Jump to content

జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రభుత్వం

వికీపీడియా నుండి
జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రభుత్వం
ప్రభుత్వ స్థానంశ్రీనగర్, జమ్మూ
చట్ట వ్యవస్థ
శాసనసభజమ్మూ కాశ్మీర్ శాసనసభ
స్పీకరుఅబ్దుల్ రహీమ్ రాథర్
శాసనసభ సభ్యులు114 సీట్లు (90 సీట్లు +24 (పాకిస్తాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ కు 24 సీట్లు రిజర్వ్ చేయబడ్డాయి.)[1]
కార్యనిర్వహణ వ్యవస్థ
లెఫ్టినెంట్ గవర్నరుమనోజ్ సిన్హా
ముఖ్యమంత్రిఒమర్ అబ్దుల్లా
ఉప ముఖ్యమంత్రిసురీందర్ కుమార్ చౌదరి
ప్రధాన కార్యదర్శిఅటల్ దుల్లూ, ఐఎఎస్
న్యాయవ్యవస్థ
హైకోర్టుజమ్మూ కాశ్మీర్ లడఖ్ హైకోర్టు
చీఫ్ జస్టిస్తాషి రబ్స్తాన్‌

జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రభుత్వం జమ్మూ కాశ్మీర్, దాని రెండు విభాగాలు, 20 జిల్లాలకు పాలక అధికారం కలిగి ఉంది. ఆర్టికల్ 239ఎ నిబంధనల ప్రకారం జమ్మూ కాశ్మీర్ భారతదేశంలో ఒక కేంద్రపాలిత ప్రాంతం (ఇది మొదట పుదుచ్చేరికి వర్తించేది, ఇప్పుడు భారత రాజ్యాంగం జమ్మూ కాశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2019 ప్రకారం కేంద్రపాలిత ప్రాంతానికి వర్తిస్తుంది. జమ్మూ కాశ్మీర్లో ప్రభుత్వ కార్యనిర్వాహక, శాసన, న్యాయశాఖలు ఉన్నాయి. శ్రీనగర్, జమ్మూ వరుసగా జమ్మూ కాశ్మీర్ వేసవి, శీతాకాల రాజధానులు.

1948 మార్చి 5న జమ్మూ కాశ్మీర్ రాచరిక రాష్ట్ర ప్రభుత్వంగా, 2019 అక్టోబర్‌లో పూర్వ జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్ర పునర్వ్యవస్థీకరణ తర్వాత జమ్మూ కాశ్మీర్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా స్థాపించిన ఈ ప్రభుత్వం భారత రాజ్యాంగ చట్రం ప్రకారం పనిచేస్తుంది.[2][3]కేంద్రపాలిత ప్రాంతం రెండు విభాగాలను కలిగి ఉంది. జమ్మూ కాశ్మీరు విభిన్న సాంస్కృతిక, భౌగోళిక లక్షణాలతో కలిగి ఉంది.[4]

కార్యనిర్వాహకవర్గం

[మార్చు]

కేంద్రప్రభుత్వ సలహా మేరకు భారత రాష్ట్రపతి నియమించబడిన లెఫ్టినెంట్ గవర్నరు జమ్మూ కాశ్మీరుకు రాష్ట్ర అధిపతి. అతని లేదా ఆమె పదవి ఎక్కువగా ఉత్సవంగా ఉంటుంది. ముఖ్యమంత్రి, ప్రభుత్వానికి ప్రధాన అధిపతిగా చలాయిస్తాడు.అతను మంత్రిమండలికి అధ్యక్షత వహిస్తారు.[5]

శాసనశాఖ

[మార్చు]

శాసనశాఖ ప్రభుత్వంలో ఉంది. ఇది ఏకసభ శాసనసభ. దీని పదవీకాలం ఐదేళ్లు.[6] భారత రాజ్యాంగ రాష్ట్ర జాబితా "ప్రజా క్రమం" , "పోలీసు" మినహా ఏదైనా విషయాలకు శాసనసభ చట్టాలను రూపొందించవచ్చు.శాసనసభ చట్టాల మాదిరిగానే శక్తిని కలిగి ఉన్న ఆర్డినెన్స్లను ప్రకటించే అధికారం లెఫ్టినెంట్ గవర్నరుకు ఉంది.[7]

న్యాయవ్యవస్థ

[మార్చు]

ఈ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం జమ్మూ కాశ్మీరు, లడఖ్ హైకోర్టు పరిధిలో ఉంది.ఇది పొరుగున ఉన్న లడఖ్‌కు కూడా హైకోర్టుగా పనిచేస్తుంది.[8] పోలీసు సేవలను జమ్మూ కాశ్మీరు పోలీసులు అందిస్తారు.[9]

స్థానిక స్వయంపాలన

[మార్చు]

కేంద్రపాలితప్రాంతంలో పంచాయతీ రాజ్ జిల్లా అభివృద్ధి మండలుల ఏర్పాటుకు అనుమతించింది.[10]

జమ్మూ కాశ్మీరు మంత్రుల మండలి

[మార్చు]

2024 లో జరిగే శాసనసభ ఎన్నికల తరువాత ఈ మంత్రివర్గం ఏర్పడింది. అప్పటి వరకు, కార్యనిర్వాహక అధికారం లెఫ్టినెంట్ గవర్నరుకు ఉంది. లెఫ్టినెంట్ గవర్నరుకు అతని విధుల్లో సహాయం చేయడానికి, మండలికి భారత కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించిన సలహాదారుల పర్వేక్షణలో పరిపాలన సాగింది. 2019 అక్టోబరులో కేంద్రపాలిత ప్రాంతం ఏర్పడినప్పటి నుండి, లెఫ్టినెంట్ గవర్నరు సలహాదారులు "మంత్రులు" విధులు నిర్వర్తించటానికి మంత్రుల మాదిరిగానే అధికారం కలిగి ఉన్నారు.[11]

లెఫ్టినెంట్ గవర్నరు సలహాదారులుః[12][13]

  • అరుణ్ కుమార్ మెహతా (ప్రధాన కార్యదర్శి) [14]
  • రాజీవ్ రాయ్ భట్నాగర్
  • ఫరూక్ ఖాన్

2018లో కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో క్షీణిస్తున్న మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిని వేగవంతం చేయడానికి జమ్మూ కాశ్మీరు మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ (జెకెఐడిఎఫ్సి) ను ఏర్పాటు చేశారు.[15][16]

ముఖ్యమంత్రి నేతృత్వంలోని మంత్రిమండలిని లెఫ్టినెంట్ గవర్నరు శాసనసభ సభ్యుల నుండి నియమిస్తారు. శాసనసభ అధికార పరిధిలోని విషయాలలో విధుల నిర్వహణలో లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్‌కు సలహా ఇవ్వడం వారి పాత్ర. ఇతర విషయాలలో, లెఫ్టినెంట్ గవర్నరు తన స్వంత సామర్థ్యంతో వ్యవహరించే అధికారం కలిగి ఉంటారు.[17]

2024 జమ్మూ కాశ్మీర్ శాసనసభ ఎన్నికల తర్వాత ఏర్పడిన మంత్రిమండలి ఈ క్రింది విధంగా ఉంది.[18][19]

క్యాబినెట్ మంత్రుల జాబితా

[మార్చు]
మంత్రిత్వ శాఖలు మంత్రి మంత్రిత్వ శాఖలు[20] పదవీ బాధ్యతలు నుండి పదవీ బాధ్యతలు వరకు పార్టీ
ముఖ్యమంత్రి[21] ఒమర్ అబ్దుల్లా ఏ మంత్రులకు కేటాయించబడని మిగిలిన అన్ని శాఖలు[22] 16 అక్టోబర్ 2024 ప్రస్తుతం జేకేఎన్‌సీ
ఉపముఖ్యమంత్రి సురీందర్ కుమార్ చౌదరి పబ్లిక్ వర్క్స్ (ఆర్ & బి), పరిశ్రమలు, వాణిజ్య మైనింగ్, లేబర్ & ఎంప్లాయ్‌మెంట్ & స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్[22] 16 అక్టోబర్ 2024 ప్రస్తుతం జేకేఎన్‌సీ
క్యాబినెట్ మంత్రి సకీనా మసూద్ ఆరోగ్య & వైద్య విద్య, పాఠశాల విద్య, ఉన్నత విద్య & సాంఘిక సంక్షేమం[22] 16 అక్టోబర్ 2024 ప్రస్తుతం జేకేఎన్‌సీ
క్యాబినెట్ మంత్రి జావేద్ అహ్మద్ దార్ వ్యవసాయ ఉత్పత్తి, గ్రామీణాభివృద్ధి, పంచాయతీ రాజ్, సహకార & ఎన్నికలు[22] 16 అక్టోబర్ 2024 ప్రస్తుతం జేకేఎన్‌సీ
క్యాబినెట్ మంత్రి జావేద్ అహ్మద్ రాణా జల శక్తి, అటవీ, జీవావరణ శాస్త్రం, పర్యావరణం & గిరిజన వ్యవహారాలు[22] 16 అక్టోబర్ 2024 ప్రస్తుతం జేకేఎన్‌సీ
క్యాబినెట్ మంత్రి సతీష్ శర్మ ఆహారం, పౌర సరఫరాలు & వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, రవాణా, సైన్స్ & టెక్నాలజీ, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ, యువజన సేవలు & క్రీడలు, ఎఆర్ఐ & శిక్షణ[22] 16 అక్టోబర్ 2024 ప్రస్తుతం స్వతంత్ర

మూలాలు

[మార్చు]
  1. Das, Shaswati (31 October 2019). "Indian Jammu and Kashmir transitions from a state into 2 federal units". Livemint. Archived from the original on 8 March 2021. Retrieved 27 June 2021.
  2. "Raj Bhavan, Government of Jammu & Kashmir". Raj Bhavan, Government of Jammu & Kashmir. 15 Aug 1947. Retrieved 22 Oct 2024.
  3. Akhtar, Rais; Kirk, William (26 Jul 1999). "Politics, Religion, Society". Encyclopedia Britannica. Retrieved 22 Oct 2024.
  4. Akhtar, Rais; Kirk, William (26 Jul 1999). "People, Culture, Religion". Encyclopedia Britannica. Retrieved 22 Oct 2024.
  5. "Archived copy". Archived from the original on 8 October 2010. Retrieved 25 August 2010.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
  6. Press Trust of India (4 December 2013). "Reduce J-K Assembly term to 5 years: BJP". Business Standard. Retrieved 8 July 2018.
  7. "Jammu & Kashmir Reorganisation Bill passed by Rajya Sabha: Key takeaways". The Indian Express. The Indian Express. 5 August 2019. Retrieved 27 June 2021.
  8. "Jammu & Kashmir High Court". jkhighcourt.nic.in. Retrieved 2020-12-21.
  9. Ratan, Devesh; Johri, Iti (7 August 2019). "Salient Features Of Jammu & Kashmir Reorganization Bill [Read Bill]". LiveLaw.in: All about law. Retrieved 7 August 2019.
  10. "J&K: First-ever District Development Council elections to be held in eight phases from November 28". Scroll.in. 5 November 2020. Retrieved 2020-11-22.
  11. Javaid, Azaan (2020-03-17). "J&K has no chief minister but now has 'four ministers' — for home, power, revenue, Haj". ThePrint. Retrieved 2020-08-14.
  12. Appointment of Advisors to assist the Lieutenant Governor of the Union Territory of Jammu and Kashmir (15.11.2019).
  13. Present Advisors to Lieutenant Governor.
  14. "AK Mehta to be new chief secretary of Jammu and Kashmir". The New Indian Express. Retrieved 2021-06-27.
  15. "J&K to raise Rs 8,000 cr loans for funding infra projects". Business Standard India. PTI. 2019-01-17. Retrieved 2020-08-13.
  16. "Languishing projects become animated". Daily Excelsior. 2020-08-13. Retrieved 2020-08-13.
  17. "Jammu & Kashmir Reorganisation Bill passed by Rajya Sabha: Key takeaways". The Indian Express. The Indian Express. 5 August 2019. Archived from the original on 19 November 2023. Retrieved 27 June 2021.
  18. https://indianexpress.com/article/india/omar-abdullah-jammu-and-kashmir-cm-cabinet-ministers-9622879/
  19. https://jkgad.nic.in/common/showOrder.aspx?actCode=O44007
  20. PTI (2024-10-18). "J&K L-G allocates portfolios; who gets what in newly inducted Omar Abdullah-led cabinet". The Hindu. ISSN 0971-751X. Retrieved 2024-10-18.
  21. The Hindu (16 October 2024). "Omar Abdullah sworn in as new CM of Union Territory of Jammu and Kashmir; Surinder Kumar Choudhary to be his deputy". Retrieved 16 October 2024.
  22. 22.0 22.1 22.2 22.3 22.4 22.5 "Order No. 1791-JK(GAD) of 2024". General Administration Department, Government of Jammu and Kashmir. 2024-10-17. Retrieved 2024-10-18.

వెలుపలి లంకెలు

[మార్చు]