక్షిణ అర్థగోళం సూపర్ 14 పోటీలో రగ్బీ యూనియన్‌కు ప్రాతినిధ్యాన్ని NSW వారటాస్ అందిస్తున్నారు.. ఉపనగర రగ్బీ పోటీగా ష్యూట్ షీల్డ్ ఉంది, ఇది అనేక సూపర్ 14 ఆటగాళ్ళను అందిస్తుంది. ఉన్నత ప్రమాణంకల వల్లబీస్ ఆటలను కూడా సిడ్నీలో నిర్వహిస్తారు, ఇందులో బ్లెడిస్లో కప్, ట్రై నేషన్స్ ఆటలు, బ్రిటీష్ అండ్ ఐరిష్ లయన్స్ క్రీడలు మరియు ముఖ్యంగా గుర్తించబడిన ఇంగ్లాండ్‌కు వ్యతిరేకంగా ఆడిన 2003 రగ్బీ ప్రపంచ కప్ ఫైనల్ ఉన్నాయి.

సిడ్నీలో సిడ్నీ స్వాన్స్ అని పిలవబడే ఒక ఆస్ట్రేలియన్ ఫుట్‌బాల్ లీగ్ (AFL) జట్టు కూడా ఉంది; దీనిలో రెండవ జట్టుగా– 2012లోని ప్రధాన AFL లీగ్‌లోకి ప్రవేశఇంచటానికి GWS (గ్రేటర్ వెస్ట్రన్ సిడ్నీ) ఏర్పడింది, మహిళల నెట్‌బాల్ జట్టు (స్విఫ్ట్స్), బేస్‌బాల్ జట్టు (పేట్రియాట్స్), హాకీ జట్టు (వారతాస్), రెండు ఐస్ హాకీ జట్లు (పెన్రిత్ బేర్స్ & సిడ్నీ ఐస్ డాగ్స్) మరియు ఒక WNBL జట్టు (సిడ్నీ యూనీ ఫ్లేమ్స్) ఉన్నాయి. 2010 చివరినాటికి సిడ్నీ కింగ్స్ NBL పోటీలో పునఃప్రవేశం చేస్తోంది.

NSW బ్లూస్ రగ్బీ లీగ్ జట్టు క్వీన్స్‌ల్యాండ్ మరూన్స్‌కు వ్యతిరేకంగా వార్షిక రగ్బీ లీగ్ స్టేట్ ఆఫ్ ఆరిజన్ సిరీస్‌లో పోటీచేస్తుంది. NRL గ్రాండ్ ఫైనల్ మరియు బ్లెడిస్లో కప్ ఆటల వంటి అతిపెద్ద క్రీడా కార్యక్రమాలను ANZ స్టేడియంలో నిర్వహిస్తారు, ఇది 2000ల వేసవి ఒలింపిక్స్ కొరకు ప్రధాన స్టేడియంగా ఉంది.

సిడ్నీలో జరిగే ఇతర కార్యక్రమాలలో సిడ్నీ టు హోబార్ట్ యాచ్ రేస్, గోల్డెన్ స్లిప్పర్ గుర్రపు పందెం మరియు సిటీ టు సర్ఫ్ పందెం ఉన్నాయి. సిడ్నీలోని ప్రముఖ క్రీడా వేదికలలో సిడ్నీ క్రికెట్ గ్రౌండ్ లేదా SCG, ANZ స్టేడియం, సిడ్నీ ఫుట్‌బాల్ స్టేడియం, ఈస్టర్న్ క్రీక్ రేస్వే, రాయల్ రాండ్విక్ మరియు రోజ్‌హిల్ గార్డెన్స్ రేస్‌కోర్స్ ఉన్నాయి.

ప్రసార సాధనాలు[మార్చు]

ఉల్టిమోలో ABC భవనం

సిడ్నీలో రెండు ప్రధాన దినపత్రికలు ఉన్నాయి. ది సిడ్నీ మార్నింగ్ హెరాల్డ్ అనేది ఆస్ట్రేలియాలో అత్యంత ప్రాచీనమైన ఇప్పటికినీ ఉన్న వార్తాపత్రిక, 1831 నుండి దీనిని క్రమానుసారంగా ప్రచురిస్తున్నారు. హెరాల్డ్ యొక్క పోటీదారులుగా ది డైలీ టెలిగ్రాఫ్ ఉంది, ఇది న్యూస్ కార్పొరేషన్-సొంతమైన సంచలనాత్మక పత్రిక‌గా ఉంది. రెండు వార్తాపత్రికలు ఆదివారంనాడు ప్రచురించే సంచలనాత్మక ప్రతిరూపాలను కలిగి ఉన్నాయి, అవి సన్-హెరాల్డ్ మరియు సండే టెలిగ్రాఫ్ అని వరుసక్రమంలో ఉన్నాయి.

మూడు వాణిజ్య టెలివిజన్ నెట్వర్క్‌లు (సెవెన్, నైన్, టెన్) అలానే ప్రభుత్వ జాతీయ ప్రసార సేవల (ABC మరియు SBS) ప్రధానకేంద్రాలు సిడ్నీలో ఉన్నాయి. సమాజం టెలివిజన్ స్టేషను TVS సిడ్నీ ప్రాంతంలో ప్రసారం అవుతుంది. చారిత్రాత్మకంగా, ఈ నెట్వర్కులు ఉత్తర ఉపనగరాలలో కేంద్రీకరించబడి ఉన్నాయి, కానీ గడచిన దశాబ్దంలో అనేకమైనవి నగరం లోపలికి బదిలీ అవ్వటం గమనించబడింది. నైన్ దాని ప్రధాన కార్యాలయాన్ని విల్లోబీలోని నౌకాశ్రయం ఉత్తరాన ఉంచింది. టెన్ దానియొక్క స్టూడియోలను పిర్మోంట్ యొక్క నగరంలోపల ఉన్న ఉపనగరం యొక్క పునరాభివృద్ధి అయిన భాగంలో కలిగి ఉంది, సెవెన్ కూడా దాని ప్రధాన కార్యాలయాన్ని పిర్మోంట్‌లో కలిగి ఉంది, ఎప్పింగ్ అలానే అవసరార్థం-నిర్మించబడిన స్టూడియోను మార్టిన్ ప్లేస్ CBDలో కలిగి ఉంది.

ABC అతిపెద్ద ప్రధానకార్యాలయాలను మరియు నిర్మాణ సౌలభ్యాన్ని నగరంలోని ఉపనగరం ఉల్టిమోలో కలిగి ఉంది మరియు SBS దాని స్టూడియోలను అర్టార్మాన్‌లో కలిగి ఉంది. ఫాక్స్‌టెల్ మరియు ఆప్టస్ రెండూ చెల్లింపు ద్వారా-TV కార్యక్రమాల కేబుల్ సేవలను పట్టణ ప్రాంతంలోని అనేక భాగాలలో అందిస్తుంది.[83][84]

జనవరి 2000ల నుండి సిడ్నీలో డిజిటల్ టెలివిజన్ ప్రసారాలను ఐదు ఉచిత-ప్రసార నెట్వర్క్‌లు అందిస్తున్నాయి. అదనంగా తొమ్మిది ఫ్రీవ్యూ డిజిటల్ సేవలు కూడా ఉన్నాయి. ఇందులో ABC2, ABC3, ABC న్యూస్ 24, SBS టు, 7టు, 7మేట్, గో!, GEM HD, వన్ HD మరియు ఎలెవెన్ ఉన్నాయి.

అనేక AM మరియు FM ప్రభుత్వ, వాణిజ్య మరియు సమాజ రేడియో సేవలు సిడ్నీ ప్రాంతంలో ప్రసారం అవుతాయి. స్థానిక ABC రేడియో స్టేషను 702 ABC సిడ్నీ (గతంలో 2BL).[85] టాక్‌బ్యాక్ రేడియో శైలిని దీర్ఘకాల ప్రత్యర్థులు 2GB మరియు 2UE అధికమించాయి. ప్రముఖ సంగీత రేడియో స్టేషనులలో ట్రిపుల్ M, 2డే FM మరియు నోవా 96.9 ఉన్నాయి, ఇవి సాధారణంగా 40 ఏళ్ళ కన్నా తక్కువ వయసు ఉన్నవారిని లక్ష్యంగా పెట్టకొని ఉంటాయి. సంగీత రేడియో మార్కెట్‌లోని పురాతన శైలులలో, క్లాసిక్ రాక్ 95.3 మరియు మిక్స్ 106.5 ఉన్నాయి, ఇవి 25–54 వయసు మధ్యలో ఉన్నవారిని లక్ష్యంగా పెట్టకుంటుంది, WS-FM లక్ష్యంలో 40–54 మధ్య వయస్కులు ఉంటారు మరియు వారి పురాతన గీతాలలో ముఖ్యంగా 70లు మరియు 80లలోవి ఉంటాయి. ట్రిపుల్ J (ABC), 2SER మరియు FBi రేడియో స్వతంత్ర, స్థానిక మరియు ప్రత్యామ్నాయ ప్రసారాన్ని అందిస్తాయి. ఒక కచ్చితమైన భాష లేదా స్థానిక ప్రాంతానికి ప్రసారం చేసే అనేక సమాజ స్టేషన్లు కూడా ఉన్నాయి.[86]

2009 జూలై 1న, DAB+ డిజిటల్ రేడియో అధికారికంగా ఆరంభమైనది. ABC మరియు వాణిజ్య రేడియోలు పూర్తిస్థాయి కార్యక్రమాలను అందిస్తాయి.[87]

ప్రభుత్వం[మార్చు]

సిడ్నీ యొక్క ప్రాంతీయ ప్రభుత్వ ప్రాంతాలు

1945–1964 మధ్యకాలంలో కంబర్లాండ్ కౌంటీ కౌన్సిల్‌లో పరిమితమైన పాత్రను కలిగి ఉండడం మినహా, సిడ్నీ మహానగర ప్రాంతం కొరకు ఎన్నడూ సంపూర్ణమైన పాలనా సంఘం లేదు; బదులుగా మహానగర ప్రాంతాన్ని స్థానిక ప్రభుత్వ ప్రాంతాలు (LGAs) గా విభజించారు, వీటిని లండన్ వంటి నగరాలలో ఉన్న స్వపరిపాలనా పట్టణాలతో పోల్చవచ్చు. ఈ ప్రాంతాలు సమాఖ్యలను ఎన్నుకుంటాయి, న్యూ సౌత్ వేల్స్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వారికి అధికార దత్తతచేసే విధులకు వారు బాధ్యులుగా ఉంటారు, వీటిలో ప్రణాళికచేయటం మరియు వ్యర్థాలను సేకరించటం వంటివి ఉంటాయి.

NSW పార్లమెంట్ హౌస్.రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పట్టన వ్యాప్తంగా కార్యకలాపాలను నియంత్రిస్తుంది

సిడ్నీ నగరంలో కేంద్ర వ్యాపార ప్రాంతం మరియు కొన్ని ప్రక్కనే ఉన్న ఉపనగరాలు ఉన్నాయి మరియు దక్షిణ సిడ్నీ వంటివి కలుపుకోవటం ద్వారా ఇటీవల కాలాలలో విస్తరించింది.. దీనిని ఎన్నుకోబడిన సిడ్నీ లార్డ్ మేయర్ మరియు సమాఖ్య పాలిస్తారు. అయినప్పటికీ లార్డ్ మేయర్‌ను కొన్నిసార్లు ఉదాహరణకి ఒలింపిక్స్ సమయంలో మొత్తం నగరం యొక్క ప్రతినిధిగా చూడబడుతుంది.

అధిక నగరవ్యాప్త ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నియంత్రిస్తుంది. ఇందులో ప్రభుత్వ రవాణా, ముఖ్య రహదారులు, ట్రాఫిక్ నియంత్రణ, విధానాలు, విద్య మరియు పూర్వ విద్యాభ్యాస స్థాయి మరియు అతిపెద్ద అవస్థాపన పథకాల ప్రణాళిక ఉన్నాయి. సిడ్నీలో న్యూ సౌత్ వేల్స్ జనాభా అధికంగా నివసిస్తుంది ఎందుకంటే నగరవ్యాప్త రాష్ట్ర ప్రభుత్వపరమైన సంస్థలు అభివృద్ధిని అనుమతించటానికి సాంప్రదాయకంగా వ్యతిరేకంగా ఉంటాయి. ఈ కారణంగా, రాష్ట్ర మరియు సమాఖ్య పార్లమెంటుల యొక్క రాజకీయాల కొరకు సిడ్నీ ఎల్లప్పుడూ ప్రముఖంగా ఉంది. ఉదాహరణకి, 1945 నుండి కనీసం నాలుగుసార్లు సిడ్నీ LGA నగర పరిధులను ఆ సమయంలోని న్యూ సౌత్ వేల్స్‌లో ఉన్న పాలనా పార్టీ‌కు ప్రయోజనకరమైన ప్రభావం కొరకు మార్చారు.[88]

సిడ్నీని ఆకృతి చేయటంలో 38 LGAలను సాధారణంగా ఈ విధంగా వర్ణిస్తారు:[89]

  • యాష్ఫీల్డ్
  • ఆబర్న్
  • బ్యాంక్స్‌టౌన్
  • బ్లాక్‌టౌన్
  • బోటనీ బే
  • బర్వుడ్
  • కామ్డెన్

  • కాంప్బెల్‌టౌన్
  • కెనడా బే
  • కాంటెబరీ
  • ఫెయిర్‌ఫీల్డ్
  • ది హిల్స్
  • హోల్రోయ్డ్
  • హార్న్స్‌బీ

  • హంటర్స్ హిల్
  • హర్స్ట్‌విల్లే
  • కోగారా
  • కు-రింగ్-గై
  • లేన్ కోవ్
  • లీచార్డ్‌ట్
  • లివర్‌పూల్

  • మాన్లీ
  • మారిక్విల్లె
  • మోస్మాన్
  • నార్త్ సిడ్నీ
  • పరమట్టా
  • పెన్రిత్
  • పిట్వాటర్

  • రాండ్విక్
  • రాక్‌డేల్
  • రైడ్
  • స్ట్రాత్‌ఫీల్డ్
  • సదర్‌ల్యాండ్
  • సిడ్నీ
  • వార్రింగ

  • వావెర్లీ
  • విల్లోబీ
  • ఉల్లారా

ఏ సమాఖ్యలు సిడ్నీను రూపొందిస్తాయనే వర్గీకరణ మారుతుంది. న్యూ సౌత్ వేల్స్ యొక్క స్థానిక ప్రభుత్వ సంఘం అన్ని LGAలు 'మెట్రో' సమూహంలో భాగంగా పూర్తిగా కుంబర్లాండ్ కౌంటీలో ఉంటాయి, ఇందులో కామ్డెన్ మినహాయింపుగా ఉంది (దాని యొక్క 'దేశ' సమూహంలో భాగంగా ఉంది).[90] ఆస్ట్రేలియన్ బ్యూరో ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్ సిడ్నీ గణాంక విభాగాన్ని నిర్వచిస్తుంది (ఈ శీర్షికలో ఉపయోగించిన జనాభా సంఖ్యలు) అందులో పైన పేర్కొనిన సమాఖ్యలు అలానే ఉలన్‌ఢిల్లీ, ది బ్లూ మౌంటైన్స్, హాక్స్‌బరీ, గోస్ఫోర్డ్ మరియు వ్యోంగ్ ఉన్నాయి.[91]

విద్య[మార్చు]

ఆస్ట్రేలియాలో అత్యంత పురాతనమైన విశ్వవిద్యాలయం సిడ్నీ విశ్వవిద్యాలయం, 1850లో స్థాపించబడినది

ఆస్ట్రేలియాలోని అత్యంత ప్రముఖమైన విద్యా సంస్థలలో కొన్ని సిడ్నీలో ఉన్నాయి.[92] 1850లో స్థాపించబడిన సిడ్నీ విశ్వవిద్యాలయం ఆస్ట్రేలియాలోని అత్యంత ప్రాచీనమైన మరియు సిడ్నీలో అతిపెద్దదైన విశ్వవిద్యాలయం. సిడ్నీలో ఉన్న ఇతర ప్రభుత్వ విశ్వవిద్యాలయాలలో యూనివర్శిటీ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, సిడ్నీ, యూనివర్శిటీ ఆఫ్ న్యూ సౌత్ వేల్స్, మాక్వరీ యూనివర్శిటీ, యూనివర్శిటీ ఆఫ్ వెస్ట్రన్ సిడ్నీ మరియు ఆస్ట్రేలియన్ కాథలిక్ యూనివర్శిటీ (ఆరు ఆవరణలలో రెండు ఉన్నాయి) ఉన్నాయి. సిడ్నీలో ద్వితీయ శ్రేణి ఆవరణలను నిర్వహించే ఇతర విశ్వవిద్యాలయాలలో యూనివర్శిటీ ఆఫ్ నోట్రే డేమ్ ఆస్ట్రేలియా, యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఉల్లాన్‌గాంగ్ మరియు కర్టిన్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ టెక్నాలజీ ఉన్నాయి.

ప్రభుత్వంచే నిధులను పొందుతున్న నాలుగు బహుళ-ఆవరణల టెక్నికల్ అండ్ ఫర్థర్ ఎడ్యుకేషన్ (TAFE) విద్యాసంస్థలు సిడ్నీలో ఉన్నాయి, ఇవి వృత్తివిద్యలో శిక్షణను మూడవ స్థాయిలో అందిస్తుంది: అవి సిడ్నీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, నార్తర్న్ సిడ్నీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ TAFE, వెస్ట్రన్ సిడ్నీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ TAFE మరియు సౌత్ వెస్ట్రన్ సిడ్నీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ TAFE.

సిడ్నీలో ప్రభుత్వ, తరగతి ప్రమాణమైన మరియు స్వతంత్ర పాఠశాలలు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ పాఠశాలలలో ప్రీ-స్కూల్స్, ప్రాథమిక మరియు ద్వితీయ శ్రేణి పాఠశాలలు ఉన్నాయి మరియు ప్రత్యేక పాఠశాలలను న్యూ సౌత్ వేల్స్ డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ ట్రైనింగ్ నడుపుతుంది. సిడ్నీలో రాష్ట్రంచే నడపబడే నాలుగు విద్యా ప్రాంతాలు ఉన్నాయి, అవి కలసి 919 పాఠశాలలను నిర్వహిస్తున్నాయి.[ఉల్లేఖన అవసరం] రాష్ట్రంలో ఎంపిక కాబడిన ఉన్నత పాఠశాలలు 30లో 25 సిడ్నీలో ఉన్నాయి.[93]

మౌలిక సదుపాయాలు[మార్చు]

ఆరోగ్య వ్యవస్థలు[మార్చు]

సిడ్నీ మహానగర ప్రాంతంలోని ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులను న్యూ సౌత్ వేల్స్ ప్రభుత్వం నడుపుతుంది. ఈ ఆసుపత్రుల యొక్క నిర్వహణ మరియు ఇతర ప్రత్యేక ఆరోగ్య వసతులను నాలుగు ఏరియా హెల్త్ సేవలు కలసి అందిస్తాయి: సిడ్నీ సౌత్ వెస్ట్ (SSWAHS), సిడ్నీ వెస్ట్ (SWAHS), నార్తర్న్ సిడ్నీ మరియు సెంట్రల్ కోస్ట్ (NSCCAHS) మరియు సౌత్ ఈస్ట్రన్ సిడ్నీ మరియు ఇల్లవరా (SESIAHS) ఏరియా హెల్త్ సర్వీసెస్. నగరంలో అనేక ప్రైవేటు ఆసుపత్రులు కూడా ఉన్నాయి, ఇందులో చాలావరకూ మతపరమైన సంస్థలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.

రవాణా[మార్చు]

సిడ్నీలో ప్రధాన ఫెర్రీ మరియు షిప్పింగ్ టెర్మినల్ దగ్గర వృత్తాకారం కట్టతో ఉన్న మహారాణి ఎలిజబెత్ 2

సిడ్నీ నివాసితులలో చాలామంది రహదారులు మరియు వాహన మార్గాల ద్వారా కారులలో ప్రయాణిస్తారు. పట్టణ ప్రాంతంలోని ముఖ్యమైన ప్రధాన రహదారులలో తొమ్మిది మెట్‌రోడ్లు ఉన్నాయి, ఇందులో110 km (68 mi) సిడ్నీ ఆర్బిటల్ నెట్వర్క్ కూడా ఉంది. సిడ్నీలో రైలు, టాక్సీ, బస్సు మరియు ఫెర్రీ సేవలు కూడా ఉన్నాయి.

సిడ్నీలో రైళ్ళను సిటీరైల్ నడుపుతుంది, ఇది రాష్ట్రంచే నడపబడే సంఘం. నగర శివారులలో ఉపనగర ప్రయాణికుల రైలు సేవలను అందించటానికి ట్లైన్లు నడపబడతాయి, సెంట్రల్ బిజినెస్ డిస్ట్రిక్ట్‌లో ఒకేచోట భూగర్భ నగర మార్గం సేవలో కలుస్తాయి. 2000 ఒలింపిక్స్ అయిన కొద్ది సంవత్సరాల తరువాత, సిటీరైల్ యొక్క కార్యనిర్వాహకత గణనీయంగా తిరోగమించింది.[94] 2005లో, సిటీరైల్ సవరించిన టైంటేబుల్‌ను ప్రవేశపెట్టింది మరియు మరికొంత మంది డ్రైవర్లను నియమించింది.[95] క్లియర్‌వేస్ ప్రణాళిక అనే అతిపెద్ద అవస్థాపన ప్రణాళికను 2010 నాటికి పూర్తిచేయవలసి ఉంది.[96][97][98] 2007లోని ఒక నివేదికలో, ప్రపంచంలోని ఇతర మెట్రో సేవలతో పోలిస్తే సిటీరైల్ పేలవమైన సేవలను అందించిందని తెలిపింది.[99]

మెట్రో మోనోరైల్, లివర్పూల్ మరియు పిట్ట్ స్ట్రీట్స్

సిడ్నీలో ప్రైవేటు నడపబడే లైట్ రైల్ లైన్ మెట్రో లైట్ రైల్ ఉంది, ఇది సెంట్రల్ స్టేషను నుండి లిలీ‌ఫీల్డ్‌కు గతంలోని సరుకు రవాణా రైలు మార్గంలో నడపబడుతుంది. మెట్రో మోనోరెయిల్ ముఖ్య షాపింగ్ కేంద్రం మరియు డార్లింగ్ హార్బర్ చుట్టూ ప్రధానమార్గాన్ని చేరే శాఖలో నడపబడుతుంది. సిడ్నీలో ఒకప్పుడు విస్తారంగా ట్రామ్ నెట్వర్క్ సేవలను కలిగి ఉంది, దానిని 1950లు మరియు 1960ల మధ్యకాలంలో నిదానంగా మూసివేశారు.[100]

మహానగర ప్రాంతంలోని చాలా భాగాలకు బస్సు సేవలను అందించబడుతుంది, ఇందులో చాలా వరకూ 1961-పూర్వపు ట్రామ్ మార్గాలను ఉపయోగిస్తాయి. నగరం మరియు ఉపనగరాల లోపల రాష్ట్ర-అధీనంలో ఉన్న సిడ్నీ బస్సులు గుత్తాధిపత్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. వెలుపల ఉన్న ఉపనగరాలలో సేవల కొరకు అనేక ప్రైవేటు బస్సు సంస్థలతో ఒప్పందం కుదుర్చుకోబడింది. గతంలో ప్రజా రవాణా సరిగ్గా లేని ప్రాంతాలలో సేవలను అందించటానికి రాపిడ్ బస్ ట్రాన్సిట్‌వేస్ నిర్మాణాన్ని 1999లో ఆరంభించబడింది మరియు వాటిలో మొదటిది లివర్‌పూల్–పరమట్టా రాపిడ్ బస్ ట్రాన్సిట్‌వే ఫిబ్రవరి 2003లో మొదలయ్యింది. రాష్ట్ర-ప్రభుత్వ నియంత్రణలోని సిడ్నీ ఫెర్రీస్‌ను అనేక ప్రయాణికుల మరియు పర్యాటక పడవల సేవలను సిడ్నీ నౌకాశ్రయం మరియు పరమట్టా నదిలో అందించబడతాయి.[101]

సిడ్నీ ఎయిర్ పోర్ట్ డొమెస్టిక్ టెర్మినల్

మస్కట్ ఉపనగరంలో ఉన్న సిడ్నీ విమానాశ్రయం సిడ్నీ యొక్క ప్రధాన విమానాశ్రయం మరియు ప్రపంచంలో సేవలు కొనసాగుతున్న అతిపురాతనమైన విమానాశ్రయాలలో ఇది ఒకటి.[102] చిన్నదిగా ఉన్న బ్యాంక్స్‌టౌన్ విమానాశ్రయం ప్రధానంగా ప్రైవేటు మరియు సాధారణ విమానచోదన సేవలను అందిస్తుంది. కామ్డెన్‌లో లైట్ ఏవియేషన్ ఎయిర్‌ఫీల్డ్ ఉంది. RAAF బేస్ రిచ్మండ్ నగరానికి వాయువ్య దిశలో ఉంది.

రెండవ సిడ్నీ విమానాశ్రయం యొక్క ఆవశ్యకత మీద విభేదాలు తలెత్తాయి. 2003లోని అధ్యయనం ప్రకారం సిడ్నీ విమానాశ్రయం, ఊహించబడిన విమానాశ్రయ ట్రాఫిక్‌లో గణనీయమైన పెరుగుదలను సిడ్నీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఒక్కటే నిర్వహించవచ్చు.[103] విమానాశ్రయ విస్తరణ సమాజం మీద అధిక ప్రభావాన్ని చూపుతుంది, ఇందులో నివాసితులకు ఇబ్బందిని కలుగచేసే విమానాల శబ్దాలు ఉంటాయి. రెండవ విమానాశ్రయం కొరకు భూమిని బాడ్గరీస్ క్రీక్ వద్ద ఆక్రమించుకోబడింది, రాజకీయ వాదానికి ఈ ప్రదేశం కేంద్ర బిందువుగా ఉంది.[104]

సౌకర్యాలు[మార్చు]

సిడ్నీ కొరకు నీటి నిల్వ మరియు సరఫరాను సిడ్నీ కాచ్మెంట్ అథారిటీ పర్యవేక్షిస్తుంది, ఇది NSW ప్రభుత్వం యొక్క సంస్థగా ఉంది, ఇది పెద్ద మొత్తాలలో నీటిని సిడ్నీ వాటర్ మరియు ఇతర సంస్థలకు విక్రయిస్తుంది. సిడ్నీలో నీటినిల్వను ప్రధానంగా అప్పర్ నెపెన్ స్కీమ్, బ్లూ మౌంటైన్స్, వరోనొర ఆనకట్ట, వారగంబా ఆనకట్ట మరియు షోల్‌హావెన్ స్కీమ్ ద్వారా చేయబడుతుంది.[105] చారిత్రాత్మకంగా నీటినిల్వలో ఉన్న కనిష్ఠస్థాయిల కారణంగా నీటి వాడకంలో నిభందనలను పెట్టబడింది మరియు NSW ప్రభుత్వం ప్రత్యామ్నాయ నీటి సరఫరా మార్గాలను అన్వేషిస్తోంది, ఇందులో గ్రే వాటర్ (మురికి నీటిని) శుద్ధిచేసి సరఫరా చేయటం మరియు కుర్నెల్ వద్ద రివర్స్ ఓస్మోసిస్ ద్వారా సముద్ర నీటి నుండి ఉప్పును తొలగించే కర్మాగారాన్ని నిర్మించటం ఉన్నాయి.[106] మే 2009 నాటికి, 80% కర్మాగారం నిర్మాణం పూర్తయ్యింది మరియు సంవత్సరాంతానికి సిడ్నీకు తాజా నీటిని సరఫరా చేయవలసి ఉంది.[107] జనవరి 2010 చివరలో, NSW ప్రభుత్వం నీటినుండి ఉప్పును తొలగించే కర్మాగారం పనిచేస్తోందని మరియు వివిధ ప్రాంతాలలోని ప్రజలకు ఉప్పును తొలగించిన నీటిని సరఫరా చేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. నీటి వాసన గురించి ఏ విధమైన ఫిర్యాదులు లేదా నివేదికలు రాలేదు, గతంలో ప్రజలు పొందబడినది అందించడమైనది.[ఉల్లేఖన అవసరం] నగరంలోని నీరు వ్యర్థపు నీరు మరియు మరికికాలువల నుండి కూడా నీరు సేకరించబడుతుంది.

నాలుగు సంస్థలు సహజ వాయువు మరియు విద్యుచ్ఛక్తిని సిడ్నీకు సరఫరా చేస్తాయి: ఎనర్జీ ఆస్ట్రేలియా, AGL, ఇంటిగ్రల్ ఎనర్జీ మరియు ఆరిజన్ ఎనర్జీ. దక్షిణ ఆస్ట్రేలియాలో ఉన్న కూపర్ బేసిన్ నుండి నగరానికి సహజవాయువును సరఫరా చేయబడుతుంది. అనేక దూర‌సమాచార సంస్థలు సిడ్నీలో ప్రాపంచిక మరియు మొబైల్ దూరసమాచార సేవలను అందిస్తున్నాయి.

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • సిడ్నీ యొక్క నిఘంటువు
  • సిడ్నీలో నేరాలు

సూచనలు[మార్చు]

  1. "3218.0 – Regional Population Growth, Australia, 2008–09". Australian Bureau of Statistics. Retrieved 18 July 2010. Cite web requires |website= (help)
  2. Australian Bureau of Statistics (17 March 2008). "Explore Your City Through the 2006 Census Social Atlas Series". Retrieved 19 May 2008. Cite web requires |website= (help)
  3. Macquarie ABC Dictionary. The Macquarie Library Pty Ltd. 2003. p. 1000. ISBN 1876429372.
  4. "Designing for Diversity: the Multicultural City". 1995 Global Cultural Diversity Conference Proceedings, Sydney. Australian Government Department of Immigration and Citizenship.
  5. 1,8
  6. "Innovation Cities Top 100 Index". Innovation-cities.com. 1 September 2010. Retrieved 22 December 2010. Cite web requires |website= (help)
  7. మెర్సర్ నాణ్యత యొక్క జీవన సర్వే 2008, www.mercer.com. 2 మార్చ్ 2009న తిరిగి పొందబడింది.
  8. 2008 ఆర్ధిక ప్రపంచంలో అత్యంత జీవం కలిగిన పట్టణాలు, www.economist.com. 2 మార్చ్ 2009న తిరిగి పొందబడింది.
  9. "Geographical Names Register Extract: Sydney (Kingsford Smith) Airport". Geographical Names Register (GNR) of NSW. Geographical Names Board of New South Wales. Retrieved 28 September 2010.
  10. Macey, Richard (15 September 2007). "Settlers' history rewritten: go back 30,000 years". Retrieved 15 September 2007. Text " work The Sydney Morning Herald " ignored (help); Cite news requires |newspaper= (help)
  11. 11.0 11.1 సిడ్నీ పట్టణం. సిడ్నీ దీవి యొక్క సిడ్నీ పట్టణపు దేశీయమైన చరిత్ర
  12. 12.0 12.1 12.2 కోహెన్, J. L. 2000. ఫస్ట్ అండ్ లాస్ట్ పీపుల్స్: అబ్ఒరిజినల్ సిడ్నీ. In J. కన్నెల్ (Ed.). సిడ్నీ ది ఏమర్జెంస్ అఫ్ ఏ గ్లోబల్ సిటీ. పేజీలు 76–95. ఆక్ష్ఫోర్డ్ యునివర్సిటి ప్రెస్ ISBN 0-19-550748-7, పేజీలు 76–78, 81–82, 83
  13. Elder, Bruce (7 September 2007). "History set in stone". Melbourne: The Age. Retrieved 18 October 2007. Cite news requires |newspaper= (help)
  14. "Once were warriors". Fairfax Media. Sydney Morning Herald. 11 November 2002. Retrieved 21 December 2008.
  15. "The 10 people Who Shaped Sydney". Fairfax Media. Sydney Morning Herald. 27 November 2008. Retrieved 21 December 2008.
  16. 1789 సిడ్నీ లో స్మాల్ పోక్ష్ (పొంగుచూపు) కలహం ప్రారంభం
  17. స్మాల్ పోక్ష్ (పొంగుచూపు) వ్యాప్తి
  18. ఆస్ట్రేలియన్ ఎన్సైక్లోపెడియా సంచిక 2, పే 524, ఆంగస్ అండ్ రాబర్ట్సన్ లిమిటెడ్, 1926
  19. ఆడమ్స్ H. ఆర్దర్, ఏ మాన్స్ లైఫ్, పే. 62, http://setis.library.usyd.edu.au/ozlit/pdf/adamans.pdf
  20. Harbour Bridge Views (2007). "Brief History of the Sydney Harbour Bridge". Retrieved 8 October 2006. Cite web requires |website= (help)
  21. ఫర్రెల్లి, ఎలిజాబెత్ హౌ కుడ్ సిడ్నీ గెట్ ఇట్ సో రాంగ్? ది సిడ్నీ మార్నింగ్ హెరాల్డ్, 4 నవంబర్ 2006
  22. Lee, Robert (2003). "Linking a Nation: Australia's Transport and Communications 1788–1970". Australian Government. Australian Heritage Council. Retrieved 21 December 2008.
  23. ఎలియాస్, డేవిడ్ టెల్ మేల్బౌర్నే ఇత్స్ ఓవర్, వి వోన్ ది సిడ్నీ మార్నింగ్ హెరాల్డ్, 31 డిసెంబర్ 2003
  24. Latta, David (January 2006). "Showcase Destinations Sydney, Australia: The Harbour City". Meeting Professionals International. The Meeting Professional. Retrieved 21 December 2008.
  25. "2016.0 Census of Population and Housing: Selected Characteristics for Urban Centres, Australia". Government of Australia. Australian Bureau of Statistics. 26 March 2003. Retrieved 21 December 2008.
  26. "1217.0.55.001 – Glossary of Statistical Geography Terminology, 2003". Government of Australia. Australian Bureau of Statistics. Retrieved 21 December 2008.
  27. "2032.0 – Census of Population and Housing: Australia in Profile – A Regional Analysis, 2001". Government of Australia. Australian Bureau of Statistics. 16 January 2004. Retrieved 21 December 2008.
  28. "The Sydney Harbour Bridge". Bridgeclimb.com. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  29. "Climate and the Sydney 2000 Olympic Games". Australian Government. Australian Bureau of Statistics. 24 September 2007. Retrieved 21 December 2008.; "Sydney Basin – climate". New South Wales Government. Department of Environment and Climate Change. Retrieved 21 December 2008.; "Australian climatic zones". Australian Government. Bureau of Meteorology. Retrieved 21 December 2008.; "Living in Sydney". Sydney Institute of Business & Technology. Retrieved 21 December 2008. Cite web requires |website= (help)
  30. బ్యూరో అఫ్ మెట్రోలజి. 2006 సిడ్నీ యొక్క వాతావరణ సారంశం, జనవరి 2006
  31. ఆస్ట్రేలియన్ బ్యూరో అఫ్ మెట్రోలజి. 2005. వాతావరణ సగటు; ఎల్ల్యార్డ్, D. 1994. కరువు మరియు వరదలు కలిగించే వర్షాలు. ఆంగస్ & రాబర్ట్సన్ ISBN 0-207-18557-3
  32. మాక్ డోన్నేల్, ఫ్రెడ. థోమస్ నెల్సన్ (ఆస్ట్రేలియా) లిమిటెడ్, 1967. బిఫోర్ కింగ్స్ క్రాస్
  33. "Sydney weather hail, not snow". AAP. 27 July 2008. Retrieved 11 August 2008.[dead link]
  34. "The Sydney Hailstorm – 14 April 1999". Bureau of Meteorology. Retrieved 5 October 2006. Cite web requires |website= (help)
  35. సిడ్నీ లో చల్లదనం, మబ్బులు మరియు వర్షాలు మార్చ్ కల్ల అంతమైపోతాయి in సిడ్నీ వాతావరణ సారంశం - NSW రీజినల్ ఆఫీసు , బ్యూరో అఫ్ మెట్రోలజి. అక్టోబరు 21, 2007న పునరుద్ధరించబడింది.
  36. సిడ్నీ లో 24 సంవత్సరాలలో జూన్ లో అత్యంత చల్లగా ఉంటుంది సిడ్నీ నెలసరి వాతావరణ సారాంశం  — NSW ప్రాంతీయ కార్యాలయం , బ్యూరో అఫ్ మెట్రోలజి. అక్టోబరు 21, 2007న పునరుద్ధరించబడింది.
  37. సిడ్నీ 11 సంవత్సరాలలో అత్యంత చల్లని వేసవి in సిడ్నీ వాతావరణ సారాంశం — NSW ప్రాంతీయ కార్యాలయం , బ్యూరో అఫ్ మెట్రోలజి. ౨౫ మార్చి 2008న తిరిగి పొందబడింది.
  38. "Sydney in 2009". Bom.gov.au. 4 January 2010. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  39. "Storm drenches Sydney". UPI.com. 12 February 2010. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  40. "Sydney dries out but regional threatened". News.smh.com.au. 12 February 2010. Retrieved 1 June 2010. Cite news requires |newspaper= (help)
  41. "Weather News – Wild storms lash Sydney". Weatherzone.com.au. 13 February 2010. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  42. "Rain swamps Sydney's water catchments". Smh.com.au. 7 February 2010. Retrieved 1 June 2010. Cite news requires |newspaper= (help)
  43. Huffer, Julie. "Heaviest rain in almost 20 years – Environment – News | Hornsby & Upper North Shore Advocate". Hornsby-advocate.whereilive.com.au. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  44. "Parramatta City Centre". Department of Planning. Retrieved 29 October 2007. Cite web requires |website= (help)
  45. "Penrith City Centre". Department of Planning. Retrieved 29 October 2007. Cite web requires |website= (help)
  46. "Liverpool City Centre". Department of Planning. Cite web requires |website= (help); Missing or empty |url= (help); |access-date= requires |url= (help)
  47. "List of Official Sydney Suburbs". 31 May 2010. Retrieved 27 July 2010. Cite web requires |website= (help)
  48. "List of Official Sydney Local Government Areas". 2 August 2008. Retrieved 2 August 2008. Cite web requires |website= (help)
  49. డిపార్టుమెంటు అఫ్ లోకల్ గవర్నమెంట్. ప్రాంతీయ కౌన్సిల్ సరిహద్దులుసిడ్నీ ఔటర్ (SO)
  50. NPWS వెబ్ సైట్, రాయల్ నేషనల్ పార్క్
  51. బైసెంటినియల్ పార్క్ అధికారిక వెబ్ సైట్
  52. ది హెరిటేజ్ అఫ్ ఆస్ట్రేలియా , మాక్ మిల్లన్ కంపెనీ, 1981
  53. హౌస్ హిస్టరీ ; సిడ్నీ ఒపేరా హౌస్ వెబ్ సైట్ . 24 జూలై 2006న తిరిగి పొందబడినది.
  54. "So last century". The Sydney Morning Herald. 13 April 2006.
  55. "The World's Best Skylines". Homepages.ipact.nl. Retrieved 22 December 2010. Cite web requires |website= (help)
  56. ఆస్ట్రేలియన్ బ్యూరో అఫ్ స్టాటిస్టిక్స్. 2002. సిడ్నీ – బేసిక్ కమ్యూనిటి ప్రొఫైల్ అండ్ స్నాప్ షాట్ – 2001 సెన్సస్[dead link]
  57. 57.0 57.1 సిటీ కామర్స్ – సిటీ అఫ్ సిడ్నీ మీడియా సెంటర్. 21 జూలై 2006న తిరిగి పొందబడినది.
  58. ఆస్ట్రేలియా యొక్క టాప్ 10 అతి పెద్ద కంపెనీలు 2007/08/
  59. పర్రమట్ట సిటీ కౌన్సిల్ పర్రమట్ట సిటీ సెంటర్ నేర నిర్మూలన ప్రణాళిక.13 డిసెంబర్ 2010న తిరిగి పొందబడినది
  60. టూరిసం NSW. 2004.టూరిసం డేటా కార్డ్ – ఫొర్కాస్ట్స్, ఎకనామిక్ ఇంపాక్ట్స్ అండ్ సెలెక్టెడ్ రీజినల్ డేట – 2004[dead link]
  61. 61.0 61.1 ఆస్ట్రేలియన్ బ్యూరో అఫ్ స్టాటిస్టిక్స్. 2005.సిడ్నీ స్టాటస్టికల్ డివిషన్ [dead link].
  62. "London is the most expensive city in the world while Swiss cities are home to highest earners". Economics. City Mayors. 2007. Retrieved 28 October 2007.
  63. ఆస్ట్రేలియన్ ప్రోపర్టి మోనిటర్స్. [1], APM హౌస్ ప్రైస్ సిరీస్ – సెప్టెంబర్ 2009 క్వార్టర్
  64. Gillespie, P; Mason, D (2003). NSW Agriculture Environmental Planning and Management Sub-program: The Value of Agriculture in the Sydney Region. Sydney: NSW Agriculture.
  65. Sinclair, I (1996). "A view from the edge: issues in rural and metropolitan fringe planning – Sydney's Agricultural land". New Planner (27): 24–25.
  66. McManus, Phil (2005). Vortex Cities to Sustainable Cities: Australia's Urban Challenge. Sydney: UNSW Press. p. 231. doi:711.40994 Check |doi= value (help). ISBN 9780868407012.
  67. 67.0 67.1 మూస:Census 2006 AUS
  68. 68.0 68.1 "3222.0 – Population Projections, Australia, 2006 to 2101". Abs.gov.au. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  69. 69.0 69.1 69.2 69.3 మూస:Census 2006 AUS
  70. మూస:Census 2006 AUS
  71. ఆస్ట్రేలియన్ బ్యూరో అఫ్ స్టాటిస్టిక్స్. 2005. నేషనల్ రీజినల్ ప్రొఫైల్: ఇన్నర్ సిడ్నీ[dead link]
  72. "Australian Census 2006, Ancestry by Region". Censusdata.abs.gov.au. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  73. "When diversity means cultural richness". Webdiary. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  74. ఆస్ట్రేలియా స్టీర్స్ ఇమ్మిగ్రంత్స్ బియోండ్ సిడ్నీ. Csmonitor.com. 29 జనవరి 2003.
  75. ది సిటీ అఫ్ సిడ్నీ కమ్యూనిటి ప్రొఫైల్ — సిడ్నీ స్టాటస్టికల్ డివిషన్. 2006. వాట్ ఆర్ యువర్ క్వాలిఫికేషన్స్?[dead link], ప్రొఫైల్.id
  76. Goldsmith, Belinda (20 July 2009). "Milan strides past New York as world's fashion capital: poll". Reuters. Retrieved 15 September 2009. Cite news requires |newspaper= (help)
  77. "Autumn Opera Season". Tourism Victoria. Retrieved 15 October 2007. Cite web requires |website= (help)
  78. IMBd శోధన ఆధారముగా
  79. "Travel to Sydney" (PDF). Tourism NSW. Retrieved 18 November 2008. Cite web requires |website= (help)
  80. "Showcase Destinations Sydney;Australia: The Harbour City". Mpiweb.org. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  81. "Museum's & Art Galleries in Sydney Australia". sydney.com.au. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  82. "Rugby League Betting – NRL, Super League, State of Origin". Canbet.com. 5 February 2010. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  83. "Foxtel Official Website". Foxtel.com.au. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  84. Austar It-Sysdev. "Austar Official Website". Austar.com.au. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  85. "702 ABC Sydney website". Abc.net.au. 16 April 2010. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  86. "Radio Stations Sydney NSW". Sydneymusicweb.com. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  87. "Digital Radio Plus Official Site". Digitalradioplus.com.au. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  88. గోల్దేర్, హిలరీ, సాక్ద్: రిమూవింగ్ అండ్ రీమేకింగ్ ది సిడ్నీ సిటీ కౌన్సిల్ , సిడ్నీ, 2004.
  89. సిడ్నీ న్యూ సౌత్ వేల్స్ NSW ఆస్ట్రేలియా | రీజియన్ రీసర్చ్ & ప్రోపర్టి డెవ్లప్మెంట్స్. సేకరణ తేదీ జూన్ 20, 2009
  90. "About the Local Government Association of NSW". "Local Government and Shires Associations of New South Wales". Cite web requires |website= (help)
  91. "1216.0 – Australian Standard Geographical Classification (ASGC), July 2007". Australian Bureau of Statistics. Cite web requires |website= (help)
  92. [2][dead link]
  93. New South Wales Department of Education and Training (2005). "List of selective and agricultural high schools". Retrieved 8 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  94. "Yearly On-Time Running". CityRail. 2006. మూలం నుండి 29 September 2007 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 28 October 2007. Cite web requires |website= (help)
  95. సిటీరైల్(2005). టైమ్స్ ఆర్ చేంజింగ్ ఏట్ సిటీరైల్[dead link]
  96. సిటీరైల్(2002). రైల్ క్లియర్ వేస్ ప్లాన్[dead link]
  97. Kerr, J. (22 July 2004). "Panic stations over CityRail driver exodus". The Sydney Morning Herald. Retrieved 28 October 2007. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help); Cite news requires |newspaper= (help)
  98. Kerr, J. (4 December 2004). "Terminal dilemma". The Sydney Morning Herald. Retrieved 28 October 2007. Cite news requires |newspaper= (help)
  99. "Aussie train services 'among world's worst'". News.com.au. 21 March 2007. మూలం నుండి 9 September 2012 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 11 January 2008. Cite news requires |newspaper= (help)
  100. ఇంప్రూవ్ సిడ్నీ పబ్లిక్ ట్రాన్స్పోర్ట్. http://isput.com.au/media/File/tramstats.pdf
  101. "Official Sydney Ferries Website". Sydneyferries.info. 6 May 2010. Retrieved 1 June 2010. Cite web requires |website= (help)
  102. "Fact Sheet – Airport History" (PDF). Sydney Airport. మూలం (PDF) నుండి 19 June 2005 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 18 November 2008. Cite web requires |website= (help)
  103. ఫైన్దింగ్ అఫ్ "ది సిడ్నీ ఎయిర్ పోర్ట్ మాస్టర్ ప్లాన్ (2003)" సూచన: "Sydney (Kingsford Smith) Airport (Question No. 421)". Hansard. Parliament of Australia. 10 May 2005. Retrieved 28 October 2007.
  104. Dickens, Jim (19 August 2007). "Airport row to lift off again". The Sunday Telegraph. News Corporation.
  105. సిడ్నీ కాచ్మేంట్ అథోరిటి. సిడ్నీ యొక్క నీటి సరఫరా వ్యవస్థ యొక్క చరిత్ర
  106. సిడ్నీ నీరు. సిడ్నీ యొక్క డీసాలినేషన్ ప్రాజెక్ట్[dead link]
  107. సిడ్నీకి 2010 కల్లా డీసాలినేషన్ నీరు వస్తుంది – ది ఏజ్. సేకరణ తేదీ జూన్ 20, 2009

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

Media related to Sydney Architecture at Wikimedia Commons

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=సిడ్నీ&oldid=2347388" నుండి వెలికితీశారు