అంగుళం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
1 అంగుళం =
SI ప్రమాణాలు
0.0254 m 25.4 mm
US customary/Imperial units
136 yd 112 ft

అంగుళం అనేది ఒక దూరమానం. ఒక గజానికి 36 అంగుళాలు మరియు ఒక అడుగుకి 12 అంగుళాలు. ఒక అంగుళానికి 2.54 సెంటీమీటర్లు. "అంగుళం"(బహువచనం:అంగుళాలు),(ఆంగ్లం:inch) దీని గుర్తు (Inch:గుర్తు ") అనునది దైర్ఘ్యమానములో పొడవుకు ప్రమాణం. అత్యున్నతాధికారం కలిగిన మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్ కస్టమరీ ప్రమాణాలలో కూడా అంగుళం అనునది కలదు. అత్యున్నతాధికారం కల ప్రమాణాల ప్రకారం అంగుళం అనునది ఒక అడుగు పొడవులో 1⁄12 వ భాగము. మరియు ఒక గజం(యార్డు) లో 1⁄36 వ వంతు. ప్రస్తుతం గల ప్రమాణాల ప్రకారం ఇది సుమారు 25.4 mm. ఉంటుంది.

వాడుక[మార్చు]

ఒక అంగుళం అనునది సాధారణంగా అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు,[1] కెనడా ,[2][3] మరియు యునైటెడ్ కింగ్ డమ్ లో పొడవుకు ప్రమాణం గా వినియోగిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల ప్రకారం అంగుళం యొక్క గుర్తు in , కానీ అంగుళం డబుల్ ప్రైమ్ (″ ) అనే గుర్తుతో సూచిస్తారు. మరియు అడుగు నకు ప్రైమ్ (’) గుర్తుతో సూచిస్తారు. ఈ గుర్తు ఎపోస్ట్రోఫ్ గా ఆంగ్లంలో వాడబడుతుంది. ఉదాహరణకు 3 అడుగుల 2 అంగుళాలను 3 2 గా సూచిస్తాము. అంగుళంలో భాగాలను భిన్నములుగా సూచిస్తారు. ఉదాహరణకు 2 3/8 అంగుళాల ను2 38 గా సూచిస్తారు కాని 2.375 గా గాని, మరియు 2 616 గా గాని సూచించరాదు.

కొలచే టేపు calibrated in 32nds of an inch


ఇతర ప్రమాణాలతో సంబంధం[మార్చు]

Mid-19th century tool for converting between different standards of the inch

1 అంతర్జాతీయ అంగుళం ఈ క్రిందివానికి సమానము.

  • 100 points (1 point = 0.01 అంగుళాలు), ఆస్ట్రేలియా లోని బ్యూరో ఆఫ్ మెటొరాలజీ వారు వర్షపాతం కొలెచుటకు ఉపయోగించారు. 1974 కు ముందు [4]
  • 1,000 thou (also known as mil) (1 mil = 1 thou = 0.001 inches)
  • సుమారు 0.02778 అడుగులు (1 గజం=36 అంగుళాలు.)
  • 2.54 సెంటీమీటర్లు (1 సెంటీమీటరు ≈ 0.3937 అంతర్జాతీయ అంగుళాలు.)


పుట్టుక[మార్చు]

inch అనే ఆంగ్ల పదము uncia నే లాటిన్ పదం నుండి ఉద్భవించినది. లాటిన్ భాషలో దీని అర్థము "పన్నెండవ భాగము"(అనగా ఒక అడుగు పొడవులో పన్నెండవ భాగము): ఔన్స్ అనుపదం కూడా ఇదేవిధంగా (పౌండులో పన్నెండవ భాగం) ఉధ్బవించినది.

చరిత్ర[మార్చు]

ఇంగ్లాండ్ నందు మొదటగా "అంగుళము" అను నది 7 వ శతాబ్దంలో వ్రాసిన అథెల్బెర్థ్ నియమాల లో గల గుర్తు ఆధారంగా తెలిసినది.1120 తర్వాత వ్రాసిన గుర్తుల ఆధారంగా కూడా ఇంచ్ ను వాడుతున్నారు.[5] ఈ గ్రంధంలో LXVII ప్రకారం గాయముల యొక్క వివిధ లోతులను తెలుసుకొనుటకు : ఒక ఇంచ్,ఒక షిల్లింగ్, రెండు ఇంచ్ లు, రెండు షిల్లింగ్ లు మొదలగునవి వాడబడుచున్నవి[6][7] పొడవుకు అంగ్లో షష్ట్యంశ ప్రమాణం బర్లెకార్న్. 1066 తర్వాత 1 అంగుళం అనగా 3 బార్లెకార్న్ లకు సమానంగా ఉంటుంది.ఇది అనేక దేశములలో న్యాయపరమైనదిగా గుర్తించారు. బార్లెకార్న్ అనునది మూల ప్రమాణం..[8] ప్రాచీన నిర్వచనములలో 1424 లో ఇంగ్లండ్ నందు ఎడ్వర్డ్ II యొక్క విగ్రహం నందు తెలియజేయబడినది. అంగుళం అనునది మూడు బార్లీ గింజలు,గుండ్రంగా పొడిగా నున్నవి,వరుసగా పేర్చితే దాని పొడవుకు సమానము.[8]

ఇదే విధమైన నిర్వచనములు అంగ్లంలో మరియు వెల్ష్ ప్రాచీన నియమాలలో కలవు. [9]

నూతన ప్రమాణం[మార్చు]

ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయంగా యు.ఎస్.మరియు ఇంపీరియల్ ప్రమాణాల ప్రకారం ఒక అంగుళం విలువ 25.4 మిల్లీ మీటర్లు. దీని ఆధారంగా అంతర్జాతీయ గజం(యార్డ్) ఖచ్చితంగా 0.9144 మీటర్లు ఉంటుంది.ఈ విలువలు అంతర్జాతీయ యార్డ్ మరియు పొండ్ అగ్రీమెంట్ నుండి 1959 నుండి దత్తత తీసుకోబడ్డాయి..[10] ఈ నిర్వచనం దత్తత తీసుకొనుటకు పూర్వం వివిధ నిర్వచనములు వాడుకలో ఉండెడివి. యునైటెడ్ కింగ్ డం మరియు అనేక కామన్వెల్త్ దేశాలలో అంగుళం నకు ఇంపీరియల్ ప్రమాణాల యార్డు లలో తెలిపేవారు. యు.ఎస్ లో 1893 చట్టం ప్రకారం అంగుళం అనగా 25.4 మిల్లీ మీటర్లు. 1893 లో శుద్ధి చేసిన నిర్వచనం ప్రకారం ఒక మీటరులో 139.37 వంతుగా తీసుకున్నారు.[11] 1930 లో బ్రిటిష్ ప్రమాణాల సంస్థ అంగుళం అనగా 25.4 మిల్లీ మీటర్లుగా తీసుకున్నది. అమెరికన్ ప్రమాణాల సంస్థ కూడా 1933 లో దీనిని అనుకరించడం జరిగినది. 1935 లో 16 దేశములు "ఇండస్ట్రియల్ అంగుళాన్ని" దత్తత తీసుకోవటం జరిగినది.[12][13]

1946 లో కామన్వెల్త్ సైన్స్ కాంగ్రెస్ కూడా ఒక యార్డు అనగా 0.9144 మీటర్లు గా తీసుకొనుటకు బ్రిటిష్ కామన్వెల్త్ కు సిఫారసు చేసింది. ఈ విలువను కెనడా 1951 లో దత్తత తీసుకున్నది.[14] యునైటెడ్ స్టేట్స్, యునైటెడ్ కింగ్ డం, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజీలండ్ మరియు దక్షిణ ఆఫ్రికా దేశాలు జూలై 1,1959 నుండి ఈ ప్రమాణాన్ని ఉపయోగించాలని ఒడంబడిక కుదుర్చుకున్నాయి.[15] ఈ విధంగా అంగుళం అనగా 25.4 mm.గా నిర్ణయించబడినది. US లో సర్వే కొరకు 139.37-metre ను అంగుళంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ మరియు యు.ఎస్ సర్వే లలో స్వల్ప వ్యత్యాసం కలదు.

యివి కూదా చూడండి[మార్చు]

References[మార్చు]

  1. Corpus of Contemporary American English (Brigham Young University. Retrieved December 2011) lists 24,302 instances of inch(es) compared to 1548 instances of centimeter(re)(s) and 1343 instances of millimeter(re)(s).
  2. Weights and Measures Act
  3. Weights and Measures Act. Retrieved January 2012, Act current to 18 January 2012. Canadian units (5) The Canadian units of measurement are as set out and defined in Schedule II, and the symbols and abbreviations therefore are as added pursuant to subparagraph 6(1)(b)(ii).
  4. "Climate Data Online – definition of rainfall statistics". Bureau of Meteorology. సంగ్రహించిన తేదీ 10 June 2012. 
  5. Goetz, Hans-Werner; Jarnut, Jörg; Pohl, Walter (2003). Regna and Gentes: The Relationship Between Late Antique and Early Medieval Peoples and Kingdoms in the Transformation of the Roman World. BRILL. పేజీ. 33. ISBN 978-90-04-12524-7. సంగ్రహించిన తేదీ 14 May 2012. 
  6. Wilkins, David (1871). Councils and Ecclesiastical Documents Relating to Great Britain and Ireland: English church during the Anglo-Saxon period: A.D. 595-1066. 1871. Clarendon Press. పేజీ. 48. సంగ్రహించిన తేదీ 27 November 2011. 
  7. Duncan, Otis Dudley (1984). Notes on social measurement: historical and critical. Russell Sage Foundation. పేజీ. 87. ISBN 978-0-87154-219-9. సంగ్రహించిన తేదీ 27 November 2011. 
  8. 8.0 8.1 H. Arthur Klein (1974). The world of measurements: masterpieces, mysteries and muddles of metrology. New York: Simon and Schuster. 
  9. Jane Hawkes and Susan Mills (1999). Northumbria's Golden Age. Sutton. పేజీ. 310. ISBN 978-0-7509-1685-1. 
  10. Astin, A.V.; Karo, H. A.; Mueller, F.H. (25 June 1959). "Refinement of Values for the Yard and the Pound". US Federal Register. 
  11. T. C. Mendenhall, Superintendent of Standard Weights and Measures (5 April 1893). "Appendix 6 to the Report for 1893 of the [[U.S. Coast and Geodetic Survey|Coast and Geodetic Survey]]".  Wikilink embedded in URL title (సహాయం)
  12. National Conference on Weights and Measures; United States. Bureau of Standards; National Institute of Standards and Technology (US) (1936). Report of the ... National Conference on Weights and Measures. US Department of Commerce, Bureau of Standards. పేజీ. 4. సంగ్రహించిన తేదీ 2 August 2012. 
  13. Wandmacher, Cornelius; Johnson, Arnold Ivan (1995). Metric Units in Engineering--going SI: How to Use the International Sytems of Measurement Units (SI) to Solve Standard Engineering Problems. ASCE Publications. పేజీ. 265. ISBN 978-0-7844-0070-8. సంగ్రహించిన తేదీ 2 August 2012. 
  14. National Conference on Weights and Measures; United States. Bureau of Standards; National Institute of Standards and Technology (US) (1957). Report of the ... National Conference on Weights and Measures. US Department of Commerce, Bureau of Standards. పేజీలు. 45–6. సంగ్రహించిన తేదీ 2 August 2012. 
  15. United States. National Bureau of Standards (1959). Research Highlights of the National Bureau of Standards. US Department of Commerce, National Bureau of Standards. పేజీ. 13. సంగ్రహించిన తేదీ 3 August 2012. 
  • Collins Encyclopedia of Scotland
  • Weights and Measures, by D. Richard Torrance, SAFHS, Edinburgh, 1996, ISBN 1-874722-09-9 (NB book focusses on Scottish weights and measures exclusively)
  • This article incorporates text from "Dwelly's [Scottish] Gaelic Dictionary" (1911).
  • Scottish National Dictionary and Dictionary of the Older Scottish Tongue



అంగుళం యొక్క వాడుక[మార్చు]

సాధారణంగా ఈ క్రింది కొలతలని అంగుళాలలోనే తెలియజేస్తారు.

  • కంప్యూటర్లు మరియు టెలివిజన్ మొదలగువాటి తెరల పరిమాణం
  • పైపుల వ్యాసం
  • కంప్యూటరు ఫ్లాఫీల పరిమాణం
  • పీట్జా పరిమాణం
"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=అంగుళం&oldid=1222237" నుండి వెలికితీశారు