ప్లేటో

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
పాశ్చాత్య తత్వశాస్త్రం
ప్రాచీన తత్వశాస్త్రం
Platon-2.jpg
Plato
పేరు: Plato (Πλάτων)
జననం: సిర్కా 428 - 427 క్రీ.పూ., ఏథెన్స్
మరణం: సిర్కా 348 - 347 క్రీ.పూ., ఏథెన్స్
సిద్ధాంతం / సంప్రదాయం: ప్లేటో తత్త్వములు
ముఖ్య వ్యాపకాలు: రెటరిక్, కళలు, సాహిత్యం, ఎపిస్టెమాలజీ, న్యాయం, వర్చూ, రాజకీయాలు, విద్య, కుటుంబం, మిలిటరిజం
ప్రముఖ తత్వం: ప్లాటోనిక్ రియలిజం
ప్రభావితం చేసినవారు: సోక్రటీసు, హోమర్, హెసియాడ్, అరిస్టోఫేన్స్, అయిసోప్, ప్రొటాగొరాస్, పర్మనైడులు, పైథాగొరాస్, హెరాక్లిటస్, ఆర్ఫానిజం
ప్రభావితమైనవారు: అరిస్టాటిల్, నియోప్లాటోనిజం, సిసిరో, ప్లూటార్చ్, స్టాయిసిజం, అన్‌సెల్మ్, డెస్‌క్రేట్స్, హొబ్బెస్, లీబ్‌నిజ్, మిల్, స్కోపెన్‌హార్, నీట్జ్‌షే, హీడెగ్గర్, అరెండ్‌ట్, గడామర్ మరియు అనేక ఇతర పాశ్చాత్య తత్వవేత్తలు మరియు మత శాస్త్రవేత్తలు

సోక్రటీసు శిష్యులలో అగ్రగణ్యుడు ప్లేటో (గ్రీకు భాషలో "విశాలమైన భుజములు కలవాడు" అని అర్థము) క్రీ.పూ. 427లో ఏథెన్స్ లోని ఒక భాగ్యవంతుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. గొప్ప గ్రీకు తత్త్వజ్ఞుల త్రయము (సోక్రటీసు, ప్లేటో, ఆరిస్టాటిల్) లో రెండవ వాడైన ప్లేటో, ఆరిస్టాటిల్ తో కలసి పాశ్చాత్య సంస్కృతికి పునాదులు నిర్మించాడు. సోక్రటీసుతో పరిచయం అయ్యాక అతని మేథానైశిత్యానికి ముగ్దుడై తత్వశాస్త్రం పట్ల ఆకర్షితుడయ్యాడు. ఇతర శిష్యులతో కలిసి సోక్రటీసు వెంట అతని తత్వ చర్చలు వింటూ ఏథెన్స్ వీధులలో తిరిగేవాడు. క్రీ.పూ. 399లో సోక్రటీసు మరణం తర్వాత అతని భావాలను ప్రపంచానికి చాటిచెప్పాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాడు.

దేశాటన[మార్చు]

ఏథెన్స్ లోని సోక్రటీసు వ్యతిరేక వాతావరణం కారణంగా మెగరా నగరంలోని యూక్లిడ్ ఇంటిలో ఆశ్రయం పొందాడు. తర్వాత సుమారు 12 సంవత్సరాలు ఇటలీ, సిసిలీ, ఈజిప్టు దేశాలలో పర్యటించి విజ్ఞానార్జన చేసాడు. ఆనాటి సుప్రసిద్ధ తాత్వికులను కలుసుకొని తత్వ రహస్యాలనూ, అయా దేశాల జీవన స్థితిగతులు, సంస్కృతి, వైజ్ఞానిక విశేషాలను తెలుసుకున్నాడు.

అకాడమీ[మార్చు]

ప్లేటోకి అకాడమస్ అనే ప్రాంతంలో విశాలమైన ఉద్యానవనం, పెద్ద ఇల్లు ఉండేవి. అక్కడ ఒక విద్యాలయాన్ని స్థాపించి ప్రధానంగా రాజకీయ శాస్త్రాన్ని, గణితం, తర్కం, ఖగోళాది శాస్త్రాలనూ బోధించేవాడు. దానికి ఆ స్థలం పేరుమీదుగా అకాడమీ అనే పేరు స్థిరపడిపోయింది. ప్లేటో తన అకాడమీలో స్త్రీలకు పురుషులతో సమాన స్థానాన్ని కల్పించాడు. అకాడమీ పేరు దేశదేశాలలో మారుమోగింది. దేశవిదేశాల రాజులు రాజ్యాంగ సమస్యలపై ప్లేటో సలహాలను కోరేవారు. ప్లేటో మరణం తర్వాత కూడా అకాడమీ మరో ఎనిమిదిన్నర శతాబ్దాలపాటు అవిచ్ఛిన్నంగా విరాజిల్లింది.

డైలాగ్స్[మార్చు]

సోక్రటీసు ను ప్రధాన పాత్రధారిగా చేసుకుని ప్లేటో చేసిన తత్వ రచన డైలాగ్స్. తనలోని మరియు సోక్రటీసులోని తాత్విక భావాలను ఈ గ్రంధంలో విపులీకరించాడు.

రిపబ్లిక్[మార్చు]

ప్లేటో గొప్ప భావుకుడు, స్వాప్నికుడు, ఆదర్శవాది. తన ఆదర్శాలను, భావాలను, స్వప్నాలను క్రోడీకరించి చేసిన మరొక అద్భుత రచన రిపబ్లిక్. ఈ గ్రంధంలో ఆదర్శ రాజ్యం ఎలా ఉండాలో, ఆదర్శ పాలకులు ఎలా ఉండాలో వివరంగా వర్ణించాడు.

మరణం[మార్చు]

క్రీ.పూ. 347లో ఒక స్నేహితుని ఇంటికి వివాహ విందుకు హాజరై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ శాశ్వతంగా కన్ను మూసాడు.

ఇవీ చూడండి[మార్చు]

పాద పీఠికలు[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

బయటి లింకులు[మార్చు]

Wikiquote-logo-en.svg
వికీవ్యాఖ్యలో ఈ విషయానికి సంబంధించిన వ్యాఖ్యలు చూడండి.
"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=ప్లేటో&oldid=820491" నుండి వెలికితీశారు