Jump to content

సాంఘిక దురాచారాలు

వికీపీడియా నుండి

సాంఘిక దురాచారం వ్యక్తి గత లేక బలమైన వర్గ స్వార్ధ ప్రయొజనాల కోసం సంఘంలో ఏర్పడిన ఆచారాలు. అవి ప్రజల జీవితాలను ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేస్తాయి. ఈ దురాచారాలు వ్యక్తుల మధ్య అన్యాయం, అసమానత, బాధలను సృష్టిస్తాయి. భారతదేశంలో, కుల వివక్ష, వరకట్న వ్యవస్థ, బాల్య వివాహం, లింగ అసమానత, నిరక్షరాస్యత వంటి సామాజిక దురాచారాలు చాలా కాలంగా ఉన్నాయి. అవి సామాజిక పురోగతిని నిరోధిస్తాయి. ప్రజల ప్రాథమిక మానవ హక్కులను నిరాకరిస్తాయి. ఆరోగ్యకరమైన, అభివృద్ధి చెందిన సమాజాన్ని నిర్మించడానికి, ఈ దురాచారాలను అర్థం చేసుకోవడం, వాటిని తొలగించడానికి కలిసి పనిచేయడం చాలా ముఖ్యం.

కొన్ని సాంఘిక దురాచారాలు

[మార్చు]
  • బాల్య వివాహం : యుక్త వయసు రాక మునుపు అనగా బాల్య దశలో చేసే వివాహము. నేడు చట్ట ప్రకారము 18 సంవత్సరాల వయసు నిండని అమ్మాయికి, 21 సంవత్సరాలు నిండని అబ్బాయికి జరిగే వివాహమును బాల్య వివాహముగా చెప్పవచ్చు. రాజా రామ్మోహన్ రాయ్, కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు వంటి సంఘసంస్కర్తల కృషి ఫలితంగా రాను రాను ప్రజల్లో బాల్యవివాహాల వల్ల కలిగే దుష్పరిణామాలపై అవగాహన పెరిగి బాల్యవివాహాలను నిషేధించడం, పునర్వివాహాలను ప్రోత్సహించడం జరిగింది.
  • సతీ సహగమనం : భర్త చనిపోయిన స్త్రీలు, భర్త యొక్క చితి మంటలలో తమంతట తామే దూరి సజీవంగా తెగలబెట్టుకొనే ఆచారము. ఇది భారతదేశంలో ఒక చారిత్రాత్మక పద్ధతి, దీనిలో ఒక వితంతువు తన మరణించిన భర్త యొక్క అంత్యక్రియల చితిపై కూర్చొని తనను తాను త్యాగం చేసుకుంటుంది. ఇది ఒక మహాజాతరలా జరిగేది. 1812 నుండి ప్రముఖ సంఘ సంస్కర్త విలియం కేరి, రాజా రామ్మోహన్ రాయ్లు సతీసహగమన వ్యతిరేక చర్యలు చేపట్టారు. వారి కృషి ఫలితంగా 1829 డిసెంబరు 4 న బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీలో సహగమనాన్ని నిషేధిస్తూ, అది పాటించిన వారికి శిక్ష విధించేలా నాటి గవర్నరు బెంటింక్ ఆదేశాలు జారీ చేసాడు.[1] 1830 ఫిబ్రవరి 2 న ఈ చట్టాన్ని మద్రాసు, బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీల్లో కూడా అమలు చేసారు.[2]
  • వెట్టి చాకిరి : వెట్టి చాకిరి అనగా అప్పు తీసుకొన్న వ్యక్తి, ఆ అప్పు తీర్చలేక పోయినపుడు ఆ దళారి వద్ద చాకిరి చేసి అప్పు తీర్చాలి. అప్పు చేసిన వ్యక్తి నిరక్ష్యరాస్యుడైనచో లెక్కించుట తెలియక జీవితాంతం చాకిరి చేయవలసి వచ్చేది.
  • సంఘ బహిష్కరణ లేక వెలి : కులపెద్దలు చెప్పినట్లు వినలేదని కులంలోంచి వెలివెయ్యటం. సంఘబహిష్కారం చెయ్యటం. వెలిబడ్డ వాళ్ళతో మాట్లడకపోవటం, సహాయనిరాకరణ.కొన్ని గ్రామాలలో కుటుంబాలను వెలివేయడం సర్వసాధారణం..
  • జోగిని : దేవదాసి అంటే గుడి లోని దేవుడి ఉత్సవాలలో నాట్య సేవ చేస్తూ జీవితాంతం అవివాహిత గానే ఉండే స్త్రీ. సతి, బాల్యవివాహాలు, గణాచారి, లాంటి సాంఘిక దురాచారం. భారతదేశంలో ప్రధాన సాంఘిక దురాచారంగా ఉన్న ఈ వ్యవస్థ తెలంగాణ సమాజంలో కూడా కనపడుతుంది. దేవదాసి వ్యవస్థ దక్షిణ భారతదేశంలో ఒక్క కేరళలో తప్ప అన్ని రాష్ట్రాలలో విభిన్న రూపాల్లో కొనసాగుతున్నది. నరబలికి బదులుగా దేవాలయాలకు అమ్మాయిలను సమర్పించే దురాచారమే దేవదాసి వ్యవస్థ.
  • కుల వ్యవస్థ : కులం అనేది సమాజంలో ఏ వ్యక్తినైనా తేలికగా గుర్తించడానికి రూపొందించిన ఒక వ్యవస్థ. తమలో తాము వివాహాలు చేసుకుంటూ, ఒక విధమైన జీవన సరళిని కొనసాగిస్తూ వచ్చిన సామాజిక వర్గాలకు కులాలు అని పేరు. వృత్తి, ఆచారాలు, సామాజిక స్థాయి వంటి అనేకాంశాలు కులాల్లో పరంపరాగతంగా కొనసాగేవి. వంశపారంపర్యంగా పాటించబడే ఒక సామాజిక ఆచారం. సాధారణంగా కులం వృత్తులు, కులవివాహాలు, సంస్కృతి, సామాజిక స్థాయి, రాజకీయాలపై అత్యధిక ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. .[3][4]
  • అంటరాని తనం : తోటి మానవుని, మానవునిగా చూడలేని మూఢ విశ్వాసం. ఈ అంటరానితనం అనాదిగా సమాజంలో ఉంటూ, ఈ నాటికి కూడా కొన్ని సమాజాలలో కొనసాగుతూనే ఉంది. భారతదేశంలో హిందూ మతంలోని కుల వ్యవస్థకు సంబంధించిన నియమాలతో అంటరానితనం ఒకటి. దీనినే అస్పృస్యత అని కూడా అంటారు. హిందూ మతంలోని చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థ అనేది ఉంది. అనగా బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర వర్ణాలు. నాలుగోవర్ణమైన శూద్ర వర్ణం వారు వ్యవసాయ అనుబంధ వృత్తులు పై మూడు వర్ణాలకు సేవలు అందించే వారిగా పరిగణింపబడ్డారు.
  • బాల కార్మికులు : 18 సంవత్సరాల లోపు, సాధారణ పాఠశాలలో చేరి చదువుకోవాల్సిన వయసు సామర్థ్యానికి ఆటంకం కలిగించే మానసికంగా, శారీరకంగా, సామాజికంగా, నైతికంగా హాని కలిగించే ఈ విధమైన పని ద్వారా పిల్లల శ్రమ దోపిడీ చేయడాన్ని బాల కార్మికుల వ్యవస్థ.[5] ప్రపంచవ్యాప్తంగా బాల కార్మికుల చట్టంచేసి ఇటువంటి దోపిడీని నిషేధించారు,[6]
  • దేవాలయ ప్రవేశం నిషిద్దం : ఆలయ ప్రవేశ నిషేధం అనేది భారతదేశంలో చాలా సంవత్సరాలుగా ఉన్న ఒక తీవ్రమైన సామాజిక దురాచారం. దీని అర్థం కొంతమందికి, ముఖ్యంగా నిమ్న కులాలకు చెందిన వారికి, దేవాలయాలలోకి ప్రవేశించి దేవుడిని పూజించే హక్కును నిరాకరించడం. కొంతమంది పుట్టుకతోనే "అపవిత్రులు" అనే తప్పుడు నమ్మకంపై ఈ ఆచారం ఆధారపడింది. ఇది సమాజంలో లోతైన విభజనలను సృష్టించింది. ఇది లక్షలాది మంది ప్రజల గౌరవాన్ని దెబ్బతీసింది. ఈ సామాజిక దురాచారం అంటరానితనం యొక్క ఒక రూపం. దేవాలయాలలోకి అనుమతించబడని వ్యక్తులకు సమాన గౌరవం, విద్య, సామాజిక అవకాశాలు కూడా నిరాకరించబడ్డాయి. వారిపై అన్యాయంగా ప్రవర్తించారు. తక్కువ స్థాయిలో భావించేలా చేశారు. ఇటువంటి వివక్ష సమానత్వం, మానవ హక్కుల ఆలోచనలకు విరుద్ధంగా ఉంది. మహాత్మా గాంధీ, డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ వంటి అనేక మంది గొప్ప నాయకులు, సామాజిక సంస్కర్తలు ఈ దురాచారానికి వ్యతిరేకంగా బలంగా పోరాడారు. వారి ప్రయత్నాల కారణంగా, భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో ఆలయ ప్రవేశ ఉద్యమాలు ప్రారంభించబడ్డాయి. ఫలితంగా, అందరికీ దేవాలయాలలోకి ప్రవేశించే హక్కును కల్పించడానికి చట్టాలు ఆమోదించబడ్డాయి. భారత రాజ్యాంగం అన్ని పౌరులకు సమానత్వం, ఆరాధనా స్వేచ్ఛను కూడా హామీ ఇస్తుంది. నేడు, భారతదేశంలో ఆలయ ప్రవేశ నిషేధం చట్టవిరుద్ధం.
  • స్త్రీ సామాజిక నిర్బంధం : భారతదేశంలో మహిళలపై సామాజిక పరిమితులు వారి స్వేచ్ఛ, హక్కులు, అవకాశాలను పరిమితం చేసే వివిధ ఆంక్షలు, అసమానతలను సూచిస్తాయి. దేశంలోని అనేక ప్రాంతాలలో, మహిళలు పుట్టుకతోనే వివక్షను ఎదుర్కొంటున్నారు, విద్యకు తక్కువ ప్రాప్యత, పోషకాహార లోపం, ఉపాధికి తక్కువ అవకాశాలు వంటివి. బాల్య వివాహం, వరకట్నం, కొడుకుల పట్ల ప్రాధాన్యత వంటి ఆచారాలు మహిళలకు అభద్రత, కష్టాలను సృష్టిస్తాయి. సాంప్రదాయ నమ్మకాలు తరచుగా మహిళలు ఇంట్లోనే ఉండి పురుషులపై ఆధారపడాలని ఆశిస్తాయి, ఇది వారు స్వతంత్రంగా మారకుండా నిరోధిస్తుంది. చాలా మంది మహిళలు గృహ హింస. మౌనంగా ఉండటానికి సామాజిక ఒత్తిడిని కూడా ఎదుర్కొంటున్నారు. చట్టాలు మహిళల హక్కులకు మద్దతు ఇస్తున్నప్పటికీ, సామాజిక వైఖరులు ఇంకా మారాలి. ఈ అడ్డంకులను తొలగించి సమానత్వాన్ని నిర్ధారించడానికి బాలికలకు విద్య, అవగాహన కల్పించడం చాలా అవసరం.
  • స్త్రీ పురుష అసమానతలు : లింగ అసమానత అనేది లింగం ఆధారంగా ప్రజలను సమానంగా చూడని సామాజిక దృగ్విషయం. ఈ అసమానత లింగ వివక్ష లేదా లింగ వివక్ష వల్ల సంభవించవచ్చు. ఈ వ్యత్యాసాలు ప్రధానంగా సామాజిక నిర్మాణాలలో పాతుకుపోయాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రస్తుత విధానాలు వ్యక్తుల మధ్య అసమానతకు కారణమవుతుండగా, ఎక్కువగా ప్రభావితమయ్యేది మహిళలే. ఆరోగ్యం, విద్య, వ్యాపార జీవితం వంటి అనేక రంగాలలో లింగ అసమానత మహిళలను బలహీనపరుస్తుంది.[7] విద్య, వ్యక్తిత్వం, ఆసక్తులు, కుటుంబ జీవితం, కెరీర్లు, రాజకీయ అనుబంధం వంటి అనేక రంగాలలో లింగ అసమానత యొక్క విభిన్న అనుభవాలను అధ్యయనాలు చూపిస్తున్నాయి. వివిధ సంస్కృతులలో లింగ అసమానత భిన్నంగా ఉన్నాయి.
  • భ్రూణ హత్యలు : భ్రూణహత్య అనేది మానవ పిండాన్ని చంపే చర్య.[8] ఈ పదం మానవ పిండాన్ని చంపడాన్ని కూడా కలిగి ఉండవచ్చు.[9] చట్టపరమైన, వైద్య అనువర్తనాల మధ్య నిర్వచనాలు భిన్నంగా ఉంటాయి. వైద్యంలో, ఈ పదం సాధారణంగా గర్భస్రావ ప్రక్రియలోని ఒక భాగాన్ని సూచిస్తుంది, దీనిలో ఒక వైద్యుడు ఉద్దేశపూర్వకంగా పిండం లేదా పిండం మరణాన్ని ప్రేరేపించి, అనుకోకుండా ప్రత్యక్ష జనన అవకాశాన్ని నివారించడానికి స్వతంత్ర ప్రక్రియగా చేస్తాడు.[10]
  • వరకట్నం : పెళ్ళి కూతురు తల్లి తండ్రులు పెళ్ళి కొడుకు తల్లి తండ్రులకి భూమి, నగలు, డబ్బులు ఇచ్చే సంప్రదాయం. నూతన దంపతులకు ఆర్థికంగా బలం చేకూర్చడమే వరకట్నం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం. ఈ ప్రాచీన సంప్రదాయం కేవలం భారతదేశంలోనే కాక పాకిస్థాన్, గ్రీసు, రోమన్, శ్రీలంక, బంగ్లాదేశ్ దేశాలలో కూడా ఉంటున్నది.
  • కన్యాశుల్కం : పెళ్ళి చేసుకుంటున్నందుకు వరుడు వధువుకిచ్చే రొక్కం. [11]ఇది వరకట్నం అనే దురాచారం కన్నా ప్రాచీనమైంది.వధువు పారితోషకం, (బ్రైడ్‌వెల్త్), అనేది వరుడు లేదా అతని కుటుంబం, అతను వివాహం చేసుకోబోయే లేదా వివాహం చేసుకోబోయే స్త్రీ కుటుంబానికి చెల్లించే డబ్బు, ఆస్తి లేదా ఇతర సంపదను కన్యాశుల్కం అని అంటారు.
  • జంతు బలి : దైవప్రీతి కోసం ఏదో ఒక జీవాన్ని చంపే ఒక క్రతువు. హిందూ మతంలో జంతు బలి ఆచారం ఎక్కువగా వేద శ్రౌత ఆచారాలు, స్థానిక గిరిజన సంప్రదాయాలలో బలంగా పాతుకుపోయిన హిందూ జానపద ఆచారాలతో ముడిపడి ఉంది, అయినప్పటికీ జంతు బలులు భారతదేశంలోని పురాతన వైదిక మతంలో భాగంగా ఉన్నాయి. వీటి గురించి యజుర్వేదం వంటి గ్రంథాలలో ప్రస్తావనలు ఉన్నాయి.[12][13][14]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. Sharma pp. 7–8.
  2. Rai, Raghunath. History. p. 137. ISBN 9788187139690.[permanent dead link]
  3. Scott, John; Marshall, Gordon (2005), "caste", A Dictionary of Sociology, Oxford, UK; New York, NY: Oxford University Press, p. 66, ISBN 978-0-19-860987-2, retrieved 10 August 2012
  4. Winthrop, Robert H. (1991), "Caste", Dictionary of Concepts in Cultural Anthropology, New York, NY: Greenwood Press, pp. 27–30, ISBN 978-0-313-24280-9, retrieved 10 August 2012
  5. "What is child labour?". International Labour Organization. 2012.
  6. "International and national legislation - Child Labour". International Labour Organization. 2011.
  7. DEMIRGOZ BAL, Meltem. "TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNE GENEL BAKIŞ".
  8. Definitions of feticide from dictionary.com.
  9. Chervenak, Frank A.; McCullough, Laurence B. (2009-12-01). "An ethically justified practical approach to offering, recommending, performing, and referring for induced abortion and feticide". American Journal of Obstetrics & Gynecology (in ఇంగ్లీష్). 201 (6): 560.e1–560.e6. doi:10.1016/j.ajog.2009.05.057. ISSN 0002-9378. Feticide is defined as the "[d]estruction of the embryo or fetus in the uterus" independently of gestational age and is not determinative whether the uterus is emptied.
  10. Guilbaud, L.; Maurice, P.; Dhombres, F.; Maisonneuve, É.; Rigouzzo, A.; Darras, A. -M.; Jouannic, J. -M. (2020-09-01). "Geste d'arrêtde vie fœtale : techniques pour les interruptions médicales de grossesse des deuxième et troisième trimestres". Gynécologie Obstétrique Fertilité & Sénologie (in ఫ్రెంచ్). 48 (9): 687–692. doi:10.1016/j.gofs.2020.02.009. ISSN 2468-7189. PMID 32092488. S2CID 213657224.
  11. Dalton, George (1966). ""Bridewealth" vs. "Brideprice"1". American Anthropologist (in ఇంగ్లీష్). 68 (3): 732–738. doi:10.1525/aa.1966.68.3.02a00070. ISSN 1548-1433. Archived from the original on 2021-07-09. Retrieved 2021-07-08.
  12. Dalton, George (1966). ""Bridewealth" vs. "Brideprice"1". American Anthropologist (in ఇంగ్లీష్). 68 (3): 732–738. doi:10.1525/aa.1966.68.3.02a00070. ISSN 1548-1433. Archived from the original on 2021-07-09. Retrieved 2021-07-08.
  13. Arthur Berriedale Keith (1989). The Religion and Philosophy of the Veda and Upanishads. Motilal Banarsidass Publishe. pp. 324–327. ISBN 978-81-208-0644-3.
  14. James G. Lochtefeld (2002). The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M. The Rosen Publishing Group. p. 41. ISBN 9780823931798.