యాదవ

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

భారతదేశంలో పశువులను, గొర్రెలను, మేకలను మేపుకొని వాటిని జీవనాధారంగా కలిగియున్న తెగలు ఎన్నో ఉన్నవి [1] [2]. అందులోని యాదవ (Yadava) అనేది ఉత్తర భారతదేశమునకు చెందిన ప్రాచీన తెగ. యాదవ తెగ వేదవ్యాసుడు వ్రాసిన మహాభారత కావ్యంలో పేర్కొనబడటంతో ప్రసిద్ధిపొందినది. ఆ కావ్యంలో యాదవులు చంద్రవంశపు క్షత్రియులు అని ప్రస్తావన ఉన్నది. మహాభారత కావ్యం ప్రకారం వృషిణి అను తెగకు చెందిన యదు అను రాజుయొక్క సంతానమునకు యాదవులని పేరు వచ్చినది. యాదవులకు ప్రధాన ఆరాధ్యదైవం శ్రీకృష్ణుడు. యాదవులు ముఖ్యంగా ఉత్తరభారతదేశంలో కనిపిస్తారు. వీరు సంస్కృత మహాభారత కావ్యం రచించబడిన కాలంలో క్షత్రియ మరియు వైశ్య వర్ణమునకు చెందినవారుగా చెప్పబడినది. భారతీయ రిజర్వేషన్ సిస్టం ప్రకారం OBC వర్గాలకు చెందిన వీరి ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయం మరియు పశు పోషణ.

ఇతిహాసాల్లో ప్రస్తావన[మార్చు]

యాదవులు మహాభారత కావ్యంలో పేర్కొనబడటంతో ప్రసిద్ధిపొందారని చెప్పవచ్చు. సంస్కృత మహాభారత కావ్యం ప్రకారం యాదవులు యదు అను రాజు యొక్క వంశస్థులు. యాదవ వంశము అనేకశాఖలు కలిగి మిక్కిలి ప్రసిద్ధులు అగు రాజులను పలువురను కలిగి ఉండెను. అందు యదువునకు జ్యేష్ఠపుత్రుఁడు అయిన సహస్రజిత్తునుండి హేహయ వంశము ఆయెను. వారికి మాహిష్మతి ముఖ్యపట్టణము. ఆవంశమున కార్తవీర్యార్జునుఁడు మిగుల ప్రసిద్ధికి ఎక్కిన రాజు. అతని వంశస్థులు తాళజంఘులు అను పేర వెలసిరి. యదుని రెండవ పుత్రుఁడు అగు క్రోష్టువు వంశమున ప్రసిద్ధికి ఎక్కినరాజులు శశిబిందువు, జ్యామఘుఁడు, విదర్భుఁడు. వారలలో విదర్భుఁడు విదర్భరాజు వంశస్థాపకుఁడు ఆయెను. అతని మూడవ కొమరుని నుండి చేదివంశము వచ్చెను. రెండవ కొమరుని వంశస్థుఁడు అగు సాత్వతుని నుండి భోజవంశమును, అంధకవంశమును, వృష్ణివంశమును కలిగెను. అందు భోజవంశస్థులు ధారాపురాధిపులు అయిరి. అంధక వంశమున కృష్ణుఁడు పుట్టెను. వృష్ణివంశమున సత్రాజిత్తును సాత్యకియు పుట్టిరి.

వీరు ప్రధాన యాదవ వంశాలు[మార్చు]

  • యదువంషి - యదు యదువుని వంశ వృక్షం
  • నంద్ వంషి - (అహిర్స్) నందుని వంశ వృక్షం
  • గ్వాల్వంషి - హొలీ గ్వాల వంశ వృక్షం

[from yadav history] (యాదవుల లో అనేక రకాలు గలవు. )

యాదవ గోత్రాలు[మార్చు]

ఆఫ్రియ, కొషలియ, కనింవాల్, కల్గాన్, కాంకస్, కస్నియ, కలలియ, కత్, కదియాన్, ఖోల్, ఖైర్, ఖతోదియ, ఖోద్మియ, ఖుదోతియ, ఖుదోలియ, ఖైర్వాల్, ఖేద్కియ, కేశివ్, ఖోసియ, గరాహ్, గంవాల్, గిదాద్, ఘూంగ్లా, చోరా, చీకన, చైవాదియ, చైదాలియ, జంజాదియ, జాదం, జద్వాల్, చదోదియ, జద్గోలియ, ఝావత్, తెహ్రాకియ, తొండక్, తక్రాన్, అదుక్వాల్, తతన్, దగర్, దాబర్, భంసార, దెహ్మివాల్, దాంతర్త, దేశ్వాల్, దహియ, దుంధల, నిగనియ, నహరియ, నిర్బాన్, నికుం, నిచ్వానియ, పంహార్, పచ్పడియ, రోద్వాల్, బల్రియ,

ఆచార వ్యవహారాలు[మార్చు]

వీరి ఆరాధ్య దైవం మహాభారత కావ్యంలోని శ్రీకృష్ణుడు. (ఇంకావుంది)

రాజకీయ ప్రముఖులు :[మార్చు]

  • ములాయంసింగ్ యాదవ్, ఉత్తర ప్రదెశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి
  • అఖిలేశ్ యాదవ్, ఉత్తర ప్రదెశ్ ముఖ్యమంత్రి
  • డా . రామ్ బరన్ యాదవ్, నేపాల్ ప్రెసిడెంట్
  • డా . రామ్ బరన్ యాదవ్, నేపాల్ ప్రెసిడెంట్
  • శ్రీమతి చిత్ర లేఖ యాదవ్, స్పీకర్, నేపాల్
  • ములాయం సింగ్ యాదవ్, సమాజ్వాది పార్టీ చీఫ్
  • శరద్ యాదవ్, జనతా దల్ చీఫ్
  • రావు బీరెంద్ర సింగ్ యాదవ్,హర్యానా 2 వ ముఖ్యమంత్రి
  • చౌదరి బ్రహ్మ ప్రకాష్ యాదవ్,ఢిల్లి మొదటి ముఖ్యమంత్రి
  • శ్రీమతి రబ్రిదేవి యాదవ్,మాజి బిహార్ ముఖ్యమంత్రి
  • తను పిళ్ళై, కేరళ 2 వ ముఖ్యమంత్రి
  • బి.పి. మండల్ యాదవ్(లేట్), మాజి బీహర్ ముఖ్యమంత్రి
  • బాబు లాల్ గౌర్,మాజీ మధ్య ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి

క్రీడా ప్రముఖులు[మార్చు]

  • కేదార్ జాధవ్,తొలి వ్యక్తిగత గోల్డ్ మెడల్ విజేత
  • వికాస్ యాదవ్,2010 ఆసియా గేమ్స్ విజేత
  • రంజిత్ సింగ్ యాదవ్,
  • అజయ్ జడేజా
  • శివలాల్ యాదవ్
  • ఉమేశ్ యాదవ్
  • శ్రీమతి సంతోశ్ యాదవ్,తొలిసారి ఎవరెస్ట్ ని 2 సార్లు అధిరోహించిన మహిళ
  • ధనరాజ్ పిళ్ళై


సంబంధిత ఇతర తెగలు[మార్చు]

భారతదేశంలోని Herding తెగలు చాలా ఉన్నా, ఆ తెగలను వివిధ రాష్ట్రాలలో వేర్వేరు పేర్లతో పిలుస్తారు [3]. యాదవులు మహాభారత కావ్యంలో పేర్కొనబడటంతో దేశ ప్రసిద్ధినొందారు. ఆ క్రమంలో వృత్తిపరంగా యాదవులను పోలిన ఇతర Herding తెగలు యాదవులను తమ పూర్వీకులుగా భావించాయి. యాదవులను పూర్వీకులుగా విశ్వసించే ఇతర జాతుల పేర్లు - గోపాలులు, గొల్లలు, సద్గోప, గౌర్, అహిర్, గౌడ, దుమల గౌడ, మధురపురియ గౌడ, నంద గౌడ, కంజ గౌడ, మగధ గౌడ, లక్ష్మీనారాయణ గౌడ, జడేజా, రావత్, జాదవ్ మొ వి.

ఇంకా చదవండి[మార్చు]

గొల్ల

మూలాలు[మార్చు]

  1. Caste and Politics: Identity Over System, Dipankar Gupta
  2. Comprehensive History and Culture of Andhra Pradesh p 15 M. L. K. Murty, Dravidian University - 2003 -"In addition to Scheduled Tribes, there are other social groups, like Golla, Kuruba, Kuruva and Kuruma, whose traditional economy is predominantly sheep/goat herding and cattle pastoralism."
  3. Diversity at Three Tetrameric STR Loci in a Substructured Golla Caste Population of Southern Andhra Pradesh, in Comparison to Other Indian Populations - B. Mohan Reddy, Ranjan Dutta , Banrida T. Langstieh1 and V.K. Kashyap

లంకెలు[మార్చు]

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=యాదవ&oldid=1501487" నుండి వెలికితీశారు