ల్యాప్‌టాప్

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
IBM Thinkpad R51 ల్యాప్‌టాప్

సంచార ఉపయోగానికి ఉద్దేశించి రూపొందించబడిన వ్యక్తిగత కంప్యూటర్‌ను ల్యాప్‌టాప్ (తెలుగులో "'ఉరోపరి"': ఉరము అనగా ఒడి; ఉపరి అనగా పైనవుండేది లేదా పెట్టుకోబడేది)అంటారు, ఇది కూర్చుని ఒడిలో పెట్టుకొని ఉపయోగించుకునేంత తేలిగ్గా, తక్కువ పరిమాణంలో ఉంటుంది.[1] డిస్‌ప్లే, కీబోర్డు, ట్రాక్‌పాడ్‌గా కూడా తెలిసిన నిర్దేశక పరికరం (టచ్‌ప్యాడ్) మరియు/లేదా పాయింటింగ్ స్టిక్, స్పీకర్లు మరియు బ్యాటరీ వంటి డెస్క్‌టాప్ కంప్యూటర్ యొక్క దాదాపుగా అన్ని సంక్లిష్టమైన భాగాలను ఒక చిన్న మరియు తేలికైన యూనిట్‌లో ల్యాప్‌టాప్ కలిగివుంటుంది. రీఛార్జిబుల్ బ్యాటరీని (ఉంటే) ఒక AC అడాప్టెర్‌తో ఛార్జ్ చేస్తారు, ఇది కంప్యూటర్ యొక్క కాన్ఫిగరేషన్ మరియు విద్యుత్ నిర్వహణ ఆధారంగా ప్రారంభ దశలో ల్యాప్‌టాప్‌ను రెండు నుంచి మూడు గంటలపాటు పనిచేయించగల శక్తిని నిల్వచేసుకుంటుంది.

మందం 0.7–1.5 inches (18–38 mm) మధ్య, 10x8 అంగుళాలు (27x22సెంమీ, 13" డిస్‌ప్లే) నుంచి 15x11 అంగుళాలు (39x28సెంమీ, 17" డిస్‌ప్లే) వరకు మరియు అంతకంటే ఎక్కువ కొలతలతో ఒక పెద్ద నోట్‌బుక్ మాదిరిగా ల్యాప్‌టాప్‌లు మలచబడివుంటాయి. ఆధునిక ల్యాప్‌టాప్‌లు 3 to 12 pounds (1.4 to 5.4 kg) బరువు కలిగివుంటాయి; పాత ల్యాప్‌టాప్‌లు సాధారణంగా ఎక్కువ బరువుతో ఉంటాయి. మూసివుంచినప్పుడు తెర మరియు కీబోర్డుకు ఎటువంటి నష్టం జరగకుండా చూసేందుకు ఎక్కువ ల్యాప్‌టాప్‌లు ఫ్లిప్ ఫామ్ ప్యాక్టర్‌లో రూపొందించబడివుంటాయి. ఆధునిక టాబ్లెట్ ల్యాప్‌టాప్‌లు కీబోర్డ్ భాగం మరియు డిస్‌ప్లే మధ్య సంక్లిష్టమైన అతుకు కలిగివుంటాయి, దీని వలన డిస్‌ప్లే ప్యానల్ (భాగం) పైకి కిందకు కదిపేందుకు మరియు కీబోర్డు భాగంపై దానిని సమాంతరంగా పడుకోబెట్టేందుకు వీలు ఏర్పడుతుంది. సాధారణంగా ల్యాప్‌టాప్‌లు టచ్‌స్క్రీన్ డిస్‌ప్లేను కూడా కలిగివుంటాయి మరియు కొన్ని చేతిరాతను గుర్తు పట్టే లేదా గ్రాఫిక్స్ రూపొందించే సామర్థ్యం కలిగివుంటాయి.

ల్యాప్‌టాప్‌లు మొదట ఒక స్వల్ప సుముచిత మార్కెట్‌కు మాత్రమే పరిమితమై ఉంటాయని భావించారు, "సైన్యం, అంతర్గత ఆదాయ సేవలు, అకౌంటెంట్లు, సేల్స్ రిప్రజెంటేటివ్‌లు" వంటి "ప్రత్యేక రంగాల అనువర్తనాలకు" మాత్రమే ఇవి ఎక్కువగా పనికొస్తాయనుకున్నారు. అయితే ఈ రోజు, వ్యాపారాల్లో డెస్క్‌టాప్‌ల కంటే ల్యాప్‌టాప్‌లే ఎక్కువగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి, విద్యార్థుల ఉపయోగానికి తప్పనిసరిగా ల్యాప్‌టాప్ అవసరమనే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది మరియు సాధారణ ఉపయోగానికి కూడా ఇవి మరింత ప్రాచుర్యం పొందుతున్నాయి. 2008లో USలో డెస్క్‌టాప్‌ల కంటే ల్యాప్‌టాప్‌లు ఎక్కువగా విక్రయించబడ్డాయి మరియు 2009నాటికి ప్రపంచవ్యాప్త విఫణిలో ల్యాప్‌టాప్ విక్రయాలు ఇదే మైలురాయిని అందుకుంటాయని అంచనాలు వెలువడ్డాయి.

చరిత్ర[మార్చు]

Epson HX-20

1970వ దశకంలో వ్యక్తిగత కంప్యూటర్ తయారీ సాధ్యపడటంతో, చేతితో మోయగలిగిన (చిన్న) వ్యక్తిగత కంప్యూటర్ తయారీ ఆలోచన కూడా పుట్టుకొచ్చింది. 1968లో ఒక "వ్యక్తిగత, చిన్న సమాచార మ్యానిప్యులేటర్"ను జిరాక్స్ PARC వద్ద అలెన్ కే తయారు చేశాడు,[2] 1972లో అతను దీనిని తన పేపర్‌లో "డైనాబుక్"గా వర్ణించాడు.[3]

1973లో IBM SCAMP ప్రాజెక్ట్ (స్పెషల్ కంప్యూటర్ APL మిషిన్ పోర్టబుల్) ప్రదర్శించబడింది. ఈ మూలనమూనా PALM ప్రాసెసర్ (పుట్ ఆల్ లాజిక్ ఇన్ మైక్రోకోడ్) ఆధారంగా పని చేస్తుంది .

మొదటిసారి వ్యాపార విఫణిలోకి అడుగుపెట్టిన తొలి పోర్టబుల్ కంప్యూటర్‌గా IBM 5100 గుర్తింపు పొందింది, ఇది 1975లో కనిపించింది, ఇది SCAMP మూలనమూనా అధారంగా రూపొందించబడింది.[4]

8-బిట్ CPU మిషిన్లకు బాగా ప్రజామోదం లభించడంతో, పోర్టబుల్ కంప్యూటర్ల సంఖ్య వేగంగా పెరిగింది. 1981లో ఓస్‌బోర్న్ 1 విడుదలైంది, ఇందులో జిలాగ్ Z80ను ఉపయోగించారు మరియు ఇది 23.5 pounds (10.7 kilograms) బరువు కలిగివుంది. దీనికి బ్యాటరీ లేదు, ఒక 5" CRT స్క్రీన్ మరియు డ్యుయల్ 5¼" సింగిల్-డెన్సిటీ ప్లాపీ డ్రైవ్‌లు ఉన్నాయి. ఇదే ఏడాది తొలి ల్యాప్‌టాప్-పరిమాణంలోని పోర్టబుల్ కంప్యూటర్ ఎప్సన్ HX-20 ప్రకటించబడింది.[5] ఎప్సోన్ ఒక LCD స్క్రీన్, రీఛార్జబుల్ బ్యాటరీ మరియు 1.6 kg (3.5 lb) చట్రంలో ఒక కాలిక్యులేటర్-పరిమాణంలో ప్రింటర్ కలిగివుంది. టాండీ/రేడియోషాక్ మరియు HP రెండూ ఇదే కాలంలో వివిధ రకాల పోర్టబుల్ కంప్యూటర్లను ఉత్పత్తి చేశాయి.[6][7]

ఫ్లిప్ ఫామ్ ప్యాక్టర్‌ను ఉపయోగించిన తొలి ల్యాప్‌టాప్ 1982లో కనిపించింది. $8150 GRiD కంపాస్ 1100ను NASAలో మరియు సైన్యం, ఇతర విభాగాల్లో ఉపయోగించారు. 1983లో గావిలన్ SC విడుదలైంది, "ల్యాప్‌టాప్" అనే పదాన్ని ఉపయోగించి తొలిసారి విక్రయించబడిన నోట్‌బుక్ ఇదే.[8] 1983 నుంచి, ల్యాప్‌టాప్‌లకు జోడించేందుకు ఉద్దేశించిన అనేక కొత్త ప్రవేశ పద్ధతులు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి, టచ్‌ప్యాడ్ (గావిలన్ SC, 1983), పాయింటింగ్ స్టిక్ (IBM థింక్‌పాడ్ 700, 1992) మరియు చేతి రాతను గుర్తించే (లైనస్ రైట్-టాప్,[9] 1987) ల్యాప్‌టాప్‌లతో (Intel i386SL, 1990) సహా తక్కువ విద్యుత్ వినియోగానికి ఉద్దేశించబడి కొన్ని CPUలు రూపొందించబడ్డాయి, మరియు కొన్ని నమూనాలు (Intel స్పీడ్‌స్టెప్ మరియు AMD పవర్‌నౌ!) శక్తివంతమైన విద్యుత్ నిర్వహణ లక్షణాల మద్దతు కలిగివున్నాయి. 1988నాటికి డిస్‌ప్లేలు VGA రెజల్యూషన్ (కాంపాక్ SLT/286) పొందాయి మరియు 1993నాటి 256-కలర్ స్క్రీన్‌లు (పవర్‌బుక్ 165c) తదనంతరం వేగంగా మిలియన్ల సంఖ్యలో వర్ణాలకు మరియు అధికస్థాయి రెజల్యూషన్‌లకు విస్తరించబడ్డాయి. డెస్క్‌టాప్‌లకు అధిక-సామర్థ్యంగల హార్డ్‌డ్రైవ్‌లు మరియు ఆప్టికల్ స్టోరేజ్ (మొదట CD-ROM, తరువాత CD-R మరియు CD-RW, చివరకు DVD-ROM మరియు రైటబుల్ భాగాలు) చేర్చబడిన కొంతకాలానికే అవి ల్యాప్‌టాప్‌లకు కూడా అందుబాటులోకి వచ్చాయి.

వర్గీకరణ[మార్చు]

"ల్యాప్‌టాప్" లేదా "నోట్‌బుక్" వంటి సాధారణ పదాలను అనేక తరగతుల చిన్న పోర్టబుల్ కంప్యూటర్లను సూచించేందుకు ఉపయోగిస్తారు:[10][11]

ప్రయోజనం మరియు (దాదాపుగా) స్క్రీన్ పరిమాణం ఆధారంగా:

  • డెస్క్‌టాప్ రీప్లేస్‌మెంట్ – పనితీరును ప్రస్పుటం చేస్తుంది, చేతితో తీసుకెళ్లేందుకు తక్కువ సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది, 15" మరియు ఇంకా పెద్ద స్క్రీన్ కలిగివుంటుంది;
  • స్టాండర్డ్ ల్యాప్‌టాప్ – తీసుకెళ్లే సౌకర్యం మరియు సౌలభ్యాలు అందులో సమతూకంగా ఉంటాయి, 13-15" స్క్రీన్ కలిగివుంటుంది;
  • సబ్‌నోట్‌బుక్ – సంచార సౌకర్యాన్ని ప్రస్పుటం చేస్తుంది, తక్కువ సౌలభ్యాలు కలిగివుంటుంది, 12" లేదా ఇంకా చిన్న స్క్రీన్ కలిగివుంటుంది.

లక్షణాల ఆధారంగా:

  • బడ్జెట్ – ఇది ఒక చౌక, తక్కువ-పనితీరు కనబర్చే ప్రామాణిక-పరిమాణ ల్యాప్‌టాప్;
  • టాబ్లెట్ PC – టచ్-స్క్రీన్ అంతర్ముఖం కలిగివుంటుంది, కీబోర్టు ఉండవచ్చు, లేకపోవచ్చు;
  • నెట్‌బుక్ – ఇది ఇంటర్నెట్ సర్ఫింగ్ మరియు ప్రాథమిక కార్యాలయ అనువర్తనాలకు సరిపోయే ఒక బడ్జెట్ సబ్‌నోట్‌బుక్. సాధారణంగా 9" లేదా 10" స్క్రీన్ కలిగివుంటుంది.
  • గేమింగ్ ల్యాప్‌టాప్ - ఇది గ్రాఫిక్స్-అవధారణార్థకమైన కంప్యూటర్ గేమ్‌లను ఆడేందుకు శక్తివంతమైన గ్రాఫిక్ కార్డు కలిగిన ఒక పెద్ద ల్యాప్‌టాప్.
  • రగ్‌డ్ – కఠిన పరిస్థితుల్లో (బలమైన కంపనాలు, తీవ్ర ఉష్టోగ్రతలు, ఆర్ద్ర మరియు మురికి పర్యావరణాలు) పనిచేసేందుకు ఉద్దేశించి రూపొందించబడింది.

డెస్క్‌టాప్ రీప్లేస్‌మెంట్[మార్చు]

Dell XPS M140 ల్యాప్‌టాప్.

డెస్క్‌టాప్ రీప్లేస్‌మెంట్ కంప్యూటర్‌ను ల్యాప్‌టాప్ అంటారు, డెస్క్‌టాప్ కంప్యూటర్ యొక్క దాదాపుగా అన్ని సామర్థ్యాలను కలిగివుండటంతోపాటు, ఇది అదేస్థాయి పనితీరును కనబరుస్తుంది. స్టాండర్డ్ ల్యాప్‌టాప్ (ప్రామాణిక ల్యాప్‌టాప్)ల కంటే డెస్క్‌టాప్ రీప్లేస్‌మెంట్ కంప్యూటర్లు ఎక్కువ పరిమాణం మరియు బరువు కలిగివుంటాయి. ఇవి శక్తివంతమైన అంశాలను, 15" లేదా దీని కంటే పెద్ద డిస్‌ప్లేను కలిగివుంటాయి.[11] పెద్ద పరిమాణం కారణంగా, వీటిలో ఇతర ల్యాప్‌టాప్‌ల మాదిరిగా చేతితో తీసుకొని వెళ్లే సౌకర్యం తక్కువగా ఉంటుంది మరియు బ్యాటరీలపై ఆధారపడిన వాటి పనితీరు చాలా తక్కువగా ఉంటుంది; డెస్క్‌టాప్ కంప్యూటర్‌తో పోల్చినప్పుడు వాటి పరిమాణం బాగా తక్కువగా ఉంటుంది, మరియు డెస్క్‌టాప్‌లను తీసుకెళ్లడం కంటే వీటిని తీసుకెళ్లడం సులభంగా ఉంటుంది.[11]

బ్యాటరీ లైఫ్ ఖర్చు వద్ద ఒకే ధరలో మెరుగైన పనితీరు అందించేందుకు ఈ తరగతిలోని కొన్ని ల్యాప్‌టాప్‌లు పరిమిత స్థాయిలో డెస్క్‌టాప్ అంశాలను ఉపయోగిస్తాయి; వీటిలో కొన్ని రకాల మోడళ్లకు బ్యాటరీ అసలు ఉండదు, ప్లగ్‌కు అనుసంధానం చేసినప్పుడే ల్యాప్‌టాప్ పనిచేస్తుంది. వీటిని కొన్ని సందర్భాల్లో డెస్క్‌నోట్‌లు అని పిలుస్తారు, "డెస్క్‌టాప్" మరియు "నోట్‌బుక్" రెండు పదాలను కలపడం ద్వారా ఏర్పడిన సంక్షిప్తపదం ఇది, ఈ పదాన్ని సాధారణంగా డెస్క్‌టాప్ రీప్లేస్‌మెంట్ కంప్యూటర్లకు వర్తింపజేస్తున్నారు.[12]

2000వ దశకం ప్రారంభ కాలంలో, డెస్క్‌టాప్‌లు మరింత శక్తివంతంగా మారాయి, వీటిని మెరుగుపరచడం సులభమైంది, ల్యాప్‌టాప్‌లతో పోలిస్తే ఇవి బాగా చౌకగా అందుబాటులోకి వచ్చాయి. అయితే గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా, ల్యాప్‌టాప్‌ల పనితీరు గణనీయంగా పెరగడంతో అంతరాలు బాగా తగ్గిపోవడంతోపాటు, ప్రయోజనాల విషయంలో పెను మార్పులు సంభవించాయి.[13] 2008 ద్వితీయార్ధంలో, ల్యాప్‌టాప్‌ల విక్రయాలు డెస్క్‌టాప్‌లను అధిగమించాయి, ఇటువంటి పరిణామం నమోదవడం ఇదే తొలిసారి. U.S.లో, 2008 నాలుగోవ త్రైమాసికంలో PC ఎగుమతి 10 శాతం క్షీణించింది. ఆసియాలో, PC గణాంకాల పరిశోధన ప్రారంభమైననాటి నుంచి PC ఎగుమతి వృద్ధి రేటు 2008 నాలుగో త్రైమాసికంలో అంతకుముందు ఏడాది అదే త్రైమాసికంతో పోలిస్తే కనిష్ఠంగా 1.8 శాతం నమోదయింది.[14]

ఈ తరగతిలోని కొన్ని ప్రత్యేక రకాల నోట్‌బుక్‌లను పిలిచేందుకు "మీడియా సెంటర్ ల్యాప్‌టాప్‌లు " మరియు "గేమింగ్ ల్యాప్‌టాప్‌లు " అనే పేర్లను కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు.[10]

సబ్‌నోట్‌బుక్[మార్చు]

Sony VAIO C1 సబ్‌నోట్‌బుక్.

సబ్‌నోట్‌బుక్‌ను కొంత మంది విక్రేతలు ఆల్ట్రాపోర్టబుల్ అని కూడా పిలుస్తారు, సౌకర్యం (తక్కువ పరిమాణం, తక్కువ బరువు మరియు సుదీర్ఘ బ్యాటరీ మన్నిక (లైఫ్)), ప్రామాణిక నోట్‌బుక్ పనితీరు కలిగివుండేలా తయారు చేయబడిన మరియు ఈ లక్షణాలపై అవధారణ చేస్తూ విక్రయించే ల్యాప్‌టాప్‌ను సబ్‌నోట్‌బుక్ అంటారు.[15] ప్రామాణిక ల్యాప్‌టాప్‌ల కంటే సబ్‌నోట్‌బుక్‌లు సాధారణంగా తక్కువ పరిమాణం మరియు తక్కువ బరువు కలిగివుంటాయి, వీటి బరువు 0.8 మరియు 2 కిగ్రా (2 నుంచి 5 పౌండ్లు) బరువు ఉంటుంది;[10] పెద్ద బ్యాటరీ లేదా ఒక అదనపు బ్యాటరీ ప్యాక్‌ను వ్యవస్థాపన చేసినప్పుడు బ్యాటరీ మన్నిక 10 గంటల[16] కంటే ఎక్కువగా ఉండగలదు.

పరిమాణం మరియు బరువు తగ్గింపులను సాధించేందుకు, ఆల్ట్రాపోర్టబుల్‍‌లలో అధిక రెజల్యూషన్ కలిగిన 13" మరియు చిన్న స్క్రీన్‌లను (కనిష్ఠ స్థాయి నుంచి 6.4") ఉపయోగిస్తారు, మిగిలినవాటితో పోలిస్తే వీటికి తక్కువ పోర్ట్‌లు ఉంటాయి, కనిష్ఠ పరిమాణం కోసం తయారు చేసిన అధిక ధర పరికరాలను, ఉత్తమ విద్యుత్ దక్షత కలిగివుంటాయి, అధునాతన వస్తువులు మరియు నిర్మాణ పద్ధతులను ఉపయోగించుకుంటాయి. కొన్ని సబ్‌నోట్‌బుక్‌లు ఆప్టికల్/తొలగించదగిన మీడియా డ్రైవ్‌ లేకుండా చేయడం ద్వారా మరింత సౌకర్యవంతంగా తయారు చేయబడతాయి; ఈ సందర్భంలో సబ్‌నోట్‌బుక్‌లు డ్రైవ్ మరియు మరిన్ని ఆప్టికల్ పోర్టులు లేదా అదనపు బ్యాటరీ కలిగివుండే ఒక డాకింగ్ స్టేషను‌తో అనుసంధానం చేయబడతాయి.

నెట్‌బుక్[మార్చు]

Asus Eee PC నెట్‌బుక్.

నెట్‌బుక్‌లు అనేవి తక్కువ-బరువు, ఆర్థిక, శక్తి-పొదుపు చేయగల సామర్థ్యం గల మరియు వైర్‌లెస్ కమ్యూనికేషన్ మరియు ఇంటర్నెట్ ప్రాప్తి కోసం ఉద్దేశించిన ల్యాప్‌టాప్‌లు.[17][18] అందువలన దీనికి నెట్‌బుక్ అనే పేరు ("వెబ్-ఆధారిత కంప్యూటింగ్ పనికి ప్రత్యేకించబడినందువలన")[19] వచ్చింది, పరిమాణంలో నోట్‌బుక్‌ను పోలివున్నప్పటికీ దీనిని ప్రత్యేకంగా పిలుస్తున్నారు.[20]

వెబ్ బ్రౌజింగ్ మరియు ఇ-మెయిల్ సేవలకు ఇవి ప్రత్యేకించబడ్డాయి, నెట్‌బుక్‌లు " వెబ్-ఆధారిత అనువర్తనాలకు ప్రవేశం పొందేందుకు ఇంటర్నెట్‌పై ఎక్కువగా ఆధారపడతాయి".[19] క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ వినియోగదారులను దృష్టిలో ఉంచుకొని ఇవి తయారు చేయబడ్డాయి, ఈ తరహా వినియోగదారులు సర్వర్లపై ఆధారపడతారు మరియు వారికి తక్కువ శక్తివంతమైన క్లయింట్ కంప్యూటర్ అవసరమవుతుంది.[21] ఈ పరికరాల పరిమాణ స్థాయి 5 అంగుళాల[22] నుంచి 12,[23] వరకు ఉంటుంది, ఎక్కువ పరికరాలు 7 మరియు 11 అంగుళాలు మరియు 2 మరియు 3 పౌండ్ల బరువు కలిగివుంటాయి.[19]

సంప్రదాయ ల్యాప్‌టాప్‌ల కంటే తక్కువ ప్రాసెసింగ్ శక్తి ఉన్న కారణంగా ఇవి సాధారణంగా Windows Vista వంటి వనరుల-ఎక్కువ వినియోగం ఉన్న ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌ల కంటే Linux మరియు Windows XP[19] వంటి తేలికైన ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ (నిర్వహణ వ్యవస్థలు)లను ఉపయోగిస్తాయి.[24]

ఇటీవల, Google కూడా ఈ మార్కెట్ కోసం Chrome అని పిలిచే సొంత నిర్వహణ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది.

రగ్‌డ్ ల్యాప్‌టాప్[మార్చు]

Panasonic టఫ్‌బుక్.

బలమైన కంపనాలు, తీవ్ర ఉష్టోగ్రతలు మరియు ఆర్ద్ర లేదా మురికి పర్యావరణాల వంటి కఠినమైన ఉపయోగ పరిస్థితుల్లో పనిచేయించేందుకు రగ్‌డ్ (లేదా రగ్‌డైజ్డ్) ల్యాప్‌టాప్ రూపొందించబడింది. సాధారణ వినియోగదారు ల్యాప్‌టాప్ మోడళ్ల నుంచి స్వీకరించిన పద్ధతులను కాకుండా, రగ్‌డ్ ల్యాప్‌టాప్‌లు సాధారణంగా స్క్రాచ్ నుంచి రూపొందించబడతాయి. రగ్‌డ్ నోట్‌బుక్‌లు పెద్దవిగా ఉండటంతోపాటు, ఎక్కువ బరువు, సాధారణ ల్యాప్‌టాప్‌ల కంటే ఎక్కువ ధర కలిగివుంటాయి,[25] మరియు వీటిని సాధారణ వినియోగదారులు ఉపయోగించడం చాలా అరుదుగా కనిపిస్తుంది.

రగ్‌డ్ ల్యాప్‌టాప్ నమూనాలో కనిపించే లక్షణాల్లో కీబోర్డు కీలు అడుగున రబ్బర్ షీటింగ్, ముసివేయబడిన పోర్టు, కనెక్టర్ కవర్లు, పాసివ్ కూలింగ్, సూర్యకాంతిలో సులభంగా చదివేందుకు వీలుగా సూపర్‌బ్రైట్ డిస్‌ప్లే, వ్యాపారం కోసం తయారు చేసే సాధారణ ల్యాప్‌టాప్‌లలో కనిపించే ప్లాస్టిక్ కంటే ఎంతో బలమైన మాగ్నిషియం ధాతు మిశ్రమాలతో[26] చేసిన కేస్‌లు, ఫ్రేమ్‌లు, కంపనాలను, ఘాతాలను తట్టుకునేందుకు వీలుగా ఏర్పాటు చేసిన దృఢ-రూప స్టోరేజ్ పరికరాలు లేదా హార్డ్ డిస్క్ డ్రైవ్‌లు చూడవచ్చు. ప్రజా భద్రతా సేవలు (పోలీసులు, అగ్నిమాపక, అత్యవసర వైద్యసేవల విభాగాలు), సైన్యం, ఇతర ప్రభుత్వ సంస్థలు, క్షేత్ర సేవ సాంకేతిక నిపుణులు, నిర్మాణ, మైనింగ్, ఆయిల్ డ్రిల్లింగ్ రంగాల్లో పనిచేసే వ్యక్తులు సాధారణంగా రగ్‌డ్ ల్యాప్‌టాప్‌లు ఉపయోగిస్తుంటారు. రగ్‌డ్ ల్యాప్‌టాప్‌లను సాధారణంగా వ్యక్తులకు కాకుండా, సంస్థలకు విక్రయిస్తుంటారు, అవి చాలా అరుదుగా రీటైల్ కేంద్రాల్లో విక్రయించబడుతుంటాయి.

Windows, Linux లేదా Mac OS X వంటి సాధారణ-ఉపయోగ డెస్క్‌టాప్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లపై నడిచే ల్యాప్‌టాప్‌లను పిలిచేందుకు "సబ్‌నోట్‌బుక్" అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు, Windows CE, Palm OS లేదా Internet Tablet OS వంటి ప్రత్యేకించిన సాఫ్ట్‌వేర్‌లను ఉపయోగించేవాటికి ఈ పేరును వర్తింపజేయడం లేదు.

భాగాలు[మార్చు]

సూక్ష్మీకరణ: ఒక డెస్క్‌టాప్ కంప్యూటర్ మదర్‌బోర్డు (ATX ఫార్మ్ ప్యాక్టర్)తో 13" ల్యాప్‌టాప్ మదర్‌బోర్డు (2008 యూనీబాడీ మ్యాక్‌బుక్) పోలిక.
Sony Vaio ల్యాప్‌టాప్ యొక్క అంతర్ చిత్రం

ల్యాప్‌టాప్ యొక్క ప్రాథమిక భాగాలు కూడా డెస్క్‌టాప్ కంప్యూటర్లలో ఉండే భాగాలు మాదిరిగానే పనిచేస్తాయి, అయితే సంచార వినియోగం కోసం అవి సూక్ష్మీకరించబడి ఉంటాయి, తక్కువ విద్యుత్ వినియోగాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని రూపకల్పన చేయబడతాయి. అదనపు అవసరాల కారణంగా, సమాన ధర వద్ద లభించే డెస్క్‌టాప్ భాగాల కంటే ల్యాప్‌టాప్ భాగాలు సాధారణంగా తక్కువ పనితీరు కనబరుస్తాయి. అంతేకాకుండా, ల్యాప్‌టాప్‌ల రూపకల్పన పరిధులు విద్యుత్, పరిమాణం, శీతలీకరణ ఆధారంగా ఉండటంతో, డెస్క్‌టాప్ భాగాలతో పోల్చినప్పుడు ల్యాప్‌టాప్ భాగాలు గరిష్ఠ పనితీరు పరిమితం చేయబడుతుంది.[27]

డెస్క్‌టాప్ పర్సనల్ కంప్యూటర్ భాగాలతో పోల్చినప్పుడు ల్యాప్‌టాఫ్ భాగాల భేదాలు మరియు వాటి ప్రత్యేక లక్షణాలను ఈ కింది జాబితా తెలియజేస్తుంది:

  • మదర్‌బోర్డ్ – ల్యాప్‌టాప్ మదర్‌బోర్డ్‌లు ఎక్కువగా నిర్దిష్ట మోడల్ ఆధారంగా తయారు చేయబడతాయి, ఇవి డెస్క్‌టాప్ ఫార్మ్ ఫ్యాక్టర్‌ను పోలివుండవు. డెస్క్‌టాప్ బోర్డు మాదిరిగా కాకుండా ఇవి సాధారణంగా విస్తరణ కార్డుల (సాధారణంగా 3 నుంచి 7) కోసం అనేక స్లాట్‌లు కలిగివుంటాయి, అతిచిన్న, బాగా స్థిరపరిచిన ల్యాప్‌టాప్‌కు ఉద్దేశించిన బోర్డుకు మాత్రం ఎటువంటి స్లాట్‌లు ఉండకపోవచ్చు, అన్ని క్రియలు మదర్‌బోర్డులోనే అమలు చేయబడతాయి; ఈ సందర్భంలో విస్తరణ కేవలం USB వంటి బాహ్య పోర్ట్ ద్వారానే సాధ్యపడుతుంది. ఇతర బోర్డులు ఎక్స్‌ప్రెస్ కార్డ్ లేదా ప్రొప్రైటరీ ఎక్స్‌పాన్షన్ స్లాట్ వంటి ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ప్రామాణిక స్లాట్‌లు కలిగివుండే అవకాశం ఉంది. అనేక ఇతర వ్యవస్థలు (స్టోరేజ్ కంట్రోలర్లు, నెట్‌వర్కింగ్, సౌండ్ కార్డ్ మరియు ఎక్స్‌టర్నల్ పోర్ట్‌లు) మదర్‌బోర్డుపై అమలు చేయబడతాయి.[28]
  • సెంట్రల్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ (CPU) – ల్యాప్‌టాప్ CPUలు అత్యాధునిక విద్యుత్-పొదుపు సౌకర్యాలు కలిగివుంటాయి మరియు డెస్క్‌టాప్ ప్రాసెసర్ల కంటే తక్కువ వేడిని ఉత్పత్తి చేస్తాయి, అయితే వాటి కంటే ఇవి శక్తివంతమైనవి కావు.[29] Intel (Pentium M, Celeron M, Intel Core మరియు Core 2 Duo), AMD (Athlon, Turion 64, మరియు Sempron), VIA టెక్నాలజీస్, ట్రాన్స్‌మేటా మరియు ఇతర కంపెనీల నుంచి అనేక రకాల ల్యాప్‌టాప్‌లకు ఉద్దేశించబడిన CPUలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. నాన్-x86 నిర్మాణాలపై, Motorola మరియు IBMలు మాజీ PowerPC-ఆధారిత Apple ల్యాప్‌టాప్‌లకు (iBook మరియు PowerBook) చిప్‌లను ఉత్పత్తి చేశాయి. కొన్ని ల్యాప్‌టాప్‌లు తొలగించగల CPUలు కలిగివుంటాయి, అయినప్పటికీ మదర్‌బోర్డ్ మద్దతు కొన్ని నిర్దిష్ట మోడళ్లకు మాత్రమే నియంత్రించబడి ఉంటుంది.[30] ఇతర ల్యాప్‌టాప్‌లలో CPU మదర్‌బోర్డుకు అంటించబడివుంటుంది, దీని పునఃస్థాపన సాధ్యం కాదు.
SODIMM మెమొరీ మాడ్యూల్.
  • మెమొరీ (RAM) – ల్యాప్‌టాప్‌లో సాధారణంగా కనిపించే SO-DIMM మెమొరీ మాడ్యూల్‌లు డెస్క్‌టాప్ DIMMల పరిమాణంలో సగం పరిమాణం మాత్రమే కలిగివుంటాయి.[28] మెరుగుపరిచే సందర్భంలో ల్యాప్‌టాప్ అడుగు భాగం నుంచి వాటికి ప్రవేశం పొందవచ్చు, లేదా కీబోర్డు మరియు మదర్‌బోర్డు మధ్య వినియోగదారు మార్చుకోవడానికి వీలులేని ప్రదేశాల్లోనూ అవి అమర్చబడి ఉంటాయి. ప్రస్తుతం, మధ్యశ్రేణి ల్యాప్‌టాప్‌లు ఫ్యాక్టరీలో అమర్చిన 3-4 GB DDR2 RAMను కలిగివుంటాయి, ఇదిలా ఉంటే ఉన్నతశ్రేణికి చెందిన నోట్‌బుక్‌లకు DDR3 మెమొరీ 8 GB వరకు ఉంటుంది. అయితే ఉత్పాదక వ్యయాన్ని తక్కువగా ఉంచేందుకు నెట్‌బుక్‌లు మాత్రం సాధారణంగా 1 GB RAMను కలిగివుంటాయి.
  • ఎక్స్‌పాన్షన్ కార్డులు – ల్యాప్‌టాప్ ప్రారంభించి ఉన్నప్పుడు దానికి కార్యాచరణను జోడించడానికి లేదా తొలగించడానికి ల్యాప్‌టాప్‌లలో ఎక్స్‌పాన్షన్ కార్డు (విస్తరణ కార్డు) కోసం తరచుగా ఒక PC కార్డు (గతంలో PCMCIA) లేదా ఎక్స్‌ప్రెస్‌కార్డు బే ఉంటాయి. కొన్ని సబ్‌సిస్టమ్‌లను (ఈథర్‌నెట్, Wi-Fi, లేదా సెల్యులార్ మోడమ్ వంటివి) రీప్లేసబుల్ ఇంటర్నల్ ఎక్స్‌పాన్షన్ కార్డులుగా అమలు చేయవచ్చు, సాధారణంగా ల్యాప్‌టాప్ అడుగు భాగంలో ఒక యాక్సెస్ కవర్ కింద వీటికి ప్రవేశం పొందవచ్చు. ఇటువంటి కార్డులకు రెండు ప్రసిద్ధ ప్రమాణాలు ఏమిటంటే మినీPCI మరియు దీని తరువాత వచ్చిన PCI ఎక్స్‌ప్రెస్ మినీ.[31]
  • విద్యుత్ సరఫరా – ల్యాప్‌టాప్‌లు ప్రత్యేకంగా ఒక అంతర్గత రీఛార్జబుల్ బ్యాటరీతో శక్తి పొందుతాయి, దీనిని బాహ్య విద్యుత్ సరఫరాను ఉపయోగించి ఛార్జి చేయవచ్చు. విద్యుత్ సరఫరా బ్యాటరీని ఛార్జి చేయడంతోపాటు, ల్యాప్‌టాప్ పనిచేసేందుకు అవసరమైన శక్తిని కూడా అందిస్తుంది; బ్యాటరీ పూర్తిగా ఛార్జి అయిన తరువాత, ల్యాప్‌టాప్ AC విద్యుత్‌పై పని చేయడం కొనసాగుతుంది. నోట్‌బుక్ యొక్క మొత్తం "రవాణా బరువు"కు ఈ ఛార్జర్ రూపంలో 400 గ్రాముల (1 lb) బరువు చేరుతుంది.
  • బ్యాటరీ – ప్రస్తుత ల్యాప్‌టాప్‌లు లిథియం అయాన్ బ్యాటరీలను ఉపయోగిస్తున్నాయి, మరింత ఇటీవల మోడళ్లు కొత్త లిథియం పాలీమర్ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగిస్తున్నాయి. పాతకాలంనాటి నికెల్ మెటల్-హైడ్రైడ్ బ్యాటరీల స్థానంలో ఈ రెండు సాంకేతిక పరిజ్ఞానాల ఆధారిత బ్యాటరీలు వాడుకలోకి వచ్చాయి. ప్రామాణిక ల్యాప్‌టాప్‌లలో విలక్షణమైన బ్యాటరీ మన్నిక తేలిక-విధి ఉపయోగానికి రెండు నుంచి ఐదు గంటల వరకు ఉంటుంది, అయితే శక్తి-వ్యయం ఎక్కువగా ఉన్న ప్రక్రియలు అమలు చేస్తున్నప్పుడు ఈ బ్యాటరీ మన్నిక ఒక గంట మేర తగ్గిపోవచ్చు. బ్యాటరీ యొక్క పనితీరు కాలంతోపాటు క్రమంగా క్షీణిస్తుంది, ఛార్జి ఎక్కించిన మరియు ఛార్జి దిగిపోయిన పర్యాయాల ఆధారంగా ఏడాది నుంచి మూడేళ్ల కాలంలో దానిని మార్చాల్సిన అవసరం ఏర్పడుతుంది. దాదాపుగా అన్ని కంప్యూటర్లు ఈ భారీ-సామర్థ్య ప్రధాన బ్యాటరీతో కలవకుండా మరొక అతిచిన్న బ్యాటరీని రియల్-టైమ్ క్లాక్‌ను అమలు చేసేందుకు మరియు కంప్యూటర్ ఆపివేసి ఉన్నప్పుడు CMOS మెమొరీలో BIOS కాన్ఫిగరేషన్ భద్రపరిచేందుకు ఉపయోగించుకుంటాయి. కొన్ని పాత బ్యాటరీలకు ఉండే మెమొరీ ప్రభావం లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీల్లో ఉండదు. పూర్తిసామర్థ్యం మేరకు బ్యాటరీని ఉపయోగించనప్పుడు మెమొరీ ప్రభావం ఏర్పడుతుంది, ఆ తరువాత బ్యాటరీని రీఛార్జి చేయాలి. ల్యాప్‌టాప్‌లు మరియు బ్యాటరీల్లో కొత్త ఆవిష్కరణలు రావడంతో సగటు విద్యుత్ వినియోగ స్థాయిల వద్ద పూర్తిగా 24 గంటలపాటు పనిచేసే సామర్థ్యం ఉన్న వ్యవస్థలు కూడా సాధ్యపడ్డాయి. దీనికి మంచి ఉదాహరణ HP ఎలైట్‌బుక్ 6930p, ఆల్ట్రా-కెపాసిటీ బ్యాటరీతో దీనిని ఉపయోగించినప్పుడు, అది 24 గంటలు పనిచేస్తుంది.
  • వీడియో డిస్‌ప్లే కంట్రోలర్ – ప్రామాణిక ల్యాప్‌టాప్‌లలో వీడియో కంట్రోలర్ సాధారణంగా చిప్‌సెట్‌లో సమగ్రపరిచి ఉంటుంది. దీని వలన ల్యాప్‌టాప్‌లు గేమింగ్ మరియు వినోద సేవలకు ఉపయోగించే సామర్థ్యం పరిమితం చేయబడుతుంది, ఈ రెండు రకాల సేవా రంగాల్లో హార్డ్‌వేర్ డిమాండ్‌లు ఎప్పటికప్పుడు పెరిగిపోతూనే ఉన్నాయి.[32] ముఖ్యంగా ఉన్నత-శ్రేణి ల్యాప్‌టాప్‌లు మరియు డెస్క్‌టాప్ రీప్లేస్‌మెంట్‌లు మదర్‌బోర్డుపై లేదా ఒక అంతర్గత విస్తరణ కార్డు మాదిరిగా ప్రత్యేకించబడిన గ్రాఫిక్స్ ప్రాసెసర్లతో వస్తున్నాయి. ప్రధాన స్రవంతిలోని డెస్క్‌టాప్ గ్రాఫిక్ యాక్సెలెరేటర్ బోర్డుల పనితీరుకు దీటుగా ఈ మొబైల్ గ్రాఫిక్స్ ప్రాసెసర్లు పని చేస్తాయి.[33]
  • డిస్‌ప్లే – దాదాపుగా అన్ని ఆధునిక ల్యాప్‌టాప్‌లు 12 inches (30 centimetres) లేదా అంతకంటే పెద్ద CCFL ల్యాంపు ఆధారిత కలర్ యాక్టీవ్ మాట్రిక్స్ డిస్‌ప్లేలు కలిగివుంటున్నాయి, వీటి రెజల్యూషన్‌లు 1280x800 (16:10) లేదా 1366 x 768 (16:9) పిక్సిల్స్ మరియు అంతకంటే ఎక్కువగా ఉంటాయి. అనేక ప్రస్తుత ల్యాప్‌టాప్ మోడళ్లు విలక్షణమైన డెస్క్‌టాప్ PCల కంటే అధిక రెజల్యూషన్‌ కలిగిన స్క్రీన్‌లను ఉపయోగిస్తున్నాయి (ఉదాహరణకు, 1440×900 రెజల్యూషన్ 15". కొత్త ల్యాప్‌టాప్‌లు LED ఆధారిత స్క్రీన్‌లతోనూ వస్తున్నాయి, వీటి విద్యుత్ వినియోగం తక్కువగా ఉండటంతోపాటు, దృష్టి కోణాలు విస్తృతంగా ఉంటాయి. మాక్‌బుక్ ప్రో[34]ను 19" వైడ్‌స్క్రీన్ డెస్క్‌టాప్ మోనిటర్‌తో పొందవచ్చు.
3.5" మరియు 2.5" హార్డ్ డిస్క్ డ్రైవ్‌ల పరిమాణ పోలిక
  • రిమూవబుల్ మీడియా డ్రైవ్‌లు – DVD/CD రీడర్/రైటర్ డ్రైవ్ ప్రామాణికంగా ఉపయోగించబడుతోంది. CD డ్రైవ్‌లు చాలా అరుదుగా కనిపిస్తున్నాయి, ఇదిలా ఉంటే నోట్‌బుక్‌లపై బ్లూ-రే ఉపయోగం పెరుగుతోంది.[35] అనేక ఆల్ట్రాపోర్టబుల్ ల్యాప్‌టాప్‌లు మరియు నెట్‌బుక్‌లు తొలగించదగిన (రిమూవబుల్) మీడియా డ్రైవ్‌ను డాకింగ్ స్టేషను‌లో చేర్చడం లేదా వీటిని పూర్తిగా మినహాయించడం చేస్తున్నాయి.
  • ఇంటర్నల్ స్టోరేజ్ – ల్యాప్‌టాప్ హార్డ్ డిస్క్‌లు డెస్క్‌టాప్ 3.5 inches (89 millimetres) డ్రైవ్‌లతో పోల్చినప్పుడు భౌతికంగా చిన్నవిగా—2.5 inches (64 millimetres) లేదా 1.8 inches (46 millimetres) — ఉంటాయి. కొన్ని ఖరీదైన కొత్త ల్యాప్‌టాప్‌లు (సాధారణంగా ఆల్ట్రాపోర్టబుల్స్‌) వీటికి బదులుగా వేగవంతమైన, తేలికైన మరియు విద్యుత్-పొదుపు చేయగల ఫ్లాష్ మెమొరీ-ఆధారిత SSDలు కలిగివుంటున్నాయి. ప్రస్తుతం, ల్యాప్‌టాప్‌ల హార్డ్‌డిస్క్‌లకు సాధారణంగా 250 నుంచి 500 GB పరిమాణం ఉంటుంది (SSDలకు అయితే 64 నుంచి 256 GB).
  • ఇన్‌పుట్ – తెరపై కర్సర్ స్థానాన్ని నియంత్రించేందుకు పాయింటింగ్ స్టిక్, టచ్‌ప్యాడ్ లేదా రెండింటినీ ఉపయోగిస్తారు, సమగ్రపరిచిన కీబోర్డును టైపింగ్ కోసం ఉపయోగిస్తారు. USB లేదా PS/2 (ఉంటే) ఉపయోగించి ఒక బాహ్య కీబోర్డు మరియు/లేదా మౌస్‌ను అనుసంధానం చేయవచ్చు.
  • పోర్ట్‌లు – దాదాపుగా అన్ని ల్యాప్‌టాప్‌లలో పలు USB పోర్ట్‌లు, ఒక బాహ్య మోనిటర్ పోర్ట్ (VGA లేదా DVI), ఆడియో ఇన్/అవుట్, మరియు ఒక ఈథర్‌నెట్ నెట్‌వర్క్ పోర్ట్ గుర్తించవచ్చు. అరుదుగా PS/2 కీబోర్డు/మౌస్ పోర్ట్, సీరియల్ పోర్ట్ లేదా ఒక పార్లల్ పోర్ట్ వంటి లెగసీ పోర్ట్‌లను కూడా చూడవచ్చు. సాధారణంగా వినియోగదారు-ఉద్దేశిత నోట్‌బుక్‌లలో S-వీడియో లేదా కాంపోజిట్ వీడియో పోర్టులు ఉంటాయి. ఉన్నత-శ్రేణి నోట్‌బుక్‌లలో HDMIని కూడా గుర్తించవచ్చు.

డాకింగ్ స్టేషన్లు[మార్చు]

డాకింగ్ స్టేషను అనేది ఒక పెద్ద ల్యాప్‌టాప్ ఉపకరణం, ఇది అనేక పోర్ట్‌లు, ఎక్స్‌పాన్షన్ స్లాట్‌లు, స్థిర లేదా తొలగించదగిన డ్రైవ్‌ల కోసం ఉద్దేశించిన 'బే'లను కలిగివుంటుంది. ఒక పెద్ద ప్రొప్రైటరీ కనెక్టర్ ద్వారా డాకింగ్ స్టేషను‌కు ల్యాప్‌టాప్‌ను సులభంగా అనుసంధానించడం మరియు వేరుచేయడం చేయవచ్చు. పోర్ట్ రిప్లికేటర్ అనేది ఒక సరళీకృతం చేసిన డాకింగ్ స్టేషను, ఇది కేవలం ల్యాప్‌టాప్ ఇన్/అవుట్‌పుట్ పోర్ట్‌ల నుంచి కనెక్షన్లు అందజేస్తుంది. అనేక ఇన్‌పుట్/అవుట్‌పుట్ పరికరాలకు తక్షణ కనెక్షన్ అందజేసేందుకు మరియు ల్యాప్‌టాప్ యొక్క సామర్థ్యాలను విస్తరించేందుకు డాకింగ్ స్టేషన్లు మరియు పోర్ట్ రిప్లికేటర్లు ఒక శాశ్విత పని ప్రదేశంలో (డెస్క్) ఉపయోగించేందుకు ఉద్దేశించబడి ఉంటాయి.

1990వ దశకం ప్రారంభంలో డాకింగ్ స్టేషన్లు సాధారణ ల్యాప్‌టాప్ ఉపకరణంగా మారాయి. కంపెనీ ఒక ఉమ్మడి నెట్‌వర్క్‌పై ప్రామాణీకరించబడి ఉండే కార్పొరేట్ కంప్యూటింగ్ పర్యావరణంలో ఉపయోగించడం వీటి యొక్క అత్యంత సాధారణ ఉపయోగం, ఇదే కార్డు డాకింగ్ స్టేషను‌లోనూ అమర్చబడి ఉంటుంది. ఈ స్టేషన్లు బాగా పెద్దగా మరియు ఎక్కువ ఖర్చుతో కూడుకొని ఉంటాయి. ల్యాప్‌టాప్ లోపల ఉన్నత సమాకలనం కారణంగా అదనపు స్టోరేజ్ మరియు విస్తరణ స్లాట్‌ల అవసరం తగ్గిపోయింది, పోర్ట్ రిప్లికేషర్లు ప్రాచుర్యం పొందడంతోపాటు, తక్కువ ధరలో అందుబాటులోకి వచ్చాయి, తరచుగా నిష్క్రియా పరికరం నోట్‌బుక్ వెనుకవైపున కనెక్టర్లకు జంట చేయబడి లేదా USB లేదా ఫైర్‌వైర్ వంటి ప్రామాణిక పోర్ట్‌కు అనుసంధానించబడి ఉంటుంది.

ప్రమాణాలు[మార్చు]

కొన్ని ల్యాప్‌టాప్ భాగాలు (ఆప్టికల్ డ్రైవ్‌లు, హార్డ్ డ్రైవ్‌లు, మెమొరీ మరియు అంతర్గత విస్తరణ కార్డులు) పరస్పరం ప్రామాణీకరించబడి ఉంటాయి మరియు దాదాపుగా అన్ని ల్యాప్‌టాప్‌లలో ఈ భాగాలను స్థాయి పెంచడం లేదా ఇదే రకమైన కొత్త భాగాలతో పాతవాటిని మార్చడం చేయవచ్చు.[31] అయితే సూక్ష్మ అసంబంధాలు మరియు కొలతల్లో తేడాలు ఉండటం సాధారణంగా కనిపిస్తుంటుంది.[36] ఉత్పత్తిదారు మరియు మోడల్ ఆధారంగా, ఒక ల్యాప్‌టాప్ పరిధి అనేక ప్రమాణాలు, సులభంగా వ్యక్తిగతీకరించే సౌకర్యం మరియు నవీకరించగలిగిన పోర్టులు నుంచి రీకాన్ఫిగర్ చేయలేనుటువంటి ప్రొప్రైటరీ డిజైన్ (యాజమాన్య నమూనా) వరకు ఉంటుంది.

సాధారణంగా, పైన పేర్కొన్నవాటిలో నాలుగు విభాగాలు మినహా, మిగిలినవాటికి చెందిన భాగాలు తిరిగి మార్చేందుకు వీలు ఉండదు, అందువలన చాలా అరుదుగా ప్రమాణాన్ని పాటిస్తాయి. ముఖ్యంగా, మదర్‌బోర్డులు, పోర్టుల స్థానాలు, డిజైన్ మరియు అంతర్గత భాగాల స్థానాలను సాధారణంగా ఒక్కో నమూనాకు ప్రత్యేకంగా తయారు చేస్తారు. ఈ భాగాలను ఇతర ఉత్పత్తిదారులు తయారు చేసిన భాగాలతో మార్చేందుకు వీలు ఉండదు, అదేవిధంగా వాటిని నవీకరించలేము. ఏదైనా భాగం పగిలిపోవడం లేదా నాశనమైతే, దానిని అదే విధమైన భాగంతో మార్చాలి. సంబంధిత విభాగాలపై సరైన అవగాహన లేని కొందరు వినియోగదారులు, ముఖ్యంగా అసంబంధమైన హార్డ్‌వేర్ లేదా విద్యుత్ అడాప్టర్లను ఉపయోగించడం వలన ల్యాప్‌టాప్‌లకు నష్టం జరిగే అవకాశం ఉంది.

ప్రమాణాలు లేమి కారణంగా ఏర్పడే అసమర్థతలను పరిష్కరించేందుకు ల్యాప్‌టాప్ పోర్ట్‌లకు Intel, Asus, Compal, క్వాంటా మరియు ఇతర ల్యాప్‌టాప్ ఉత్పత్తిదారులు కామన్ బిల్డింగ్ బ్లాక్ ప్రమాణాన్ని సృష్టించారు.

అనుకూలతలు[మార్చు]

ల్యాప్‌టాప్ కంప్యూటర్లు ధరించడానికి సౌకర్యవంతంగా ఉంటాయి, వీటిని అనేక ప్రదేశాల్లో ఉపయోగించవచ్చు. ఇక్కడ ఉన్న వ్యక్తి మెక్సికో మాజీ అధ్యక్షుడు విన్సెంట్ ఫాక్స్.

డెస్క్‌టాప్ PCలతో పోల్చినప్పుడు ల్యాప్‌టాప్‌లలో కనిపించే అతిముఖ్యమైన సాధారణ ప్రయోజనం పోర్టబిలిటీ (చేతితో తీసుకెళ్లగలిగే సౌకర్యం).[37] పోర్టబిలిటీ ఉంటే ఒకే ల్యాప్‌టాప్‌ను అనేక ప్రదేశాల్లో ఉపయోగించవచ్చు—అంటే ఇంటిలో, కార్యాలయంలోనే కాకుండా, ప్రయాణాల సందర్భంగా మరియు విమానాల్లో, కాఫీ షాపుల్లో, ప్రసంగ కేంద్రాలు, గ్రంథాలయాలు, ఖాతాదారుల ప్రదేశాలు లేదా సమావేశ గదులు, తదితర ప్రదేశాల్లో ఉపయోగించవచ్చు. పోర్టబిలిటీ సౌకర్యం అనేక ప్రత్యేక ప్రయోజనాలు అందిస్తుంది:

  • ఎక్కువ సాధ్యపరుస్తుంది

డెస్క్‌టాప్ PC ఉపయోగించలేనటువంటి ప్రదేశాల్లో ల్యాప్‌టాప్‌ను ఉపయోగించవచ్చు మరియు వృథా అయ్యే సమయాలను కూడా దీనితో సద్వినియోగపరచవచ్చు. ఉదాహరణకు, ఒక కార్యాలయ ఉద్యోగి రైలులో గంట ప్రయాణం సందర్భంగా ఇ-మెయిళ్లు నిర్వహించుకోవచ్చు లేదా ఒక విద్యార్థి అతను/ఆమె యొక్క హోమ్‌వర్క్‌ను బోధనల విరామం మధ్యలో విశ్వవిద్యాలయ కాఫీ షాప్‌లోనే చేసుకోవచ్చు.[38]

  • తక్షణ స్పందన – ల్యాప్‌టాప్ కలిగివుండటం వలన వివిధ సమాచారం, వ్యక్తిగత మరియు వృత్తి ఫైళ్లలోకి తక్షణ ప్రవేశం పొందే వీలు ఉంటుంది. ఈ తక్షణ స్పందన వలన సహఉద్యోగులు లేదా విద్యార్థుల మధ్య మెరుగైన భాగస్వామ్యానికి వీలు ఏర్పడుతుంది, ల్యాప్‌టాప్ ఉండటం వలన ఒక సమస్య లేదా ఒక పరిష్కారాన్ని ఏ సమయంలోనైనా, ఎక్కడి నుంచి అయినా సమర్పించవచ్చు.
  • ఎప్పటికప్పుడు సమాచార ప్రాప్తి – ఒక వ్యక్తికి ఒకటి కంటే ఎక్కువ డెస్క్‌టాప్ PCలు కలిగివుంటే, ఒకే సమయంలో వాటిని సమన్వయపరచడం సమస్యాత్మకం కావొచ్చు: ఒక కంప్యూటర్‌లో చేసిన మార్పులు స్వయంచాలకంగా ఇతర కంప్యూటర్లకు వ్యాపింపజేయడం కుదరదు. నవీకరించిన ఫైళ్లు (USB స్టిక్ లేదా CDలను ఉపయోగించడం ద్వారా) భౌతికంగా బదిలీ చేయడం లేదా ఇంటర్నెట్‌లో సమకాలీనపరిచే సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఉపయోగించడం ద్వారా ఈ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు మార్గాలు ఉన్నాయి. అయితే ఒక స్థానంలో ఉండే ఫైళ్లు ఎప్పటికప్పుడు నవీకరించబడుతుంటాయి కనుక, రెండు ప్రదేశాల్లోనూ ఒకే ల్యాప్‌టాప్‌ను ఉపయోగించడం ద్వారా ఈ సమస్యను పూర్తిగా నిరోధించవచ్చు.
  • కనెక్టివిటీ – వేగంగా వృద్ధి చెందుతున్న Wi-Fi వైర్‌లెస్ నెట్‌వర్క్‌లు మరియు సెల్యులార్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ డేటా సర్వీస్‌లు (HSDPA, EVDO మరియు ఇతరాలు) ల్యాప్‌టాప్‌ల యొక్క సర్వవ్యాప్త మద్దతు కలవడంతో[39] దాదాపుగా అన్నిచోట్లా ల్యాప్‌టాప్‌లకు సంచార స్థితిలోనే సులభంగా ఇంటర్నెట్ మరియు స్థానిక నెట్‌వర్క్ కనెక్టివిటీ (అనుసంధానత) దొరుకుతుంది. Wi-Fi నెట్‌వర్క్‌లు మరియు ల్యాప్‌టాప్ ప్రోగ్రామ్‌లు విశ్వవిద్యాలయ ప్రాంగణాల్లో బాగా విస్తృతం చేయబడ్డాయి.[40]

ల్యాప్‌టాప్‌ల యొక్క ఇతర ప్రయోజనాలు:

  • పరిమాణం – ప్రామాణిక PCల కంటే ల్యాప్‌టాప్‌లు చాలా చిన్న పరిమాణంలో ఉంటాయి. PC ఆక్రమించే ప్రదేశం కంటే ఇది బాగా తక్కువ ప్రదేశాన్ని ఉపయోగించుకుంటుంది, ఉదాహరణకు ప్రదేశ లభ్యత పరిమితంగా ఉండే చిన్న అపార్ట్‌మెంట్‌లు మరియు విద్యార్థి హాస్టళ్లలో ఇది ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. ఉపయోగంలో లేనప్పుడు, ల్యాప్‌టాప్‌ను మూసివేసి దూరంగా పెట్టవచ్చు.
  • ప్రవేశ సౌకర్యం - దాదాపుగా అన్ని ల్యాప్‌టాప్‌లు మెమొరీ, హార్డ్ డ్రైవ్ మరియు ఇతర భాగాలకు ప్రవేశం పొందేందుకు బయటివైపు తలుపులు కలిగివుంటాయి, ల్యాప్‌టాప్‌ను తిప్పి చూడటం ద్వారా ఈ తలుపులకు ప్రవేశం పొందవచ్చు. డెస్క్‌టాప్‌లకు అయితే వినియోగదారు కంప్యూటర్ వెనుకవైపున ప్రవేశం పొందవచ్చు, తక్కువ ప్రదేశం ఉన్నప్పుడు డెస్క్‌టాప్‌ల్లో ప్రవేశం పొందడం కష్టమవుతుంది.
  • తక్కువ విద్యుత్ వినియోగం – డెస్క్‌టాప్‌ల కంటే ల్యాప్‌టాప్‌లు అనేక రెట్లు తక్కువగా విద్యుత్‌ను వినియోగించుకుంటాయి. ఒక విలక్షణ ల్యాప్‌టాప్ 20-90 వాట్ల శక్తిని ఉపయోగించుకుంటుంది,అదే డెస్క్‌టాప్‌లు అయితే 100-800 వాట్లు ఉపయోగించుకుంటాయి. ఇది ముఖ్యంగా వ్యాపారాల్లో (వందలాది వ్యక్తిగత కంప్యూటర్లు ఉపయోగించే పని ప్రదేశాల్లో గణనీయంగా విద్యుత్ పొదుపును పెంచవచ్చు) మరియు 24/7పాటు కంప్యూటర్ పనిచేసే గృహాల్లో (హోమ్ మీడియా సర్వర్, ప్రింటర్ సర్వర్, తదితరాలు) ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
  • సాంత్వన – భాగాలు (స్థిమితంగా, నెమ్మదిగా ఉండే 2.5-అంగుళాల హార్డ్ డ్రైవ్‌లు) మరియు తక్కువ వేడి ఉత్పత్తి రెండింటి పరంగా డెస్క్‌టాప్‌ల కంటే ల్యాప్‌టాప్‌లు బాగా సాంత్వన చేకూరుస్తాయి, దీని వలన కొద్ది, నెమ్మదైన కూలింగ్ ఫ్యాన్లు ఉపయోగించవచ్చు.
  • బ్యాటరీ – విద్యుత్ లేనప్పుడు కూడా ఛార్జి చేసిన ల్యాప్‌టాప్‌ను కొన్ని గంటలపాటు పని చేయించవచ్చు మరియు విద్యుత్ కొరత అంతరాయాలు మరియు లోఓల్టేజ్ సమస్యలు ఏర్పడినప్పుడు ల్యాప్‌టాప్‌ల పనితీరు ప్రభావితం కాదు. విద్యుత్ అంతరాయాలు, తక్కువ ఓల్టేజ్, ఎక్కువ ఓల్టేజ్ సమస్యలు ఏర్పడినప్పుడు ఒక డెస్క్‌టాప్ PC పనిచేసేందుకు UPS అవసరమవుతుంది; బ్యాటరీపై 20-30 నిమిషాలు డెస్క్‌టాప్ PC పనిచేసేందుకు ఒక భారీ మరియు ఖర్చుతో కూడుకున్న UPS అవసరమవుతుంది.[41]
  • ఆల్-ఇన్-ఒన్ -ల్యాప్‌టాప్ చేతితో తీసుకెళ్లగలిగే రూపంతోపాటు, అన్ని భాగాలు ఒక చట్రంలో స్థిరపరచబడి ఉంటాయి. డెస్క్‌టాప్‌లకు (ఆల్-ఇన్-ఒన్‌లను మినహాయించి) అయితే డెస్క్‌టాప్, కీబోర్డు, మౌస్, డిస్‌ప్లే, స్పీకర్లు మరియు వెబ్‌కామ్ వంటి ఆప్టికల్ పరికరాల రూపంలో ఈ భాగాలు విడివిడిగా ఉంటాయి. వీటన్నింటినీ అనుసంధానం చేసేందుకు చాలా వైర్లు అవసరమవతాయి. అంతేకాకుండా ఇది ఎక్కువ విద్యుత్ వినియోగానికి దారితీస్తుంది.
  • అదనపు సౌకర్యాలు - దిగువ-శ్రేణి డెస్క్‌టాప్‌లతో పోల్చినప్పుడు, దిగువ-శ్రేణి ల్యాప్‌టాప్‌లు Wi-Fi కార్డు, ఎక్స్‌ప్రెస్ కార్డ్ స్లాట్ మరియు మెమొరీ కార్డ్ రీడర్ వంటి సౌలభ్యాలు కలిగివుంటాయి.

ప్రతికూలతలు[మార్చు]

డెస్క్‌టాప్ PCలతో పోల్చినప్పుడు, ల్యాప్‌టాప్‌లు ఈ కింది విభాగాల్లో ప్రతికూలతలు కలిగివున్నాయి:

పనితీరు[మార్చు]

ప్రధాన స్రవంతిలోని డెస్క్‌టాప్‌లు మరియు ల్యాప్‌టాప్‌ల పనితీరు ఒకే విధంగా ఉంటుంది, అయితే ఇదే పనితీరు, ఇంతకంటే తక్కువ పనీతీరు కనబర్చే ల్యాప్‌టాప్‌ల ధర డెస్క్‌టాప్ PCలతో పోలిస్తే చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది.[42] ల్యాప్‌టాప్‌ల యొక్క పనితీరు గరిష్ఠ పరిధులు కొద్దిగా తక్కువగా ఉంటాయి, కొత్త సౌలభ్యాలు మొదట సాధారణంగా డెస్క్‌టాప్‌లకు వర్తింపజేయబడతాయి, అవసరమైన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అభివృద్ధి చేసిన తరువాత ఇదే సౌలభ్యాలు ల్యాప్‌టాప్‌లకు వర్తింపజేయబడతాయి.

అయితే, ఇంటర్నెట్ బ్రౌజింగ్ మరియు తరువాతి వినియోగదారు ఇన్‌పుట్ కోసం కంప్యూటర్ ఎక్కువ సమయం గడిపే కార్యాలయ అనువర్తనాలకు నెట్‌బుక్-తరగతి ల్యాప్‌టాప్‌లు కూడా సాధారణంగా కావాల్సినంత వేగంతో పని చేస్తాయి.[43] అధిక-రెజల్యూషన్ మూవీ ప్లేబ్యాక్, 3D గేమింగ్ మరియు వీడియో ఎడిటింగ్ మరియు ఎన్‌కోడింగ్‌లకు దాదాపుగా అన్ని ఉన్నత-శ్రేణి ల్యాప్‌టాప్‌లు తగిన సామర్థ్యం కలిగివుంటాయి. అయితే, ల్యాప్‌టాప్‌లు డేటాబేస్, మాథ్, ఇంజనీరింగ్, ఫైనాన్షియల్ సాఫ్ట్‌వేర్, వంటివాటిని నిర్వహించేందుకు ప్రతికూలంగా ఉంటాయి.

కొందరు ఉత్పత్తిదారులు ఈ పనితీరు సమస్యను పరిష్కరించేందుకు ల్యాప్‌టాప్‌లకు డెస్క్‌టాప్ CPUలను ఉపయోగించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు.[44].

స్థాయి పెంపు సామర్థ్యం[మార్చు]

డెస్క్‌టాప్‌లతో పోల్చినప్పుడు ల్యాప్‌టాప్‌లను నవీకరించే (స్థాయి పెంచే) అవకాశం పరిమితంగా ఉంటుంది, ఇవి దాదాపుగా ప్రామాణీకరించబడి ఉంటాయి. సాధారణంగా, హార్డ్ డ్రైవ్‌లు మరియు మెమొరీకి సులభంగా నవీకరణను వర్తింపజేయవచ్చు. పరిశ్రమ ప్రమాణాన్ని పాటిస్తుంటే ఆప్టికల్ డ్రైవ్‌లు మరియు అంతర్గత ఎక్స్‌పాన్షల్ కార్డుల స్థాయిని కూడా పెంచవచ్చు, అయితే CPU, మదర్‌బోర్డ్ మరియు గ్రాఫిక్స్ వంటి మిగిలిన అన్ని అంతర్గత భాగాలను నవీకరించడం సాధ్యపడదు.

ఆర్థిక మరియు సాంకేతికపరమైన కారణాల వలన వీటి స్థాయి పెంపు సామర్థ్యం పరిమితం చేయబడి ఉంటుంది. ల్యాప్‌టాప్‌లకు పరిశ్రమ-వ్యాప్తంగా ప్రామాణిక ఫార్మ్ ఫ్యాక్టర్ లేదు; ప్రతి ప్రధాన ల్యాప్‌టాప్ తయారీ కంపెనీ దాని యొక్క సొంత యాజమాన్య నమూనాను మరియు నిర్మాణపద్ధతిని అమలు చేస్తోంది, దీని ఫలితంగా ల్యాప్‌టాప్ స్థాయి పెంపు క్లిష్టంగా మారింది మరియు వాటి మరమత్తు ఎక్కువ వ్యయంతో కూడుకొనివుంది. కొన్ని మినహాయింపులతో, వేర్వేరు ఉత్పత్తిదారులకు చెందిన ల్యాప్‌టాప్ భాగాలు లేదా ఒకే ఉత్పత్తిదారుకు చెందిన వివిధ మోడళ్ల ల్యాప్‌టాప్‌ల మధ్య భాగాలను మార్చుకునేందుకు చాలా అరుదుగా అవకాశం ఉంటుంది.

USB లేదా PC Card వంటి ఎక్స్‌పాన్షన్ కార్డ్ రూపంలో ఒక బాహ్య పరికరాన్ని అమర్చడం ద్వారా కొన్ని నవీకరణలు అమలు చేయవచ్చు: సౌండ్ కార్డులు, నెట్‌వర్క్ అడాప్టర్లు, హార్డ్ మరియు ఆప్టికల్ డ్రైవ్‌లు మరియు అందుబాటులో ఉన్న అసంఖ్యాక ఇతర పరికరాలతో నవీకరణలు చేయవచ్చు, అయితే ఈ నవీకరణలు ల్యాప్‌టాప్ యొక్క పోర్టబిలిటీని పాడు చేస్తాయి, ఎందుకంటే అవి ఏర్పాటు చేసేందుకు తీగలు మరియు బాక్సులు అవసరమవతాయి, ల్యాప్‌టాప్‌ను కదిపినప్పుడు అవి తరుచుగా తొలగించబడటం లేదా తిరిగి అనుసంధానించబడటం జరుగుతుంటుంది.

సమర్థతా అధ్యయనం మరియు ఆరోగ్యం[మార్చు]

ల్యాప్‌టాప్ కోస్టెర్ ఒడి ప్రదేశం వేడెక్కకుండా అడ్డుకుంటుంది మరియు ల్యాప్‌టాప్‌కు గాలి ప్రసారాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది.

చిన్న మరియు సమతల కీబోర్డు మరియు ట్రాక్‌పాడ్ నిర్దేశక పరికరాలను కలిగివుండటం వలన, ల్యాప్‌టాప్‌లను ఎక్కువసేపు ఉపయోగిస్తే రిపిటీటివ్ స్ట్రెయిన్ ఇంజ్యూరీ అనే నాడీ మండల సంబంధ గాయం ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.[45] ఎక్కువ సమయం దీనిపై పనిచేస్తున్నప్పుడు, ఈ గాయాన్ని నివారించేందుకు ప్రత్యేక, బాహ్య సమర్థతా కీబోర్డులు మరియు నిర్దేశక పరికరాలు ఉపయోగించమని సిఫార్సు చేయబడింది; USB లేదా డాకింగ్ స్టేషను ద్వారా వీటిని ల్యాప్‌టాప్‌కు సులభంగా అనుసంధానించవచ్చు. పని ప్రదేశాల్లో కొన్ని ఆరోగ్య ప్రమాణాలకు సమర్థతా కీబోర్డులు అవసరం ఉంది.

స్థిరపరిచిన స్క్రీన్ వలన వినియోగదారులు దానిని స్పష్టంగా చూసేందుకు తరుచుగా బాగా వంగి కూర్చోవాల్సిన అవసరం ఏర్పడుతుంది, దీని వలన మెడ లేదా వెన్నెముక గాయాలు అయ్యే అవకాశం ఉంది. దీనిని నివారించేందుకు మరియు మరింత ఉత్పాదకత పనికి అదనపు పెద్ద తెరను అందజేసేందుకు అధిగ-నాణ్యత కలిగిన బాహ్య తెరను దాదాపుగా అన్ని ల్యాప్‌టాప్‌లకు అనుసంధానించవచ్చు.

స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ న్యూయార్క్ చేసిన ఒక అధ్యయనంలో పరిశోధకులు ల్యాప్‌టాప్‌లను ఒడిలో ఉంచి పనిచేస్తున్నప్పుడు, వాటి నుంచి జనించే వేడి బీజకోశాల ఉష్ణోగ్రత పెంచుతుందని గుర్తించారు, దీని వలన వీర్యకణాల సంఖ్య ప్రమాదంలో పడవచ్చు. సుమారుగా 21 నుంచి 35 మధ్య వయస్సు ఉన్న రెండు డజన్ల మంది పురుషులు ల్యాప్‌టాప్‌ను ఒడిలో పెట్టుకుని ఉపయోగించగా, వారి బీజకోశాల ఉష్ణోగ్రత 2.1 °C (3.78 °F) పెరిగినట్లు ఈ అధ్యయనంలో గుర్తించారు. ల్యాప్‌టాప్ నుంచి జనించే వేడి అదనంగా 0.7 °C (1.26 °F) ఉష్ణోగ్రత పెంచుతుందని, మొత్తం మీద 2.8 °C (5.04 °F) ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతుందని తేలింది. అయితే, ఇది పురుషుల్లో వంధ్యత్వాన్ని ఇది నేరుగా కారణమవుతుందా లేదా అనే దానిని గుర్తించేందుకు మరింత పరిశోధన జరగాల్సి ఉంది.[46]

ఈ సమస్యను నివారించేందుకు ల్యాప్‌టాప్‌ను టేబుల్ లేదా డెస్క్‌లో పెట్టి పనిచేయడం ఉత్తమ పరిష్కారం మార్గం. ల్యాప్‌టాప్‌కు శీతలీకరణ యూనిట్‌ను అమర్చడం ఈ సమస్యకు మరో పరిష్కారం, ఈ యూనిట్‌లు USB ఆధారంగా పనిచేస్తాయి, ఈ యూనిట్‌లు సాధారణంగా 1, 2 లేదా 3 కూలింగ్ ఫ్యాన్లతో దృఢమైన మందమైన ప్లాస్టిక్ ఆవరణ కలిగివుంటాయి (ఈ మొత్తం అమరిక ల్యాప్‌టాప్ అడుగున ఏర్పాటు చేసేందుకు వీలుగా ఉంటుంది) ఇవి ల్యాప్‌టాప్ పట్టుకునేందుకు చల్లగా ఉంచడంతోపాటు, ల్యాప్‌టాప్ నుంచి జనించే వేడిని గణనీయంగా తగ్గిస్తాయి. వివిధ కంపెనీలు ఈ శీతలీకరణ భాగాలను తయారు చేస్తున్నాయి.

ల్యాప్‌టాప్‌ను ఒడిలో పెట్టి ఉపయోగించడం వలన జనించే వేడి తొడల చర్మం రంగు పాలిపోవడానికి కూడా కారణం కావొచ్చు.[47]

మన్నిక[మార్చు]

2.5 ఏళ్ల పాత ల్యాప్‌టాప్‌పై ఒక ఏర్పాటు చేసిన ఉష్ణగ్రాహకం

పోర్టబిలిటీ కారణంగా ల్యాప్‌టాప్‌లు ధరించేందుకు మరింత సౌకర్యవంతంగా ఉంటాయి మరియు ఈ కారణంగా వీటికి ఎక్కువ భౌతిక నష్టం జరిగే అవకాశం ఉంది. స్క్రీన్ హింగ్స్, లాచెస్, పవర్ జాక్ మరియు పవర్ కార్డ్ వంటి భాగాలు ఉపయోగించే కొద్ది క్రమంగా చెడిపోతాయి. కీబోర్డులోకి ద్రవ పదార్థాలు ఒలికితే, ల్యాప్‌టాప్‌లోని అంతర్గత భాగాలకు నష్టం జరగవచ్చు, దీనికి బాగా వ్యయమయ్యే మరమత్తు అవసరమవుతుంది, డెస్క్‌టాప్ విషయంలో ఇదే పరిస్థితి ఎదురైతే అతిచిన్న నష్టం మాత్రమే జరుగుతుంది. డెస్క్‌టాప్‌తో పోల్చినప్పుడు వినియోగం ప్రారంభించిన తొలి ఏడాదిలో ల్యాప్‌టాప్ పగిలే ప్రమాదం మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉందని ఒక అధ్యయనం గుర్తించింది.[48]

అసలైన బాహ్య భాగాలు బాగా ఖరీదుతో కూడుకొని ఉంటాయి (ఉదాహరణకు రీప్లేస్‌మెంట్ AC అడాప్టర్ ధర $75 ఉంటుంది); ఇతర భాగాలు మాత్రం కాస్త తక్కువ ధర కలిగివుంటాయి-ఒక పవర్ జాక్ కొన్ని డాలర్ల ఖర్చు అవుతుంది-అయితే వాటి మార్పిడికి ల్యాప్‌టాప్ నిపుణుడు విస్తృతమైన మరమత్తు చేయాల్సిన అవసరం ఉంటుంది. పెళుసైన తక్కువ వ్యయం అయ్యే ఇతర భాగాలను తరచుగా బాగా ఖర్చుతో కూడుకున్న పెద్ద భాగాల నుంచి విడిగా కొనుగోలు చేయడం సాధ్యపడకపోవచ్చు.[49] విఫలమైన మదర్‌బోర్డు లేదా LCD ప్యానల్ మరమత్తు ఖర్చు ఉపయోగించిన ల్యాప్‌టాప్ విలువ కంటే ఎక్కువగా ఉండవచ్చు.

ల్యాప్‌టాప్‌లు ఫ్యాన్ మరియు హీట్ సింక్ వంటి బాగా చిన్నవైన శీతలీకరణ వ్యవస్థలపై ఆధారపడతాయి, ఇవి గాలిలో ఉండే దుమ్ము లేదా శిథిలాలతో చివరకు విఫలం కావొచ్చు. ఎక్కువ ల్యాప్‌టాప్‌ల్లో గాలిలోపలికి తీసుకొనే శీతలీకరణ వ్యవస్థలకు తొలగించదగిన దుమ్ము సేకరణ ఫిల్టర్ ఉండదు, దీని వలన ఏళ్లు గడిచే కొద్ది వ్యవస్థలో వేడి ఎక్కువగా జనించడం మరియు శబ్దం పెరగడం జరగవచ్చు. చివరకు సాధారణ క్రియా స్థాయిల్లోనూ ల్యాప్‌టాప్ ఎక్కువ వేడి కలిగివుండటం జరుగుతుంది. లోపల పేరుకపోయిన దుమ్మును సాధారణంగా శుభ్రపరచడం మరియు పీడనంలేమితో చేసే శుద్ధి ప్రక్రియల ద్వారా తొలగించడం సాధ్యపడదు. ఇటువంటి పరిస్థితిలో ల్యాప్‌టాప్‌ను శుద్ధి చేసేందుకు దానిలోని భాగాలను పూర్తిగా వేరు చేయాల్సి వస్తుంది.

ల్యాప్‌టాప్‌లకు బ్యాటరీ జీవితకాలం కూడా పరిమితంగా ఉంటుంది; కాలంతోపాటు వాటి సామర్థ్యం క్షీణిస్తుంది, కొన్నేళ్ల తరువాత వాటిని కొత్త వాటితో మార్చాల్సిన అవసరం ఏర్పడుతుంది. ఈ బ్యాటరీని సులభంగా మార్చవచ్చు, మెరుగైన బ్యాటరీ జీవితకాల ప్రయోజనం కోసం దీనిని ఉన్నతశ్రేణి మోడల్ యొక్క బ్యాటరీతో మారుస్తారు.

భద్రత[మార్చు]

సాధారణ వినియోగం మరియు ధరించేందుకు సౌకర్యవంతంగా ఉండటం, అధిక విలువ కారణంగా ల్యాప్‌టాప్‌లు దొంగతనానికి పాత్రమవుతున్నాయి. ల్యాప్‌టాప్ విలువ కంటే దొంగిలించబడిన వ్యాపార లేదా వ్యక్తిగత సమాచారం మరియు దాని పర్యవసానాలకు (గుర్తింపు చోరీ, క్రెడిట్ కార్డు మోసాలు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ చట్టాల ఉల్లంఘన) ఎక్కువ మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి వస్తుంది. అందువలన, ల్యాప్‌టాప్‌ల భౌతిక భద్రత మరియు దానిలో ఉన్న సమాచార భద్రత అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగివుంటాయి.

ఎక్కువ ల్యాప్‌టాప్‌లు ఒక కెన్సింగ్టన్ సెక్యూరిటీ స్లాట్ కలిగివుంటాయి, దీనిని ల్యాప్‌టాప్‌ను ఒక సెక్యూరిటీ కేబుల్ మరియు లాక్‌తో డెస్క్‌కు లేదా స్థిరమైన వస్తువుకు కట్టివుంచేందుకు ఉపయోగిస్తారు. అంతేకాకుండా, ఆధునిక నిర్వహణ వ్యవస్థలు మరియు థర్డ్-పార్టీ సాఫ్ట్‌వేర్‌లు డిస్క్ ఎన్‌స్క్రిప్షన్ వ్యవస్థను ఉపయోగిస్తున్నాయి, దీని వలన ల్యాప్‌టాప్ యొక్క హార్డ్ డ్రైవ్‌లోని సమాచారాన్ని కీ లేదా పాస్‌వర్డ్ లేకుండా చదవడం సాధ్యం కాదు.

కొన్ని ల్యాప్‌టాప్‌లు ఇప్పుడు వినియోగదారు చేర్చిన కంటిపాప గుర్తింపు సాఫ్ట్‌వేర్ మరియు వేలిముద్ర స్కానింగ్ భాగాలు వంటి అదనపు భద్రతాంశాలు కూడా కలిగివుంటున్నాయి.

ప్రధాన బ్రాండ్లు మరియు ఉత్పత్తిదారులు[మార్చు]

ల్యాప్‌టాప్ బ్రాండ్లు మరియు ఉత్పత్తిదారుల సంఖ్య కాస్త పెద్దదిగానే ఉంటుంది: పలు ప్రధాన బ్రాండ్లు, వివిధ తరగతులకు చెందిన నోట్‌బుక్‌లు కుడివైపునున్న బాక్సులో ఇవ్వబడ్డాయి.

సాధారణంగా ప్రధాన బ్రాండ్లు మంచి సేవలు మరియు మద్దతును అందిస్తాయి, వీటిలో డాక్యుమెంటేషన్ బాగా అమలు చేయబడి ఉంటుంది మరియు డ్రైవర్ డౌన్‌లోడ్ సౌకర్యాలు ల్యాప్‌టాప్ మోడల్ ఉత్పత్తి నిలిచిపోయిన అనేక సంవత్సరాల తరువాత కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి. సేవ, మద్దతు, బ్రాండ్ ప్రాచుర్యం నుంచి పొందే ప్రయోజనాలు ఆధారంగా చూస్తే, ప్రధాన బ్రాండ్లకు చెందిన ల్యాప్‌టాప్‌లు చిన్న బ్రాండ్లకు చెందిన ల్యాప్‌టాప్‌ల కంటే ఎక్కువ ధర కలిగివుంటాయి.

కొన్ని బ్రాండ్లు గేమింగ్ ల్యాప్‌టాప్‌లు (అలీన్‌వేర్), నెట్‌బుక్‌లు (ఈPC) మరియు పిల్లల ల్యాప్‌టాప్‌లు (OLPC) వంటి ఒక నిర్దిష్ట తరగతి ల్యాప్‌టాప్‌ల తయారీలో ప్రత్యేకత కలిగివుంటాయి.

అనేక బ్రాండ్లు, ప్రధాన బ్రాండ్లతోపాటు, వాటి యొక్క ల్యాప్‌టాప్‌ల రూపకల్పన మరియు తయారీ కార్యకలాపాలు నిర్వర్తించడం లేదు. వీటికి బదులుగా, చిన్న సంఖ్యలో అసలు నమూనా ఉత్పత్తిదారులు (ODMలు) ల్యాప్‌టాప్‌ల కొత్త మోడళ్ల రూపకల్పన చేస్తున్నాయి, బ్రాండ్లు ఈ నమూనాలను ఎంపిక చేసుకొని, వాటి శ్రేణిలో చేరుస్తున్నాయి. 2006లో, 7 ప్రధాన ODMలు ప్రపంచంలోని ప్రతి 10 ల్యాప్‌టాప్‌లలో ఏడింటిని తయారు చేశాయి, వీటిలో ఎక్కువ భాగం తయారు చేసిన కంపెనీ (క్వాంటా కంప్యూటర్) ప్రపంచ విఫణిలో 30% వాటా కలిగివుంది.[50] ఇందువలన, ప్రధాన బ్రాండ్ల నుంచి మరియు తక్కువ-శ్రేణి ODM ఇన్-హౌస్ బ్రాండ్‌ల నుంచి ఒకేరకమైన మోడళ్లు అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి.

విక్రయాలు[మార్చు]

బ్యాటరీ-శక్తి ఆధారిత పోర్టబుల్ కంప్యూటర్లు 1986నాటి ప్రపంచ విఫణిలో కేవలం 2% వాటా మాత్రమే కలిగివున్నాయి.[51] అయితే ఈ రోజు, ల్యాప్‌టాప్‌లు వ్యాపార మరియు వ్యక్తిగత ఉపయోగానికి బాగా ప్రాచుర్యం పొందుతున్నాయి.[52] 2008లో సుమారు 145.9 మిలియన్ల నోట్‌బుక్‌లు విక్రయించబడ్డాయి, 2009లో ఈ సంఖ్య 177.7 మిలియన్లకు పెరుగుతుందని అంచనా వేశారు.[53] 2008 మూడో త్రైమాసికంలో నోట్‌బుక్ PC ఎగుమతులు డెస్క్‌టాప్‌ల పరిమాణాన్ని అధిగమించాయి, నోట్‌బుక్ PCలు 38.6 మిలియన్ యూనిట్లు ఎగుమతికాగా, డెస్క్‌టాప్‌లు సంఖ్య 38.5 మిలియన్ యూనిట్లకు పరిమితమైంది.[52][54][55][56]

Microsoft Windows సిస్టమ్‌లకు, సరాసరి విక్రయ ధర (ASP) 2008/2009లో క్షీణించింది, 2008 ఆగస్టులో U.S. రీటైల్ మార్కెట్‌లో వీటికి సరాసరి విక్రయ ధర $689 డాలర్లు మాత్రమే లభించింది, తక్కువ-ధరకు నెట్‌బుక్‌లు అందుబాటులో రావడం దీనికి ప్రధాన కారణంగా భావిస్తున్నారు. 2009లో, ASP మరింత క్షీణించింది, జనవరిలో ఇది $602కు, ఫిబ్రవరిలో $560కి తగ్గింది. ఈ ఏడు నెలల కాలంలో విండోస్ మిషిన్ ధర $129 మేర క్షీణించగా, Mac ల్యాప్‌టాప్ ASP ధర కేవలం $12 మాత్రమే క్షీణించి, $1524 నుంచి $1512కు తగ్గింది.[57]

2006 నుంచి ప్రపంచవ్యాప్తంగా బాగా విక్రయించబడిన ల్యాప్‌టాప్ బ్రాండ్ HP, దీనికి విఫణిలో 21.2% వాటా కలిగివుంది. [1]

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

సూచనలు[మార్చు]

  1. ల్యాప్‌టాప్ కంప్యూటర్ అంటే ఏమిటి
  2. John W. Maxwell. "Tracing the Dynabook: A Study of Technocultural Transformations" (PDF). Retrieved on 2008-10-17.
  3. Alan C. Kay. "A Personal Computer for Children of All Ages" (PDF). Retrieved on 2008-10-17.
  4. "IBM 5100 computer". oldcomputers.net. Retrieved 2009-07-06. Cite web requires |website= (help)
  5. "Epson SX-20 Promotional Brochure" (PDF). Epson America, Inc. 1987. Retrieved 2008-11-02. Cite web requires |website= (help)
  6. "Tandy/Radio Shack model 100 portable computer". oldcomputers.net. Retrieved 2009-07-06. Cite web requires |website= (help)
  7. "Hewlett-Packard model 85". oldcomputers.net. Retrieved 2009-07-06. Cite web requires |website= (help)
  8. "Gavilian SC computer". oldcomputers.net. Retrieved 2009-07-07. Cite web requires |website= (help)
  9. "Linus Write-Top". Retrieved 2008-10-18. Cite web requires |website= (help)
  10. 10.0 10.1 10.2 "Types of Laptops: How Do You Compute". PC Magazine. Ziff Davis Publishing Holdings Inc. 2006-09-18. Retrieved 2008-11-07.
  11. 11.0 11.1 11.2 "Laptop Buying Guide". CBS Interactive Inc. Retrieved 2008-11-07. Cite web requires |website= (help)
  12. "Desktop notebooks stake their claim". CBS Interactive Inc. 2003-01-08. Retrieved 2008-11-07. Cite web requires |website= (help)
  13. "Desktop are Dying Slain by Laptops". Cite web requires |website= (help)
  14. "PC sales Slow in Asia Pacific". Cite web requires |website= (help)
  15. సబ్‌నోట్‌బుక్ అంటే ఏమిటి?
  16. "Breaking the Mold: New Lenovo ThinkPad laptop and Tablet PCs Defy Ultraportable Computing". Lenovo. 2008-09-23. Retrieved 2008-11-07. Cite web requires |website= (help)
  17. నెట్‌బుక్‌ల యొక్క మొత్తం ప్రభావం? ఇది ఉపయోగించినవారు, ఉపయోగించిన కార్యాన్నిబట్టి ఉంటుంది
  18. "Thoughts on Netbooks". Intel.com, Paul Bergevin, March 03, 2008. Cite web requires |website= (help)
  19. 19.0 19.1 19.2 19.3 Netbook Trends and Solid-State Technology Forecast (PDF). pricegrabber.com. p. 7. Retrieved 2009-01-28.
  20. ల్యాప్‌టాప్ కంప్యూటర్ అంటే ఏమిటి?
  21. "Disruptor: The 'netbook' revolution". Fortune Magazine, Michael Copeland, October 16, 2008. Cite web requires |website= (help)
  22. UMID నెట్‌బుక్ పరిమాణం కేవలం 4.8″
  23. వరల్డ్ ఫస్ట్ రివ్యూ ఆఫ్ ఇన్సిరాన్ మినీ 12: డెల్స్ సూపర్-స్లిమ్ నెట్‌బుక్!
  24. "Cheap PCs Weigh on Microsoft". Business Technologies, The Wall Street Journal, December 8, 2008. Cite web requires |website= (help)
  25. "Rugged Laptop: Choices, Pointers & Specs of Buying Rugged Laptops". linux-on-laptops.com. Retrieved 2008-11-27. Cite web requires |website= (help)
  26. ఉదాహరణకు, CPU-ఎక్కువ పని చేయాల్సి వచ్చే క్రియ (వీడియో ఎన్‌కోడింగ్)ను, 2008 ప్రారంభం నుంచి వేగవంతమైన-పనితీరు గల మొబైల్ CPU (Intel Core 2 Extreme X7800, 2.6 GHz) నెమ్మదైన-పనితీరు కలిగిన డెస్క్‌టాప్ CPU (AMD Sempron 64 3000+, at 1.6 GHz)తో పోల్చినప్పుడు అది 30% అధ్వానమైన పనితీరు కనబర్చినట్లు ఒక అధ్యయనంలో తేలింది. "Mobile CPU charts". Tom's Hardware. 2008. Retrieved 2008-11-12. Cite web requires |website= (help) "CPU charts Q1/2008". Tom's Hardware. 2008. Retrieved 2008-11-12. Cite web requires |website= (help)
  27. 28.0 28.1 Catherine Roseberry. "What Makes Laptops Work – The Laptop Motherboard". About.com. Retrieved 2008-11-15. Cite web requires |website= (help)
  28. "Laptop Buyer's Guide". 2008. Retrieved 2008-11-15. Cite web requires |website= (help)
  29. సాకెటెడ్ CPUలు బహుశా వినియోగదారు కంటే ఉత్పత్తిదారు సౌకర్యానికి అనుగుణంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తున్నాయి, ఎందుకంటే కొందరు ఉత్పత్తిదారులు గత ఏడాదికి చెందిన ల్యాప్‌టాప్ మోడళ్లలో CPUలకు నవీకరణలను విక్రయించే వీలు కోసం ప్రయత్నించారు, అంటే వారు కొత్త ల్యాప్‌టాప్‌ల విక్రయాల సంగతి పక్కనపెడితే CPUలపై కొత్త నవీకరణల మార్కెట్‌పై కన్నేసినట్లు కనిపిస్తుంది.
  30. 31.0 31.1 Gabriel Torres (2004-11-25). "Innovations in Notebook Expansion". Hardware Secrets, LLC. Retrieved 2008-11-15. Cite web requires |website= (help)
  31. "Game Hardware". Retrieved 2008-05-10. Cite web requires |website= (help)
  32. Dustin Sklavos (2006-07-18). "Notebook Video Graphics Card Guide 2006". NotebookReview.com. Retrieved 2008-11-15. Cite web requires |website= (help)
  33. "Macbook Pro – Technical Specifications". Apple Inc. 2008. Retrieved 2008-11-12. Cite web requires |website= (help)
  34. Yen Ting Chen, Esther Lam (2008-04-02). "Acer: BD notebooks to account for 10% of shipments in 2008". Digitimes. Retrieved 2008-11-12. Cite web requires |website= (help)
  35. "Tips for buying a new notebook DVD drive". Laptop Repair Help. Retrieved 2008-11-15. Cite web requires |website= (help)
  36. "Should I buy a laptop or desktop?". IT Division – University of Wisconsin. 2008-03-19. Retrieved 2008-11-27. Cite web requires |website= (help)
  37. "ECU Advantage: Why have a laptop?". ECU. Retrieved 2008-11-27. Cite web requires |website= (help)
  38. దాదాపుగా అన్ని ల్యాప్‌టాప్‌లు Wi-Fi అంతర్ముఖాన్ని కలిగివుంటాయి; విస్తరణ కార్డులు మరియు USB పరికరాల రూపంలో బ్రాండ్‌బ్యాండ్ సెల్యులార్ పరికరాలు దొరుకుతున్నాయి, అంతేకాకుండా కొన్ని ప్రత్యేక మోడళ్లకు అంతర్గత కార్డులు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి.
  39. Josh Fischman (2008-08-07). "Faster Wi-Fi Predicted for Colleges". The Chronicle of Higher Education. Retrieved 2008-11-27. Cite web requires |website= (help)
  40. UPS పరికరాలుమరియు ఆన్-బ్యాటరీ పవర్ యొక్క ఒక నమూనా శ్రేణి: "Back-UPS RS". APC. Retrieved 2008-11-27. Cite web requires |website= (help)
  41. ఒకే ధర కలిగిన ల్యాప్‌టాప్, డెస్క్‌టాప్‌ను పోల్చినప్పుడు, డెస్క్‌టాప్ వ్యవస్థ యొక్క ప్రామాణిక స్కోరు ల్యాప్‌టాప్ కంటే రెండు రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది. "What to Buy, a Notebook or Desktop PC?". Tom's Hardware. 2008-06-11. Retrieved 2008-11-28. Cite web requires |website= (help)
  42. ఉదాహరణకు ,MSI విండ్ నెట్‌బుక్ చేసిన ఒక అధ్యయనం " సాధారణ వినియోగంలో పరికరం చాలా అరుదుగా బద్దకం కనబరుస్తుందని సూచించింది. ఇది వెబ్ పేజ్‌లను త్వరగా తెరవడంతోపాటు, నెమ్మది కాకుండా అనేక అనువర్తనాలను ప్రారంభిస్తుంది మరియు సాధారణంగా ఇది బడ్జెట్ ల్యాప్‌టాప్ మాదిరిగా కనిపించదు. " Reid, Rory (2008-07-07). "MSI Wind Review". CNET Australia. Retrieved 2008-11-28. Cite web requires |website= (help)
  43. http://www.engadget.com/2009/07/14/rock-delivers-bd-core-i7-equipped-xtreme-790-and-xtreme-840-ga/
  44. Martin, James A. (2000-06-09). "The Pain of Portable Computing". PC World. Retrieved 2008-11-27. Cite web requires |website= (help)
  45. Sheynkin, Y. (2004-12-09). "Increase in scrotal temperature in laptop computer users". Human Reproduction. Epub. 20 (2): 452–5. doi:10.1093/humrep/deh616. PMID 15591087. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help); |access-date= requires |url= (help)
  46. Levinbook, WS. (2007). "Laptop computer—associated erythema ab igne". Cutis. Quadrant HealthCom. 80 (4): 319–20. PMID 18038695. Unknown parameter |month= ignored (help); Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)
  47. "Gartner: Notebook PCs still prone to hardware failure". IDG News Service / ITWorld. 2006-06-27. Retrieved 2008-11-27. Cite web requires |website= (help)
  48. ఉదాహరణకు, మదర్‌బోర్డును తెరకు కలిపేందుకు ఉపయోగించే వీడియో డిస్‌ప్లే కేబుల్ మరియు బ్యాక్‌లైట్ పవర్ కేబుల్‌లు సంక్లిష్టమైన మూత మడత బందు గుండా వెళుతుండటం వలన అవి మూత తెరిచి, మూసే ప్రక్రియలో తెగిపోయే అవకాశం ఉంది. ఈ సూక్ష్మ కేబుళ్లను సాధారణంగా పూర్తి LCD ప్యానల్ నుంచి విడిగా కొనుగోలు చేయలేము, దీని ధర కొన్ని వందల డాలర్లు ఉంటుంది.
  49. "Identical Laptops, Different Prices: Don't Be Fooled by Branding". Info-Tech Research Group. 2006-10-10. Retrieved 2008-11-27. Cite web requires |website= (help)
  50. "Lap-top computers gain stature as power grows". Daily News of Los Angeles (CA) (ఆంగ్లం లో). April 12, 1987. Retrieved 2001-01-01/2008. Check date values in: |accessdate= (help)
  51. 52.0 52.1 "The Falling Costs of Mobile Computing". Falling Costs of Mobile Computing Drive Corporate Adoption. Computer Economics, Inc. 2005. Retrieved 2001-01-01/2008. Unknown parameter |month= ignored (help); Check date values in: |accessdate= (help)
  52. విశ్లేషణ: నెట్‌బుక్ విజయాన్ని Intel తక్కువగా అంచనా వేసిందా?, జనవరి 10 2009న సేకరించబడింది
  53. నోట్‌బుక్ PC షిప్‌మెంట్స్ ఎక్సీడ్ డెస్క్‌టాప్స్ ఫర్ ఫస్ట్ టైమ్ ఇన్ Q3, isuppli.com, జనవరి 13 2009న సేకరించబడింది
  54. Randall Stross (2008-04-18). "The PC Doesn't Have to Be an Anchor". New York Times. Retrieved 2009-04-20. Cite news requires |newspaper= (help)
  55. "Intel: laptop/desktop crossover coming sooner than expected". The Register, UK. Retrieved 2008-10-10.
  56. నెట్‌బుక్స్ ఆర్ డిస్ట్రాయింగ్ ది ల్యాప్‌టాప్ మార్కెట్ అండ్ Microsoft నీడ్స్ టు యాక్ట్ నౌ

మూస:Computer sizes http://www.pioneer-electronics.co.uk/