తరగతి (జీవశాస్త్రం)
తరగతి (ఆంగ్లం: Class) అనేది జీవుల శాస్త్రీయ వర్గీకరణ (Taxonomy) పద్ధతిలో ఒక ముఖ్యమైన వర్గీకరణ స్థాయి. దీనిని వృక్షశాస్త్రంలో కొన్నిసార్లు 'విభాగం' అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. జీవశాస్త్ర వర్గీకరణ క్రమంలో ఇది వర్గము (Phylum) కు కింద, క్రమము (Order) కు పైన ఉంటుంది. అనగా, ఒకే విధమైన లక్షణాలు కలిగిన కొన్ని 'క్రమాల' సమూహాన్ని కలిపి ఒక 'తరగతి'గా వ్యవహరిస్తారు. అలాగే, ఒకే విధమైన లక్షణాలు కలిగిన కొన్ని తరగతులను కలిపి ఒక 'వర్గము'లో ఉంచుతారు.
వర్గీకరణ క్రమం
[మార్చు]సాధారణంగా జీవుల ప్రధాన వర్గీకరణ క్రమం (పై నుండి కిందకు) ఈ క్రింది విధంగా ఉంటుంది:
చరిత్ర
[మార్చు]'తరగతి' (Class) అనే వర్గీకరణ స్థాయిని మొట్టమొదటగా ఫ్రెంచ్ వృక్షశాస్త్రవేత్త జోసెఫ్ పిట్టన్ డి టూర్న్‌ఫోర్ట్ (Joseph Pitton de Tournefort) 1694లో వృక్షాల వర్గీకరణ కోసం పరిచయం చేశాడు. ఆ తర్వాత, 1753లో ప్రఖ్యాత జీవశాస్త్రవేత్త కరోలస్ లిన్నేయస్ (Carolus Linnaeus) తన సిస్టమా నేచురే (Systema Naturae) గ్రంథంలో జంతువులు, మొక్కలు, మరియు ఖనిజాలను వర్గీకరించడానికి ఈ పద్ధతిని ప్రామాణికంగా ఉపయోగించి ప్రాచుర్యం కల్పించాడు.
ముఖ్యమైన తరగతులు
[మార్చు]జంతు మరియు వృక్ష రాజ్యాలలో అనేకానేక తరగతులు ఉన్నాయి. వాటిలో మనకు బాగా తెలిసిన కొన్ని ముఖ్యమైన తరగతులు:
జంతువులు (Animalia)
[మార్చు]కార్డేటా (Chordata) వర్గంలో ఉండే ముఖ్యమైన తరగతులు:
- క్షీరదాలు (Mammalia): పాలిచ్చి పెంచే జంతువులు (ఉదా: మానవులు, ఆవులు, కుక్కలు).
- పక్షులు (Aves): రెక్కలు ఉండి, గుడ్లు పెట్టే ఉష్ణరక్త జీవులు (ఉదా: పావురం, నెమలి).
- సరీసృపాలు (Reptilia / Sauropsida): ప్రాకే జంతువులు (ఉదా: పాములు, బల్లులు, మొసళ్లు).
- ఉభయచరాలు (Amphibia): నేల మీద, నీటిలో జీవించగలిగేవి (ఉదా: కప్పలు).
- చేపలు (Pisces): నీటిలో జీవించేవి. (దీనిలో మృదులాస్థి చేపలు (Chondrichthyes), అస్థి చేపలు (Osteichthyes) అనే ప్రత్యేక తరగతులు ఉన్నాయి).
ఆర్థ్రోపోడా (Arthropoda) వర్గంలో:
- కీటకాలు (Insecta): ఆరు కాళ్ళు గల జీవులు (ఉదా: సీతాకోకచిలుకలు, చీమలు).
మొక్కలు (Plantae)
[మార్చు]యాంజియోస్పెర్మ్స్ (ఆవృతబీజాలు) వర్గంలో ప్రధానమైన తరగతులు:
- ఏకదళబీజాలు (Monocotyledonae): విత్తనంలో ఒకే బీజదళం ఉండే మొక్కలు (ఉదా: వరి, గోధుమ, కొబ్బరి).
- ద్విదళబీజాలు (Dicotyledonae): విత్తనంలో రెండు బీజదళాలు ఉండే మొక్కలు (ఉదా: చిక్కుడు, మామిడి, వేప).
ఉప-విభాగాలు
[మార్చు]ఆధునిక జీవశాస్త్రంలో వర్గీకరణను మరింత స్పష్టంగా చేయడానికి, 'తరగతి'ని మరికొన్ని ఉప-స్థాయిలుగా విభజించారు. అవి పైనుండి కిందకు:
- అధి తరగతి (Superclass): తరగతికి పైన ఉండే స్థాయి. (ఉదా: టెట్రాపోడా - నాలుగు కాళ్ళ జీవులు).
- తరగతి (Class): ప్రధాన స్థాయి. (ఉదా: మమ్మేలియా).
- ఉప తరగతి (Subclass): తరగతి కింద ఉండే స్థాయి.
- అవ తరగతి (Infraclass): ఉప తరగతికి కింద ఉండే స్థాయి.
మూలాలు
[మార్చు]- జంతుశాస్త్ర నిఘంటువు, తెలుగు అకాడమి, హైదరాబాదు.