గరుడ ముక్కు

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
గరుడ ముక్కు
Martynia annua.jpg
గరుడ ముక్కు మొక్క చిత్రపటం.
శాస్త్రీయ వర్గీకరణ
రాజ్యం: ప్లాంటే
విభాగం: పుష్పించే మొక్కలు
తరగతి: ద్విదళ బీజాలు
కుటుంబం: మార్టీనియేసి
జాతి: మార్టీనియా
ప్రజాతి: ఎం. ఆన్యువా
ద్వినామీకరణం
మార్టీనియా ఆన్యువా
(లి.)
పర్యాయపదాలు

మార్టీనియా డయాండ్రా

గరుడ ముక్కు అనగా ఒక ఔషధ మొక్క. దీని విత్తనాలు గ్రద్ధ ముక్కు ఆకారంలో, కాండం రెండు చేతులు కలిసినట్లుగా ఉంటుంది. ఈ మొక్క శాస్త్రీయ నామం మార్టీనియా ఆన్యువా (Martynia Annua). దక్షిణ భారతదేశంలో ఉన్న ఎజెన్సీ నేలల్లో ఈ మొక్క ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. పంజాబీ, హిందీ భాషల్లో ఈ మొక్కను హతజోరి లేక హతజోడి అని అంటారు. సంస్కృతంలో ఈ మొక్కను కాకంగి, కకనస అనే పేర్లతో పిలుస్తారు.

ఉపయోగాలు[మార్చు]

కొక్కెం కలిగిన గరుడ ముక్కు పండ్లు.
Martynia annua

మొక్క ఆకుల రసం మూర్ఛ వ్యాధికి అద్భుతంగా ఉపయోగపడుతుంది. ఆకుల రసం నిద్రలేమికి, క్షయ, బొంగురు గొంతుకు, విషపురుగుల కాటుకు, గండమాలకు ఉపయోగపడుతుంది [1] [2] [3] 2. విత్తనాల నుంచి తీసిన నూనెను తెల్లజుట్టుకు, దురదలకు, చర్మవ్యాధులకు వాడవచ్చును.

ఇతర విషయాలు[మార్చు]

మధ్యప్రదేశ్ ఏజన్సీ ప్రాంతాల్లో గిరిజనులు ఈ మొక్క కాండాన్ని తాంత్రిక, వశీకరణ చర్యలకు వాడుదురు.

గద్దముక్కు చెట్టు. నాగార్జున సాగర్ వద్ద తీసిన చిత్రము

మూలాలు[మార్చు]

  1. http://www.apjtb.com/zz/Dec/1.pdf
  2. Phytochemical and Pharmacognostical studies of Martynia Annua plant - by Katare Vivekanand, Pathak A.K, Kori M.L, Chakraborty Bodhisattwa, Nandy Subhangkar
  3. ournal of Pharmacognosy and Phytochemistry - Vol. 1 No.6 2013, www.phytojournal.com, Page |135, Martynia annua, L.: A Review on Its Ethnobotany, Phytochemical and Pharmacological Profile, Ashwani K Dhingra, Bhawna Chopra, Sanjeev K Mittal

లంకెలు[మార్చు]