కే2

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
K2
K2 2006b.jpg
K2, summer 2006
ప్రాముఖ్యత 4,017 m (13,179 ft)
ప్రదేశం
భౌగోళిక అక్షాలు 35°52′57″N 76°30′48″E / 35.88250°N 76.51333°E / 35.88250; 76.51333Coordinates: 35°52′57″N 76°30′48″E / 35.88250°N 76.51333°E / 35.88250; 76.51333{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page[1]
అధిరోహణం
మొదటి అధిరోహణ July 31, 1954
Italy Achille Compagnoni
Italy Lino Lacedelli
సులభమైన అధిరోహణా
మార్గము
rock/snow/ice climb

కే2 భూమిపై ఎవరెస్ట్ పర్వతం తర్వాత రెండవ ఎత్తైన పర్వతం.8,611 మీటర్లు (28,251 అడుగులు) శిఖరం ఎత్తు కలిగి, కే2 కారకోరం శ్రేణిలో భాగంగా ఉంది, మరియు చైనాలోని జిన్జియాంగ్ యొక్క టక్స్కోర్గాన్ తజిక్ అటానమస్ కౌంటీ మరియు పాకిస్తాన్ లోని గిల్గిట్-బల్టిస్తాన్ లో ఉన్న గిల్గిట్ ల మధ్య ఉన్న సరిహద్దు పైన నెలకొని ఉంది.[2][note]

అధిరోహణ కష్టతరంగా ఉండటం మరియు దానిని ఎక్కుటకు ప్రయత్నించిన 'ఎనిమిది వేలమంది'లో మరణాల శాతం అత్యధికంగా ఉండటంతో కే2 కిరాతక పర్వతం గా చెప్పబడుతుంది. శిఖరాగ్రాన్ని చేరిన ప్రతి నలుగురిలో, ఒకరు ప్రయత్నిస్తూ చనిపోయినవారే.[3] అధిక మరణాల శాతం కలిగిన పర్వతం అన్నపూర్ణ మాదిరిగా కాకుండా, ఎప్పుడూ కుడా శీతాకాలంలో కే2 అధిరోహించబడడం జరగలేదు.

పేరు[మార్చు]

కే2 అనే సంజ్ఞామానాన్ని అనువర్తించిన మాంట్ గోమెరీ యొక్క అసలైన రేఖాచిత్రం

కే2 అనే పేరు గ్రేట్ ట్రిగొనోమెట్రిక్ సర్వేచే ఉపయోగించబడిన సంజ్ఞామానం నుండి ఉత్పన్నమయింది. కారకోరం యొక్క మొదటి సర్వేను హరముఖ్ పర్వతం నుండి కొంత130 మైళ్ళు (210 కిమీ) దక్షిణానికి, మొదటిగా థామస్ మాంట్ గొమెరీ చేశారు, మరియు రెండు అతి ముఖ్యమైన శిఖరాలకు రేఖాకృతులను గీసి, కే1 మరియు కే2 అని పేరుపెట్టారు.[4]

పర్వతాలకు ఎక్కడ వీలైతే అక్కడ[5] ప్రాంతీయ పేర్లను వాడాలనేది గ్రేట్ ట్రిగొనోమెట్రిక్ సర్వే యొక్క అమలులో ఉన్న పధ్ధతి, మరియు ప్రాంతీయంగా కే2 మషెర్బ్రమ్ అని విదితం. ఏమైనప్పటికీ, కే2 ప్రాంతీయ పేరును సంపాదించుకున్నట్లు కనిపించలేదు, దాని యొక్క దూరం వలన కావచ్చు. ఈ పర్వతం దక్షిణాన చివరికి ఉన్న ఆస్కోల్ నుండి, లేక ఉత్తరాన దగ్గరిలో ఉన్న నివాస ప్రదేశం నుండి కుడా కనిపించదు, మరియు బాల్టొరో హిమప్రవాహం చివరి నుండి చాలా త్వరగా అదృశ్యమయ్యే కొద్ది భాగాన్ని మాత్రమే చూడవచ్చు, దీని వెనక చాలా కొద్ది మంది ప్రాంతీయ ప్రజలు నివశించుటకు సాహసం చేశారు.[6] రెండు బాల్టీ పదాలు చ్చోగో (పెద్ద) మరియు రి ('పర్వతం') (شاہگوری)ల నుండి ఉత్పన్నం అయిన చొగోరి అనే పేరు ప్రాంతీయ పేరుగా సూచించబడింది, కానీ దాని యొక్క విస్తృత వాడుకాన్ని గూర్చిన ఋజువు మాత్రం తక్కువ. ఇది పాశ్చాత్య అన్వేషకులచే కనిపెట్టబడిన సంయుక్త నామం అయ్యుండవచ్చు[7] లేక "అది ఏమని పిలువబడుతుంది?" అనే ప్రశ్నకు కంగారుపడి చెప్పిన సమాధానం మాత్రమే అయ్యుండవచ్చు.[6]

ఏమైనప్పటికీ ఇది చైనా అధికారులు అధికారికంగా ఈ శిఖరాన్ని సూచించే కొగిర్ (simplified Chinese: 乔戈里峰; traditional Chinese: 喬戈里峰; pinyin: Qiáogēlǐ Fēng)అనే పేరుకు మూలమయింది. ఇతర ప్రాంతీయ పేర్లు లంబా పహర్ ( ఉర్దూలో "ఎత్తైన పర్వతం") మరియు డప్సాంగ్ లు కూడా సూచించబడ్డాయి, కాని ఇవి విరివిగా ఉపయోగించబడుటలేదు.[6]

ఒక ప్రాంతీయ పేరు అనేది లేకపోవడంతో, ఈ ప్రాంతం యొక్క తొలినాటి అన్వేషకుడయిన హెన్రీ గాడ్విన్-ఆస్టన్ యొక్క గౌరవ సూచకంగా మౌంట్ గాడ్విన్-ఆస్టన్ అనే పేరు సూచించబడింది మరియు రాయల్ జియోగ్రాఫికల్ సొసైటీ[6] ఈ పేరును తిరస్కరించినప్పటికీ ఇది అనేక పటాలపై వాడబడింది, మరియు అప్పుడప్పుడు దీని వాడడం కొనసాగుతుంది.[8][9]

కావున సర్వేయరు యొక్క గుర్తు అయిన, కే2, ఈ పర్వతం యొక్క సాధారణంగా పిలువబడే పేరుగా కొనసాగుతుంది. కేచు లేదా కేతు [7][10]గా తర్జుమాచేయబడి, ప్రస్తుతం ఇది బాల్టీ భాషలో కుడా ఉపయోగించబడుతోంది (Urdu: کے ٹو‎). ఇటలీకి చెందిన ఆరోహకుడు ఫోస్కో మరైని తన గషెర్బ్రమ్ IV యొక్క ఆరోహణా కథనంలో కే2 అనే పేరు పుట్టుక కేవలం అకస్మాత్తుగా అదును వలన జరిగింది, అది కత్తిరించబడింది, చాలా దూరంగా ఉన్న దానికి సంబంధం లేని స్వభావం చాలా సముచితం మరియు ఒక పర్వతాన్ని సవాలు చేస్తుంది. ఆయన దాని గురించి ముగిస్తూ అది...

"...కేవలం ఒక పేరు యొక్క దిగంబర ఎముకలు, అంతా రాయి మరియు మంచు మరియు గాలివాన మరియు అగాధం. అది మానవీయంగా ధ్వనించడానికి ఎటువంటి ప్రయత్నం చేయదు. అది అణువులు మరియు నక్షత్రాలు. మొదటి మానవునికి ముందు ప్రపంచానికి ఉన్న - లేదా చివరినివాని తరువాత దహనమై ఉన్న గ్రహానికి ఉన్న దిగంబరత్వం దానికి ఉంది."[11]

అధిరోహణ చరిత్ర[మార్చు]

ప్రారంభ ప్రయత్నాలు[మార్చు]

సాహసయాత్రలో సవోఇయ హిమ ప్రవాహం నుండి తీయబడిన కే౨గ్ యొక్క పడమటి ముఖం

ఈ పర్వతం మొట్టమొదటిగా 1856లో ఐరోపాకు చెందిన సర్వే జట్టుచే కొలవబడింది. ఈ జట్టు యొక్క సభ్యుడు అయిన థామస్ మాంట్ గొమెరీ కారకోరం శ్రేణిలో రెండవ శిఖరంగా ఉండటంతో దీనికి "కే2" అని పేరు పెట్టారు. మిగిలిన శిఖరాలు మొదట కే1, కే3, కే4 మరియు కే5గా నామకరణం చేయబడ్డాయి, కానీ చివరికి మషెర్బ్రమ్, బ్రాడ్ పీక్, గషెర్బ్రమ్ II మరియు గషేర్బ్రమ్ I అని వరుసగా తిరిగి నామకరణం చేయబడ్డాయి. 1892లో, మార్టిన్ కాన్వే బాల్టోరో హిమప్రవాహంపై ఉన్న 'కాన్కార్డియా'ను చేరిన బ్రిటీషు సాహసయాత్రను నడిపించారు.[12]

1902లో, ఆస్కార్ ఎకెన్ స్టీన్ మరియు అలిస్టర్ క్రౌలీలు ఈశాన్య పర్వత గొలుసుకట్టు గుండా కే2ను అధిరోహించేందుకు మొదటి నిజమైన ప్రయత్నానికి పూనుకున్నారు. ఐదు నిజమైన మరియు ఖరీదైన ప్రయత్నాల తరువాత, జట్టు కేవలం 6,525 మీటర్లు (21,407 అడుగులు)వరకు మాత్రమే చేరగలిగింది.[13] ప్రశ్నించదగ్గ శారీరిక శిక్షణ, వ్యక్తిత్వ సంఘర్షణలు, మరియు ఘోరమైన వాతావరణ పరిస్థితులు వంటివి వైఫల్యాలకు గల కారణాలుగా ఆరోపించబడ్డాయి. కే2 పై 68 రోజులు గడపగా (ఆ సమయంలో, అటువంటి ఎత్తులో ఎక్కువ సమయం గడిపినందుకు అది రికార్డు అయ్యింది) కేవలం 8 రోజులు మాత్రమే నిర్మలమైన వాతావరణాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.[14]

1909లో కే2కు రెండవ సాహసయాత్ర అబ్రుజ్జి యొక్క సేనాధిపతి అయిన లుయిజి అమేడియోచే నడిపించబడి, ఆగ్నేయంలో ఉన్న చీలికమార్గం పై దగ్గరగా 6,250 మీటర్లు (20,505 అడుగులు) ఎత్తును చేరారు, ప్రస్తుతం ఇది అబ్రుజ్జి స్పర్ (లేక అబ్రుజ్జి రిడ్జ్)గా చెప్పబడుతుంది. చివరికి ఇది ప్రామాణికమైన దారిలో భాగం అయ్యింది, కానీ దీని యొక్క ఎక్కువ ఏటవాలుతనం మరియు ఇబ్బంది వలన ప్రస్తుతం ఈ దారి విడిచిపెట్టబడింది. పడమటి శిఖరం లేదా ఈశాన్య శిఖరంపై సాధ్యమైనంతవరకు ప్రత్యామ్నాయ దారి కనిపెట్టాలని ప్రయత్నించి విఫలమవడంతో, కే2 ఎప్పటికీ అధిరోహించబడదు అని సేనాధిపతి ప్రకటించారు, మరియు ఈ జట్టు తమ లక్ష్యాన్ని చోగోలీసాకు మార్చుకున్నారు, ఒక గాలివానచే వెనకకు నేట్టివేయబడేముందు, సేనాధిపతి శిఖరాగ్రం యొక్క లోపలి 150 మీటర్లు (492 అడుగులు) వరకు వచ్చారు.[15]

తూర్పు వైపు నుండి కే2, 1909 సాహసయాత్ర సమయంలో ఫోటో తీయబడింది

1938లో చార్లెస్ హ్యూస్టన్ చే నడిపించబడ్డ అమెరికన్ సాహసయాత్ర ఈ పర్వతం యొక్క వైఖరిని చూసి వచ్చేవరకు కే2 పైకి ఎక్కడానికి ఆ తరువాత ఎటువంటి ప్రయత్నం చేయబడలేదు. వారు అబ్రుజ్జి చీలిక మార్గం చాలా ప్రయోగాత్మకమైన దారి అని తేల్చి చేప్పారు, మరియు తగ్గిపోతున్న నిల్వలు మరియు వాతావరణం బాగా లేకపోవడం అనే భయంతో వెనకు తిరిగేముందు వారు దాదాపు 8,000 మీటర్లు (26,247 అడుగులు) ఎత్తుకు చేరారు.[16][17] ఆ తరువాతి సంవత్సరం ఫ్రిట్జ్ వీస్నర్చే నడిపింపబడ్డ సాహసయాత్ర శిఖరాగ్రం యొక్క 200 మీటర్లు (656 అడుగులు) లోగా వచ్చారు, కానీ పర్వతంపై చాలా ఎత్తులో డూడ్లి వోల్ఫ్, పసంగ్ కికులీ, పసంగ్ కిటర్ మరియు పిన్ట్సో యొక్క అద్రుశ్యంతో ఈ సాహసయాత్ర దుర్ఘటనతో ముగుసింది.[18][19]

1953లో చార్లెస్ హ్యూస్టన్ అమెరికన్ సాహసయాత్రను నడిపించేందుకు తిరిగి కే2కు వచ్చారు. ఒక గాలివాన జట్టును 7,800 మీటర్లు (25,591 అడుగులు) వద్ద పది రోజులపాటు కదలనివ్వకుండా చేయడంతో ఈ సాహసయాత్ర విఫలమయ్యింది, ఈ సమయంలోనే ఆర్ట్ గిల్కీ బాగా జబ్బుపడ్డారు. ఒక గడ్డ పడే సమయంలో పీట్ షోయెనింగ్ దాదాపు మొత్తం బృందాన్ని రక్షించారు, మరియు పెద్ద మంచుగడ్డ వలన కానీ లేక తన సహచరులకు భారాన్ని తప్పించాలనే ప్రయత్నం వలన కానీ గిల్కీ మరణించడంతో నిరాశాపూర్వకమైన వెనుకంజ వెంబడించింది. వైఫల్యం మరియు విషాదం ఉన్నప్పటికీ, జట్టు ప్రదర్శించిన సాహసం పర్వాతారోహణ చరిత్రలో ఈ సాహసయాత్రకు గొప్ప హోదాను ఇచ్చింది.[20][21][22]

విజయం మరియు పునఃప్రయత్నాలు[మార్చు]

1954, జూలై 31న ఇటలీకి చెందిన ఒక సాహసయాత్ర జట్టు కే2 యొక్క శిఖరాగ్రాన్ని ఆరోహించుటలో చివరికి విజయం సాధించింది. వాస్తవానికి పైకి చేరిన ఇద్దరు అధిరోహకులు లీనో లాసెడెల్లి మరియు అఖిల్లె కాంపగోని అయినప్పటికీ, ఈ సాహసయాత్ర అర్దితో దెసియోచే నడిపింపబడింది. ఈ జట్టు కలొనెల్ మొహమ్మద్ అతుల్లః అనే పాకిస్తానీ సభ్యుని కలిగి ఉంది, ఈయన 1953 అమెరికన్ సాహసయాత్రలో భాగంగా ఉన్నారు. ఈ సాహసయాత్రలో ప్రఖ్యాత ఇటాలియన్ అధిరోహకుడు వాల్టర్ బొనట్టి మరియు పాకిస్తాన్ లోని హున్జా ప్రాంతానికి చెందిన కూలి వాడైన మహ్ది కుడా ఉన్నారు, లాసెడెల్లి మరియు కాంపగోనీల కొరకు 26,600 అడుగులు (8,100 మీ) వద్దకు ఆక్సిజనును మోసుకెళ్ళడంతో వీరు ఈ సాహసయాత్ర యొక్క సఫలతకు మూలాధారం అయ్యారు. ఎత్తులో బయట ఏర్పాటుచేసుకున్న వారి యొక్క విచిత్రమైన తేలికపాటి గుడారం హిమాలయాల అధిరోహణ యొక్క కథనంలో ఇంకొక అధ్యాయాన్ని రచించింది.

1977, ఆగష్టు 9న, ఇటాలియన్ సాహసయాత్రకు 23 సంవత్సరాల తరువాత, అష్రఫ్ అమన్ మొదటి పాకిస్తానీ ఆరోహకునిగా, ఇచిరో యోషిజావా శిఖరంపైకి విజయవంతమైన రెండవ ఆరోహణను నడిపించారు. ఇటలీయులచే జాడ కనిపెట్టబడిన అబ్రుజ్జి చీలిక మార్గం గుండా జపనీయుల సాహసయాత్ర పర్వతాన్ని ఆరోహించింది, మరియు లక్ష్యాన్ని చేరేందుకు 1,500 మందికి పైగా కూలివారిని వినియోగించింది.

కే2 పడమటి ముఖం మరియు పైభాగంలోని ఏటవాలు ప్రదేశాలు

1978వ సంవత్సరం పొడవాటి దూలం కలిగినటువంటి ఈశాన్య శిఖరం గుండా కే2 యొక్క మూడవ ఆరోహణను చూసింది. (మార్గం యొక్క పైభాగం నిలువు తోర్రాల వుండే పర్వతం యొక్క వెనకభాగాన ఉండే ఏటవాలు ప్రదేశంను తప్పించుటకు తూర్పుముఖం గుండా అడ్డంగా ఎడమవైపుకు ఉండి మరియు అబ్రుజ్జి మార్గం యొక్క మీది భాగంతో కలిసింది. పేరుపొందిన పర్వతారోహకుడు జేమ్స్ విట్టాకర్ చే నడిపింపబడి, ఈ ఆరోహణ అమెరికాకు చెందిన జట్టుచే చేయబడింది; ఈ శిఖరాగ్ర బృందంలో లూయిస్ రైకార్ట్, జిం విక్ వైర్, జాన్ రాస్కేల్లీ, మరియు రిక్ రిడ్జ్వే ఉన్నారు. విక వైర్ శిఖరాగ్రానికి దాదాపు 150 మీటర్లు (492 అడుగులు) క్రింద ఒక రాత్రిపాటు ఒక తేలికపాటి గుడారంతో నిభాయించుకున్నారు. నలభై సంవత్సరాల క్రితం 1938 జట్టుచే ప్రారంభించబడిన ఒక పనిని వారు తాము పూర్తిచేయడంతో, ఈ ఆరోహణ అమెరికన్ జట్టుకు ఉద్వేగభరితంగా ఉంది.[23]

1982లో కష్టతరమైన శిఖరం యొక్క చైనా వైపు భాగంపై కష్టతరమైన ఉత్తర పర్వత గొలుసుకట్టు యొక్క ఆరోహణ జపనీయుల ఇంకొక ముఖ్యమైన ఆరోహణ. మౌంటెనీరింగ్ అసోసియేషన్ అఫ్ జపాన్ నుండి వచ్చి ఇసావో షింకై మరియు మసట్సుగో కొనిషీలచే నడిపింపబడ్డ జట్టు నఓయె సకషిత, హిరోషి యొషినో, మరియు యుకిహిరో యనగిసావ అనే ముగ్గురు సభ్యులను ఆగష్టు 14న శిఖరాగ్రాన ఉంచింది. ఏమైనప్పటికీ, యనగిసావ దిగేటప్పుడు పడిపోయి మరణించారు. ఆ మరునాడు జట్టు సభ్యులు ఇంకొక నలుగురు శిఖరాగ్రానికి చేరుకున్నారు.[24]

చెక్ ఆరోహకుడు జోసెఫ్ రాకోన్కాజ్ కే2 శిఖరాగ్రాన్ని రెండు పర్యాయాలు ఎక్కిన మొట్టమొదటి ఆరోహకుడు. ఉత్తర పర్వత గొలుసుకట్టు యొక్క రెండవ విజయవంతమైన ఆరోహణను చేసిన (జూలై 31, 1983), ఫ్రాన్సెస్కో సాన్టన్ చే నడిపింపబడ్డ 1983 నాటి ఇటాలియన్ సాహసయాత్ర యొక్క సభ్యుడు రాకోన్కాజ్. మూడు సంవత్సరాల తరువాత 1986, జూలై 5న, అగోస్టినో డ పొలెన్జా యొక్క అంతర్జాతీయ సాహసయాత్ర యొక్క సభ్యునిగా ఆయన అబ్రుజ్జి చీలిక మార్గం శిఖరాగ్రాన్ని అధిరోహించారు (డబుల్ విత్ బ్రాడ్ పీక్ వెస్ట్ ఫేస్ సోలో)

ఇటీవలి ప్రయత్నాలు[మార్చు]

ఈ పర్వత శిఖరం దాదాపు దాని యొక్క అన్ని గొలుసుకట్టు పర్వతాల గుండా ఎక్కబడింది. ఎవరెస్ట్ యొక్క శిఖరాగ్రం ఎక్కువ ఎత్తులో ఉన్నప్పటికీ,[citation needed]దీని యొక్క అనుకూలంకాని వాతావరణం మరియు ఎవెరెస్టుతో పోల్చితే క్రింది నుండి శిఖరం వరకు ఉన్న ఎత్తు చాలా ఎక్కువ కావటంతో కే2ను ఎక్కడం చాలా ఎక్కువ కష్టతరం మరియు అపాయకరం. ఈ పర్వతారోహణ ప్రపంచంలోనే అత్యంత కష్టతరమైన మరియు అపాయకరమైనదని చాలా మంది నమ్ముతారు, అందువలనే దీనికి "కిరాతక పర్వతం" అని మారుపేరు. ఇది మరియు చుట్టూ ఉన్న శిఖరాలు, మిగతా వాటి వేటికంటే కుడా ఎక్కువ ప్రాణాలను బలితీసుకున్నాయి.[25] జూలై 2010 నాటికి, ఎక్కువ జనాకర్షక లక్ష్యం అయిన ఎవరెస్టును 4000 మంది వ్యక్తులు అధిరోహించటంతో పోల్చిచూస్తే, కేవలం 302 మంది మాత్రమే దీని ఆరోహణను పూర్తిచేశారు,[26]. కనీసం 77 మంది ప్రజలు ఎక్కటానికి ప్రయత్నిస్తూ చనిపోయారు. ముఖ్యంగా, 1986లో అనేక సాహసయాత్రల నుండి 13 మంది ఆరోహకులు 1986 కే2 దుర్ఘటనలో చనిపోయారు, వీరిలో అయిదుగురు తీవ్రమైన గాలివానలో మరణించారు. ఇటీవలి కాలంలో, 2008, ఆగష్టు 1న, మంచుతుఫాను సమయంలో ఒక పెద్ద మంచుగడ్డ పడి మార్గంపై ఒక భాగంలో బిగించి ఉన్న తాళ్ళను లాక్కెళ్ళడంతో ఆరోహకుల బృందం ఒకటి కనిపించకుండా పోయింది; నలుగురు ఆరోహకులు రక్షింపబడ్డారు, కానీ శిఖరాగ్రాన్ని చేరిన మొదటి ఐరిష్ జాతీయుడైన గేరార్డ్ మక్ డోనెల్ తోసహా, 11 మంది చనిపోయినట్లుగా ధ్రువీకరించబడ్డారు.[27]

సీసాలలో నింపబడిన ఆక్సిజను యొక్క వాడకం[మార్చు]

దీని ఆరోహణ చరిత్రలో చాలావరకు, సాధారణంగా సీసాలలో నింపబడిన ఆక్సిజనుతో కే2 ఆరోహించబడలేదు, మరియు చిన్న, మిగిలినవాటితో పోలిస్తే తేలికపాటి జట్లు ప్రామాణికంగా ఉండేవి.[28][29] ఏమయినప్పటికీ 2004 కాలం ఆక్సిజను యొక్క వాడకంలో గొప్ప వృద్ధిని చూసింది: ఆ సంవత్సరంలో శిఖరాగ్రాన్ని చేరిన 47 మందిలో 27 మంది ఆక్సిజనును వాడారు.[30]

ఆక్సిజను లేకుండా ఎక్కే సమయంలో ఎత్తు వలన వచ్చే అస్వస్థతను కొంత స్థాయి వరకు నివారించటానికి ఆ వాతావరణానికి అలవాటుపడటం అవసరం.[31] కే2 యొక్క శిఖరాగ్రం సాధారణ ఎత్తుకంటే చాలా ఎక్కువ ఎత్తులో ఉండటంతో హై ఆల్టిట్యూడ్ పల్మనరీ ఇడీమా (HAPE), లేక హై ఆల్టిట్యూడ్ సెరిబ్రల్ ఇడీమా (HACE) సంభవించవచ్చు.[32]

అధిరోహించే మార్గాలు మరియు ఇబ్బందులు[మార్చు]

కొంతవరకు భిన్నమైన లక్షణాలు ఉన్న అనేక మార్గాలు కే2 పైన ఉన్నాయి, కానీ ఇవన్నీ కొన్ని ముఖ్యమైన ఇబ్బందులను పంచుకుంటాయి. సహజంగా, మొదటిది, అత్యంత ఎక్కువ ఎత్తు మరియు ఆక్సిజను యొక్క కొరత: సముద్ర మట్టంలో ఉండే ఆక్సిజనులో కేవలం మూడింట ఒక వంతు మాత్రమే శిఖరాగ్రంపై ఆరోహకునికి లభిస్తుంది.[33] రెండవది ఎక్కువ కాలంపాటు ఉండే గాలివానలను కలిగి ఉండటం అనే పర్వతం యొక్క స్వభావం, దీని పర్యవసానంగా శిఖరంపై అనేక మరణాలు సంభవించాయి. మూడవది బాగా ఏటవాలుగా ఉండడం, తెరిచి ఉన్న, మరియు పర్వతంపై ఉన్న అన్ని మార్గాల యొక్క నిబద్ధతా స్వభావం, ఇది ముఖ్యంగా గాలివాన సమయంలో, వెనుకంజ వేయటాన్ని మరింత కష్టతరం చేస్తుంది. అనేక ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ శీతాకాలంలో విజయవంతమైన ఆరోహణ అనేది లేదు. ఎక్కేందుకు అన్ని ప్రధాన దారులు పాకిస్తాన్ వైపున ఉన్నాయి, ఇక్కడే మూల విడిది కుడా ఉంది.

అబ్రుజ్జి పక్కదారి[మార్చు]

అబ్రుజ్జి చీలికమార్గంపై ఎక్కుటకు కార్ల్ డ్రు ఎక్కుడు నిచ్చనలు

మిగిలిన ఏ మార్గానికంటే కుడా చాలా ఎక్కువగా వాడబడేది, ప్రామాణికమైన ఆరోహణ మార్గం పాకిస్తాన్ వైపున ఉన్న అబ్రుజ్జి చీలిక మార్గం,[28][29] ఇది 1909లో అబ్బ్రుజ్జి యొక్క సేనాధిపతి అయిన, లుయిగి ఆమెడియో చే మొదట ప్రయత్నించబడింది. ఇది శిఖరం యొక్క ఆగ్నేయ రిడ్జ్,గాడ్విన్ ఆస్టన్ హిమప్రవాహం పైకి లేచి ఉంటుంది. ఈ చీలిక మార్గం యొక్క మొదలు సాధారణంగా అభివృద్ధిచెందిన మూల విడిది ఉంచబడిన చోట, 5,400 మీ లేదా 17,700 అడుగులు ఎత్తులో ప్రారంభమవుతుంది. ఈ మార్గం ముందుకు పొడుచుకు వచ్చి ఉన్న రాతి గట్ల ఏకాంతర క్రమాన్ని, మంచు ప్రదేశాలు, మరియు రెండు ప్రముఖ భాగాలు అయిన "హౌసె'స్ చిమినీ" మరియు "బ్లాక్ పిరమిడ్" లపై కొన్ని సాంకేతికమైన రాతి అధిరోహణలను అనుసరిస్తుంది. బ్లాక్ పిరమిడ్ పైన, అపాయకరంగా తెరిచి ఉంచబడిన మరియు వెళ్ళడానికి కష్టతరంగా ఉండే ఏటవాలు ప్రదేశాలు తేలికగా కనిపించే "భుజం" పైకి, మరియు ఆతరువాత శిఖరాగ్రానికి నడిపిస్తాయి. చివరి ప్రధాన అడ్డంకి "బాటిల్ నెక్" గా చెప్పబడే సన్నని సందు, ఇది ఆరోహకుని శిఖరాగ్ర్రానికి తూర్పుగా ఒక ఎత్తైన ఏటవాలు మంచు రాతిని ఏర్పరిచే పెద్ద మంచు ముద్ద యొక్క గోడకు అపాయకరంగా దగ్గరకు తీసుకువెళ్ళి ఉంచుతుంది. 2001 సమీపంలో ఈ మంచు ముద్దలలో ఒకటి పడిపోవడంతో 2002 మరియు 2003లో ఈ శిఖరం యొక్క శిఖరాగ్రాన్ని ఏ ఒక్క ఆరోహకుడు చేరలేదు.[30]

ఆగష్టు 1న బాటిల్ నెక్ లోని ఒక మంచు ముద్ద వారి తాళ్ళను తెంచి మరియు విరగకొట్టడంతో అనేకమంది ఆరోహకులు కనిపించకుండా పోయారు.[34][35] బ్రతికున్నవారు హెలికాప్టర్ నుండి చూడబడ్డారు కానీ రక్షించే ప్రయత్నాలు ఎత్తుచే అడ్డగింపబడ్డాయి. పదకొండు మంది అసలు కనిపించలేదు, మరియు చనిపోయారని అనుకోబడ్డారు.[27]

ఉత్తర పర్వత గొలుసుకట్టు[మార్చు]

కే2 యొక్క ఉత్తర వైపుఉత్తర పర్వత గొలుసుకట్టు చిత్రం మధ్యలో ఉంది.

అబ్రుజ్జి చీలిక మార్గం నుండి దాదాపు వ్యతిరేకంగా ఉన్నది ఉత్తర పర్వత గొలుసుకట్టు,[28][29] శిఖరం యొక్క చైనా వైపు భాగం పైకి తీసుకువెళుతుంది. ఇది చాలా అరుదుగా ఆరోహించబడింది, షక్స్గం నదిని దాటడం అనే ప్రమాదకరమైన యత్నాన్ని కలిగి ఉన్న చాలా కష్టతరమైన ప్రవేశం ఉండటం కొంతవరకు కారణం.[36] అబ్రుజ్జి మూల విడిది వద్ద ఉండే ఆరోహకుల మరియు పర్వత పాదచారుల గుంపులకు విరుద్ధంగా, ఉత్తర పర్వత గొలుసుకట్టు క్రింద సాధారణంగా మహా అయితే రెండు జట్లు మకాము చేసి ఉంటాయి. ఈ మార్గం, సాంకేతికంగా చాలా కష్టతరం, చాలా దూరం పైకివెళుతుంది, ఏటవాలుగా, ప్రధమంగా పర్వతం యొక్క చాలా పైకి రాతి మిట్ట (కాంప్ IV, the "ఈగిల్స్'స్ నెస్ట్", 7,900 మీ లేదా 25,900 అడుగులు), మరియు శిఖరాగ్రానికి చేరవేసే ఒక మంచు సందును చేరేందుకు ఆ తరువాత జారుటకు అవకాశమిచ్చే వేలాడుతూ ఉండే హిమప్రవాహం ఎడమవైపుకు అడ్డంగా ఎక్కుతూ దాటుతుంది.

జపనీయుల అసలైన ఆరోహణ కాక, ఉత్తర పర్వత గొలుసుకట్టు యొక్క ఒక ముఖ్యమైన ఆరోహణ 1990లో కాంప్ 2 పై అల్పైన్ శైలిలో ముందుగానే జపనీయులచే పెట్టి ఉంచబడ్డ తాళ్ళను వాడుతూ గ్రెగ్ చైల్డ్, గ్రెగ్ మార్టిమర్ మరియు స్టీవ్ స్వెన్సన్ లచే చేయబడ్డ ఆరోహణ.[36]

ఇతర మార్గాలు[మార్చు]

పర్వతం యొక్క దక్షిణం వైపున ఆరోహించబడిన ప్రధానమైన మార్గాలు. A:పడమటి పర్వత గొలుసుకట్టుB:పడమటి ముఖంC:నైరుతి స్థంభంD:దక్షిణ ముఖంE:దక్షిణ-ఆగ్నేయ పక్కదారిF: అబ్రుజ్జి చీలిక మార్గం
  • ఈశాన్య పర్వత గొలుసుకట్టు (పొడవాటి మరియు పైకప్ప్పు కలిగినది; అబ్రుజ్జి మార్గం యొక్క పైభాగాన ముగుస్తుంది), 1978.
  • పడమటి గొలుసుకట్టు, 1981.
  • నైరుతి స్తంభం లేక "మాయ రేఖ", చాలా సాంకేతికం, మరియు ఎక్కువ శ్రద్ధను కోరుటలో రెండవది. ఇది 1986లో పోలిష్-స్లొవాక్ త్రయం పియసెకి-వ్రోజ్-బొజిక్ లచే మొట్టమొదటిగా ఆరోహించబడింది. అప్పటి నుండి అనేక ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ, ఈ మార్గంలో కటలాన్ జోర్డి కరోమినాస్ ఒక్కడే సఫలత సాధించిన ఆరోహకుడు.
  • దక్షిణ ముఖం లేక "పోలిష్ రేఖ" (చాలా ఎక్కువగా తెరిచి ఉంచబడ్డ మరియు అత్యంత అపాయకరమైనది).
  • 1986లో, జెర్జి కుకుజ్క మరియు తదుస్జ్ పియట్రౌస్కి ఈ మార్గంలో శిఖరాగ్రాన్ని చేరారు. రైన్ హోల్డ్ మెస్నర్ దీన్ని ఆత్మఘాతుక మార్గం అని పిలిచారు మరియు ఎవరు తమ ఘనకార్యాన్ని మళ్ళీ చేయలేదు. "ఈ మార్గం పెద్ద మంచుగడ్డలను-కలిగుంటుంది, అందుచే మరెవ్వరూ ఎన్నడూ ఒక కొత్త ప్రయత్నాన్ని చేసేందుకు యోచించలేదు."[37]
  • వాయవ్య ముఖం, 1990.
  • వాయవ్య పర్వత గొలుసుకట్టు (ఉత్తర పర్వత గొలుసుకట్టు). 1991లో మొదటి ఆరోహణ.
  • పడమటి-ఆగ్నేయ చీలికమార్గం లేక "సెసెన్ మార్గం" (అబ్రుజ్జి మార్గంపై ముగుస్తుంది. అబ్రుజ్జిపై ఉన్న పెద్ద అడ్డంకి బ్లాక్ పిరమిడ్ ను తప్పిస్తుంది కావున బహుశా ఇది అబ్రుజ్జి చీలిక మార్గానికి ఒక సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయం), 1994.
  • పడమటి ముఖం (ఎక్కువ ఎత్తులో సాంకేతికంగా కష్టతరమైనది), 2007లో రష్యాకి చెందినా జట్టుచే పూర్తిచేయబడింది అధికారిక సైట్.

స్థలవర్ణన లక్షణాలు[మార్చు]

స్థలవర్ణన ప్రాముఖ్యతను బట్టి కే2, 22వ స్థానంలో ఉంచబడింది, ఇది పర్వతం యొక్క స్వతంత్ర ఎత్తు యొక్క కొలత, ఎందుకంటే ఇది ఎవరెస్ట్ పర్వతం మాదిరిగా అదే విస్తరించబడిన ప్రదేశం యొక్క అధిక శాతం పైకి లేచిన భూభాగం (కారోకరం, టిబెటన్ పీఠభూమి, మరియు హిమాలయాలు) నుండి ఏర్పడడంతో, కే2 నుండి ఎవరెస్ట్ కు 4,594 మీ (15,072 అడుగులు) కంటే ఏ మాత్రం క్రిందిగా వెళ్ళే మార్గం ద్వారా ఎవరెస్ట్ కు అనుసరించవచ్చు(ముస్తాంగ్ లో వద్ద). ఈ విషయంలో కే2 కంటే చాలా తక్కువ ఎత్తులో ఉన్న అనేక మిగిలిన శిఖరాలు చాలా స్వతంత్రంగా ఉన్నాయి.

ఏమైనప్పటికీ, కే2 దానియొక్క గుర్తించదగిన నైసర్గిక స్వరూపంతో పాటుగా దాని మొత్తం ఎత్తుకు పేరుపొందింది. అది దాని క్రిందిభాగంలో ఉన్న మంచు లోయల అడుగుభాగాల కంటే చాలా ఎత్తులో ఉంటుంది 3,000 మీటర్లు (9,843 అడుగులు). చాలా అసాధారణమైన వాస్తవం ఏమిటంటే ఇది అన్ని దిక్కులలో త్వరగా క్రిందికి పడిపోతూ ఉండే క్రమంతప్పకుండా ఎక్కువ ఏటవాలుగా ఉన్న పిరమిడ్. ఉత్తరాన ఎక్కువ ఏటవాలుగా ఉంటుంది: అక్కడి ఇది కే2 (కొగిర్) హిమప్రవాహం కంటే పైకి3,200 మీటర్లు (10,499 అడుగులు) 3,000 మీటర్లు (9,843 అడుగులు) సమతల దూరం మాత్రమే లేచి ఉంటుంది. చాలా దిక్కులలో, ఇది నిటారైన నైసర్గీక స్వరోపాని 4,000 మీటర్లు (13,123 అడుగులు) కంటే తక్కువలో 2,800 మీటర్లు (9,186 అడుగులు)పైకి సాధిస్తుంది.[38]


సమాచార రంగంలో[మార్చు]

కే2 పై పుస్తకాలు[మార్చు]

(కుర్రన్ ప్రకారం సాహసయాత్రలు జాబితాలో ఉంచబడినవి. యకుషి ప్రకారం అన్ని రకాలు జాబితాలో ఉంచబడలేదు. (కాటలాగ్ అఫ్ ది హిమాలయన్ లిటరేచర్, Ed. యోషిమి యకుషిచే, 1994 సంచిక ). ఆంగ్ల భాషా సంచికలు అందుబాటులో లేనప్పుడు మాత్రమే పరభాషా సంచికలు జాబితాలో ఉంచబడ్డాయి. ఎటువంటి ఉపయోగం లేకపోవడం వలన ISBN విడిచిపెట్టబడ్డాయి. పుర్తికావడానికి చాలా దూరంలో ఉంది, కానీ దానిపై పని జరుగుతుంది!)

1887 - United Kingdom బ్రిటిష్ - యంగ్ హస్బెండ్

1892 - United Kingdom బ్రిటిష్ - కాన్వే

1902 - ఇంటర్నేషనల్ - ఎకెన్స్టీన్ అండ్ క్రౌలీ

1909 - Italy ఇటాలియన్ - లుఇగి అమెదియో

1929 - Italy ఇటాలియన్ - ఐమోన్ డి సవోయియ-అయోస్ట

1937 - United Kingdom బ్రిటిష్ - షిప్టన్

1938 - అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు అమెరికన్ - హ్యూస్టన్

1939 - అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు అమెరికన్ - వీస్నర్

  • జెన్నిఫర్ జోర్డాన్, లాస్ట్ మాన్ ఆన్ ది మౌంటైన్ , 2010, (నాట్ ఇన్ యకుషి), (ఇంకా ప్రచురించవలసి ఉంది, గడువు ఆగష్టు 2010)
  • ఆండ్రూ కఫ్మాన్ అండ్ విల్లిం పుట్నం, కే2; ది 1939 ట్రాజెడీ , 1992, (యకుషి K66 )
  • ఫ్రిట్జ్ వీస్నర్, కే2, ట్రజోడియన్ ఉండ్ సైఎగ్ ఆమ్ జ్వెఇతోక్స్టెన్ బెర్గ్ డెర్ ఏర్డే , 1955, (యకుషి W152 ), (Germany సంచిక మాత్రమే )

1953 - అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు అమెరికన్ - హ్యూస్టన్

1954 - Italy ఇటాలియన్ - దెసియో

1975 - అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు అమెరికన్ - విట్టాకర్

1978 - అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు అమెరికన్ - విట్టాకర్

1979 - France ఫ్రెంచ్ - మెల్లెట్

1979 - ఇంటర్నేష్నల్ - మెస్నర్

1986 - (ఎక్స్పెడీషన్స్ మొమెన్టరీలీ లంప్డ్ టుగెదర్ ఫర్ కన్వీనియన్స్ సేక్.)

1993 - అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు అమెరికన్ / Canada కెనడియన్ - ఆలిసన్

2008 - (ఎక్స్పెడీషన్స్ మొమెంటరీలీ లంప్డ్ టుగెదర్ ఫర్ కన్వీనియన్స్ సేక్.)

కే2 పై సాధారణ సాహిత్యం

చలనచిత్రాలు[మార్చు]

సీడీలు[మార్చు]

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

నమూనాలు మరియు గమనికలు[మార్చు]

  1. Northern Pakistan Places, Photos, 750+ Placemarks! - Google Earth Community
  2. "K2". Britannica.com. Retrieved 2010-01-23. 
  3. "K2 list of ascents and fatalities" (PDF). 8000ers.com. Retrieved 2010-01-23. 
  4. Curran, Jim (1995). K2: The Story of the Savage Mountain. Hodder & Stoughton. p. 25. ISBN 978-0340660072. 
  5. ఈ పద్ధతికి స్పష్టమైన మినహాయింపు ఎవరెస్ట్ పర్వతం, ప్రాంతీయ పేరు ఛోమోలున్గ్మా చాలా వరకు తెలిసినదే, కానీ జార్జ్ ఎవరెస్ట్ కు నివాళిగా ఇది విస్మరించబడింది. కుర్రన్ పేజీ. 29-30 చూడండి.
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 కుర్రన్, పేజి. 30
  7. 7.0 7.1 హెచ్. ఆడమ్స్ కార్టర్, "కే2కు చైనాకు చెందిన పేరు 'కొగిర్ ' పై ఒక గమనిక", అమెరికన్ అల్పైన్ జర్నల్ , 1983, పేజీ. 296. చాలా కాలం పాటు AAJ కు సంపాదకునిగా పనిచేసిన కార్టర్, చొగోరి పేరు "ప్రాంతీయంగా వాడుకలో లేదు అని చెప్పారు. ప్రాంతీయ నివాసకులు ఉన్న ప్రదేశం నుండి ఈ పర్వతం కనిపించదు అందువలన ప్రాంతీయ నామం లేదు.... బాల్టీయులు ఈ శిఖరానికి కే2ను తప్ప మరే ఇతర పేరును వాడరు, దీనినే వారు 'కేతు' అని పలుకుతారు. నేను దాని యొక్క ఏ రూపంలో కుడా చొగోరి పేరు వాడకానికి వ్యతిరేకంగా సిఫారుసు చేస్తాను."
  8. Pakistan entry at The World Factbook
  9. హెచ్. ఆడమ్స్ కార్టర్, " కరకోరంలో బాల్టీ ప్రదేశం యొక్క పేర్లు", అమెరికన్ అల్పైన్ జర్నల్ , 1975, పేజీ. 52–53. "గాడ్విన్ ఆస్టన్ అనేది దాని యొక్క తూర్పు క్రింది భాగంలో ఉన్న హిమ ప్రవాహం యొక్క పేరు అని మరియు పర్వతం యొక్క కొన్ని పటాలలో కేవల తప్పుగా మాత్రమె వాడబడింది" అని కార్టర్ గమనించారు."
  10. కార్టర్, op cit . కార్టర్ కేతు పదం యొక్క సాధారణీకరణ గూర్చి గమనిక వ్రాశారు: " 'పెద్ద శిఖరం' అనే అర్థం వచ్చే కేతు అనే కొత్త పదం, బాల్టీ భాషలోకి ప్రవేశిస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది."
  11. Maraini, Fosco (1961). Karakoram: the ascent of Gasherbrum IV. Hutchinson.  కుర్రన్ లో ఉదాహరించబడినది , పేజీ. 31.
  12. చార్లెస్ ఎస్. హ్యూస్టన్ (1953) కే2, ది సావేజ్ మౌంటైన్. మక్ గ్రా-హిల్.
  13. ఎ టైంలైన్ అఫ్ హుమన్ ఆక్టివిటీ ఆన్ కే2
  14. Booth, Martin (2001) [2000]. "Rhythms of Rapture". A Magick Life: A Biography of Aleister Crowley (TRADE PAPERBACK) (Coronet ed.). London: Hodder and Stoughton. pp. 152–157. ISBN 0-340-71806-4. 
  15. Curran, Jim (1995). K2: The Story of the Savage Mountain. Hodder & Stoughton. pp. 65–72. ISBN 978-0340660072. 
  16. Houston, Charles S; Bates, Robert (1939). Five Miles High. Dodd, Mead. ISBN 978-1585740512.  జిమ్ విక్ వైర్ యొక్క ఉపోద్ఘాతంతో ఫస్ట్ లయన్ ప్రెస్ చే తిరిగి (2000) ప్రచురించబడింది.
  17. కుర్రన్, పిపి.73-80
  18. Kaufman, Andrew J.; Putnam, William L. (1992). K2: The 1939 Tragedy. Mountaineers Books. ISBN 978-0898863239. 
  19. కుర్రన్ పిపి.81-94
  20. Houston, Charles S; Bates, Robert (1954). K2 - The Savage Mountain. Mc-Graw-Hill Book Company Inc. ISBN 978-1585740130.  జిమ్ విక్ వైర్ యొక్క ఉపోద్ఘాతంతో ఫస్ట్ లయన్ ప్రెస్ చే తిరిగి (2000) ప్రచురించబడింది.
  21. McDonald, Bernadette (2007). Brotherhood of the Rope - The Biography of Charles Houston. The Mountaineers Books. pp. 119–140. ISBN 978-0898869422. 
  22. Curran, Jim (1995). K2: The Story of the Savage Mountain. Hodder & Stoughton. pp. 95–103. ISBN 978-0340660072. 
  23. అమెరికన్ అల్పైన్ జర్నల్ , 1979, పిపి. 1–18
  24. అమెరికన్ అల్పైన్ జర్నల్ , 1983, పేజీ. 295
  25. BBC, ప్లానెట్ ఎర్త్ , "మౌంటైన్స్", మూడవ భాగం
  26. "Climber Lists: Everest, K2 and other 8000ers". 
  27. 27.0 27.1 "Climber: 11 killed after avalanche on Pakistan's K2". CNN. August 3, 2008. Retrieved May 7, 2010. 
  28. 28.0 28.1 28.2 ఆండీ ఫన్శావే మరియు స్టీఫెన్ వెనబల్స్, హిమాలయా అల్పైన్-స్టైల్ , హాడర్ మరియు స్టౌటన్, 1995, ISBN 0-340-64931-3
  29. 29.0 29.1 29.2 ఆడ్రీ సల్కెడ్, సంపాదకుడు, వరల్డ్ మౌన్టెనీరింగ్ , బుల్ఫించ్ ప్రెస్, 1998, ISBN 0-8212-2502-2
  30. 30.0 30.1 అమెరికన్ అల్పైన్ జర్నల్ , 2005, పేజీ. 351–353
  31. Muza, SR; Fulco, CS; Cymerman, A (2004). "Altitude Acclimatisation Guide.". US Army Research Inst. of Environmental Medicine Thermal and Mountain Medicine Division Technical Report (USARIEM-TN-04-05). Retrieved 2009-03-05. 
  32. Cymerman, A; Rock, PB. "Medical Problems in High Mountain Environments. A Handbook for Medical Officers". USARIEM-TN94-2. US Army Research Inst. of Environmental Medicine Thermal and Mountain Medicine Division Technical Report. Retrieved 2009-03-05. 
  33. ఆల్టిట్యూడ్ ఆక్సిజన్ కాల్కులేటర్ ఆన్లైన్
  34. "Climber: 11 killed after avalanche on Pakistan's K2 - CNN.com". CNN. August 3, 2008. Retrieved May 7, 2010. 
  35. "Nine feared dead in K2 avalanche". BBC. August 3, 2008. Retrieved 2008-08-03. 
  36. 36.0 36.1 అమెరికన్ అల్పైన్ జర్నల్ , 1991, pp. 19–32
  37. ఆర్. మెస్నర్ మరియు ఎ. గోగ్న [1981] (1982) కే2 పర్వతాల యొక్క పర్వతం జర్మన్ భాష నుండి ఎ. సల్కెడ్ చే అనువదించబడింది. ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురణ. ISBN 0262081504
  38. జెర్జి వాలా, ది ఎయిట్-థౌసన్డ్-మీటర్ పీక్స్ అఫ్ ది కరకోరం , ఓరోగ్రాఫికల్ స్కెచ్ మాప్, ది క్లైమ్బింగ్ కంపెనీ లిమిటెడ్/కార్డీ, 1994.

^  భారత ప్రభుత్వం కుడా కే2 తన భూభాగంలో ఉందని, పాకిస్తాన్-పరిపాలిత కాశ్మీర్ భూభాగ వివాదంలో భాగంగా వాదిస్తుంది.

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:Eight-thousander మూస:Seven Second Summits

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కే2&oldid=1426364" నుండి వెలికితీశారు