గీత గోవిందం

గీత గోవిందం జయదేవుడు రచించిన సంస్కృత కావ్యం. దీన్నే అష్టపదులు అని కూడా అంటారు. కళింగదేశంలో 12వ శతాబ్దంలో జన్మించిన ఈ సంస్కృత కవి రచించిన ఈ కావ్యం భారతదేశమంతటా ప్రాచుర్యం పొందింది.

జయదేవుని గీతగోవిందంలో మొత్తం 12 భాగాలు. ఒక్కొక్క భాగాన్ని 24 ప్రభంధాలుగా విభజించారు. ప్రభంధాలలో అష్టపదులు కనిపిస్తాయి. ఎనిమిది శ్లోకాలు కలిగినది కాన ఈ శ్లోక నిర్మాణానికి ఆష్టపదులని పేరు. 1972 లో సర్ విలియం జోన్స్ ఈ గీత గోవిందాన్ని ఆంగ్లంలోకి అనువదించాడు. ఆ తరువాత అనేక భాషలలోకి తర్జుమా చేయడం జరిగింది.

అష్తపది ఒకటి

ఒకటొ అష్తపది దశావతార వర్ణనతో కూడయున్నది.

ప్రళయ పయోధిజలే ధ్రుతవానసివేద0.
కేశవా, ధ్రుత దశవధరూప0, జయ జగదీశహరే.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

అష్తపది రె0డు

శ్రీతకమలాకుచమ0డల ధ్రుతకు0డల
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
శ్రీజయదేవకవే రద0 కురుతేముద0 ఏ
మజ్గల ముజ్వల గీతి జయజయదేవహరే

అష్తపది మూడు

లలితవజ్ఞలతా పరిశీలన కోమల మలయసమీరే
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
సరసవస0తసమయవనవర్నణ మనుగత మదన వికార0

అష్తపది నాలుగు

చ0దనచర్చిత నీల కలేబర పీతవసన వనమాలీ
కేళి చలన్మణి కు0డల మ0డిత గ0డయుగ స్మితశాలీ
హరిరిహముగ్ధవధూనికరే వలాసిని వలసతి కేళివరే
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

అష్తపది అయిదు

స0చరదధరసుధామధురధ్వని ముఖరిత మోహనవ0శ0
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
రాసే హరిమిహ విహితవిలాస0

అష్తపది ఆరు

నిభ్రుతనికు0జగగ్రుహ0 గతయా నిశిరహసి నిలీయ వస0త0
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
సఖీ హేకసిమధనముదార0
రమయా మయ సహమదన మనోరధ భావతయసవికార0

అష్తపది ఏడు

హామియ0 చలితా విలోక్యవ్రుత0 వధూనిచయేన
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
హరిహరకుదయారతయా సాగతాకుపితతేవ

అష్తపది ఎనిమిది

ని0దతి చ0దన మి0దికిరణ మనుని0దతిఖేదమధీరమ్
వ్యాళనిలయమిళనేన గరళమివ కలయతి మలయసమీర0
మాధవ మనసిజ విసిఖభయాదివభావనయా త్వయిలీనా
సావిరహేతవదీనా
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .