Jump to content

గిన్నికోడి

వికీపీడియా నుండి

గిన్నికోడి
Numida meleagris
Scientific classification
Kingdom:
Phylum:
Class:
Order:
Family:
Numididae

Genera
టెక్సాస్లోని ఒక గడ్డిబీడులో స్వేచ్ఛగా తిరుగుతున్న గినియాఫౌల్ మంద

గిన్నికోడి (ఆంగ్లం Guineafowl) ఒక రకమైన పక్షి జాతికి చెందినది. వీటిని అడవి పక్షులని కూడా అంటారు. మామూలు కోళ్ల వలెనే వీటిని కూడ రైతులు తమ ఇళ్ల వద్ద పెంచుకుంటారు. కోళ్ళ లాగే ఇవి కూడా గుడ్లు పెట్టి పిల్లలను పొదుగుతాయి. కాని అన్ని కోళ్ల కన్నా ఇవి కొంచెం ప్రత్యేకంగా వుంటాయి. అన్ని కోళ్ల లాగ వీనిని గూళ్లలోను, గంపల కింద పెట్టరు. ఇవి ఇళ్ల దగ్గర ఉన్న చెట్ల కొమ్మల మీద రాత్రులందు నివసిస్తాయి. వీటి అరుపు నెమలి అరుపు లాగ వుంటుంది. ఇవి వున్న ఇంటి లోకి పాములు రావు. వీటిని సీటి కోళ్లు లేదా సీమకోళ్లు అని కూడా అంటారు.

సెక్యూరిటీగా గిన్నికోళ్లు

[మార్చు]

గిన్నీకోడి ఇంట్లో ఉన్నా, తోటలో ఉన్నా మంచి సెక్యూరిటీ గార్డులాగా పనిచేస్తుంది. గిన్నీ కోడి ఒక రకమైన పక్షి జాతికి చెందినది. కోళ్ల లాగే రైతులు వీటిని ఇండ్ల వద్ద పెంచుకొంటారు. గిన్నె కోడి – ప్రకృతితో పోషణ, వ్యాధులకు రక్షణగా పనిచేస్తాయి. గిన్నికోళ్లు అరుపులకు పాములు కూడా భయపడి పారిపోతాయి. చిన్న చిన్న పురుగులను తింటాయి.

విపరీతమైన రోగ నిరోధక శక్తి కలిగిన గిన్నెకోడి పెంపకానికి తక్కువ సంరక్షణ అవసరం. ఆహారంలో ప్రోటీన్ అధికం. గ్రామీణ వ్యవసాయం కోసం ఉత్తమమైన రకం, వేగంగా పెరుగుతుంది, వీటి మాంసం రుచికరంగా వుంటుంది. గిన్నికోళ్లు సంవత్సరానికి వందకు పైగా గుడ్లు పెడతాయి. వీటికి ఎక్కువగా జబ్బులు కూడా రావు. గిన్నికోళ్లు పెంచడానికి పెద్దగా ఖర్చు ఏమీ కాదు. గిన్నికోడి బరువు సగటున ఒకటిన్నర కేజీ వుంటుంది.

ప్రవర్తన, పర్యావరణం

[మార్చు]

లభ్యమయ్యే జాతుల గిన్నికోళ్ళు సాధారణంగా ఏకపత్నీవ్రతులు (monogamous) — మగ ఆడ ఒకసారి జతకడితే జీవితాంతం ఒకే భాగస్వామితో ఉంటాయి లేదా ఒక భాగస్వామిని వదిలిపెట్టాకే మరొకరితో జతకట్టే సీరియల్ మోనోగమస్ స్వభావం కలిగి ఉంటాయి. [1] అయితే, హెల్మెటెడ్, కెన్యా క్రెస్టెడ్ (Kenya crested) గినియా ఫౌల్ జాతులలో అరుదుగా బహుపత్నీవ్రతం (polygamous) ప్రవర్తన కనిపించింది, ముఖ్యంగా బంధిత స్థితిలో (captivity) ఉన్నప్పుడు. అన్ని గినియా ఫౌల్స్ సామాజిక ప్రాణులు — ఇవి సాధారణంగా చిన్న గుంపుల్లో లేదా పెద్ద మందల్లో జీవిస్తాయి.

ఏకపత్నీవ్రతులే అయినప్పటికీ, గుట్టెరా, అజెలెస్ట్స్, అక్రిల్లియం వంటి జాతులు సామాజిక పోలీయాండ్రీ వైపు మొగ్గు చూపుతాయి — అంటే ఒక ఆడ పక్షి ఒకకంటే ఎక్కువ మగ పక్షులతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. ఇది ఇతర ప్రాచీన గెలిఫార్మ్ పక్షులు అయిన రౌల్ రౌల్, కాంగో పీకాక్ లలో కనిపించే లక్షణమే.

గినియా ఫౌల్స్ సాధారణంగా పశువుల వెనుకా, కోతుల గుంపుల కిందా తిరుగుతూ, ఎరువులోని పురుగులను, చెట్లపై నుంచి నేలమీద పడిన పదార్థాలను తింటూ జీవిస్తాయి. ఇవి టిక్‌లు, ఈగలు, మిడతలు, చెదలు, ఇతర కీటకాలను నియంత్రించడంలో ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తాయి. ఇవి చనిపోయిన జంతువుల దేహాల్లో లేదా ఎరువులో ఉండే పురుగులను కూడా తింటాయి.

అడవి గినియా ఫౌల్స్ బాగా ఎగరగలవు. వీటి ఛాతీ కండరాలు గాఢవర్ణంలో ఉంటాయి (ఎందుకంటే వీటి ఎగరడం ఏరోబిక్ మెటబాలిజం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది), అందువల్ల అవసరమైతే వీటికి దీర్ఘ దూరాలు ఎగరగల సామర్థ్యం ఉంటుంది. గడ్డి, పొదలలో జరిగే అగ్నిప్రమాదాలు వీటికి ఎప్పుడూ ముప్పుగా ఉంటాయి — అప్పుడు వీటి ఉత్తమ రక్షణ మార్గం ఎగరడం.

కొన్ని జాతులు, ముఖ్యంగా వల్చురైన్ గినియా ఫౌల్, ఎక్కువ కాలం నీరు తాగకపోయినా, ఆహారం ద్వారానే తేమను పొందగలవు. చిన్న పిల్లలను (కీట్స్ అని పిలుస్తారు) చల్లని వాతావరణం తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తుంది.

ఆడ గినియా పక్షులు మంచి తల్లులు కావు, కానీ అడవిలో మగ గినియా తరచుగా పిల్లలను వెచ్చగా ఉంచడం, ఆహారం కనుగొనడం వంటి పనుల్లో సహాయం చేస్తుంది. కొన్నిసార్లు ఒకకంటే ఎక్కువ మగ పక్షులు పిల్లల పెంపకంలో సహాయపడతాయి. సాధారణంగా గినియా ఆడ, మగ పక్షులు కలిసి మంచి తల్లిదండ్రులుగా వ్యవహరిస్తాయి. వేడి వాతావరణంలో మగ పక్షి రాత్రిపూట పిల్లలపై కూర్చోకపోవచ్చు, కానీ ఉష్ణోగ్రతలు గణనీయంగా తగ్గినప్పుడు పిల్లలను వెచ్చగా ఉంచుతుంది.

గినియా ఫౌల్స్‌ను చిన్న వయసులోనే చెక్క గూటిలో (coop) ఉండేలా శిక్షణ ఇవ్వవచ్చు. గుడ్ల నుండి బయటకు వచ్చిన తర్వాత (సుమారు మూడు వారాల వయసులో), వాటిని కనీసం మూడు రోజులు గూటిలో ఉంచితే అది వాటి “ఇల్లు” అని గుర్తుంచుకుంటాయి. గూటిలో నివసించే తల్లిదండ్రులు పెంచిన పిల్లలు కూడా, మూడు వారాల వయసులో సాయంత్రం గూటిలోకి వెళ్లడం నేర్చుకుంటాయి.

ఆడ, మగ పక్షులకు వేర్వేరు శబ్దాలు ఉంటాయి, వాటి ఆధారంగా లింగాన్ని గుర్తించవచ్చు. కోడిపక్షుల వలె కాకుండా, గినియా ఫౌల్స్‌కు ప్రతి ఆడ పక్షికి ఒక మగ పక్షి ఉండడం ఉత్తమం.

గినియా ఫౌల్స్ నక్కల (foxes) దాడులను నిరోధించడంలో సహాయపడతాయి. టిక్స్ ద్వారా వ్యాప్తి చెందే లైమ్ వ్యాధి (Lyme disease) నియంత్రణలో వీటి పాత్ర చాలా ముఖ్యమైందని, అందుకే చాలా మంది వీటిని పెంచుతారు — ఎందుకంటే ఇవి టిక్స్‌ను తింటాయి.

విస్తరణ, నివాస ప్రదేశం

[మార్చు]

గినియా ఫౌల్ జాతులు ఉప-సహారా ఆఫ్రికా అంతటా విస్తరించి ఉన్నాయి. కొన్ని జాతులు దాదాపు మొత్తం ప్రాంతంలో కనిపిస్తాయి, మరికొన్ని మాత్రం నిర్దిష్ట ప్రాంతాలకు పరిమితమై ఉంటాయి. ఉదాహరణకు, ప్లూమ్డ్ గినియా ఫౌల్ (plumed guinea fowl) పశ్చిమ-మధ్య ఆఫ్రికాలో, వల్చురైన్ గినియా ఫౌల్ (vulturine guinea fowl) ఈశాన్య ఆఫ్రికాలో కనిపిస్తాయి.

ఇవి సాధారణంగా సవానా లేదా అరుబయల ప్రాంతాలు వంటి అర్థ-తెరచిన ప్రాంతాల్లో నివసిస్తాయి. అయితే, బ్లాక్ గినియా ఫౌల్ (black guinea fowl) వంటి కొన్ని జాతులు ప్రధానంగా అడవుల్లో నివసిస్తాయి. కొన్నివి ఎత్తైన చెట్ల కొమ్మలపై కూడా నివాసం ఉంటాయి.

హెల్మెటెడ్ గినియా ఫౌల్ (helmeted guinea fowl) ను తూర్పు ఆఫ్రికా, దక్షిణ అమెరికా, వెస్ట్ ఇండీస్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, బ్రిటన్, భారతదేశం వంటి దేశాలకు పరిచయం చేశారు. ఈ దేశాలలో ఇది ఆహారపు పక్షిగానూ లేదా పెంపుడు జంతువు గానూ పెంచబడుతోంది.

మూలాలు

[మార్చు]
  1. (Madge and McGowan, p. 345–352)
[మార్చు]