Jump to content

థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్

వికీపీడియా నుండి
థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్
థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్

1915లో రూజ్‌వెల్ట్


26వ అమెరికా అధ్యక్షుడు
పదవీ కాలం
1901 సెప్టెంబరు 14 – 1909 మార్చి 4
ఉపరాష్ట్రపతి ఎవరూ లేరు
(1901–5)
చార్లెస్ వారెన్ ఫెయిర్ బ్యాంక్స్
(1905–9)
ముందు విలియం మెకన్లీ జూనియర్
తరువాత విలియం హోవార్డ్ టఫ్ట్

అమెరికా 25 వ ఉపాధ్యక్షుడు
పదవీ కాలం
1901 మార్చి 4 – 1901 సెప్టెంబరు 14
అధ్యక్షుడు విలియం మెకన్లీ జూనియర్
ముందు గ్యారెట్ హోబార్ట్
తరువాత చార్లెస్ వారెన్ ఫెయిర్ బ్యాంక్స్

న్యూయార్క్ గవర్నర్
పదవీ కాలం
1899, జనవరి 1 – 1900 డిసెంబరు 31
Lieutenant(s) తిమోతీ లెస్టర్ వుడ్రఫ్
ముందు ఫ్రాంక్ ఎస్. బ్లాక్
తరువాత బెంజమిన్ బార్కర్ ఒడెల్ జూనియర్

నేవీ అసిస్టెంట్ సెక్రటరీ
పదవీ కాలం
1897 ఏప్రిల్ 19 – 1898 మే 10
అధ్యక్షుడు విలియం మెకన్లీ జూనియర్
ముందు విలియం మెకడూ
తరువాత చార్లెస్ హెర్బర్ట్ అలెన్

వ్యక్తిగత వివరాలు

జననం (1858-10-27)1858 అక్టోబరు 27
న్యూయార్క్ నగరం, అమెరికా
మరణం 1919 జనవరి 6(1919-01-06) (వయసు: 60)
కూవ్ నెక్, న్యూయార్క్, అమెరికా
రాజకీయ పార్టీ రిపబ్లికన్ పార్టీ
ప్రోగ్రెసివ్ పార్టీ
తల్లిదండ్రులు థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ సీనియర్
మార్తా బుల్లోచ్ రూజ్‌వెల్ట్
జీవిత భాగస్వామి అలీస్ హాథవే లీ
(m. 1880–84; ఆమె మరణం)
ఈడీత్ కెర్మిట్ క్యారో
(m. 1886–1919; అతని మరణం)
సంతానం
  • అలీస్ లీ రూజ్వెల్ట్
  • థియోడర్ రూజ్వెల్ట్ 3
  • కెర్మిట్ రూజ్వెల్ట్
  • ఎథెల్ క్యారో రూజ్వెల్ట్
  • ఆర్చిబాల్డ్ బుల్లోచ్ రూజ్వెల్ట్
  • క్వెంటిన్ రూజ్వెల్ట్
పూర్వ విద్యార్థి హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం
కొలంబియా లా స్కూల్
వృత్తి
  • రాజకీయ నాయకుడు
  • రచయిత
  • చరిత్రకారుడు
  • అన్వేషకుడు
  • వక్త
మతం డచ్ రిఫార్మ్
సంతకం థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్'s signature
పురస్కారాలు నోబెల్‌ శాంతి బహుమతి (1906)
మెడల్ ఆఫ్ హానర్ (మరణానంతరం; 2001)

థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ జూనియర్ (అక్టోబరు 27, 1858జనవరి 6, 1919) అమెరికా రాజకీయ నాయకుడు, రచయిత, చరిత్రకారుడు, సైనికుడు, అన్వేషకుడు, వక్త. ఈయన్నే టెడ్డీ రూజ్వెల్టు లేదా టి.ఆర్ అని కూడా పిలుస్తారు. 1901 నుంచి 1909 వరకు అమెరికా 26 వ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. అధ్యక్షుడు కాక మునుపు 1899 నుంచి 1900 దాకా33వ న్యూయార్కు గవర్నరుగానూ, 1901 మార్చి నుంచి సెప్టెంబరు దాకా అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. 20వ శతాబ్దం మొదట్లో రిపబ్లికను పార్టీలో ప్రధానమైన నాయకుడిగా ఎదిగి యాంటి ట్రస్టు పాలసీలను ముందుకు తీసుకువెళ్ళడంలో ప్రోగ్రెసివు ఎరా పాలసీలను సమర్ధించడంలో ముఖ్య భూమిక వహించాడు. మౌంటు రష్ మోర్ ప్రాంతంలో జార్జి వాషింగ్టన్, థామస్ జెఫర్సన్, అబ్రహాం లింకన్ లతో పాటు ఈయన ముఖచిత్రం చెక్కబడి ఉంది.

రూజ్వెల్టు చిన్నతనంలో ఉబ్బసం వ్యాధితో బాధపడ్డాడు. కానీ తన జీవనశైలిలో కఠినమైన మార్పులు చేసుకోవడం ద్వారా తన ఆరోగ్య సమస్యలను అధిగమించాడు. అలాగే తన యవ్వనంలో సహజ పద్ధతులలో ఉబ్బసం నుండి బయటపడ్డాడు. ఆయన తన ఉత్సాహభరితమైన వ్యక్తిత్వాన్ని, విస్తారమైన అభిరుచులను కలిగిన వాడు. ఆయన ఇంటి దగ్గరే ఉండి చదువుకున్నాడు. ఆయన పుస్తకం ది నావలు వార్ ఆఫ్ 1812 (1882 ప్రచురణ) ఒక నిపుణుడైన చరిత్రకారుడిగా, మంచి రచయితగా ఆయనకు గుర్తింపు తెచ్చింది. రాజకీయాలలోకి ప్రవేశించిన తరువాత న్యూయార్కు రాష్ట్ర శాసనసభలో రిపబ్లికన్ల సంస్కరణ వర్గానికి నాయకుడు అయ్యాడు. ఆయన భార్య, ఆయన తల్లి ఇద్దరూ వెంటవెంటనే మరణించారు. డకోటాలోని పశువుల గడ్డిబీడును తరచుగా చూసివస్తూండేవాడు. అధ్యక్షుడు విలియం మెకిన్లీ ఆధ్వర్యంలో నేవీ అసిస్టెంటు సెక్రటరీగా పనిచేశాడు. కాని స్పానిషు-అమెరికను యుద్ధంలో రఫ్ రైడర్స్కు నాయకత్వం వహించడానికి ఆయన ఆ పదవికి రాజీనామా చేసి ఒక యుద్ధ వీరుడిగా మారాడు. 1898 లో న్యూయార్కు గవర్నరు‌గా ఎన్నికయ్యాడు. వైసు ప్రెసిడెంటు గారెటు హోబర్టు 1899 లో మరణించిన తరువాత న్యూయార్కు రాష్ట్ర పార్టీ నాయకత్వం 1900 ఎన్నికలలో రూజ్వెల్టును తన సహచరుడిగా అంగీకరించమని మెకిన్లీని ఒప్పించింది. రూజ్వెల్టు బాగా ప్రచారం చేశాడు. మెకిన్లీ-రూజ్వెల్టు జట్టు శాంతి, శ్రేయస్సు, పరిరక్షణ వేదిక ఆధారంగా ఘన విజయం సాధించింది.

1901 మార్చిలో రూజ్వెల్టు వైస్ ప్రెసిడెంటు‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. సెప్టెంబరులో మెకిన్లీ హత్యకు గురైన తరువాత 42 సంవత్సరాల వయస్సులో అధ్యక్ష పదవిని చేపట్టాడు. ఆయన యునైటెడు స్టేట్సు అధ్యక్షుడైన అతి పిన్న వయస్కుడు. రూజ్వెల్టు ప్రగతిశీల ఉద్యమానికి నాయకుడు. ఆయన తన "స్క్వేరు డీలు" దేశీయ విధానాలకు నాయకత్వం వహించాడు. సగటు పౌరులకు నిష్పక్షపాతంతో కూడిన పాలన, ట్రస్టులను విచ్ఛిన్నం చేయడం, రైల్‌రోడ్ల నియంత్రణ, స్వచ్ఛమైన ఆహారం, ఔషధాలను వాగ్దానం చేశాడు. ఆయన ప్రకృతిపరిరక్షణకు అధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చాడు. దేశం సహజ వనరులను పరిరక్షించడానికి ఉద్దేశించిన అనేక కొత్త జాతీయ ఉద్యానవనాలు, అడవులు, స్మారక చిహ్నాలను స్థాపించాడు. విదేశాంగ విధానంలో భాగంగా, మధ్య అమెరికా మీద దృష్టి పెట్టి పనామా కాలువ నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాడు. నావికాదళాన్ని విస్తరించాడు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా యునైటెడు స్టేట్సు నావికా శక్తిని ప్రదర్శించడానికి గ్రేటు వైట్ ఫ్లీటు‌ను ప్రపంచ పర్యటనకు పంపాడు. రస్సో-జపనీస్ యుద్ధం ముగియడం కోసం ఆయన చేసిన విజయవంతమైన ప్రయత్నాలు 1906 నోబెల్ శాంతి బహుమతిని తెచ్చిపెట్టింది. ఆయన వివాదాస్పద సుంకం, డబ్బు సమస్యలను నివారించాడు. రూజ్వెల్టు 1904 లో పూర్తి కాలానికి ఎన్నికయ్యాడు. ప్రగతిశీల విధానాలను ప్రోత్సహించడం కొనసాగించాడు. వీటిలో చాలా వరకు కాంగ్రెసు‌లో ఆమోదించబడ్డాయి. 1908 అధ్యక్ష ఎన్నికలలో ఆయన తరువాత ఆయన సన్నిహితుడు విలియం హోవార్డ్ టాఫ్ట్ విజయవంతంగా వచ్చాడు.

రూజ్వెల్టు, టాఫ్టు సాంప్రదాయ వాదంతో విసుగు చెంది 1912 రిపబ్లికను అధ్యక్షుడి నామినేషను‌ను గెలుచుకోవడానికి ఆలస్యంగా ప్రయత్నించాడు కానీ అందులో విఫలమై బయటకు వెళ్ళిపోయి "బుల్ మూసు" అనే పార్టీని స్థాపించాడు. ఇది విస్తృత ప్రగతిశీల సంస్కరణలకు పిలుపునిచ్చింది. 1912 ఎన్నికలలో పోటీ పడ్డాడు. కానీ ఓట్ల చీలిక వలన డెమొక్రాటికు నామినీ వుడ్రో విల్సన్ ఎన్నికలలో విజయం సాధించడానికి దోహదం చేసింది. ఓటమి తరువాత, రూజ్వెల్టు అమెజాను బేసిను‌కు రెండు సంవత్సరాల యాత్రకు నాయకత్వం వహించాడు. అక్కడ ఆయన ఉష్ణమండల వ్యాధితో దాదాపు మరణించినంత పనైంది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో విల్సను దేశాన్ని జర్మనీతో యుద్ధానికి దూరంగా ఉంచాడని విమర్శించాడు. స్వచ్ఛంద సేవకులను ఫ్రాన్సు‌కు నడిపించాలన్న తన ప్రతిపాదన తిరస్కరించబడింది. ఆయన 1920 లో మళ్ళీ అధ్యక్ష పదవికి పోటీ చేయాలని భావించాడు. కాని ఆయన ఆరోగ్యం క్షీణించి 1919 లో మరణించాడు. చరిత్రకారులు, రాజకీయ శాస్త్రవేత్తల ఆయనను ఐదుగురు ఉత్తమ అధ్యక్షులలో ఒకరిగా భావిస్తారు.[1]

ప్రారంభ జీవితం

[మార్చు]

థియోడరు రూజ్వెల్టు జూనియరు 1858 అక్టోబరు 27న మాన్హాటను లోని 28 ఈస్టు 20వ స్ట్రీటులో జన్మించాడు.[2] ఆయన తల్లిదండ్రులు మార్తా స్టీవర్టు బుల్లోచు, వ్యాపారవేత్త థియోడరు రూజ్వెల్టు. సీనియరు ఆయనకు అన్నా (బామీ అని పిలుస్తారు) అనే అక్క, ఇలియటు అనే తమ్ముడు, కొరిను అనే చెల్లెలు ఉన్నారు.[3]

రూజ్వెల్టు యవ్వనంలో ఆయన ఆస్తమా దాడుల ద్వారా ఆరోగ్యం క్షీణించడం, బలహీనపరిచింది. ఇది ఆయనను ఆయన తల్లిదండ్రులను భయపెట్టింది. వైద్యుల దగ్గర దీనికి చికిత్స లేదు.[4] అయినప్పటికీ ఆయన తుంటరితనం, శక్తివంతుడు, జిజ్ఞాస గలవాడు.[5] ఏడు సమవత్సరాల వయసులో ఆయన మాక్కెట్టులో చనిపోయిన సీలును చూసినప్పుడు జంతుశాస్త్రం పట్ల ఆయన జీవితకాల ఆసక్తి ప్రారంభమైంది; సీల్ తలను పొందిన తర్వాత, రూజ్వెల్టు ఆయన బంధువులు "రూజ్వెల్టు మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురల్ హిస్టరీ"ని స్థాపించారు. టాక్సిడెర్మీ మూలాధారాలను నేర్చుకున్న ఆయన తన తాత్కాలిక మ్యూజియంను తాను చంపిన లేదా పట్టుకున్న జంతువులతో నింపాడు. తొమ్మిది సంవత్సరాల వయస్సులో ఆయన "ది నేచురల్ హిస్టరీ ఆఫ్ ఇన్‌సెక్ట్స్" అనే పత్రంలో తన పరిశీలనలను నమోదు చేశాడు.[6]

రూజ్వెల్టు వయసు 11

1869 - 1870లో ఐరోపా పర్యటనలు, 1872లో ఈజిప్టుతో సహా కుటుంబ పర్యటనలు ఆయన విశ్వవ్యాప్త దృక్పథాన్ని రూపొందించాయి.[7] 1869లో ఆల్ప్సులో తన కుటుంబంతో హైకింగు చేసిన రూజ్వెల్టు ఆస్తమాను తగ్గించడానికి, తన ఉత్సాహాన్ని పెంచడానికి శారీరక శ్రమ ప్రయోజనాలను కనుగొన్నాడు.[8] రూజ్వెల్టు భారీ వ్యాయామ నియమాన్ని ప్రారంభించాడు. క్యాంపింగు ట్రిపు‌కు వెళ్లే దారిలో పెద్ద అబ్బాయిలు ఆయన మీద దాడి చేసిన తర్వాత ఆయనకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి ఒక బాక్సింగు కోచ్ దొరికాడు.[9][10]

విద్య

[మార్చు]

రూజ్వెల్టు ఇంటి నుంచే చదువుకున్నాడు. జీవిత చరిత్ర రచయిత హెచ్.డబల్యూ బ్రాండ్సు ఇలా వ్రాశాడు. "వివిధ రంగాల...జ్ఞానం అసమాన కవరేజు... అత్యంత స్పష్టమైన లోపం."[11] ఆయన భౌగోళిక శాస్త్రంలో దృఢంగా ఉన్నాడు. చరిత్ర, జీవశాస్త్రం, ఫ్రెంచు, జర్మనీ భాషలలో తెలివైనవాడు; అయితే, ఆయన గణితం, శాస్త్రీయ భాషలలో ఇబ్బంది పడ్డాడు.

1876 సెప్టెంబరులో ఆయనను హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రవేశించాడు. ఆయనను తండ్రి ఆయనకు, "ముందు నీ నీతిని జాగ్రత్తగా చూసుకో తరువాత నీ ఆరోగ్యాన్ని, చివరకు నీ చదువులను జాగ్రత్తగా చూసుకో" అని ఆదేశించాడు.[12] 1878లో ఆయన తండ్రి ఆకస్మిక మరణం రూజ్వెల్టు ‌ను కుదిపేసింది.[13] ఆయనలో $60,000 (2024 నాటికి $ 2.72 మిలియన్ల డాలర్లకు సమానం) వారసత్వంగా పొందాడు. దానితో ఆయన తన జీవితాంతం హాయిగా జీవించగలడు.[14]

హార్వర్డు విశ్వవిద్యాలయంలో అండర్ గ్రాడ్యుయేటు‌గా థియోడరు రూజ్వెల్టు సిర్కా 1877

ఆయన తండ్రి, ఒక భక్తుడైన ప్రెస్బిటేరియను, కుటుంబాన్ని క్రమం తప్పకుండా ప్రార్థనలలో నడిపించాడు. హార్వర్డు‌లో ఉన్నప్పుడు కేంబ్రిడ్జు, మసాచుసెట్సులోని క్రైస్టు చర్చిలో మూడు సంవత్సరాలకు పైగా సండే స్కూలు‌ను బోధించడం ద్వారా యువకుడైన థియోడరు ఆయనను అనుకరించాడు. క్రైస్టు చర్చిలో ఎపిస్కోపలు‌ మంత్రిగా బోధన కొనసాగించడానికి తాను ఎపిస్కోపాలియను చేయాలని పట్టుబట్టినప్పుడు రూజ్వెల్టు దానిని తిరస్కరించాడు. కేంబ్రిడ్జు‌లోని ఒక పేద విభాగంలో మిషను తరగతిని బోధించడం ప్రారంభించాడు.[15]

రూజ్వెల్టు సైన్సు, ఫిలాసఫీ, వాక్చాతుర్య కోర్సులలో బాగా రాణించాడు కానీ లాటిను, గ్రీకు భాషలలో ఇబ్బంది పడ్డాడు. ఆయన జీవశాస్త్రాన్ని తీవ్రంగా అధ్యయనం చేశాడు. అప్పటికే ఒక నిష్ణాతుడైన ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త, ప్రచురించబడిన పక్షి శాస్త్రవేత్త. ఆయన దాదాపుగా ఫోటోగ్రాఫికు జ్ఞాపకశక్తితో అద్భుతంగా చదివాడు.[16] రూజ్వెల్టు రోయింగు, బాక్సింగులో పాల్గొన్నాడు, ఆల్ఫా డెల్టా మీద సాహిత్య సంఘం, డెల్టా కప్పా ఎప్సిలాను సోదరభావం, ప్రతిష్ఠాత్మక పోర్సెలియను క్లబ్బులో సభ్యుడు. 1880లో రూజ్వెల్టు ఫై బీటా కప్పా (177లో 22వ) ఎ.బి. మాగ్నా కం లాడుతో పట్టభద్రుడయ్యాడు. హెన్రీ ఎఫ్. ప్రింగిలు ఇలా వ్రాశాడు:

రూజ్వెల్టు, తన కళాశాల కెరీరు‌ను విశ్లేషించడానికి, తాను పొందిన ప్రయోజనాలను తూకం వేయడానికి ప్రయత్నిస్తూ, హార్వర్డు నుండి తాను చాలా తక్కువ పొందానని భావించాడు. అనేక విషయాల అధికారిక చికిత్స, కఠినత్వం, వాటికవే ముఖ్యమైనవి, కానీ అవి ఏదో ఒకవిధంగా మొత్తంతో ఎప్పుడూ అనుసంధానించబడని సూక్ష్మ విషయాల మీద శ్రద్ధ చూపడం వల్ల ఆయన నిరాశకు గురయ్యాడు.[17]

రూజ్వెల్టు తన సహజ శాస్త్రాలను అధ్యయనం చేయాలనే ప్రణాళికను వదులుకుని కొలంబియా లా స్కూలులో చేరి న్యూయార్కు‌లోని తన కుటుంబం నివసించే ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు. రూజ్వెల్టు సమర్థుడైన విద్యార్థి అయినప్పటికీ ఆయన చట్టం అహేతుకంగా ఉందని భావించాడు.[18] రాజకీయాల్లోకి రావాలని నిశ్చయించుకుని, రూజ్వెల్టు న్యూయార్కు‌లోని 21వ జిల్లా రిపబ్లికను అసోసియేషను ప్రధాన కార్యాలయం అయిన మోర్టను హాలు‌లో సమావేశాలకు హాజరు కావడం ప్రారంభించాడు. రూజ్వెల్టు తండ్రి రిపబ్లికన్ పార్టీలో ప్రముఖ సభ్యుడిగా ఉన్నప్పటికీ రూజ్వెల్టు తన తరగతికి చెందిన వ్యక్తికి అసాధారణ కెరీరు ఎంపిక చేసుకున్నాడు. ఎందుకంటే రూజ్వెల్టు సహచరులలో ఎక్కువ మంది రాజకీయాలలో ఎక్కువగా పాల్గొనడం మానేశారు. రూజ్వెల్టు స్థానిక రిపబ్లికను పార్టీలో మిత్రులను కనుగొన్నాడు. సెనేటరు రోస్కో కాంక్లింగు రాజకీయ యంత్రంతో ముడిపడి ఉన్న రిపబ్లికను రాష్ట్ర అసెంబ్లీ సభ్యుడిని ఓడించాడు. ఎన్నికల విజయం తర్వాత రూజ్వెల్టు లా స్కూలు నుండి తప్పుకున్నాడు. తరువాత ఇలా అన్నాడు "నేను పాలక వర్గంలో ఒకరిగా ఉండాలని అనుకున్నాను."[18]

నావికా చరిత్ర - వ్యూహం

[మార్చు]

హార్వర్డు‌లో ఉన్నప్పుడు రూజ్వెల్టు 1812 యుద్ధంలో యునైటెడు స్టేట్సు నేవీ పోషించిన పాత్ర గురించి క్రమబద్ధమైన అధ్యయనాన్ని ప్రారంభించాడు.[19][20] చివరికి ఆయన 1882లో ది నావలు వార్ ఆఫ్ 1812ను ప్రచురించాడు. ఈ పుస్తకంలో బ్రిటిషు, అమెరికను నాయకత్వం ఓడ-నుండి-ఓడ స్థాయి వరకు పోలికలు ఉన్నాయి. దాని పాండిత్యం, శైలికి ఇది ప్రశంసలు అందుకుంది. యుద్ధం ప్రామాణిక అధ్యయనంగా మిగిలిపోయింది.[21]

1890లో ది ఇన్‌ఫ్లుయెన్సు ఆఫ్ సీ పవరు అపాను హిస్టరీ ప్రచురణతో ఆల్ఫ్రెడు థాయరు మహాను యూరోపియను నాయకులచే ప్రపంచంలోని అత్యుత్తమ నావికా సిద్ధాంతకర్తగా ప్రశంసించబడ్డాడు. గణనీయమైన నావికా శక్తి ఉన్న దేశాలు మాత్రమే చరిత్రను ప్రభావితం చేయగలవు, మహాసముద్రాల మీద ఆధిపత్యం చెలాయించగలవు, పూర్తి స్థాయిలో దౌత్యం చేయగలవు, వారి సరిహద్దులను రక్షించుకోగలవని మహాను ఒక భావనను ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చాడు.[22][23] రూజ్వెల్టు నావికా ఆలోచనలు మహాన్ పుస్తకం నుండి ఉద్భవించాయని నమ్ముతారు. కానీ నావికా చరిత్రకారుడు నికోలసు డాన్బీ రూజ్వెల్టు ఆలోచనలు మహాను పుస్తకం కంటే ముందే ఉన్నాయని భావించారు.[24]

మొదటి వివాహం - వితంతువు

[మార్చు]

1880లో రూజ్వెల్టు సామాజికవేత్త ఆలిసు హాత్వే లీను వివాహం చేసుకున్నాడు.[25] వారి కుమార్తె ఆలిసు లీ రూజ్వెల్టు 1884 ఫిబ్రవరి 12న జన్మించింది. రెండు రోజుల తర్వాత రూజ్వెల్టు తల్లి మార్తా టైఫాయిడు జ్వరంతో మరణించిన రోజే, కొత్త తల్లి (రూజ్వెల్టు భార్య) నిర్ధారణ కాని మూత్రపిండ వైఫల్యంతో మరణించింది. తన డైరీలో, రూజ్వెల్టు పేజీలో పెద్ద "X" అని రాశాడు. తరువాత "నా జీవితం నుండి వెలుగు ఆరిపోయింది". కలత చెందిన రూజ్వెల్టు, పాప ఆలిసు‌ను తన సోదరి బామీ సంరక్షణలో వదిలి దుఃఖిస్తున్నప్పుడు; ఆలిసు మూడు సంవత్సరాల వయసులో ఆయన ఆమె సంరక్షణ బాధ్యతలు స్వీకరించాడు.[26]

తన భార్య, తల్లి మరణానంతరం రూజ్వెల్టు తన పని మీద దృష్టి సారించాడు. ముఖ్యంగా న్యూయార్కు నగర ప్రభుత్వం అవినీతి మీద శాసనసభ దర్యాప్తును తిరిగి శక్తివంతం చేసాడు. ఇది మేయరు కార్యాలయంలో అధికారాన్ని కేంద్రీకరించాలని ప్రతిపాదించే బిల్లు నుండి ఉద్భవించింది.[27] తన జీవితాంతం ఆయన తన భార్య ఆలిసు గురించి చాలా అరుదుగా మాట్లాడాడు. తన ఆత్మకథలో ఆమె గురించి వ్రాయలేదు.[28]

తొలి రాజకీయ జీవితం

[మార్చు]

రాష్ట్ర అసెంబ్లీ సభ్యుడు

[మార్చు]
1884లో న్యూయార్కు రాష్ట్ర అసెంబ్లీ సభ్యుడిగా రూజ్‌వెల్ట్

1881లో రూజ్వెల్టు న్యూయార్కు రాష్ట్ర అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యారు. 21వ జిల్లాకి ప్రాతినిధ్యం వహించారు. ఆ తర్వాత న్యూయార్కు కౌంటీలోని అప్పరు ఈస్టు సైడ్ "సిల్క్ స్టాకింగు డిస్ట్రిక్టు" మీద దృష్టి సారించారు. ఆయన 1882, 1883, 1884 శాసనసభ సమావేశాలలో పనిచేశారు. ఆయన వెంటనే తనదైన ముద్ర వేయడం ప్రారంభించాడు: తన పన్నులను తగ్గించుకోవడానికి ఫైనాన్షియరు జే గౌల్డు చేసిన అవినీతి ప్రయత్నాన్ని ఆయన అడ్డుకున్నాడు. రూజ్వెల్టు గౌల్డు, న్యాయమూర్తి థియోడరు వెస్టు‌బ్రూకు కుట్రను బహిర్గతం చేశాడు. న్యాయమూర్తిని అభిశంసించాలనే లక్ష్యంతో దర్యాప్తు కోసం విజయవంతంగా వాదించాడు. దర్యాప్తు కమిటీ అభిశంసనను తిరస్కరించినప్పటికీ రూజ్వెల్టు అల్బానీలో అవినీతిని బయటపెట్టాడు. న్యూయార్కు ప్రచురణలలో ఉన్నత, సానుకూల ప్రొఫైలు‌ను పొందాడు.[29]

రూజ్వెల్టు అవినీతి వ్యతిరేక ప్రయత్నాలు 1882 తిరిగి ఎన్నికలలో గెలవడానికి ఆయనకు సహాయపడ్డాయి. రూజ్వెల్టు జిల్లాలో డెమొక్రాటికు గవర్నరు అభ్యర్థి గ్రోవర్ క్లీవ్‌ల్యాండ్ గెలిచాడు. ఈ విజయం మరింత ఆకట్టుకుంది.[30] అధ్యక్షుడు జేమ్స్ గార్ఫీల్డ్ హత్య తర్వాత రిపబ్లికను పార్టీలోని కాంక్లింగు స్టాల్వార్టు వర్గం గందరగోళంలో పడటంతో, రూజ్వెల్టు రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో పార్టీ నాయకుడిగా ఎన్నికలలో గెలిచాడు. పౌర సేవా సంస్కరణ బిల్లు ఆమోదం పొందడానికి ఆయన గవర్నరు క్లీవ్‌ల్యాండు‌తో పొత్తు పెట్టుకున్నారు.[31] రూజ్వెల్టు తిరిగి ఎన్నికల్లో గెలిచి స్పీకరు పదవిని కోరాడు. కానీ టైటసు షీర్డు ఆ పదవిని పొందాడు.[32][33] రూజ్వెల్టు నగరాల వ్యవహారాల కమిటీకి ఛైర్మను‌గా పనిచేశారు. ఈ సమయంలో ఆయన ఏ ఇతర శాసనసభ్యుడి కంటే ఎక్కువ బిల్లులు రాశారు.[34]

1884 అధ్యక్ష ఎన్నిక

[మార్చు]

అనేక మంది అధ్యక్ష అభ్యర్థులు ఉన్న సమయంలో రూజ్వెల్టు వెర్మోంటు‌కు చెందిన సెనేటరు జార్జ్ ఎఫ్. ఎడ్మండ్సుకు మద్దతు ఇచ్చారు. రాష్ట్ర రిపబ్లికను పార్టీ ప్రస్తుత అధ్యక్షుడు చెస్టర్ ఎ. ఆర్థర్ను ఇష్టపడింది. ఆయన పెండిల్టను సివిలు సర్వీసు రిఫార్ము యాక్టును ఆమోదించడంలో ప్రసిద్ధి చెందారు. రాష్ట్ర సమావేశంలో మాన్హట్టను ప్రతినిధులను ప్రభావితం చేయడంలో రూజ్వెల్టు విజయం సాధించారు. ఆ తర్వాత ఆయన సమావేశాన్ని తన ఆధీనంలోకి తీసుకుని రాత్రంతా బేరసారాలు చేస్తూ ఆర్థరు, జేమ్సు జి. బ్లెయిను మద్దతుదారులను ఓడించారు; తత్ఫలితంగా ఆయన తన రాష్ట్రంలో కీలక రాజకీయ నాయకుడిగా జాతీయ ఖ్యాతిని పొందారు.[35]

రూజ్వెల్టు చికాగోలో జరిగిన 1884 రిపబ్లికను జాతీయ సమావేశంకు హాజరయ్యారు. అక్కడ ఎడ్మండ్సు మద్దతుదారుడు ఆఫ్రికను అమెరికను జాన్ ఆర్. లించును తాత్కాలిక అధ్యక్షుడిగా నామినేటు చేయాలని ప్రతినిధులను ఒప్పించే ప్రసంగం చేశారు. రూజ్వెల్టు బ్లెయిను‌కు వ్యతిరేకంగా ముగ్‌వంపు సంస్కర్తలతో కలిసి పోరాడారు. అయితే, బ్లెయిను ఆర్థరు, ఎడ్మండ్సు ప్రతినిధుల నుండి మద్దతు పొందాడు. నామినేషను‌ను గెలుచుకున్నాడు. తన కెరీర్‌లో కీలకమైన సమయంలో రూజ్వెల్టు బ్లెయిను నుండి తప్పుకోవాలనే తోటి ముగ్‌వంపు‌ల డిమాండు‌ను ప్రతిఘటించాడు. "తాత్కాలిక ఛైర్మను పదవికి బ్లెయిను నామినీని ఓడించడానికి మేము ఒక కలయికను ఏర్పాటు చేయడంలో విజయం సాధించాము. శక్తి వివిధ వర్గాలను తీసుకురావడానికి ఉమ్మడి శత్రువును ఓడించడానికి దీనికి నైపుణ్యం, ధైర్యం అవసరం."[36] పదివేల మంది ప్రేక్షకుల ముందు మాట్లాడటానికి ఆహ్వానం అందడంతో ఆయన ఆకట్టుకున్నాడు, అప్పటి వరకు ఆయన ప్రసంగించిన అతిపెద్ద జనసమూహం ఇదే.

జాతీయ రాజకీయాలను రుచి చూసిన తర్వాత రూజ్వెల్టు రాష్ట్ర స్థాయిలో న్యాయవాదం పట్ల తక్కువ ఆకాంక్షను కలిగి ఉన్నాడు; ఆయన లిటిల్ మిస్సౌరీ నదిలోని తన కొత్త "చిమ్నీ బుట్టే రాంచ్"కి పదవీ విరమణ చేశాడు.[37] సాధారణ ఎన్నికల్లో డెమోక్రటికు నామినీ అయిన క్లీవ్‌ల్యాండు‌కు మద్దతు ఇవ్వడంలో ఇతర ముగ్‌వంపు‌లతో చేరడానికి రూజ్వెల్టు నిరాకరించాడు. బ్లెయిను నామినేషను గెలిచిన తర్వాత రూజ్వెల్టు నిర్లక్ష్యంగా "ఏ మంచి డెమోక్రాటు‌కైనా హృదయపూర్వక మద్దతు" ఇస్తానని చెప్పాడు. ఆ వాగ్దానం "ప్రచురణ కోసం" ఉద్దేశించబడలేదు అని చెబుతూ ఆయన దానికి దూరంగా ఉన్నారు.[38] బ్లెయిను‌కు మద్దతు ఇస్తారా అని ఒక విలేకరి అడిగినప్పుడు రూజ్వెల్టు "నేను సమాధానం చెప్పడానికి నిరాకరిస్తున్నాను" అని బదులిచ్చారు.[39] చివరికి పార్టీలో తన పాత్రను కొనసాగించడానికి బ్లెయిను‌కు మద్దతు ఇవ్వాలని గ్రహించి ఒక పత్రికా ప్రకటనలో అలా చేశారు.[40] అనేక మంది సంస్కర్తల మద్దతును కోల్పోయి, తన భార్య, తల్లి మరణాల నుండి ఇంకా కుంగిపోయిన రూజ్వెల్టు రాజకీయాల నుండి విరమించుకోవాలని నిర్ణయించుకుని ఉత్తర డకోటాకి వెళ్లాడు.[41]

డకోటాలో పశువుల పెంపకందారుడు

[మార్చు]
1885లో బాడ్లాండ్సు వేటగాడిగా రూజ్‌వెల్ట్

రూజ్వెల్టు మొదటిసారిగా 1883లో బైసన్ను వేటాడేందుకు డకోటా టెరిటరీను సందర్శించాడు. పాశ్చాత్య జీవనశైలి పశువుల వ్యాపారం వృద్ధి చెందడంతో రూజ్వెల్టు సంపన్న పశువుల పెంపకందారుడిగా మారాలనే ఆశతో $14,00 డాలర్లు (2024 నాటికి $ 400,000 డాలర్లకు సమానం) పెట్టుబడి పెట్టాడు. చాలా సంవత్సరాలు, ఆయన న్యూయార్కు‌లోని తన ఇంటికి, డకోటాలోని రాంచు‌కు మధ్య ప్రయాణించాడు.[42]

1884 యునైటెడు స్టేట్సు అధ్యక్ష ఎన్నికల తర్వాత రూజ్వెల్టు ఎల్‌ఖార్ను రాంచును నిర్మించాడు. మెడోరా, నార్త్ డకోటా బూంటౌను‌కు ఉత్తరాన 35 mi (56 km). రూజ్వెల్టు లిటిల్ మిస్సౌరీ ఒడ్డున పాశ్చాత్య శైలిలో స్వారీ చేయడం, తాడు మీద స్వారీ చేయడం, వేటాడటం నేర్చుకున్నాడు. ఒక కౌబాయ్, "మితవాద దాతలు మెచ్చుకునే బక్కపలమైన, పాలు, నీటి నైతికతలలో కొన్ని మాత్రమే కలిగి ఉంటాడని; కానీ ఆయన చాలా ఎక్కువ స్థాయిలో, ఒక దేశానికి అమూల్యమైన కఠినమైన, పురుష లక్షణాలను కలిగి ఉన్నాడు" అని ఆయన చెప్పాడు.[43][44] ఆయన జాతీయ పత్రికలకు సరిహద్దు జీవితం గురించి రాశాడు, హంటింగు ట్రిప్సు ఆఫ్ ఎ రాంచ్మాను, రాంచు లైఫు అండ్ ది హంటింగు-ట్రైలు, ది వైల్డర్నెసు హంటరు అనే పుస్తకాలను ప్రచురించాడు.[45]

అతిగా మేయడం, ఇతర ఉమ్మడి ఆందోళనల సమస్యలను పరిష్కరించడానికి పశువుల పెంపకందారులను నిర్వహించడానికి రూజ్వెల్టు విజయవంతంగా నాయకత్వం వహించాడు, దీని ఫలితంగా లిటిల్ మిస్సౌరీ స్టాక్‌మెన్స్ అసోసియేషను ఏర్పడింది. ఆయన బూన్, క్రోకెటు క్లబ్బును స్థాపించాడు. దీని ప్రాథమిక లక్ష్యం పెద్ద జంతువులను, వాటి ఆవాసాలను పరిరక్షించడం.[46] 1886లో రూజ్వెల్టు బిల్లింగ్సు కౌంటీ, నార్తు డకోటాలో డిప్యూటీ షెరీఫుగా పనిచేశాడు. ఆయన పశువుల పెంపకందారులు ముగ్గురు పడవల దొంగలను వేటాడారు.[47]

1886–1887 శీతాకాలం తీవ్రమైనది ఆయన మందను, ఆయన $80,000 పెట్టుబడిలో సగానికి పైగా తుడిచిపెట్టింది ( 2024 నాటికి $ 2.44 మిలియన్ల డాలర్లకు సమానం ).[48][49] ఆయన తన పశువుల పెంపకం జీవితాన్ని ముగించి న్యూయార్కు‌కు తిరిగి వచ్చాడు. అక్కడ ఆయన పనికిరాని వ్యక్తి అనే నష్టపరిచే ముద్ర నుండి తప్పించుకున్నాడు..[50]

రెండవ వివాహం

[మార్చు]
రూజ్‌వెల్ట్, అతని కుటుంబం సభ్యులు. ఎడమ నుండి కుడికి: ఎథెల్, కెర్మిటు, క్వెంటిను, ఎడితు, 3వ థియోడరు (టెడ్), థియోడరు, ఆర్కిబాల్డు, ఆలిసు, నికోలసు లాంగ్వర్తు

1886 డిసెంబరు 2న రూజ్వెల్టు తన బాల్య స్నేహితురాలక్న ఎడితు కెర్మిటు కారోను ఇంగ్లాండు‌లోని లండన్లోని సెయింటు జార్జి, హనోవరు స్క్వేరులో వివాహం చేసుకున్నాడు.[51][52] తన మొదటి భార్య మరణించిన వెంటనే తన రెండవ వివాహం జరిగిందని ఆయన తన సోదరీమణుల నుండి ప్రతిఘటనను ఎదుర్కొన్నాడని రూజ్వెల్టు తీవ్రంగా కలత చెందాడు.[53] ఆ జంటకు ఐదుగురు పిల్లలు ఉన్నారు: 3వ థియోడరు "టెడ్" 1887లో, కెర్మిటు 1889లో, ఎథెలు 1891లో, ఆర్కిబాల్డు 1894లో, క్వెంటిను 1897లో. తన మొదటి భార్య కుమార్తె ఆలిసును కూడా పెంచారు. రూజ్వెల్టు మొదటి భార్య కుమార్తె ఆలిస్, ఆమె తరచుగా తన సవతి తల్లితో గొడవపడేది.[54]

ప్రజా జీవితంలోకి తిరిగి రావడం

[మార్చు]

రూజ్వెల్టు న్యూయార్కు‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత రిపబ్లికను నాయకులు 1886 ఎన్నికలో న్యూయార్కు నగర మేయరు పదవికి పోటీ చేయమని ఆయనను సంప్రదించారు.[55] యునైటెడు లేబరు పార్టీ అభ్యర్థి హెన్రీ జార్జి, డెమొక్రాటు అబ్రం హెవిటు మీద పెద్దగా ఆశలు లేకపోయినా రూజ్వెల్టు నామినేషను‌ను అంగీకరించారు. రూజ్వెల్టు తీవ్రంగా ప్రచారం చేశాడు కానీ హెవిటు 41%తో గెలిచాడు. జార్జు రాడికలు విధానాలకు భయపడిన అనేక మంది రిపబ్లికన్ల ఓట్లను పొందాడు. జార్జి 31% ఓట్లతో నిలవగా, రూజ్వెల్టు 27% ఓట్లతో మూడవ స్థానంలో నిలిచాడు.[56][57] తన రాజకీయ జీవితం ఎప్పటికీ కోలుకోలేదనే భయంతో రూజ్వెల్టు ది విన్నింగు ఆఫ్ ది వెస్టు రాయడం మొదలుపెట్టాడు. అమెరికన్ల పశ్చిమ దిశ కదలికలను ట్రాకు చేశాడు; ఇది గొప్ప విజయాన్ని సాధించి అనుకూలమైన సమీక్షలను సంపాదించింది. మొదటి ముద్రణ నుండి అన్ని కాపీలు అమ్ముడయ్యాయి.[58]

సివిలు సర్వీసు కమిషను

[మార్చు]

1888 రిపబ్లికను నేషనలు కన్వెన్షనులో బెంజమిన్ హారిసన్ ఊహించని విధంగా బ్లెయిను‌ను అధ్యక్ష నామినేషను కోసం ఓడించిన తర్వాత రూజ్వెల్టు హారిసను‌కు మద్దతుగా మిడ్వెస్టు‌లో స్టంపు ప్రసంగాలు ఇచ్చారు.[59] హెన్రీ కాబోటు లాడ్జి పట్టుబట్టడంతో అధ్యక్షుడు హారిసన్ రూజ్వెల్టు‌ను యునైటెడు స్టేట్సు సివిలు సర్వీసు కమిషనుకు నియమించారు. అక్కడ ఆయన 1895 వరకు పనిచేశాడు.[60] ఆయన పూర్వీకులలో చాలామంది కార్యాలయాన్ని సంప్రదించారు. అయితే సినెక్యూరు[61] రూజ్వెల్టు స్పాయిల్సు‌మెను‌తో పోరాడాడు. పౌర సేవా చట్టాలను అమలు చేయాలని డిమాండు చేశాడు.[62] ది సన్ రూజ్వెల్టు‌ను "అణచివేయలేని, యుద్ధోన్మాది, ఉత్సాహవంతుడు"గా అభివర్ణించింది.[63] రూజ్వెల్టు పోస్టు‌మాస్టరు జనరలు జాన్ వానమాకరుతో గొడవ పడ్డాడు. ఆయన హారిసన్ మద్దతుదారులకు పోషక పదవులను అప్పగించాడు. రూజ్వెల్టు అనేక మంది పోస్టలు ఉద్యోగులను బలవంతంగా బయటకు పంపడానికి చేసిన ప్రయత్నం హారిసను‌ను రాజకీయంగా దెబ్బతీసింది.[64] 1892 అధ్యక్ష ఎన్నికలలో హారిసను తిరిగి ఎన్నికకు రూజ్వెల్టు మద్దతు ఇచ్చినప్పటికీ విజేత గ్రోవర్ క్లీవ్‌ల్యాండ్ తిరిగి నియమితులయ్యారు. ఆయన.[65] రూజ్వెల్టు సన్నిహితుడు, జీవిత చరిత్ర రచయిత, జోసెఫు బక్లిను బిషప్పు, దోపిడీ వ్యవస్థ మీద ఆయన చేసిన దాడిని ఇలా వర్ణించాడు:

ఆండ్రూ జాక్సన్ వేసిన పునాది మీద నిర్మించినప్పటి నుండి కదలకుండా ఉన్న ఇప్పటివరకు అజేయమైన కోట, పాడు రాజకీయాల కోట, ఈ సాహసోపేతమైన, అణచివేయలేని యువకుడి దాడులకు గురై కుప్పకూలిపోతోంది... (తోటి రిపబ్లికను పార్టీ) అధ్యక్షుడు (హారిసన్) భావాలు ఏమైనా కావచ్చు—ఆయన రూజ్వెల్టు‌ను నియమించినప్పుడు ఆయన చైనా దుకాణంలో నిజంగా ఎద్దు అని నిరూపించుకుంటాడని ఆయనకు తెలియదనడంలో సందేహం లేదు—ఆయన ఆయనను తొలగించడానికి నిరాకరించాడు. ఆయన పదవీకాలం ముగిసే వరకు ఆయన అండగా నిలిచాడు.[66]

న్యూయార్కు నగర పోలీసు కమిషనరు

[మార్చు]

1894లో సంస్కరణ రిపబ్లికన్లు న్యూయార్కు మేయరు పదవికి పోటీ చేయమని రూజ్వెల్టు‌ను సంప్రదించారు; వాషింగ్టను సామాజిక వర్గం నుండి తొలగించబడటానికి ఆయన భార్య వ్యతిరేకత కారణంగా ఆయన నిరాకరించాడు. త్వరలోనే, నిద్రాణమైన రాజకీయ జీవితాన్ని తిరిగి ప్రారంభించే అవకాశాన్ని తాను కోల్పోయానని ఆయన గ్రహించాడు. ఆయన డకోటాసు‌కు తిరిగి వెళ్ళాడు; ఎడితు ఈ నిర్ణయంలో తన పాత్రకు చింతిస్తూ, పునరావృతం కాదని ప్రతిజ్ఞ చేసింది. [67]

విలియం లాఫాయెటు స్ట్రాంగు 1894 మేయరు ఎన్నికలలో గెలిచి రూజ్వెల్టు‌కు న్యూయార్కు నగర పోలీసు కమిషనరుల బోర్డులో స్థానం కల్పించారు.[59][68] రూజ్వెల్టు కమిషనర్ల అధ్యక్షుడయ్యాడు. పోలీసుదళాన్ని సమూలంగా సంస్కరించాడు: ఆయన తుపాకీలు, శారీరక పరీక్షలను క్రమం తప్పకుండా తనిఖీ చేశాడు. రాజకీయ అనుబంధం కంటే వారి శారీరక, మానసిక అర్హతల ఆధారంగా నియామకాలను నియమించాడు. మెరిటోరియసు సర్వీసు మెడల్సు స్థాపించాడు. అవినీతిపరులైన పోలీసు హాస్టళ్లను మూసివేసాడు. స్టేషను హౌసు‌లలో టెలిఫోను‌లను ఏర్పాటు చేశాడు.[69]

1894లో రూజ్వెల్టు ఈవినింగు సన్ జర్నలిస్టు అయిన జాకబు రియిసును కలిశాడు. ఆయన హౌ ది అదర్ హాఫ్ లైవ్సు వంటి పుస్తకాలతో నగర వలసదారుల భయంకరమైన పరిస్థితులకు న్యూయార్కు వాసుల కళ్ళు తెరుస్తున్నాడు. తన పుస్తకం రూజ్వెల్టు‌ను ఎలా ప్రభావితం చేసిందో రియిసు వివరించాడు:

రూజ్వెల్టు [నా] పుస్తకాన్ని చదివినప్పుడు,ఆయన వచ్చాడు...ఆయన సహాయం చేసినంతగా ఎవరూ సహాయం చేయలేదు. రెండు సంవత్సరాలు మేము (న్యూయార్కు నగరం నేరాలతో నిండిన) మల్బరీ స్ట్రీటులో సోదరులంగా ఉన్నాం. ఆయన వెళ్ళినప్పుడు నేను దాని స్వర్ణయుగాన్ని చూశాను... మనమందరం కనుగొన్నట్లుగా, థియోడరు రూజ్వెల్టు నడిపించే చోట చాలా తక్కువ సౌలభ్యం ఉంది. చట్టాన్ని ఉల్లంఘించిన వ్యక్తి దానిని కనుగొన్నాడు. ఆయన "వారందరూ చేసినట్లుగానే రాజకీయాల్లోకి దిగుతాడు" అని ఎగతాళిగా ఊహించాడు. ఆయనను గౌరవించేలా జీవించాడు. అయినప్పటికీ ఆయన ఆయన మీద ప్రమాణం చేశాడు. వారందరిలో ఒకడిగా లాగడం కంటే బలమైనవాడు... అదే యుగాన్ని స్వర్ణంగా మార్చింది. మొదటిసారిగా ఒక నైతిక ఉద్దేశ్యం వీధిలోకి వచ్చింది. దాని వెలుగులో ప్రతిదీ రూపాంతరం చెందింది.[70]

రూజ్వెల్టు రాత్రిపూట, తెల్లవారుజామున అధికారుల బీట్సులో నడిచి, వారు విధులలో ఉన్నారని నిర్ధారించుకోవడం అలవాటు చేసుకున్నాడు.[71] న్యూయార్కు ఆదివారం ముగింపు చట్టాన్ని ఏకరీతిలో అమలు చేయడానికి ఆయన సమష్టి ప్రయత్నం చేశాడు; దీనిలో ఆయన టాం ప్లాటు టమ్మనీ హాలులను వ్యతిరేకించాడు—పోలీసు కమిషను ఉనికిలో లేకుండా చట్టబద్ధం చేయబడుతుందని ఆయనకు తెలియజేయబడింది. ఆయన అణచివేతలు నిరసనలకు దారితీశాయి. ఒక పెద్ద ప్రదర్శనకు ఆహ్వానించబడినప్పుడు ఆయన దానిని అంగీకరించడమే కాకుండా తన మీద జరిగిన అవమానాలు, విమర్శలను చూసి ఆనందించి తన సద్భావనను సంపాదించాడు.[72] రూజ్వెల్టు తన పార్టీతో విడిపోకుండా వాయిదా వేయడానికి ఎంచుకున్నాడు.[73] న్యూయార్కు రాష్ట్ర గవర్నరు‌గా ఆయన తరువాత పోలీసు కమిషను స్థానంలో ఒక పోలీసు కమిషనరు స్థానంలో ఒక చట్టం మీద సంతకం చేశాడు. .[74]

జాతీయ వ్యక్తిగా ఆవిర్భావం

[మార్చు]

నావికాదళ సహాయ కార్యదర్శి

[మార్చు]
1898 మే 1న మనీలా బే యుద్ధంలో స్పానిషు నౌకాదళాన్ని నాశనం చేస్తున్న ఆసియాటికు స్క్వాడ్రను

1896 అధ్యక్ష ఎన్నికలలో రూజ్వెల్టు రిపబ్లికను నామినేషను కోసం థామసు బ్రాకెటు రీడ్‌కు మద్దతు ఇచ్చాడు. కానీ విలియం మెకిన్లీ నామినేషను‌ను గెలుచుకుని సాధారణ ఎన్నికల్లో విలియం జెన్నింగ్సు బ్రయానును ఓడించాడు.[75] రూజ్వెల్టు బ్రయాను ఉచిత వెండి వేదికను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాడు. బ్రయాను అనుచరులలో చాలా మందిని ప్రమాదకరమైన మతోన్మాదులుగా భావించాడు. ఆయన మెకిన్లీ తరపున ప్రచార ప్రసంగాలు చేశారు.[76] సెనేటరు హెన్రీ కాబోటు లాడ్జు కోరిక మేరకు, అధ్యక్షుడు మెకిన్లీ 1897లో రూజ్వెల్టు‌ను నేవీ సహాయ కార్యదర్శిగా నియమించారు.[77] నేవీ కార్యదర్శి జాన్ డి. లాంగు అనారోగ్యంతో ఉండి అనేక ప్రధాన నిర్ణయాలను రూజ్వెల్టు‌కు వదిలివేశారు. ఆల్ఫ్రెడు థాయరు మహాను ప్రభావంతో రూజ్వెల్టు నావికా బలాన్ని పెంచుకోవాలని, ముఖ్యంగా యుద్ధనౌకల నిర్మాణం కోసం పిలుపునిచ్చాడు.[78] రూజ్వెల్టు పసిఫికు, కరేబియన్లకు సంబంధించిన తన జాతీయ భద్రతా అభిప్రాయాలను మెకిన్లీ మీద ఒత్తిడి చేయడం ప్రారంభించాడు, స్పెయిన్‌ను క్యూబా నుండి బహిష్కరించాలని దృఢంగా ఉన్నాడు.[79] 1897 చివరలో నేవీ ప్లానర్లలో ఒకరికి ఆయన తన ప్రాధాన్యతలను వివరించారు:

నేను స్పెయిన్‌తో యుద్ధాన్ని రెండు దృక్కోణాల నుండి చూస్తాను: మొదటిది, క్యూబన్ల తరపున జోక్యం చేసుకోవడంలో మానవత్వం, స్వార్థం రెండింటి ఆధారంగా సలహా ఇవ్వడం, అమెరికాను యూరోపియను ఆధిపత్యం నుండి పూర్తిగా విముక్తి చేయడానికి మరో అడుగు వేయడం; రెండవది, మన ప్రజలకు ఆలోచించడానికి ఏదైనా ఇవ్వడం ద్వారా వారికి కలిగిన ప్రయోజనం భౌతిక లాభం కాదు, ముఖ్యంగా నేవీ, ఆర్మీ రెండింటినీ వాస్తవ ఆచరణలో ప్రయత్నించడం ద్వారా మన సైనిక దళాలు పొందిన ప్రయోజనం.[80]

1898 ఫిబ్రవరి 15న, ఆర్మర్డు క్రూయిజరు యుఎస్‌ఎస్‌ మైనే ఎసిఆర్-1|6 “హవానా, క్యూబా” నౌకాశ్రయంలో పేలిపోయి వందలాది మంది సిబ్బంది మరణించారు. రూజ్వెల్టు, అనేక మంది ఇతర అమెరికన్లు పేలుడుకు స్పెయిన్‌ను నిందించగా మెకిన్లీ దౌత్యపరమైన పరిష్కారాన్ని కోరింది.[81] లాంగు లేదా మెకిన్లీ ఆమోదం లేకుండా రూజ్వెల్టు యుద్ధానికి సిద్ధం కావాలని అనేక నావికా నౌకలకు ఆదేశాలు పంపాడు.[81][82] రూజ్వెల్టు మద్దతుతో ఆసియాటికు స్క్వాడ్రనుకు నాయకత్వం వహించడానికి అపాయింట్మెంటు పొందిన జార్జి డ్యూయీ, తరువాత మనీలా బే యుద్ధంలో తన విజయాన్ని రూజ్వెల్టు ఆదేశాలకే ఆపాదించాడు.[83] శాంతియుత పరిష్కారం మీద ఆశను వదులుకున్న తర్వాత మెకిన్లీ స్పెయిన్ ‌మీద యుద్ధం (స్పానిషు-అమెరికను యుద్ధం) ప్రకటించమని కాంగ్రెసు‌ను కోరాడు.[84]

క్యూబాలో యుద్ధం

[మార్చు]
1898లో కల్నల్ రూజ్‌వెల్ట్

1898లో స్పానిషు–అమెరికను యుద్ధం ప్రారంభంతో రూజ్వెల్టు నేవీ అసిస్టెంటు సెక్రటరీ పదవికి రాజీనామా చేశారు. ఆర్మీ కల్నలు లియోనార్డు వుడుతో కలిసి, ఆయన మొదటి యుఎస్ వాలంటీరు కావల్రీ రెజిమెంటును స్థాపించాడు.[85] ఆయన భార్య, అనేక మంది స్నేహితులు రూజ్వెల్టు‌ను వాషింగ్టను‌లోనే ఉండమని వేడుకున్నారు. కానీ రూజ్వెల్టు యుద్ధం చూడాలని దృఢంగా నిశ్చయించుకున్నారు. వార్తాపత్రికలు కొత్త రెజిమెంటు ఏర్పాటు గురించి నివేదించినప్పుడు రూజ్వెల్టు, వుడు దరఖాస్తులతో నిండిపోయారు.[86] పత్రికలు "రఫ్ రైడర్సు" అని పిలుస్తారు. ఇది యుద్ధ సమయంలో మాత్రమే చురుకుగా ఉన్న అనేక తాత్కాలిక యూనిట్లలో ఒకటి.[87]

రెజిమెంట్ శాన్ ఆంటోనియో, టెక్సాస్లో అనేక వారాల పాటు శిక్షణ పొందింది; తన ఆత్మకథలో, రూజ్వెల్టు న్యూయార్కు నేషనలు గార్డుతో తనకున్న అనుభవం ప్రాథమిక సైనిక నైపుణ్యాలను వెంటనే బోధించడం ప్రారంభించిందని రాశారు.[88] ఐవీ లీగు సైన్యంలోని సైనికులు, అథ్లెట్లు, సరిహద్దు సైనికులు, యునైటెడు స్టేట్సు‌లోని స్థానిక అమెరికన్లు, వేటగాళ్ళు, మైనర్లు, మాజీ సైనికులు, వర్తకులు, షెరీఫు‌లు రెజిమెంటు‌ను వైవిధ్యంగా వర్ణించారు. రఫ్ రైడర్లు మాజీ కాన్ఫెడరేటు జనరలు జోసెఫు వీలరు నేతృత్వంలోని అశ్వికదళ విభాగంలో భాగం. రూజ్వెల్టు, ఆయన సైనికులు 1898 జూన్ 23న క్యూబాలోని డైక్విరిలో అడుగుపెట్టి, సిబోనీకి కవాతు చేశారు. వీలరు రఫ్ రైడర్లను బీచ్ నుండి పైకి ఒక శిఖరం వెంట వాయవ్య దిశలో సమాంతర రహదారి మీద పంపాడు. రూజ్వెల్టు రెజిమెంటు‌కు నాయకత్వం వహించాడు; లాస్ గ్వాసిమాసు యుద్ధం అని పిలువబడే ఘర్షణలో రఫ్ రైడర్లు స్పానిషు దళాలను ఎదుర్కొన్నప్పుడు ఆయనకు యుద్ధంలో మొదటి అనుభవం ఉంది. వారు స్పానిషు ప్రతిఘటనను ఎదుర్కొని పోరాడారు. రెగ్యులర్లతో కలిసి, స్పెయిను దేశస్థులను వారి స్థానాలను విడిచిపెట్టమని బలవంతం చేశారు.[89]

జూలై 1898లో స్పానిషు-అమెరికను యుద్ధం సమయంలో క్యూబాలో కెటిలు హిలును స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత కల్నల్ రూజ్‌వెల్ట్ రఫ్ రైడర్సు 3వ వాలంటీర్సు, 10వ కావల్రీ రెజిమెంటు సభ్యులతో కలిసి

జూలై 1న రూజ్వెల్టు నాయకత్వంలో రెగ్యులర్లతో కలిసి జరిగిన దాడిలో రఫ్ రైడర్సు కెటిలు హిలు, శాన్ జువాన్ హిలు‌ మీద దాడులకు ప్రసిద్ధి చెందారు. కెటిలు హిలు పైకి ముందంజలో ఉన్న రైఫిలు పిటు‌ల మధ్య ముందుకు వెనుకకు ప్రయాణించేటప్పుడు. రూజ్వెల్టు గుర్రం మీద ఉన్న ఏకైక సైనికుడుగా ఆదేశాలు లేనప్పటికీ ఆయన ఈ దాడిని ప్రోత్సహించాడు. ఆయన గుర్రం ముళ్ల తీగలో చిక్కుకున్నందున ఆయన కెటిలు హిలు చివరి భాగం పైకి నడవవలసి వచ్చింది. ఈ దాడులను శాన్ జువాను హైట్సు యుద్ధంగా పిలుస్తారు. ఈ విజయాలు 200 మంది మృతి చెందగా 1,000 మంది గాయపడ్డారు. [90]

ఆగస్టులో రూజ్వెల్టు, ఇతర అధికారులు సైనికులను ఇంటికి తిరిగి ఇవ్వాలని డిమాండు చేశారు. రూజ్వెల్టు శాన్ జువాను హైట్సు‌ను "నా జీవితంలో గొప్ప రోజు"గా గుర్తుచేసుకున్నాడు. పౌర జీవితానికి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత రూజ్వెల్టు "కల్నలు రూజ్వెల్టు " లేదా "ది కల్నలు" అని పిలవబడటానికి ఇష్టపడ్డాడు; "టెడ్డీ" ప్రజలలో బాగా ప్రాచుర్యం పొందాడు. అయినప్పటికీ రూజ్వెల్టు మారుపేరును బహిరంగంగా తృణీకరించాడు.[91]

న్యూయార్కు గవర్నరు

[మార్చు]

రూజ్వెల్టు తిరిగి వచ్చిన కొద్దికాలానికే న్యూయార్కు మెషిను బాసు థామసు సి. ప్లాటు లెఫ్టినెంటు అయిన రిపబ్లికను కాంగ్రెసు సభ్యుడు లెముయేలు ఇ. క్విగ్, రూజ్వెల్టు‌ను 1898 గవర్నరు ఎన్నికల్లో పోటీ చేయమని కోరారు. ప్లాటు మెషిను నుండి రాజకీయంగా అభివృద్ధి చెందుతూ రూజ్వెల్టు అధికారంలోకి రావడం ప్లాటు ఆచరణాత్మక నిర్ణయాల ద్వారా గుర్తించబడింది. ఆయన రూజ్వెల్టు‌ను ఇష్టపడలేదు. రూజ్వెల్టు పదవిలో తన ప్రయోజనాలను వ్యతిరేకిస్తాడని ప్లాటు భయపడ్డాడు. రూజ్వెల్టు‌ను జాతీయ రాజకీయాలలో ముందంజలో ఉంచడానికి ఇష్టపడలేదు. కానీ ప్రస్తుత రిపబ్లికను గవర్నరు ఫ్రాంకు ఎస్. బ్లాక్ ప్రజాదరణ లేకపోవడం వల్ల బలమైన అభ్యర్థి అవసరం. రూజ్వెల్టు నామినీగా మారడానికి, పదవిలోకి వచ్చిన తర్వాత రిపబ్లికను స్థాపనతో "యుద్ధం" చేయకుండా ఉండటానికి అంగీకరించాడు. రూజ్వెల్టు రిపబ్లికను కాకసు‌లో బ్లాకు‌ను ఓడించాడు. సాధారణ ఎన్నికలలో బాగా గౌరవించబడిన న్యాయమూర్తి అయిన డెమొక్రాటు అగస్టసు వాన్ వికు‌ను ఎదుర్కొన్నాడు.[92] రూజ్వెల్టు తన యుద్ధ రికార్డు మీద ప్రచారం చేసి కేవలం 1% తేడాతో గెలిచాడు.[93]

గవర్నరు‌గా రూజ్వెల్టు తన అధ్యక్ష పదవిలో విలువైనదిగా నిరూపించబడిన ఆర్థిక సమస్యలు, రాజకీయ పద్ధతుల గురించి నేర్చుకున్నాడు. ట్రస్టులు, గుత్తాధిపత్యాలు, కార్మిక సంబంధాలు, పరిరక్షణ సమస్యలను ఆయన అధ్యయనం చేశారు.రూజ్వెల్టు కార్యక్రమం "తటస్థ రాష్ట్రం ద్వారా చతురస్రాకార ఒప్పందం అనే భావన మీద దృఢంగా ఆధారపడి ఉంది" అని జి. వాలెసు చెస్మను వాదించారు. స్క్వేరు డీలు నియమాలు "ప్రజా వ్యవహారాలలో నిజాయితీ, ప్రత్యేక హక్కులు, బాధ్యతలను సమానంగా పంచుకోవడం, పార్టీ, స్థానిక ఆందోళనలను రాష్ట్ర ప్రయోజనాలకు లోబడి ఉంచడం అవసరం".[94]

రోజుకు రెండుసార్లు ప్రెసు కాన్ఫరెన్సు‌లు నిర్వహించడం ద్వారా—ఒక ఆవిష్కరణ—రూజ్వెల్టు తన మధ్యతరగతి స్థావరంతో అనుసంధానించబడి ఉన్నాడు.[95] రూజ్వెల్టు ఫోర్డు ఫ్రాంచైజు-టాక్సు బిల్లును విజయవంతంగా ముందుకు తెచ్చాడు. ఇది రాష్ట్రం మంజూరు చేసిన. కార్పొరేషన్లచే ‌నియంత్రించబడే పబ్లికు ఫ్రాంచైజీల మీద పన్ను విధించింది. "రాష్ట్రం నుండి తన అధికారాలను పొందిన కార్పొరేషను అది అనుభవిస్తున్న ప్రత్యేకాధికారాలకు ప్రతిఫలంగా దాని ఆదాయంలో న్యాయమైన శాతాన్ని రాష్ట్రానికి చెల్లించాలి" అని ప్రకటించింది.[96] ఇది బ్రయాను సోషలిజానికి చేరువవుతుందనే ప్లాటు ఆందోళనలను ఆయన తిరస్కరించారు. అది లేకుండా న్యూయార్కు ఓటర్లు కోపంగా ఉండి స్ట్రీటు‌కారు లైన్లు, ఇతర ఫ్రాంచైజీల ప్రజా యాజమాన్యాన్ని స్వీకరించవచ్చని వివరించారు.[97]

విధాన రూపకల్పన స్థానాలకు నియామకాలు చేసే అధికారం గవర్నరు‌కు కీలక పాత్ర. ప్రధాన నియామకాల మీద తనను సంప్రదించాలని ప్లాటు పట్టుబట్టారు; రూజ్వెల్టు దానికి కట్టుబడి ఉన్నట్లు కనిపించాడు. కానీ తర్వాత తన సొంత నిర్ణయాలు తీసుకున్నాడు. ప్లాటు ఆమోదంతో రూజ్వెల్టు ఇంత మంది ఉన్నత స్థాయి వ్యక్తులను నియమించగలిగాడని చరిత్రకారులు ఆశ్చర్యపోతున్నారు. సంస్కరణలను సాధించడంలో ప్లాటు సహాయం కూడా ఆయన కోరాడు. ఉదాహరణకు 1899 వసంతకాలంలో సివిలు సర్వీసు రిఫార్ము అసోసియేషను కార్యదర్శి "ఇంతకు ముందు అమెరికాలో పొందుపరచబడిన ఏ సివిలు సర్వీసు శాసనం కంటే ఉన్నతమైనది" అని పిలిచిన సివిలు సర్వీసు బిల్లుకు ఓటు వేయమని ప్లాటు రాష్ట్ర సెనేటర్లను ఒత్తిడి చేసినప్పుడు.[98]

గవర్నరు‌గా, రూజ్వెల్టు తన అధ్యక్ష పదవిని రూపొందించే సూత్రాలను అభివృద్ధి చేశారని చెస్మాను వాదించారు. ముఖ్యంగా పెద్ద సంస్థల ప్రజా బాధ్యత మీద పట్టుదల ట్రస్టులకు మొదటి పరిష్కారంగా ప్రచారం, రైలు‌రోడ్డు రేట్ల నియంత్రణ, మూలధనం, శ్రమ సంఘర్షణకు మధ్యవర్తిత్వం, సహజ వనరుల పరిరక్షణ, పేదల రక్షణ.[94] రూజ్వెల్టు పెద్ద కార్పొరేషన్ల మితిమీరిన చర్యలు, రాడికలు ఉద్యమాలకు వ్యతిరేకంగా తనను తాను నిలబెట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు.[99]

అత్యధిక జనాభా కలిగిన రాష్ట్రానికి చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివు‌గా, రూజ్వెల్టు‌ను సంభావ్య అధ్యక్ష అభ్యర్థిగా విస్తృతంగా పరిగణించారు. మద్దతుదారులు విలియం అల్లెను వైటు ఆయనను పోటీ చేయమని ప్రోత్సహించాడు.[100] 1900లో నామినేషను కోసం మెకిన్లీని సవాలు చేయడంలో రూజ్వెల్టు‌కు ఆసక్తి లేదు. ఆయనను కోరుకున్న సెక్రటరీ ఆఫ్ వార్‌ పదవిని తిరస్కరించాడు. ఆయన పదవీకాలం కొనసాగుతున్న కొద్దీ రూజ్వెల్టు 1904 ఎన్నికలలో పోటీ చేయాలని అనుకున్నాడు. కానీ 1900లో గవర్నరు‌గా తిరిగి ఎన్నిక కావాలా వద్దా అనే దాని మీద అనిశ్చితంగా ఉన్నాడు.[101]

వైస్ ప్రెసిడెన్సీ (1901)

[మార్చు]

1899 నవంబరులో ఉపాధ్యక్షుడు గారెటు హోబర్టు మరణించడంతో 1900 రిపబ్లికను జాతీయ టిక్కెట్టు‌లో ఖాళీ స్థలాన్ని వదిలివేశారు. హెన్రీ కాబోటు లాడ్జు, ఇతరులు 1900లో ఉపాధ్యక్ష పదవికి పోటీ చేయాలని ఆయనను కోరినప్పటికీ రూజ్వెల్టు నామినేషను‌ను అంగీకరించబోనని బహిరంగ ప్రకటన విడుదల చేశారు.[102] రూజ్వెల్టు‌ను గవర్నరుగా తొలగించాలనే ఆత్రుతతో ప్లాటు రూజ్వెల్టు నామినేషను‌కు అనుకూలంగా వార్తాపత్రిక ప్రచారాన్ని ప్రారంభించాడు.[103] రూజ్వెల్టు 1900 రిపబ్లికను జాతీయ సమావేశంకు రాష్ట్ర ప్రతినిధిగా హాజరై ప్లాట్‌తో బేరం కుదుర్చుకున్నారు: సమావేశం ఆయనకు నామినేషను ఇస్తే రూజ్వెల్టు అంగీకరిస్తాడు కానీ లేకపోతే గవర్నరు‌గా మరొక పదవీకాలం పనిచేస్తాడు. రూజ్వెల్టు నామినేషను ప్రచారానికి నాయకత్వం వహించమని ప్లాటు పెన్సిల్వేనియా పార్టీ బాస్ మాథ్యూ క్వేని కోరాడు. రూజ్వెల్టు‌ను టికెట్టు‌లో ఉంచడానికి క్వే సమావేశంలో మార్కు హన్నాని అధిగమించాడు.[104] రూజ్వెల్టు ఏకగ్రీవంగా నామినేషను గెలుచుకున్నాడు.[105]

రూజ్వెల్టు ఉపాధ్యక్ష ప్రచారం అత్యంత శక్తివంతమైనదిగా నిరూపించబడింది. డెమొక్రాటికు అధ్యక్ష అభ్యర్థి విలియం జెన్నింగ్సు బ్రయాను బార్ను‌స్టాంమింగు శైలికి సరిపోతుంది. ప్రజలకు తన శక్తిని ప్రదర్శించే సుడిగాలి ప్రచారంలో రూజ్వెల్టు 23 రాష్ట్రాలలో 480 స్టాపు‌లు చేశాడు. ఆయన బ్రయాను తీవ్రవాదాన్ని ఖండించాడు. స్పెయిన్ ‌మీద యుద్ధంలో గెలిచిన వారి వీరత్వంతో దానిని విభేదించాడు. బ్రయాను యుద్ధాన్నే గట్టిగా సమర్ధించాడు. కానీ ఫిలిప్పీన్సును విలీనం చేయడాన్ని సామ్రాజ్యవాదంగా ఖండించాడు. ఫిలిప్పీన్స్ స్థిరత్వాన్ని కలిగి ఉండటం, అమెరికన్లు ప్రపంచంలో గర్వించదగిన స్థానాన్ని కలిగి ఉండటం ఉత్తమమని రూజ్వెల్టు ప్రతిఘటించారు. ఓటర్లు మెకిన్లీకి 1896లో సాధించిన దానికంటే పెద్ద విజయాన్ని అందించారు.[106][107]

రూజ్వెల్టు 1901 మార్చిలో ఉపాధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఆ కార్యాలయం శక్తిలేనిది. రూజ్వెల్టు దూకుడు స్వభావానికి సరిపోలేదు.[108] ఉపాధ్యక్షుడిగా రూజ్వెల్టు ఆరు నెలలు ఒక కార్యాచరణ వ్యక్తికి అసాధారణంగా, విసుగు పుట్టించేలా ఉన్నాయి. ఆయనకు అధికారం లేదు; ఆయన సెనేటుకు నాలుగు రోజులు మాత్రమే అధ్యక్షత వహించి ఆ తర్వాత వాయిదా పడింది.[109] 1901 సెప్టెంబరు 2న రూజ్వెల్టు మొదట తన మద్దతుదారులను ఉత్సాహపరిచే ఒక సూత్రాన్ని ప్రచురించాడు: "మృదువుగా మాట్లాడండి, పెద్ద కర్రను మోయండి మీరు చాలా దూరం వెళతారు."[110]

ప్రెసిడెన్సీ (1901–1909)

[మార్చు]
1903లో జాన్ సింగరు సార్జెంటు రాసిన రూజ్‌వెల్ట్ అధికారిక వైటు హౌసు చిత్రం

1901 సెప్టెంబరు 6న అధ్యక్షుడు మెకిన్లీ “బఫెలో, న్యూయార్కు”లో జరిగిన పాన్-అమెరికను ఎక్స్‌పోజిషనుకు హాజరవుతుండగా అరాచకవాది లియోను జోల్గోస్జు ఆయనను కాల్చి చంపాడు. ఐల్ లా మోట్టే, వెర్మోంటులో సెలవులు గడుపుతున్న రూజ్‌వెల్టు[111] ఆసుపత్రిలో మెకిన్లీని సందర్శించడానికి బఫెలోకు ప్రయాణించారు. మెకిన్లీ కోలుకున్నట్లు అనిపించినప్పుడు రూజ్వెల్టు తన సెలవులను తిరిగి ప్రారంభించాడు.[112] మెకిన్లీ పరిస్థితి విషమించినప్పుడు రూజ్వెల్టు బఫెలోకు తిరిగి వెళ్ళాడు. సెప్టెంబరు 14న మెకిన్లీ మరణం గురించి తెలుసుకున్నప్పుడు ఆయన నార్తు క్రీకులో ఉన్నాడు. ఆ తర్వాత రూజ్వెల్టు బఫెలోకు వెళ్లాడు. ఆన్‌స్లీ విల్కాక్సు హౌసు వద్ద 26వ అధ్యక్షుడిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసాడు. [113]

మెకిన్లీ మద్దతుదారులు రూజ్వెల్టు గురించి ఆందోళన చెందారు. ముఖ్యంగా ఒహియో సెనేటరు మార్కు హన్నా సమావేశంలో తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తం చేశారు. రూజ్వెల్టు పార్టీ నాయకులకు మెకిన్లీ విధానాలకు కట్టుబడి ఉంటానని, తన మంత్రివర్గాన్ని నిలుపుకుంటానని హామీ ఇచ్చినప్పటికీ ఆయన పార్టీ నాయకుడిగా తనను తాను స్థాపించుకోవడానికి 1904 ఎన్నికలకు తనను తాను నిలబెట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. [114] రూజ్వెల్టు అధ్యక్ష పదవికి అధిరోహణ సంప్రదాయవాద రిపబ్లికన్లు ఆందోళనను గురిచేసింది. చరిత్రకారుడు డోరిసు కీర్న్సు గుడ్విను ఇలా పేర్కొన్నారు:

మూడు దశాబ్దాలుగా రిపబ్లికను పార్టీ మీద పూర్తిగా ఆధిపత్యం చెలాయించిన కన్జర్వేటివు‌లు, హఠాత్తుగా ముందుకు సాగే యువ అధ్యక్షుడు "బకింగు బ్రోంకో"గా నిరూపించబడతారని భయపడ్డారు. ఇది శతాబ్దం ప్రారంభంలో అసమానమైన శ్రేయస్సును అందించిన వ్యాపారం, ప్రభుత్వం మధ్య పొత్తును దెబ్బతీసింది. రూజ్వెల్టు చురుకైన నాయకత్వం రిపబ్లికను పార్టీని అబ్రహం లింకను హయాంలో ఉన్న ప్రగతిశీల శక్తిగా తిరిగి రూపొందిస్తుందని, కొద్దిమంది సంపన్నులకు మించి సామాన్యులకు శ్రేయస్సును వ్యాప్తి చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుందని సంస్కర్తలు ఆశించారు. [115]

దీనికి తోడు, కెర్న్సు ఇలా పేర్కొన్నాడు

తన కెరీరు మొత్తంలో రూజ్వెల్టు సామాజిక సమస్యలను పరిష్కరించే ప్రయత్నంతో పార్టీ విధేయతను పునరుద్దరించటానికి చాలా కష్టపడ్డాడు, పారిశ్రామికీకరణ ఇబ్బందికరమైన అంశాలు తీవ్రతరం కావడంతో ఈ సమతుల్య చర్య మరింత కష్టమైంది. పాపులిస్టులకు సంబంధించి తాను సంప్రదాయవాదుడిగా భావించినప్పటికీ తన పార్టీ "రాడికలిజాన్ని భయపెట్టే" ప్రతిచర్యవాదుల బారిన పడిందని వారు "ప్రగతిశీలమైన దేనినైనా అవిశ్వాసం పెట్టారని" ఆయన నమ్మాడు. సరిగ్గా అలాంటి వ్యక్తులు కాంగ్రెసు రెండు సభలలో ఆధిపత్యం చెలాయించారు. రూజ్వెల్టు విచారం వ్యక్తం చేశాడు. వారిని "ముందుకు నెట్టడానికి" ఆయన కృషి చేస్తాడు. కానీ నిజమైన పురోగతికి "మన ఇద్దరి యజమానులైన" ప్రజలకు ప్రత్యక్ష విజ్ఞప్తి అవసరమని గుర్తించాడు. సాధారణ ప్రజలను చేరుకోవడానికి ఆయన కొత్త జాతి స్వతంత్ర జర్నలిస్టులను చేర్చుకుంటాడు. వారి "క్రియాశీల మద్దతు" లేకుండా ఆయన "శక్తిహీనుడిగా ఉండేవాడని" తరువాత ఆయన అంగీకరించాడు. [116]

పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన కొద్దిసేపటికే, రూజ్వెల్టు బుకరు టి. వాషింగ్టనును వైటు హౌసు‌లో విందుకు ఆహ్వానించాడు. ఇది భారీగా విభజించబడిన దక్షిణాది అంతటా తీవ్ర ప్రతిచర్యకు దారితీసింది.[117] రూజ్వెల్టు ప్రారంభంలో వాషింగ్టను‌తో మరిన్ని విందులు ప్లాను చేసినప్పటికీ తరువాత దక్షిణాదిలోని తెల్లవారిలో రాజకీయ మద్దతును నిలుపుకోవడానికి వ్యాపార నియామకాలకు అనుకూలంగా మరిన్ని ఆహ్వానాలను నివారించాడు.[118][119]

దేశీయ విధానాలు: స్క్వేరు డీల్

[మార్చు]
ట్రస్టు బస్టింగు - నియంత్రణ
[మార్చు]

రూజ్వెల్టు‌ను తన పూర్వీకులతో పోలిస్తే 1890 షెర్మాను యాంటీట్రస్టు యాక్టును దూకుడుగా ఉపయోగించినందుకు "ట్రస్టు-బస్టరు"గా ప్రశంసించారు.[120] ఆయన పెద్ద వ్యాపారాలను అమెరికను ఆర్థిక వ్యవస్థకు అవసరమైనదిగా భావించాడు. వాణిజ్యాన్ని నిరోధించే అన్యాయమైన ధరలను వసూలు చేసే "చెడు ట్రస్టు‌ల"ను మాత్రమే విచారించాడు.[121] రూజ్వెల్టు 44 యాంటీట్రస్టు దావాలు దాఖలు చేశాడు. అతిపెద్ద రైల్‌రోడ్డు గుత్తాధిపత్యం అయిన నార్తర్ను సెక్యూరిటీసు కంపెనీను విచ్ఛిన్నం చేశాడు. అతిపెద్ద చమురు కంపెనీ అయిన స్టాండర్డు ఆయిలు‌ను నియంత్రించాడు.[120] ఆయన పూర్వీకులు, బెంజమిన్ హారిసన్, గ్రోవర్ క్లీవ్‌ల్యాండ్, విలియం మెకిన్లీ కలిసి 18 యాంటీట్రస్టు ఉల్లంఘనలు మాత్రమే విచారించారు..[120]

1902 ఎన్నికలులో పెద్ద మెజారిటీలు గెలిచిన తర్వాత రూజ్వెల్టు యునైటెడు స్టేట్సు డిపార్ట్మెంటు ఆఫ్ కామర్సు అండ్ లేబరును సృష్టించాలని ప్రతిపాదించాడు. దీనిలో బ్యూరో ఆఫ్ కార్పొరేషన్సు కూడా ఉంది. కాంగ్రెసు ఆ విభాగానికి అనుకూలంగా ఉంది కానీ రూజ్వెల్టు బ్యూరోలో కోరుకున్న యాంటీట్రస్టు అధికారాల మీద సందేహం ఉంది. రూజ్వెల్టు ప్రజలకు విజ్ఞప్తి చేస్తూ కాంగ్రెసు ‌మీద ఒత్తిడి తెచ్చాడు. అది బిల్లు తన వెర్షను‌ను అత్యధికంగా ఆమోదించింది.[122]

ఎగ్జిక్యూటివు బ్రాంచు నియంత్రణ కోసం రూజ్వెల్టు కోరిక మీద హౌసు స్పీకరు జోసెఫు గుర్నీ కానను ఇలా వ్యాఖ్యానించాడు: "అవెన్యూ మరొక చివర ఉన్న ఆ వ్యక్తి క్రీస్తు జననం నుండి దెయ్యం మరణం వరకు ప్రతిదీ కోరుకుంటున్నాడు." జీవిత చరిత్ర రచయిత బ్రాండ్సు ఇలా పేర్కొన్నాడు. "ఆయన స్నేహితులు కూడా అప్పుడప్పుడు ఆయన నియంత్రించడానికి, నవీకరించడానికి, లేదా మెరుగుపరచడానికి ప్రయత్నించడానికి చాలా తక్కువ ఆచారం లేదా అభ్యాసం ఉందా అని ఆలోచిస్తారు."[123] రూజ్వెల్టు అధికారాన్ని వినియోగించాలనే సంకల్పం అమెరికను ఫుట్బాలులో నియమాల మార్పులను ప్రయత్నించడం, యు.ఎస్. నావల్ అకాడమీలో మార్షలు ఆర్ట్సు తరగతులను నిలుపుకోవడం, క్రమశిక్షణా నియమాలను సవరించడం, ఇష్టపడని నాణెం రూపకల్పనను మార్చడం 300 పదాలకు సరళీకృత స్పెల్లింగు‌లను ఆదేశించడం వరకు విస్తరించింది. అయినప్పటికీ ప్రెస్ నుండి ఎగతాళి, హౌసు నిరసన తర్వాత ఆయన రెండోదాన్ని రద్దు చేశాడు.[124]

బొగ్గు సమ్మె

[మార్చు]

1902 మేలో ఆంత్రాసైటు బొగ్గు గని కార్మికులు సమ్మెకు దిగారు. ఇది జాతీయ ఇంధన కొరతను బెదిరింపుగా మారింది. సమాఖ్య దళాలతో బొగ్గు ఆపరేటర్లను బెదిరించిన తర్వాత రూజ్వెల్టు ఒక కమిషను ద్వారా వివాద మధ్యవర్తిత్వ ఒప్పందాన్ని గెలుచుకుని సమ్మెను నిలిపివేసాడు. జె.తో ఒప్పందం. పి. మోర్గాను వల్ల మైనర్లకు తక్కువ గంటలకు ఎక్కువ జీతం లభించింది. కానీ యూనియనుకు గుర్తింపు లేదు.[125][126] రూజ్వెల్టు ఇలా అన్నాడు. "కార్మికుల మీద నా చర్యను ఎల్లప్పుడూ మూలధనం విషయంలో నా చర్యకు సంబంధించి పరిగణించాలి, రెండూ నాకు ఇష్టమైన సూత్రానికి తగ్గించబడతాయి - ప్రతి మనిషికి ఒక చతురస్ర ఒప్పందం."[127] కార్మిక వివాదాన్ని పరిష్కరించడానికి సహాయం చేసిన మొదటి అధ్యక్షుడు ఆయన.[128]

ప్రాసిక్యూటెడు దుష్ప్రవర్తన

[మార్చు]

రూజ్వెల్టు రెండవ సంవత్సరం పదవీకాలంలో ఇండియను సర్వీసు, యునైటెడు స్టేట్సు జనరలు ల్యాండు ఆఫీసు, పోస్టు ఆఫీసు డిపార్టు‌మెంటులో అవినీతి బయటపడింది. స్థానిక అమెరికను తెగలకు భూములు ఇవ్వకుండా మోసం చేసిన అవినీతిపరులైన భారతీయ ఏజెంట్లను ఆయన విచారించారు. ఒరెగాను కలప భూములకు సంబంధించిన భూ మోసం, ఊహాగానాలు ఆయనను, ఈథన్ ఎ. హిచ్కాకు జనరలు ల్యాండు ఆఫీసు కమిషనరు బింగరు హెర్మానును 1902 నవంబరు‌లో పదవి నుండి బలవంతం చేయడానికి దారితీశాయి. స్పెషలు ప్రాసిక్యూటరు ఫ్రాన్సిసు జె. హెనీ ఒరెగాను ల్యాండు ఆఫీసు లంచం ముఠాలో 146 అభియోగాలను పొందారు.[129] రూజ్వెల్టు లంచం, మోసం ఆరోపణల మీద 44 మంది పోస్టలు ఉద్యోగులను కూడా విచారించారు.[130] తన పరిపాలనలో దుష్ప్రవర్తనను పరిష్కరించడానికి ఆయన "త్వరగా, నిర్ణయాత్మకంగా" వ్యవహరించాడని చరిత్రకారులు అంగీకరిస్తున్నారు.[131]

రైల్‌రోడ్‌లు

[మార్చు]

కొన్ని రైల్‌రోడ్డు రేట్లు చాలా ఎక్కువగా ఉన్నాయని వ్యాపారులు ఫిర్యాదు చేశారు. 1906 హెప్బర్ను చట్టంలో రూజ్వెల్టు ఇంటరు‌స్టేటు కామర్సు కమిషను (ఐసిసి)కి రేట్లను నియంత్రించే అధికారాన్ని ఇవ్వాలని ప్రయత్నించాడు. కానీ సంప్రదాయవాద నెల్సను ఆల్డ్రిచు నేతృత్వంలోని సెనేటు దానిని ప్రతిఘటించింది. బిల్లును ఆమోదించడానికి రూజ్వెల్టు డెమోక్రటికు సెనేటరు బెంజమిను టిల్మానుతో కలిసి పనిచేశాడు. చివరికి వారు ఒక రాజీకి వచ్చారు. దీని ప్రకారం ఐసిసికి ఇప్పటికే ఉన్న రేట్లను "న్యాయమైన, సహేతుకమైన" గరిష్ఠ రేట్లతో భర్తీ చేసే అధికారం లభించింది. దీని వలన రైలు‌రోడ్లు "సహేతుకమైనవి" అనే దాని మీద సమాఖ్య కోర్టులకు అప్పీలు చేసుకునే అవకాశం లభించింది.[132][133] హెప్బర్ను చట్టం పైప్లైను ఫీజులు, నిల్వ ఒప్పందాలు, రైలు‌రోడ్డు కార్యకలాపాల ఇతర అంశాల మీద ఐసిసి నియంత్రణ అధికారాన్ని కూడా మంజూరు చేసింది.[134]

స్వచ్ఛమైన ఆహారం - మందులు

[మార్చు]

ఆహార ప్యాకింగు పరిశ్రమలో దుర్వినియోగాల మీద ప్రజల ఆగ్రహానికి రూజ్వెల్టు ప్రతిస్పందిస్తూ 1906 నాటి మాంస తనిఖీ చట్టం స్వచ్ఛమైన ఆహారం, ఔషధ చట్టాన్ని కాంగ్రెసు ఆమోదించేలా ఒత్తిడి చేయడం ద్వారా ప్రతిస్పందించారు. సంప్రదాయవాదులు మొదట్లో బిల్లును వ్యతిరేకించారు. కానీ 1906లో ప్రచురించబడిన అప్టను సింక్లైరు ది జంగిలు సంస్కరణకు మద్దతును పెంచింది.[135] మీట్ ఇన్స్పెక్షను చట్టం హానికరమైన రసాయనాలతో తప్పుదారి పట్టించే లేబులు‌లు సంరక్షకాలను నిషేధించింది. ప్యూరు ఫుడ్ అండ్ డ్రగు చట్టం అశుద్ధమైన లేదా తప్పుడు లేబులు ఉన్న ఆహారం, ఔషధాలను తయారు చేయడం, విక్రయించడం, రవాణా చేయడాన్ని నిషేధించింది. రూజ్వెల్టు 1907 నుండి 1908 వరకు అమెరికను స్కూలు హైజీను అసోసియేషను గౌరవ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. 1909లో డిపెండెంటు చిల్డ్రను సంరక్షణ మీద మొదటి వైటు హౌసు కాన్ఫరెన్సు‌ను ఏర్పాటు చేశాడు.[136]

పరిరక్షణ

[మార్చు]
రూజ్‌వెల్ట్ సీక్వోయా చెట్టు సొరంగం ద్వారా డ్రైవింగు చేస్తున్నారు

రూజ్వెల్టు సహజ వనరులను పరిరక్షించడంలో భూమి, వన్యప్రాణులకు సమాఖ్య రక్షణను విస్తరించడంలో తన కృషికి గర్వపడ్డాడు.[137] చార్లెసు విలియం ఫుల్టను వంటి వెస్ట్రను కాంగ్రెసు సభ్యుల నుండి ప్రతిఘటనను ఎదుర్కొన్న పరిరక్షణ కార్యక్రమాల శ్రేణిని అమలు చేయడానికి అతను అంతర్గత కార్యదర్శి జేమ్సు రుడాల్ఫు గార్ఫీల్డు యునైటెడు స్టేట్సు ఫారెస్టు సర్వీసు చీఫ్ గిఫోర్డు పిన్చాటుతో కలిసి పనిచేశాడు.[138] అయినప్పటికీ రూజ్వెల్టు యునైటెడు స్టేట్సు ఫారెస్టు సర్వీసు, ఐదు జాతీయ ఉద్యానవనాలు ఏర్పాటు మీద సంతకం చేసింది. 1906 పురాతన వస్తువుల చట్టం మీద సంతకం చేసింది. దీని కింద ఆయన 18 కొత్త యుఎస్ జాతీయ స్మారక చిహ్నాలు ప్రకటించాడు. ఆయన మొదటి 51 పక్షి సంరక్షణలు, నాలుగు గేం సంరక్షణ కేంద్రాలు 150 జాతీయ అడవులును కూడా స్థాపించాడు. ఆయన ప్రజా రక్షణలో ఉంచిన యునైటెడు స్టేట్సు వైశాల్యం సుమారు 230 మిలియన్ల ఎకరాలు (9,30,000 చదరపు కిమీ).[139] రూజ్వెల్టు క్యాంపు-ఫైర్ క్లబ్బు ఆఫ్ అమెరికా మొదటి గౌరవ సభ్యుడు.[140]

రూజ్వెల్టు తన అధ్యక్ష పదవిలో అటవీ, వన్యప్రాణుల భూములను రక్షించడానికి విస్తృతంగా ఎగ్జిక్యూటివు ఆర్డర్లు ఉపయోగించారు.[141] తన రెండవ పదవీకాలం ముగిసే సమయానికి రూజ్వెల్టు ఎగ్జిక్యూటివు ఆదేశాలను ఉపయోగించి అటవీ సంరక్షణలో 150 మిలియన్ల ఎకరాలు (6,00,000 చదరపు కిమీ) ని రిజర్వు చేశాడు. land.[142] రూజ్వెల్టు పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించడానికి కార్యనిర్వాహక ఆదేశాలను ఉపయోగించడం పట్ల క్షమాపణ చెప్పలేదు. కాంగ్రెసు చాలా భూములను ఆక్రమించిందని భావించినప్పటికీ.[142] చివరికి సెనేటరు చార్లెసు ఫుల్టను అధ్యక్షుడు మరిన్ని భూమిని రిజర్వు చేయకుండా నిరోధించే వ్యవసాయ కేటాయింపుల బిల్లుకు సవరణను జతచేశారు.[142] బిల్లు మీద సంతకం చేయడానికి ముందు రూజ్వెల్టు అదనపు 21 అటవీ నిల్వలు స్థాపించారు. దానిని చట్టంగా మార్చడానికి చివరి నిమిషం వరకు వేచి ఉన్నారు.[143] మొత్తం మీద రూజ్వెల్టు కార్యనిర్వాహక ఆదేశాల ద్వారా 31 రాష్ట్రాల్లో 121 అటవీ నిల్వలను స్థాపించాడు.[143] రూజ్వెల్టు 1,081 కార్యనిర్వాహక ఆదేశాలను జారీ చేశాడు. ఇది గ్రోవర్ క్లీవ్‌ల్యాండ్ (253) తప్ప మరే మునుపటి అధ్యక్షుల కంటే ఎక్కువ. మొదటి 25 మంది అధ్యక్షులు మొత్తం 1,262 కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వులను జారీ చేశారు.[144]

1907 వ్యాపార భయాందోళన

[మార్చు]
హారిసు & ఎవింగు రాసిన 1907 నాటి రూజ్‌వెల్ట్ చిత్రపటం

1907లో రూజ్వెల్టు 1893 భయాందోళన తర్వాత అతిపెద్ద దేశీయ ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొన్నాడు. వాల్ స్ట్రీటు స్టాకు మార్కెటు 1907 ప్రారంభంలో తిరోగమనంలోకి ప్రవేశించింది. చాలా మంది పెట్టుబడిదారులు స్టాక్ ధరల క్షీణతకు రూజ్వెల్టు నియంత్రణ విధానాలను నిందించారు.[145] రూజ్వెల్టు చివరికి యు.ఎస్. నాయకులతో సమావేశం ద్వారా సంక్షోభాన్ని శాంతపరచడంలో సహాయపడ్డాడు. స్టీలు 1907 నవంబరు 4న టేనస్సీ స్టీలు కంపెనీని కొనుగోలు చేయాలనే వారి ప్రణాళికను ఆమోదించారు - దాని వైఫల్యం న్యూయార్కు‌లోని ఒక ప్రధాన బ్యాంకును నాశనం చేస్తుంది. [146]

అయితే ఆగస్టులో రూజ్వెల్టు అత్యంత ధనవంతుల ఆర్థిక దుష్ప్రవర్తనకు వారి మీద కోపంతో విరుచుకుపడ్డాడు. "ది ప్యూరిటను స్పిరిటు అండ్ ది రెగ్యులేషను ఆఫ్ కార్పొరేషన్సు" అనే ప్రధాన ప్రసంగంలో వారిని "గొప్ప సంపద దుష్ప్రవర్తనదారులు" అని పిలిచాడు. విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ప్రయత్నిస్తూ ఆయన ప్రధానంగా ఐరోపా సంక్షోభానికి కారకులు అని నిందించాడు. కానీ తరువాత ప్యూరిటన్ల వంపుతిరిగిన నిజాయితీని అభినందిస్తూ ఆయన ఇలా అన్నాడు:

అధిక సంపద కొంతమంది దుష్ప్రవర్తనదారులను శిక్షించాలనే ప్రభుత్వ సంకల్పం ఏదో ఒక సమస్యకు కారణమై ఉండవచ్చు; కనీసం ఈ వ్యక్తులు కలిసి వీలైనంత ఎక్కువ ఆర్థిక ఒత్తిడిని తీసుకురావడానికి కారణమయ్యారు. తద్వారా ప్రభుత్వ విధానాన్ని అప్రతిష్టపాలు చేయడానికి తద్వారా ఆ విధానాన్ని తిప్పికొట్టడానికి, తద్వారా వారు తమ స్వంత దుష్ప్రవర్తనకు తగినంత ఫలాలను అనుభవించవచ్చు.[147]

చాలా ధనవంతుల గురించి రూజ్వెల్టు వ్యక్తిగతంగా "దేశాన్ని పరిపాలించడానికి వారి పూర్తి అసమర్థతకు కారణం ఆనాటి చట్టబద్ధమైన పెద్ద వ్యాపార కార్యకలాపాలు అని వారు భావించే వాటిలో చాలా వరకు వారు చేసే శాశ్వత నష్టాన్ని" తృణీకరించాడు.[148]

విదేశాంగ విధానం

[మార్చు]

జపాన్

[మార్చు]

1898లో అమెరికను హవాయిని స్వాధీనం చేసుకోవడం జపాన్ హవాయి రిపబ్లికు‌ను ఆధిపత్యం చేస్తుందనే లేదా స్వాధీనం చేసుకుంటుందనే భయంతో కొంతవరకు ప్రేరేపించబడింది.[149] అదేవిధంగా 1900లో ఫిలిప్పీన్సు‌ను అమెరికా స్వాధీనం చేసుకోవడానికి జర్మనీ ప్రత్యామ్నాయంగా ఉంది. అమెరికా స్వాధీనం చేసుకోవడానికి టోక్యో బలంగా ఇష్టపడింది. అమెరికా ఒక నావికా ప్రపంచ శక్తిగా మారినందున, జపాన్‌ పసిఫికు‌లో సైనిక ఘర్షణను నివారించడానికి ఒక మార్గాన్ని కనుగొనవలసి వచ్చింది.[150]

1890లలో రూజ్వెల్టు ఒక తీవ్రమైన సామ్రాజ్యవాదం 1900 ప్రచారంలో ఫిలిప్పీన్సు శాశ్వత సముపార్జనను తీవ్రంగా సమర్థించారు. 1902లో స్థానిక తిరుగుబాటు ముగిసిన తర్వాత ప్రజాస్వామ్య విలువలకు చిహ్నంగా ఈ ప్రాంతంలో బలమైన అమెరికా ఉనికిని కలిగి ఉండాలని రూజ్వెల్టు కోరుకున్నాడు. కానీ ఆయన ఎటువంటి కొత్త కొనుగోళ్లను ఊహించలేదు. జపాన్‌తో స్నేహపూర్వక సంబంధాలను కొనసాగించడం రూజ్వెల్టు ప్రాధాన్యతలలో ఒకటి.[151][152] 1904 నుండి 1905 వరకు జపాన్, రష్యా యుద్ధంలో ఉన్నాయి. పోర్ట్సు‌మౌతు, న్యూ హాంపు‌షైరులో విజయవంతంగా జరిగిన శాంతి సమావేశానికి మధ్యవర్తిత్వం వహించాలని ఇరుపక్షాలు రూజ్‌వెల్ట్‌ను కోరాయి. రూజ్వెల్టు తన కృషికి నోబెల్ శాంతి బహుమతి గెలుచుకున్నాడు.[153]

రస్సో-జపనీస్ యుద్ధం సమయంలో యునైటెడు స్టేట్సు తటస్థంగా ఉంటుందని ఆయన ప్రకటించినప్పటికీ రష్యన్ సామ్రాజ్యం మీద విజయం సాధించడానికి రూజ్వెల్టు రహస్యంగా ఇంపీరియలు జపాన్‌కు మద్దతు ఇచ్చాడు.[154] కాలిఫోర్నియాలో జపనీస్ వ్యతిరేక శత్రుత్వం పెరుగుతోంది. దీనికి టోక్యో నిరసన వ్యక్తం చేసింది. రూజ్వెల్టు "జెంటిల్మెను ఒప్పందం" మీద చర్చలు జరిపాడు. ఇది జపనీయుల పట్ల స్పష్టమైన వివక్షను అంతం చేసింది. జపాన్ నైపుణ్యం లేని వలసదారులను యునైటెడు స్టేట్సు‌లోకి అనుమతించకూడదని అంగీకరించింది.[155] అమెరికను యుద్ధనౌకల గ్రేటు వైటు ఫ్లీటు 1908లో జపాన్‌ను సందర్శించింది. చిన్న జపనీసు నావికాదళం కంటే అమెరికను నౌకాదళం ఆధిపత్యాన్ని రూజ్వెల్టు నొక్కి చెప్పాలని అనుకున్నాడు. కానీ ఆగ్రహానికి బదులుగా, సందర్శకులు సంతోషకరమైన స్వాగతం పలికారు. ఈ సద్భావన 1908 నవంబరు నాటి రూట్–టకాహిరా ఒప్పందానికి దోహదపడింది. ఇది కొరియా జపనీస్ నియంత్రణ, ఫిలిప్పీన్సు ‌మీద అమెరికను నియంత్రణ యథాతథ స్థితిని పునరుద్ఘాటించింది.[156][157]

చైనా
[మార్చు]

బాక్సరు తిరుగుబాటు తరువాత, యునైటెడు స్టేట్సు‌తో సహా విదేశీ శక్తులు, బాక్సరు తిరుగుబాటులో భాగంగా చైనా నష్టపరిహారం చెల్లించాలని కోరాయి. బాక్సరు ప్రోటోకాలు. 1908లో రూజ్వెల్టు ఈ పరిహారాలను బాక్సరు ఇండెమ్నిటీ స్కాలర్షిప్పుల కోసం కేటాయించారు. ఇది రాబోయే 40 సంవత్సరాలలో పదివేల మంది చైనీసు విద్యార్థులకు యుఎస్‌లో చదువుకోవడానికి నిధులు సమకూర్చింది.[158]: 91 

యూరప్

[మార్చు]

స్పెయిన్ - కొత్త సామ్రాజ్యం మీద యుద్ధంలో విజయం సాధించడం, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థను కలిగి ఉండటం అంటే యునైటెడు స్టేట్సు ప్రపంచ శక్తిగా ఉద్భవించిందని అర్థం.[159] రూజ్వెల్టు విదేశాలలో ఈ స్థానానికి గుర్తింపు పొందే మార్గాలను అన్వేషించాడు.[160] ఫ్రాన్సు, జర్మనీ మధ్య యుద్ధాన్ని నివారించిన అల్జెసిరాసు కాన్ఫరెన్సును పిలవడం ద్వారా మొదటి మొరాకో సంక్షోభానికి మధ్యవర్తిత్వం వహించడంలో కూడా ఆయన ప్రధాన పాత్ర పోషించారు.[161] రూజ్వెల్టు అధ్యక్షుడిగా ఉన్నప్పుడు గ్రేటు బ్రిటను‌తో సంబంధాలు బలపడ్డాయి. ది గ్రేటు రాప్రోచ్మెంటు స్పానిషు-అమెరికను యుద్ధంలో యునైటెడు స్టేట్సు‌కు బ్రిటిషు మద్దతుతో ప్రారంభమైంది. పెరుగుతున్న జర్మనీ నావికా ముప్పు మీద ఎక్కువ దృష్టిని మళ్లించడానికి అనుకూలంగా బ్రిటను తన నౌకాదళాన్ని కరేబియను నుండి ఉపసంహరించుకున్నప్పటికీ అది కొనసాగింది.[162] 1901లో బ్రిటను యుఎస్ హే–పాన్‌సెఫోటు ఒప్పందం మీద సంతకం చేశాయి. క్లేటను–బుల్వరు ఒప్పందాన్ని రద్దు చేశాయి. ఈ ఒప్పందం యుఎస్ పసిఫికు అట్లాంటికు మహాసముద్రాలను కలిపే కాలువను నిర్మించకుండా నిరోధించింది.[163] దీర్ఘకాలంగా ఉన్న అలాస్కా సరిహద్దు వివాదం యుఎస్‌కు అనుకూలమైన నిబంధనల మీద పరిష్కరించబడింది; రూజ్వెల్టు తరువాత చెప్పినట్లుగా ఇది "బ్రిటిషు సామ్రాజ్యానికి, మనకు మధ్య ఉన్న చివరి తీవ్రమైన సమస్యను పరిష్కరించింది."[164]

లాటిన్ అమెరికా - పనామా కాలువ

[మార్చు]

అధ్యక్షుడిగా రూజ్వెల్టు ప్రధానంగా దేశం విదేశీ ఆశయాలను కరేబియను వైపు, ముఖ్యంగా తన పెంపుడు ప్రాజెక్టు అయిన పనామా కాలువ రక్షణ మీద ప్రభావం చూపే ప్రదేశాల వైపు మళ్ళించారు.[165] రూజ్వెల్టు నావికాదళ పరిమాణాన్ని కూడా పెంచాడు. ఆయన రెండవ పదవీకాలం ముగిసే సమయానికి, బ్రిటను తప్ప మరే ఇతర దేశం కంటే అమెరికాకు ఎక్కువ యుద్ధనౌకలు ఉన్నాయి. 1914లో పనామా కాలువ ప్రారంభమైనప్పుడు అమెరికా నావికాదళం పసిఫికు నుండి కరేబియను నుండి యూరోపియను జలాలకు వేగంగా ముందుకు వెనుకకు కదలడానికి వీలు కల్పించింది.[166]

1902 డిసెంబరులో జర్మన్లు, బ్రిటిషు వారు ఇటాలియన్లు వెనిజులా ఓడరేవులను దిగ్బంధించి అపరాధ రుణాలను తిరిగి చెల్లించమని బలవంతం చేశారు. రూజ్వెల్టు ముఖ్యంగా జర్మను చక్రవర్తి 3వ విల్హెల్ము ఉద్దేశ్యాల గురించి ఆందోళన చెందాడు. ది హేగులో ట్రిబ్యునల ద్వారా మూడు దేశాలను మధ్యవర్తిత్వానికి అంగీకరించేలా చేయడంలో ఆయన విజయం సాధించి వెనిజులా సంక్షోభాన్ని విజయవంతంగా తగ్గించారు.[167] ఆర్బిటర్లు యూరోపియన్లకు ఇచ్చిన అక్షాంశం పాక్షికంగా మన్రో సిద్ధాంతంకి " రూజ్వెల్టు కరోలరీ"కి కారణమైంది. దీనిని అధ్యక్షుడు 1904లో జారీ చేశారు:

దీర్ఘకాలిక తప్పు లేదా నపుంసకత్వం ఫలితంగా నాగరిక సమాజం సంబంధాలు సాధారణంగా సడలించబడతాయి. అమెరికాలో ఇతర చోట్ల వలె చివరికి ఏదైనా నాగరిక దేశం జోక్యం అవసరం కావచ్చు, పశ్చిమ అర్ధగోళంలో యునైటెడు స్టేట్సు మన్రో సిద్ధాంతానికి కట్టుబడి ఉండటం వలన యునైటెడు స్టేట్సు అయితే అయిష్టంగానే అటువంటి తప్పు లేదా నపుంసకత్వానికి సంబంధించిన స్పష్టమైన కేసులలో అంతర్జాతీయ పోలీసుల శక్తిని ఉపయోగించాల్సి రావచ్చు. .[168]

రూజ్‌వెల్ట్ పనామా కాలువ నిర్మించడానికి ఈ ప్రాంతం మీద అమెరికన్ ఆధిపత్యం అవసరమని భావించాడు. పనామా విజయవంతంగా తిరుగుబాటు చేసింది 1903లో స్వాతంత్ర్యం సాధించాడు.

మధ్య అమెరికాలో ఇస్త్మస్ కాలువ కోసం రెండు సాధ్యమైన మార్గాలు పరిశీలనలో ఉన్నాయి: నికరాగ్వా ద్వారా, కొలంబియాలో అప్పట్లో తిరుగుబాటు జిల్లాగా ఉన్న పనామా ద్వారా. రూజ్వెల్టు పనామా ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఆమోదించమని కాంగ్రెసు‌ను ఒప్పించాడు. ఒక ఒప్పందం ఆమోదించబడింది. కానీ కొలంబియను ప్రభుత్వం తిరస్కరించింది. పనామా ప్రజలు దీని గురించి తెలుసుకున్నప్పుడు, తిరుగుబాటు జరిగింది. దీనికి రూజ్వెల్టు మద్దతు ఇచ్చి విజయం సాధించాడు. 1903లో కాలువ నిర్మాణం కోసం కొత్తగా ఏర్పడిన పనామా ప్రభుత్వంతో ఒప్పందం కుదిరింది.[169] కాలువను నిర్మించడానికి హక్కులు, పరికరాల కోసం దివాలా తీసిన పనామా కెనాలు కంపెనీ, న్యూ పనామా కెనాలు కంపెనీకి $40 మిలియన్లు (2024 నాటికి $1.2 బిలియన్ల డాలర్లకు సమానం) చెల్లించినందుకు రూజ్వెల్టు విమర్శలను ఎదుర్కొన్నాడు.[131] ఒక అమెరికను పెట్టుబడిదారుల సిండికేటు పెద్ద చెల్లింపును తమలో తాము పంచుకున్నారని విమర్శకులు ఆరోపించారు. నికరాగ్వా మార్గం కంటే కాలువ కోసం పనామా మార్గాన్ని ఎంచుకోవడంలో ఒక ఫ్రెంచు కంపెనీ ఇంజనీరు రూజ్వెల్టు‌ను ప్రభావితం చేశాడా అనే దాని మీద కూడా వివాదం ఉంది. రూజ్వెల్టు అవినీతి ఆరోపణలను ఖండించారు. 1909 జనవరిలో రూజ్వెల్టు అపూర్వమైన చర్యలో " రూజ్వెల్టు -పనామా లిబెలు కేసులు" అని పిలువబడే న్యూయార్కు వరల్డు - ఇండియానాపోలిసు న్యూసు లపై క్రిమినలు లిబెలు అభియోగాలను మోపారు.[170] రెండు కేసులను యుఎస్ డిస్ట్రిక్టు కోర్టులు కొట్టివేసాయి. 1911 జనవరి 3న యుఎస్ సుప్రీం కోర్టు దిగువ కోర్టుల తీర్పులను సమర్థించింది.[171] రూజ్వెల్టు వార్తాపత్రికల మీద క్రిమినలు ప్రాసిక్యూషన్లను చరిత్రకారులు తీవ్రంగా విమర్శించారు. కానీ అసలు అవినీతి జరిగిందా లేదా అనే దాని మీద భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.[172]

1906లో వివాదాస్పద ఎన్నికల తరువాత క్యూబాలో తిరుగుబాటు చెలరేగింది; రూజ్వెల్టు పరిస్థితిని పర్యవేక్షించడానికి యుద్ధ కార్యదర్శి టాఫ్టు‌ను పంపాడు; అవసరమైతే కాంగ్రెసు ఆమోదం లేకుండా మెరైను‌లను మోహరించడానికి టాఫ్టు‌కు ఏకపక్షంగా అధికారం ఇచ్చే అధికారం తనకు ఉందని ఆయన నమ్మాడు.[173]

అనేక మంది పండితుల పనిని పరిశీలిస్తూ రికార్డు ఇలా నివేదించాడు:

ఇరవై ఒకటవ శతాబ్దపు థియోడరు రూజ్వెల్టు చరిత్ర చరిత్రలో అత్యంత అద్భుతమైన పరిణామం సామ్రాజ్యవాదం పాక్షిక విచారణ నుండి మాస్టరు దౌత్యవేత్త పాక్షిక-ఏకగ్రీవ వేడుకకు మారడం.... [ఇటీవలి రచనలు] ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు "ప్రత్యేక సంబంధం" నిర్మాణంలో రూజ్వెల్టు అసాధారణ రాజనీతిజ్ఞతను స్పష్టంగా నొక్కిచెప్పాయి. ...ఇరవై ఆరవ అధ్యక్షుడి ఖ్యాతి ఒక తెలివైన దౌత్యవేత్త, నిజమైన రాజకీయ నాయకుడిగా ఇరవై ఒకటవ శతాబ్దంలో నిస్సందేహంగా కొత్త శిఖరాలకు చేరుకుంది... అయినప్పటికీ, ఆయన ఫిలిప్పీను విధానం ఇప్పటికీ విమర్శలను రేకెత్తిస్తుంది.[174]

1906 నవంబరు 6న అధికారిక దౌత్య పర్యటనలో ఖండాంతర యునైటెడు స్టేట్సు నుండి బయలుదేరిన మొదటి అధ్యక్షుడు రూజ్వెల్టు పనామా, ప్యూర్టో రికోలకు 17 రోజుల పర్యటన చేశారు.[175][176][177] ఆయన పనామా కాలువ నిర్మాణ స్థలాన్ని సందర్శించాడు. పనామా, ప్యూర్టో రికో రెండింటిలోనూ దౌత్యపరమైన విందులకు హాజరయ్యాడు.[175]

మీడియా

[మార్చు]
1903 కార్టూన్, "గో అవే, లిటిల్ మ్యాన్, అండ్ డోంట్ బాథర్ మీ", రూజ్‌వెల్ట్ కొలంబియాను పనామా కెనాల్ జోన్‌ను స్వాధీనం చేసుకునేందుకు బెదిరిస్తున్నట్లు చిత్రీకరిస్తుంది.

మెకిన్లీ ప్రభావవంతమైన ప్రెసు ఉపయోగం ఆధారంగా రూజ్వెల్టు ప్రతిరోజూ వైటు హౌసు‌ను వార్తల కేంద్రంగా మార్చాడు. ఇంటర్వ్యూలు, ఫోటో అవకాశాలను అందించాడు. ఒక రోజు వర్షంలో వైటు హౌసు వెలుపల గుమిగూడిన విలేకరులను గమనించిన తర్వాత ఆయన వారికి లోపల వారి స్వంత గదిని ఇచ్చాడు. అధ్యక్ష ప్రెసు బ్రీఫింగును సమర్థవంతంగా కనుగొన్నాడు. వైటు హౌసు‌కు అపూర్వమైన ప్రాప్యతతో కృతజ్ఞతతో ఉన్న ప్రెసు, రూజ్వెల్టు‌కు తగినంత కవరేజీని ఇచ్చింది.[178] రూజ్వెల్టు -పనామా లిబెలు కేసులను పక్కన పెడితే రూజ్వెల్టు‌ సాధారణంగా ప్రెసు‌తో చాలా సన్నిహిత సంబంధాలను కలిగి ఉండేవాడు. పదవిలో లేనప్పుడు ఆయన రచయిత, మ్యాగజైను ఎడిటరు‌గా జీవనోపాధి పొందాడు. మేధావులు, రచయితలు, రచయితలతో మాట్లాడటం ఆయనకు చాలా ఇష్టం. అయితే తన పదవీకాలంలో అవినీతిపరులైన రాజకీయ నాయకులు, మేయర్లు, కార్పొరేషను‌ల మీద దాడుల ద్వారా పత్రిక చందాలను పెంచుతూ బహిర్గతం చేసే కుంభకోణాలను వ్యాప్తి చేసే జర్నలిస్టుల విషయంలో ఆయన ఒక గీతను గీసారు. రూజ్వెల్టు సాధారణంగా లక్ష్యంగా లేడు. కానీ 1906లో ఆయన చేసిన ప్రసంగంలో "ముక్‌రేకరు" అనే పదాన్ని క్రూరమైన ఆరోపణలు చేసే జర్నలిస్టులు ఉపయోగించారు.[179]

1904 ఎన్నిక

[మార్చు]
1904 ఎన్నికల ఎన్నికల కళాశాల ఫలితాలు

థామసు ప్లాటు అధికారం క్షీణించడంతో 1904 నామినేషను కోసం రూజ్వెల్టు తక్కువ ప్రభావవంతమైన వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొన్నాడు.[180] మార్కు హన్నా సంప్రదాయవాద విధేయులకు గౌరవంగా రూజ్వెల్టు మొదట పార్టీ అధ్యక్ష పదవిని కార్నెలియసు బ్లిసుకు ఇచ్చాడు. కానీ ఆయన నిరాకరించాడు. రూజ్వెల్టు తన సొంత వ్యక్తి, వాణిజ్యం, కార్మిక శాఖ మొదటి కార్యదర్శి అయిన న్యూయార్కు‌కు చెందిన జార్జు బి. కోర్టెలియౌ వైపు మొగ్గు చూపాడు. పార్టీ నామినేషను ‌మీద తన పట్టును నిలబెట్టుకోవడానికి కోర్టెలియౌను వ్యతిరేకించే ఎవరైనా అధ్యక్షుడిని వ్యతిరేకిస్తున్నట్లుగా పరిగణించబడతారని రూజ్వెల్టు స్పష్టం చేశారు.[181] అధ్యక్షుడు తన సొంత నామినేషను‌ను పొందారు. కానీ ఆయన ఇష్టపడే ఉపాధ్యక్ష పదవి సహచరుడు రాబర్టు ఆర్. హిటు నామినేటు కాలేదు.[182] సంప్రదాయవాదులకు ఇష్టమైన ఇండియానాకు చెందిన సెనేటరు చార్లెసు వారెను ఫెయిర్బ్యాంక్సు నామినేషను పొందారు.[183]

రూజ్వెల్టు స్టంపు ‌మీద చురుకుగా ప్రచారం చేయకపోవడంలో అధికారంలో ఉన్నవారి సంప్రదాయాన్ని అనుసరించినప్పటికీ కోర్టెలియౌకు నిర్దిష్ట సూచనల ద్వారా ప్రచార సందేశాన్ని నియంత్రించడానికి ప్రయత్నించాడు. అనానియాసు క్లబ్బును ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా వైటు హౌసు ప్రకటనల ప్రెసు విడుదలను నిర్వహించడానికి కూడా ఆయన ప్రయత్నించాడు. అధ్యక్షుడు చేసిన ప్రకటనను ఆమోదం లేకుండా పునరావృతం చేసిన ఏ జర్నలిస్టు అయినా తదుపరి ప్రాప్యతను పరిమితం చేయడం ద్వారా శిక్షించబడతారు.[184]

1904లో డెమోక్రటికు పార్టీ నామినీ ఆల్టను బ్రూక్సు పార్కరు. డెమోక్రటికు వార్తాపత్రికలు రిపబ్లికన్లు కార్పొరేషన్ల నుండి పెద్ద మొత్తంలో ప్రచార విరాళాలను వసూలు చేస్తున్నారని. అంతిమ బాధ్యతను రూజ్వెల్టు‌ మోపుతున్నారని ఆరోపించారు.[185] రూజ్వెల్టు అవినీతిని ఖండించారు. అదే సమయంలో కోర్టెలియౌ స్టాండర్డు ఆయిల నుండి ప్రచార విరాళం $1,00,000 (2024 నాటికి $ 2.72 మిలియన్ల డాలర్లకు సమానం) తిరిగి ఇవ్వాలని ఆదేశించారు.[186] బ్యూరో ఆఫ్ కార్పొరేషన్సు నుండి హానికరమైన సమాచారం బహిరంగంగా వెళ్లకుండా ఉండటానికి రూజ్వెల్టు కార్పొరేటు విరాళాలను అంగీకరిస్తున్నారని పార్కరు అన్నారు.[186] రూజ్వెల్టు పార్కరు ఆరోపణను తీవ్రంగా ఖండించారు, ఆయన "ఎటువంటి ప్రతిజ్ఞ లేకుండా అధ్యక్ష పదవిలోకి వెళ్తాను" అని ప్రతిస్పందించారు. ఏదైనా రకమైన వాగ్దానం లేదా అవగాహన, లేదా వివరణ...".[187] అయితే పార్కరు, డెమొక్రాట్ల ఆరోపణలు ఎన్నికల మీద పెద్దగా ప్రభావం చూపలేదు. ఎందుకంటే రూజ్వెల్టు ప్రతి అమెరికను‌కు "స్క్వేరు డీలు" ఇస్తానని హామీ ఇచ్చాడు.[187] రూజ్వెల్టు ప్రజాదరణ పొందిన ఓట్లలో 56% గెలుచుకున్నాడు. పార్కరు 38% ఓట్లను గెలుచుకున్నాడు. ఎలక్టోరలు కాలేజు ఓట్లను 336 నుండి 140 వరకు గెలుచుకున్నాడు. ప్రారంభోత్సవ వేడుక ముందు రూజ్వెల్టు తాను మరొక పదవీకాలం కొనసాగనని ప్రకటించాడు.[188] డెమొక్రాట్లు రూజ్వెల్టు రిపబ్లికన్లు కార్పొరేటు విరాళాలతో పార్టీలు ప్రభావితమయ్యారని ఆరోపిస్తూనే ఉన్నారు.[189]

రెండవ పదవీకాలం

[మార్చు]

ఆయన రెండవ పదవీకాలం కొనసాగుతుండగా రూజ్వెల్టు తన రిపబ్లికను పార్టీ స్థావరం ఎడమ వైపుకు వెళ్లి వరుస సంస్కరణలకు పిలుపునిచ్చాడు. వీటిలో ఎక్కువ భాగం కాంగ్రెసు ఆమోదించడంలో విఫలమైంది.[190] రూజ్వెల్టు తన రెండవ పదవీకాలం ముగిసే సమయానికి ఆయన ప్రభావం క్షీణించింది. ఎందుకంటే మూడవ పదవీకాలం వదులుకుంటానని ఇచ్చిన హామీ ఆయన కుంటి బాతుగా మార్చింది. ఆయన అధికార కేంద్రీకరణ అనేక మంది కాంగ్రెసు సభ్యుల నుండి వ్యతిరేకతను రేకెత్తించింది.[191] ఆయన జాతీయ సంక్షిప్త చట్టాన్ని కోరాడు. సమాఖ్య ఆదాయపు పన్ను కోసం పిలుపునిచ్చాడు (సుప్రీం కోర్టు తీర్పు ఉన్నప్పటికీ పోలాకు వర్సెసు ఫార్మర్సు లోను & ట్రస్టు కో.), వారసత్వ పన్ను. సమ్మెల సమయంలో కార్మిక సంఘాల మీద కోర్టు నిషేధాల వాడకం మీద పరిమితులు విధించాలని రూజ్వెల్టు పిలుపునిచ్చారు; నిషేధాలు వ్యాపారానికి ఎక్కువగా సహాయపడే శక్తివంతమైన ఆయుధం. పారిశ్రామిక గాయాలకు ఉద్యోగి బాధ్యత చట్టం (రాష్ట్ర చట్టాలను ముందస్తుగా అమలు చేయడం), సమాఖ్య ఉద్యోగులకు ఎనిమిది గంటల పని దినం కావాలని ఆయన కోరుకున్నారు. ఇతర ప్రాంతాలలో ఆయన పోస్టలు పొదుపు వ్యవస్థ (స్థానిక బ్యాంకులకు పోటీని అందించడానికి) కూడా కోరాడు, ప్రచార సంస్కరణ చట్టాలను కోరాడు.[192]

1904 ఎన్నికలు రిపబ్లికన్లు, డెమొక్రాట్ల మధ్య వివాదానికి మూలంగా కొనసాగాయి. 1905లో జరిగిన ఒక కాంగ్రెసు దర్యాప్తులో కార్పొరేటు ఎగ్జిక్యూటివు‌లు 1904లో రిపబ్లికను నేషనలు కమిటీకి పదివేల డాలర్లను విరాళంగా ఇచ్చారని వెల్లడైంది. 1908లో సాధారణ అధ్యక్ష ఎన్నికలకు ఒక నెల ముందు ఒక్లహోమా గవర్నరు చార్లెసు ఎన్. హాస్కెలు, మాజీ డెమోక్రటికు కోశాధికారి స్టాండర్డు ఆయిలు అనుబంధ సంస్థలు ఇండియను ఆయిలు భూములను లీజుకు ఇవ్వడానికి 1904 వేసవిలో రూజ్వెల్టు‌ మీద సెనేటర్లు లాబీయింగు చేశారని అన్నారు. రూజ్వెల్టు తన సెక్రటరీ ఆఫ్ ది ఇంటీరియరు ఈతాన్ ఎ. హిచ్కాకును రద్దు చేశారని ఓసేజు భూములను ప్రైరీ ఆయిల్ అండు గ్యాసు కంపెనీకి నడపడానికి పైపు‌లైను ఫ్రాంచైజీని మంజూరు చేశారని ఆయన అన్నారు. న్యూయార్కు సన్ కూడా ఇదే విధమైన ఆరోపణ చేసింది. పైపు‌లైను ఫ్రాంచైజీని అనుమతించడానికి రూజ్వెల్టు చేసిన ఆరోపణ తర్వాత, పైపు‌లైను ద్వారా ఆర్థికంగా లాభపడిన శుద్ధి కర్మాగారం అయిన స్టాండర్డు ఆయిలు 1904లో రిపబ్లికన్లకు $150,000 (2024 నాటికి $ 2.72 మిలియన్ల డాలర్లకు సమానం) అందించిందని పేర్కొంది. రూజ్వెల్టు హాస్కెలు ఆరోపణను "అబద్ధం, స్వచ్ఛమైన, సరళమైనది" అని ముద్ర వేశాడు.[193]

నీతి వాక్చాతుర్యం

[మార్చు]

రూజ్వెల్టు వాక్చాతుర్యంలో వ్యక్తిగత నీతి తీవ్రమైన నైతికత ఉంటుంది.[194][195][196] 1908 జనవరిలో కొత్త కార్మిక చట్టాలను ఆమోదించాలని పిలుపునిస్తూ కాంగ్రెసు‌కు పంపిన సందేశంలో "దోపిడీ సంపద"ను ఆయన ఖండించడం ద్వారా ఈ స్వరం వ్యక్తమైంది:

దోపిడీ సంపద - వేతన కార్మికులను అణచివేయడం నుండి పోటీని అణిచివేసే అన్యాయమైన, అనారోగ్యకరమైన పద్ధతుల వరకు, స్టాకు జాబింగు, సెక్యూరిటీలను తారుమారు చేయడం ద్వారా ప్రజలను మోసం చేయడం వరకు అన్ని రకాల అన్యాయాల ద్వారా భారీ స్థాయిలో సేకరించబడిన సంపద. ఈ ముద్ర కొంతమంది ధనవంతులు, వారి ప్రవర్తన సాధారణంగా మంచి మనస్సాక్షి ఉన్న ప్రతి వ్యక్తికి అసహ్యంగా ఉండాలి. అసాధారణ వ్యాపార విజయం సాధారణంగా నిజాయితీ లేకపోవడం మీద ఆధారపడి ఉండాలని మన యువకులకు బోధించే భయంకరమైన తప్పు చేస్తారు. గత కొన్ని నెలలుగా వారు ప్రతిచర్య కోసం కలిసి పనిచేయడానికి కలిసి పనిచేస్తున్నారని స్పష్టంగా తెలియజేశారు. నిజాయితీగా చట్టాన్ని నిర్వహించే వారందరినీ పడగొట్టడం, అప్రతిష్టపాలు చేయడం, వారిని నిరోధించే అదనపు చట్టాన్ని నిరోధించడం, వీలైతే ప్రతి నిష్కపటమైన తప్పు చేసే వ్యక్తికి తగినంత డబ్బు ఉంటే ఆయన కోరుకున్నది చేయడానికి అనుమతించే అన్ని నియంత్రణల నుండి స్వేచ్ఛను పొందడం వారి ప్రయత్నం.... స్టాండర్డు ఆయిలు వ్యక్తులు, నేను పైన చెప్పిన ఇతర కలయికలలో నిమగ్నమైన వారు గొప్ప అదృష్టాన్ని సాధించిన పద్ధతులను కార్మిక సంఘం వైపు నుండి ప్రతి రకమైన నేరాన్ని హత్య నుండి లంచం, రాజకీయాల్లో బ్యాలెటు బాక్సు నింపడం వరకు ప్రతి రకమైన హింస, అవినీతి, మోసాన్ని సమర్థించే నైతిక వ్యవస్థను సమర్థించడం ద్వారా మాత్రమే సమర్థించవచ్చు.[197]

అధ్యక్ష పదవి తర్వాత (1909–1919)

[మార్చు]

1908 ఎన్నిక

[మార్చు]

రూజ్వెల్టు అధ్యక్షుడిగా ఉండటానికి ఇష్టపడ్డాడు కానీ పరిమిత కాలాలు నియంతృత్వానికి వ్యతిరేకంగా చెక్ ఇస్తాయని నమ్మాడు. మూడవసారి పోటీ చేయకూడదని 1904లో చేసిన తన ప్రతిజ్ఞను గౌరవించాలని ఆయన నిర్ణయించుకున్నాడు. తన వారసుడిగా విదేశాంగ కార్యదర్శి ఎలిహు రూట్‌ను ఆయన సమర్థించినప్పటికీ రూట్ అనారోగ్యం కారణంగా ఆయన అనర్హుడయ్యాడు. న్యూయార్కు గవర్నరు చార్లెసు ఎవాన్సు హ్యూసు బలమైన అభ్యర్థి, రూజ్వెల్టు ప్రగతిశీలతను పంచుకున్నాడు. కానీ రూజ్వెల్టు ఆయనను చాలా స్వతంత్రంగా భావించాడు. ఆయన తన యుద్ధ కార్యదర్శి విలియం హోవార్డు టాఫ్టుతో సరిపెట్టుకున్నాడు. ఆయన 1890 నుండి తన స్నేహితుడు. రూజ్వెల్టు విధానాలకు నిరంతరం మద్దతు ఇచ్చాడు. [198] రూజ్వెల్టు తనకు నచ్చిన వారసుడిని నియమించాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. టాఫ్టు‌కు ఇలా వ్రాశాడు: "ప్రియమైన విల్: ఆ సమాఖ్య అధికారుల మీద మీకు ఏదైనా చర్య కావాలా? మీరు ఒక మాట చెబితే నేను వారి మెడలు అత్యంత ఉత్సాహంతో విరిచేస్తాను!" కొన్ని వారాల తర్వాత ఆయన తన వద్ద ఉన్న కార్యాలయాలను టాఫ్టు‌కు అనుకూలంగా ఉపయోగించుకుంటున్నాడనే ఆరోపణను "తప్పుడు, దురుద్దేశంతో కూడినది" అని ముద్ర వేశాడు.[199] 1908 రిపబ్లికను సమావేశంలో రూజ్వెల్టు అధ్యక్ష పదవికి "ఇంకా నాలుగు సంవత్సరాలు" అని చాలా మంది నినాదాలు చేశారు. కానీ హెన్రీ కాబోటు లాడ్జి రూజ్వెల్టు పట్ల ఆసక్తి చూపడం లేదని స్పష్టం చేసిన తర్వాత టాఫ్టు నామినేషను‌ను గెలుచుకున్నాడు.[200]

1908 ఎన్నికలలో టాఫ్టు డెమొక్రాటికు నామినీ విలిమ్సు జెన్నింగ్సు బ్రయానును సులభంగా ఓడించాడు. టాఫ్టు చట్ట పాలనను నొక్కి చెబుతూ ప్రగతివాదాన్ని ప్రోత్సహించాడు; రాజకీయ నాయకుల కంటే న్యాయమూర్తులు న్యాయంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవాలని ఆయన ఇష్టపడ్డాడు. అయితే టాఫ్టు రూజ్వెల్టు కంటే తక్కువ చమత్కారమైన రాజకీయ నాయకుడని నిరూపించుకున్నాడు. టాఫ్టుకు రూజ్వెల్టు‌ అంత బలీయంగా మార్చిన శక్తి, వ్యక్తిగత అయస్కాంతత్వం, ప్రజల మద్దతు లేదు. టాఫ్టు సుంకాన్ని తగ్గించడం వలన రిపబ్లికను పార్టీ లోపల తీవ్ర ఉద్రిక్తతలు ఏర్పడతాయని గ్రహించినప్పుడు ఆయన దాని గురించి మాట్లాడటం మానేశాడు. టాఫ్టు, నష్టాలను పట్టించుకోకుండా, సుంకాన్ని ధైర్యంగా ఎదుర్కొన్నాడు. ఫలితంగా 1909 పేన్-ఆల్డ్రిచు టారిఫు వచ్చింది. ఇది అన్ని వైపులా సంస్కర్తలను దూరం చేసింది. పార్టీ లోపల సంక్షోభం ఏర్పడుతుండగా రూజ్వెల్టు ఆఫ్రికా, ఐరోపా‌లలో పర్యటిస్తూ టాఫ్టు‌కు అవకాశాన్ని ఇచ్చాడు.[201]

ఆఫ్రికా - యూరపు (1909–1910)

[మార్చు]
రూజ్‌వెల్ట్ ఆఫ్రికాలో సఫారీ మీద కాల్చిన ఏనుగు పక్కన నిలబడి ఉన్నాడు

1909 మార్చిలో మాజీ అధ్యక్షుడు స్మిత్సోనియను-రూజ్వెల్టు ఆఫ్రికను యాత్ర కోసం బయలుదేరాడు.[202] రూజ్వెల్టు బృందం తూర్పు ఆఫ్రికా లోని మొంబాసాలో అడుగుపెట్టి, నైలు నదిని అనుసరించి ఆధునిక సూడాన్లోని ఖార్టూంకు వెళ్లే ముందు బెల్జియను కాంగోకు ప్రయాణించింది. ఆండ్రూ కార్నెగీ, ఆయన స్వంత రచనల ద్వారా బాగా నిధులు సమకూర్చబడిన రూజ్వెల్టు బృందం స్మిత్సోనియను ఇన్స్టిట్యూషను, అమెరికను మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురలు హిస్టరీ కోసం నమూనాల కోసం వేటాడింది.[203] వేటగాడు-ట్రాకరు ఆర్.జె. నేతృత్వంలోని సమూహం. కన్నింగు‌హేం‌లో స్మిత్సోనియను శాస్త్రవేత్తలు ఉన్నారు. ప్రసిద్ధ పెద్ద వేటగాడు. అన్వేషకుడు ఫ్రెడరికు సెలోసు కూడా చేరారు. పాల్గొన్న వారిలో కెర్మిటు రూజ్వెల్టు, ఎడ్గారు అలెగ్జాండరు మెర్న్సు, ఎడ్మండు హెల్లరు, జాన్ ఆల్డెను లోరింగు ఉన్నారు.[204] ఆ బృందం 11,400 జంతువులను చంపింది లేదా చిక్కుకుంది.[203] కీటకాలు, నీటి ఏనుగులు, ఏనుగులు. 1,000 పెద్ద జంతువులలో 512 పెద్ద గేం జంతువులు ఉన్నాయి. వాటిలో ఆరు అరుదైన తెల్ల ఖడ్గమృగాలు ఉన్నాయి. టన్నుల కొద్దీ ఉప్పు కళేబరాలు, చర్మాలు వాషింగ్టను‌కు రవాణా చేయబడ్డాయి; వాటన్నింటినీ అమర్చడానికి సంవత్సరాలు పట్టింది. పెద్ద సంఖ్యలో తీసుకెళ్లబడిన వాటి గురించి రూజ్వెల్టు ఇలా అన్నాడు, "నేషనలు మ్యూజియం, అమెరికను మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురలు హిస్టరీ, ఇలాంటి అన్ని జంతుశాస్త్ర సంస్థలు ఉండటం ఖండించదగినది అయితేనే నన్ను ఖండించవచ్చు".[205] ఆయన ఆఫ్రికను గేం ట్రైల్సుల్ళ్ ఈ యాత్ర గురించి వివరణాత్మక కథనాన్ని రాశారు.[206]

తన సఫారీ తర్వాత రూజ్వెల్టు ఐరోపా పర్యటనకు బయలుదేరడానికి ఉత్తరం వైపు ప్రయాణించాడు. మొదట ఈజిప్టులో ఆగి, బ్రిటిషు పాలన మీద అనుకూలంగా వ్యాఖ్యానించాడు. ఈజిప్టు ఇంకా స్వాతంత్ర్యానికి సిద్ధంగా లేదని చెప్పాడు.[207] రోం‌లో చురుకుగా ఉన్న మెథడిస్టుల సమూహం మీద వివాదం కారణంగా ఆయన పోపుతో సమావేశానికి నిరాకరించాడు. ఆయన ఆస్ట్రియా-హంగేరీ చక్రవర్తి ఫ్రాంజు జోసెఫు, జర్మనీకి చెందిన కైజరు 2వ విల్హెల్ము, గ్రేటు బ్రిటను రాజు 5వ జార్జి, ఇతర నాయకులను కలిశాడు. ఓస్లోలో రూజ్వెల్టు నావికా ఆయుధాల మీద పరిమితులు, శాశ్వత న్యాయస్థానం బలోపేతం, ప్రపంచ శక్తుల మధ్య "శాంతి సమితి" ఏర్పాటుకు పిలుపునిస్తూ ప్రసంగించారు.[208] ఆయన ఆక్స్ఫర్డులో రోమన్సు ఉపన్యాసం ఇచ్చారు. అక్కడ ఆయన జంతు జీవిత పరిణామం, సమాజ అభివృద్ధి మధ్య సమాంతరాలను కోరుకునే వారిని ఖండించారు.[209] రూజ్వెల్టు దేశీయ రాజకీయాలను నివారించడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ ఆయన నిశ్శబ్దంగా గిఫోర్డు పిన్చా‌టును కలిశారు. ఆయన టాఫ్టు అడ్మినిస్ట్రేషను పట్ల తన నిరాశను వివరించాడు.[210] టాఫ్టు అంతర్గత కార్యదర్శి రిచర్డు బలింగరుతో ఘర్షణ పడిన తర్వాత పిన్చాటు అటవీ సేవ అధిపతి పదవికి రాజీనామా చేయవలసి వచ్చింది. రూజ్వెల్టు 1910 జూన్‌లో అమెరికాకు తిరిగి వచ్చారు.[211] నాలుగు నెలల తర్వాత రూజ్వెల్టు రైట్ సోదరులు రూపొందించిన క్రాఫ్టు‌లో 4 నిమిషాలు ఎత్తులో ఉండి విమానంలో ప్రయాణించిన మొదటి అమెరికా అధ్యక్షుడయ్యాడు.[212]

రూజ్వెల్టు తన యాత్రకు నిధులు సమకూర్చుకోవడానికి ఆండ్రూ కార్నెగీ మీద ఆధారపడ్డాడు. ప్రతిగా బ్రిటను, జర్మనీని పాలించిన దాయాదుల మధ్య పెరుగుతున్న సంఘర్షణకు మధ్యవర్తిత్వం వహించమని కార్నెగీ మాజీ అధ్యక్షుడిని కోరాడు. రూజ్వెల్టు ప్రారంభించాడు. కానీ కింగ్ 7వ ఎడ్వర్డు అకస్మాత్తుగా మరణించడంతో ఆ పథకం కూలిపోయింది. రూజ్వెల్టు క్రమపద్ధతిలో కార్నెగీని మోసం చేసాడని, వృద్ధుడిని ధిక్కరించాడని డేవిడు నాసా వాదించాడు.[213][214]

గ్రేటు బ్రిటను తో గొప్ప ఒప్పందం

[మార్చు]

గొప్ప ఒప్పందం అనేది 1895 నుండి 1915 వరకు యునైటెడు స్టేట్సు, గ్రేటు బ్రిటను దౌత్య, రాజకీయ, సైనిక, ఆర్థిక లక్ష్యాల కలయిక. బ్రిటిషు మేధావులు, రాజకీయ నాయకులతో తనకున్న సన్నిహిత సంబంధాల ద్వారా, పనామా కాలువకు సంబంధించిన తన దౌత్య పనిలో రూజ్వెల్టు కీలక పాత్ర పోషించాడు.[215][216] అలాస్కా సరిహద్దు వివాదంలో చూసినట్లుగా బ్రిటిషు వారు రూజ్వెల్టు‌ను స్వాగతించారు. కెనడియను యుకాను‌లోని బంగారు గనులకు ప్రాప్యతను అనుమతించే సముద్ర ఓడరేవు మీద కెనడా వాదనను తిరస్కరించడానికి బ్రిటిషు దౌత్యవేత్తలు రూజ్వెల్టు దౌత్యవేత్తలతో ఓటు వేశారు. యునైటెడు స్టేట్సు‌ను శాంతింపజేయడానికి కెనడియను విదేశాంగ విధానాన్ని బ్రిటిషు నియంత్రణలో ఉంచడం వల్ల కెనడియన్లు మోసపోయినట్లు భావించారు.[217]

1915–1917లో రూజ్వెల్టు అమెరికన్లు గ్రేటు బ్రిటను వైపు యుద్ధంలోకి ప్రవేశించడాన్ని ప్రముఖంగా సమర్థించారు. 1916 అక్టోబరులో అధ్యక్షుడు వుడ్రో విల్సన్ తిరిగి ఎన్నికను ఓడించడానికి రిపబ్లికను టికెట్టు కోసం ప్రచారం చేస్తూ రూజ్వెల్టు ఇలా అన్నాడు:

అధ్యక్షుడు విల్సను బాధ్యత నుండి తప్పించుకోవడం పూర్తిగా తప్పుదారి పట్టించే పదబంధంలో కప్పబడి ఉంది. "ఆయన మమ్మల్ని యుద్ధం నుండి దూరంగా ఉంచాడు" అనే పిరికివాడి పదబంధం. వాస్తవానికి, యుద్ధం దగ్గరవుతోంది. మేము దానిని విధానం, ప్రణాళిక, ఉద్దేశ్యం లేదా తయారీ లేకుండా ఎదుర్కొంటున్నాము.[218]

మిత్రరాజ్యాలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి యునైటెడు స్టేట్సు నైతిక బాధ్యతను కలిగి ఉందని, అధ్యక్షుడు విల్సను వాగ్దానం చేసినట్లుగా తటస్థత పిరికితనం, ప్రమాదకరమైనదని రూజ్వెల్టు వాదించారు.[219][220]

రిపబ్లికను పార్టీ విభేదాలు

[మార్చు]

రూజ్వెల్టు టాఫ్టు‌ను తన కాపీగా మార్చుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు కానీ టాఫ్టు తన వ్యక్తిత్వాన్ని ప్రదర్శించడం ప్రారంభించడంతో వెనక్కి తగ్గాడు. ఎన్నికల రాత్రి తన విజయం రూజ్వెల్టు ద్వారానే కాకుండా, టాఫ్టు సవతి సోదరుడు చార్లెసు ఫెల్ప్సు టాఫ్టు ద్వారా కూడా సాధ్యమైందని టాఫ్టు సూచించినప్పుడు ఆయన బాధపడ్డాడు. క్యాబినెటు నియామకాల గురించి టాఫ్టు తనను సంప్రదించనప్పుడు రూజ్వెల్టు మరింత దూరం అయ్యాడు.[221] రూజ్వెల్టు ఇతర ప్రగతిశీలులు టాఫ్టు పరిరక్షణ విధానాలు, టాఫ్టు సుంకాలను నిర్వహించడం మిద సైద్ధాంతికంగా అసంతృప్తి చెందారు. ఆయన కాంగ్రెసు‌లోని సంప్రదాయవాద పార్టీ నాయకులతో అధికారాన్ని కేంద్రీకరించినప్పుడు.[222] రూజ్వెల్టు తన మొదటి పదవీకాలంలో ప్రోత్సహించిన "స్క్వేరు డీలు" లక్ష్యాలు, విధానాలకు టాఫ్టు కట్టుబడి ఉన్నాడని మరికొందరు వాదించారు. సమస్య రూజ్వెల్టు, మరింత తీవ్రమైన ప్రగతిశీలవాదులు న్యాయవ్యవస్థను అరికట్టడం వంటి మరింత దూకుడు లక్ష్యాల వైపు మొగ్గు చూపారు. దీనిని టాఫ్టు తిరస్కరించారు.[223]

రూజ్వెల్టు ప్రగతిశీలులు రిపబ్లికను పార్టీని నియంత్రించాలని, 1912లో డెమొక్రాట్లకు అధ్యక్ష పదవిని అప్పగించే విధంగా దానిని విభజించకుండా ఉండాలని కోరారు. ఆ దిశగా 1910 జూన్‌లో అధ్యక్షుడిని కలిసిన తర్వాత రూజ్వెల్టు టాఫ్టు పరిపాలన గురించి బహిరంగంగా ఆశావాదాన్ని వ్యక్తం చేశారు.[224]

కోర్టు అధికారం మీద వివాదం
[మార్చు]

రూజ్వెల్టు 1910 వేసవి చివరిలో శరదృతువు ప్రారంభంలో పశ్చిమంలో ప్రసంగాలు చేశాడు. దీనిలో ఆయన దేశ న్యాయవ్యవస్థను తీవ్రంగా విమర్శించాడు. రూజ్వెల్టు 1905లో లోచ్నరు వర్సెసు న్యూయార్కు కేసులో సుప్రీంకోర్టు తీర్పును దాడి చేయడమే కాకుండా, ఫెడరలు కోర్టులు ప్రజాస్వామ్యాన్ని దెబ్బతీస్తున్నాయని అనుమానిత న్యాయనిపుణులను "శిలాజ న్యాయమూర్తులను" ముద్ర వేస్తున్నాయని ఆరోపించారు. ప్రగతిశీల సంస్కరణ చట్టాలను కొట్టివేసే వారి ధోరణిని జస్టిసు రోజరు బి. టానీ డ్రెడు స్కాటు వర్సెసు శాండ్‌ఫోర్డు (1857)లో ఇచ్చిన తీర్పుతో పోల్చారు. రాజ్యాంగం ప్రజా ప్రయోజనాలకు ఉపయోగపడుతుందని నిర్ధారించుకోవడానికి రూజ్వెల్టు "న్యాయపరమైన రీకాలు" కోసం పిలుపునిచ్చే ఇతర ప్రగతిశీలులతో చేరారు. ఇది జనాదరణ పొందిన మెజారిటీలు న్యాయమూర్తులను పదవి నుండి తొలగించి, ప్రజాదరణ లేని న్యాయ నిర్ణయాలను తిప్పికొట్టడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఈ దాడి టాఫ్టు‌ను భయపెట్టింది. అయితే ఆయన లోచ్నరు, ఇతర నిర్ణయాలు పేలవంగా నిర్ణయించబడ్డాయని ప్రైవేటు‌గా అంగీకరించినప్పటికీ రాజ్యాంగ ప్రభుత్వాన్ని పరిరక్షించే న్యాయ అధికారం మీద దృఢంగా నమ్మినవాడు. ఆయన భయానకత ఉన్నత న్యాయ సమాజంలోని ఇతర ప్రముఖ సభ్యులతో పంచుకోబడింది. రూజ్వెల్టు‌ను తిరిగి అధ్యక్ష పదవికి అనుమతించకూడదని టాఫ్టు మనస్సులో స్థిరపడింది.[225]

రూజ్‌వెల్టు "నూతన జాతీయవాదం"

[మార్చు]
1910 అక్టోబరులో సెయింట్ లూయిస్లో రూజ్‌వెల్ట్ మరియు పైలట్ ఆర్చిబాల్డ్ హాక్సీ
1910 అక్టోబరులో పదవీవిరమణ చేసిన తర్వాత రూజ్‌వెల్ట్

1910 ఆగస్టులో రూజ్వెల్టు ఒసావటోమీ కాన్సాసులో చేసిన ప్రసంగంతో శత్రుత్వాన్ని పెంచాడు. ఇది ఆయన కెరీరు‌లో అత్యంత తీవ్రమైనది. ఇది టాఫ్టు సంప్రదాయవాద రిపబ్లికన్లతో ఆయన బహిరంగ విరామాన్ని సూచిస్తుంది. ఆయన "న్యూ నేషనలిజం" అని పిలిచే ఒక కార్యక్రమాన్ని సమర్ధిస్తూ, రూజ్వెల్టు మూలధన ప్రయోజనాల కంటే శ్రమ ప్రాధాన్యతను, కార్పొరేటు సృష్టి కలయికను నియంత్రించాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కి చెప్పాడు. కార్పొరేటు రాజకీయ విరాళాలను నిషేధించాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.[226] న్యూయార్కు‌కు తిరిగి వచ్చిన రూజ్వెల్టు విలియం బార్న్సు జూనియరు నుండి రాష్ట్ర రిపబ్లికను పార్టీని నియంత్రించడానికి పోరాటం ప్రారంభించాడు. ఈ ప్రయత్నంలో టాఫ్టు రూజ్వెల్టుకు తన మద్దతును ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. 1910 రాష్ట్ర సమావేశంలో టాఫ్టు మద్దతు ఫలించకపోవడంతో రూజ్వెల్టు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశాడు.[227] రూజ్వెల్టు 1910 ఎన్నికలులో రిపబ్లికన్ల తరపున ప్రచారం చేశాడు. దీనిలో డెమొక్రాట్లు 1892 తర్వాత మొదటిసారిగా సభ మీద నియంత్రణ సాధించారు. కొత్తగా ఎన్నికైన డెమొక్రాట్లలో న్యూయార్కు స్టేటు సెనేటరు ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్ ఉన్నారు. ఆయన తన దూరపు బంధువు విధానాలను తన రిపబ్లికను ప్రత్యర్థి కంటే బాగా ప్రాతినిధ్యం వహించాడని వాదించాడు.[228]

రిపబ్లికను ప్రగతిశీలులు 1911లో పార్టీ పునర్వ్యవస్థీకరణకు ఓటములను బలవంతపు వాదనగా అర్థం చేసుకున్నారు.[229] సెనేటరు రాబర్టు ఎం. లా ఫోలెటుతో చేరారు పిన్చాటు, విలియం వైటు కాలిఫోర్నియా గవర్నరు హిరాం జాన్సను లతో కలిసి నేషనలు ప్రోగ్రెసివు రిపబ్లికను లీగు‌ను సృష్టించారు; రాష్ట్ర స్థాయిలో రాజకీయ నియంతృత్వ శక్తిని ఓడించడం. జాతీయ స్థాయిలో టాఫ్టు‌ను భర్తీ చేయడం వారి లక్ష్యాలు.[230] లీగు పట్ల తనకు సందేహం ఉన్నప్పటికీ రూజ్వెల్టు ప్రగతిశీల సూత్రాలకు సాధారణ మద్దతును వ్యక్తం చేశాడు. 1911 జనవరి ఏప్రిల్ మధ్య, రూజ్వెల్టు ది అవుట్‌లుక్ కోసం వ్యాసాలు రాశారు. ఆయన "మన కాలంలోని గొప్ప ఉద్యమం ప్రత్యేక హక్కులకు వ్యతిరేకంగా ప్రగతిశీల జాతీయవాద ఉద్యమం, నిజాయితీ, సమర్థవంతమైన రాజకీయ, పారిశ్రామిక ప్రజాస్వామ్యంకు అనుకూలంగా" పిలిచిన దానిని సమర్థించారు.[231] 1912లో పోటీ చేయడంలో రూజ్వెల్టు ఆసక్తి చూపకపోవడంతో, లా ఫోలెటు 1911 జూన్‌లో తన సొంత అభ్యర్థిత్వాన్ని ప్రకటించాడు.[230] 1910 ఎన్నికల తర్వాత రూజ్వెల్టు టాఫ్టు‌ను నిరంతరం విమర్శించాడు. 1911 సెప్టెంబరు‌లో న్యాయ శాఖ యుఎస్ స్టీలు మీద యాంటీట్రస్టు దావా వేసిన తర్వాత వారి మధ్య విరామం తుది రూపం దాల్చింది; న్యాయ శాఖ ఇప్పుడు సవాలుగా ఉన్న సముపార్జనను వ్యక్తిగతంగా ఆమోదించినందున రూజ్వెల్టు అవమానించబడ్డాడు. అయినప్పటికీ,రూజ్వెల్టు ఇప్పటికీ 1912లో టాఫ్టు‌కు వ్యతిరేకంగా పోటీ చేయడానికి ఇష్టపడలేదు; 1912లో డెమొక్రాటు టాఫ్టు‌ను ఓడించిన దానితో పోటీ చేయాలని ఆయన 1916లో ఆశించాడు.[232]

మధ్యవర్తిత్వ ఒప్పందాల మీద టాఫ్టు‌తో పోరాడటం

[మార్చు]

ప్రపంచ శాంతికి హామీగా మధ్యవర్తిత్వం కోసం టాఫ్టు ప్రపంచ నాయకుడుగా ఉన్నాడు. 1911లో ఆయన విదేశాంగ కార్యదర్శి ఫిలాండరు సి. నాక్సు బ్రిటను, ఫ్రాన్సు‌లతో విభేదాలను పరిష్కరించుకునే ఒప్పందాలను చర్చించారు. వివాదాలను హేగు కోర్టు లేదా మరొక ట్రిబ్యునలు‌కు సమర్పించాల్సి వచ్చింది. వీటిని 1911 ఆగస్టులో సంతకం చేశారు. కానీ సెనేటు‌లో మూడింట రెండు వంతుల ఓటుతో ఆమోదించాల్సి వచ్చింది. చర్చల సమయంలో టాఫ్టు లేదా నాక్సు సెనేటు నాయకులతో సంప్రదించలేదు. అప్పటికి చాలా మంది రిపబ్లికన్లు టాఫ్టు‌ను వ్యతిరేకించారు. ఒప్పందాల కోసం చాలా గట్టిగా లాబీయింగు చేయడం వారి ఓటమికి కారణమవుతుందని అధ్యక్షుడు భావించారు. అక్టోబరు‌లో ఒప్పందాలకు మద్దతుగా ఆయన ప్రసంగాలు చేశారు. కానీ సెనేటు టాఫ్టు ఆమోదించలేని సవరణలను జోడించి వారిని ఇబ్బంది పెట్టింది.[233]

అమెరికను ప్రగతిశీలుల మధ్య ఒక వివాదాన్ని ఆర్బిట్రేషను వెల్లడించింది. టాఫ్టు నేతృత్వంలోని ఒక వర్గం దానిని యుద్ధానికి ఉత్తమ ప్రత్యామ్నాయంగా చూసింది. టాఫ్టు చట్టపరమైన సమస్యలను అర్థం చేసుకున్న రాజ్యాంగ న్యాయవాది.[234] 1914 కి ముందు శాంతి ఉద్యమాలకు సంప్రదాయవాద వ్యాపార సంఘం టాఫ్టు స్థావరం మద్దతు ఇచ్చింది. అయితే ఆయన వారిని సమీకరించడంలో విఫలమయ్యాడు. వ్యాపారవేత్తలు ఆర్థిక పోటీలే వాణిజ్యయుద్ధానికి కారణమని నమ్మారు. ఆ వాణిజ్యం యుద్ధాన్ని ఖరీదైనదిగా పనికిరానిదిగా చేసే పరస్పర ఆధారిత వాణిజ్యానికి దారితీసింది.[235] అయితే రూజ్వెల్టు నేతృత్వంలోని ఒక వ్యతిరేక వర్గం, మధ్యవర్తిత్వాన్ని మూర్ఖపు ఆదర్శవాదంగా ఎగతాళి చేసింది. తీవ్రమైన అంతర్జాతీయ వివాదాలకు ఏకైక పరిష్కారంగా వాణిజ్యయుద్ధం వాస్తవికతను పట్టుబట్టింది. ఒప్పందాలను నాశనం చేసిన ఆ సవరణలను విధించడానికి రూజ్వెల్టు సన్నిహితుడు సెనేటరు హెన్రీ కాబోటు లాడ్జి‌తో కలిసి పనిచేశాడు.రూజ్వెల్టు టాఫ్టు ప్రచార వాగ్దానాలను దెబ్బతీసేందుకు వ్యవహరిస్తున్నాడు.[236] లోతైన స్థాయిలో రూజ్వెల్టు నిజంగా మధ్యవర్తిత్వం ఒక అమాయక పరిష్కారం అని, గొప్ప సమస్యలను యుద్ధం ద్వారా నిర్ణయించాలని నమ్మాడు. రూజ్వెల్టు విధానం యుద్ధం ఉద్ధరణ స్వభావం దాదాపు-ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాన్ని కలిగి ఉంది. వ్యాపారవేత్తల లాభం, జాతీయ ప్రయోజనాల గణనకు విరుద్ధంగా ఇది జింగోయిస్టికు జాతీయవాదాన్ని ఆమోదించింది.[237][238]

1912 ఎన్నిక

[మార్చు]

రిపబ్లికను ప్రైమరీలు - సమావేశం

[మార్చు]
1912 మేలో పంచ్, విలియం హోవార్డ్ టాఫ్ట్ మరియు రూజ్‌వెల్ట్ మధ్య ఎటువంటి అడ్డంకులు లేని పోరాటాన్ని వర్ణిస్తుంది

1911 నవంబరులో ఒహియో రిపబ్లికన్ల బృందం అధ్యక్ష పదవికి పార్టీ నామినేషను కోసం రూజ్వెల్టును ఆమోదించింది. నామినేషను‌ను రూజ్వెల్టు స్పష్టంగా నిరాకరించాడు. ఆ తర్వాత వెంటనే రూజ్వెల్టు ఇలా అన్నాడు, "టాఫ్టు పట్ల నాకు నిజంగా బాధగా ఉంది. ఆయన బాగానే ఉన్నాడని నాకు ఖచ్చితంగా తెలుసు కానీ ఆయన బలహీనంగా బాగానే ఉన్నాడని, ఆయనకు ఎలా చేయాలో తెలియదు! ఆయన నాయకత్వానికి పూర్తిగా అనర్హుడు. ఇది మనకు నాయకత్వం అవసరమైన సమయం." 1912 జనవరిలో రూజ్వెల్టు "ప్రజలు నా మీద ఒక ముసాయిదాను రూపొందిస్తే నేను సేవ చేయడానికి నిరాకరించను" అని ప్రకటించాడు.[239] రూజ్వెల్టు ‌ ఒహియోలో జరిగిన రాజ్యాంగ సమావేశం ముందు ప్రసంగించారు. ప్రగతిశీల వ్యక్తిగా గుర్తించి ప్రగతిశీల సంస్కరణలను ఆమోదించారు - రాష్ట్ర న్యాయ నిర్ణయాల ప్రజాదరణ పొందిన సమీక్షను కూడా ఆమోదించారు.[240] రూజ్వెల్టు ‌ సమీక్షకు ప్రతిస్పందనగా టాఫ్టు ఇలా అన్నాడు, "ఇటువంటి తీవ్రవాదులు ప్రగతిశీలులు కాదు - వారు రాజకీయ భావోద్వేగవాదులు లేదా న్యూరోటిక్సు".[241]

రాబోయే ఎన్నికలలో ఓటమి నుండి పార్టీని రక్షించే వ్యక్తిగా రూజ్వెల్టు తనను తాను ఊహించుకోవడం ప్రారంభించాడు. 1912 ఫిబ్రవరిలో బోస్టన్లో, రూజ్వెల్టు ఇలా అన్నాడు. "నాకు అధ్యక్ష పదవికి నామినేషను ఇస్తే నేను అంగీకరిస్తాను."[242][243] ఎలిహు రూటు, హెన్రీ కాబోటు లాడ్జి విభజన ఎన్నికల్లో ఓటమికి దారితీస్తుందని భావించారు. అయితే టాఫ్టు ప్రాథమిక లేదా సాధారణ ఎన్నికలలో తాను ఓడిపోతానని విశ్వసించారు.[244]

1912 ప్రాథమిక ఎన్నికలు ప్రెసిడెన్షియలు ప్రైమరీ మొదటి విస్తృత ఉపయోగాన్ని సూచించాయి. ఇది ప్రగతిశీల ఉద్యమం సంస్కరణ సాధన.[245] దక్షిణాదిలోని రిపబ్లికను ప్రైమరీలు, పార్టీ రెగ్యులర్లు ఆధిపత్యం చెలాయించారు. న్యూయార్కు, ఇండియానా, మిచిగాను, కెంటుకీ, మసాచుసెట్సు‌ల మాదిరిగానే టాఫ్టు‌కు వెళ్లారు. ఇంతలో రూజ్వెల్టు ఇల్లినాయిసు, మిన్నెసోటా, నెబ్రాస్కా, సౌతు డకోటా, కాలిఫోర్నియా, మేరీల్యాండు, ఒహియో, పెన్సిల్వేనియాలలో గెలిచారు.[246] చికాగోలో జరిగిన 1912 రిపబ్లికను నేషనలు కన్వెన్షనులో టాఫ్టు మొదటి బ్యాలెటు‌లోనే నామినేషను‌ను గెలుచుకున్నాడు.[247]

లూయిసు ఎల్. గౌల్డు అభిప్రాయం ప్రకారం 1912లో రూజ్వెల్టు టాఫ్టు‌ను "ప్రతిచర్య, రాజకీయ వంకర శక్తుల" ఏజెంటు‌గా చూశాడు. తక్కువ తెలివితేటలు కలిగిన ఓటర్లు, అసంతృప్తి చెందిన వారి మీద ఆయనకున్న పట్టు కారణంగా రూజ్వెల్టు అమెరికను చరిత్రలో అత్యంత ప్రమాదకరమైన వ్యక్తి అయ్యాడని టాఫ్టు అన్నారు. టాఫ్టు దళాల ఆధిపత్యంలో ఉన్న రిపబ్లికను నేషనలు కమిటీ అధ్యక్షుడికి 235 మంది ప్రతినిధులను, రూజ్వెల్టుకు 19 మంది ప్రతినిధులను ప్రదానం చేసింది... రూజ్వెల్టు తాను అరిజోనా, కాలిఫోర్నియా, టెక్సాసు, వాషింగ్టను నుండి టాఫ్టు‌కు ఇచ్చిన 72 మంది ప్రతినిధులను పొందేందుకు అర్హులని భావించాడు. తన నామినేషను దొంగిలించబడిందని దృఢంగా నమ్మిన రూజ్వెల్టు .... "ఒక గొప్ప నైతిక సమస్య" ప్రమాదంలో ఉందని, తన మొత్తానికి "అరవై నుండి ఎనభై మంది చట్టబద్ధంగా ఎన్నికైన ప్రతినిధులు" జోడించబడాలని ఉత్సాహపరిచే మద్దతుదారులతో చెప్పాడు...రూజ్వెల్టు. తన ప్రసంగాన్ని ఇలా ప్రకటించాడు: "భవిష్యత్తు గురించి భయం లేకుండా; మన వ్యక్తిగత విధిని పట్టించుకోకుండా; నిశ్చల హృదయాలతో, మసకబారిన కళ్ళతో; మేము ఆర్మగెడాన్‌లో నిలబడి ఉన్నాము. మేము ప్రభువు కోసం పోరాడుతున్నాము!"[248]

ప్రోగ్రెసివు పార్టీ

[మార్చు]
జార్జ్ పెర్కిన్స్ (ఎడమవైపు, డబ్బు నియంత్రణను సూచించే చెక్‌బుక్‌తో), అమోసు పిన్చాటు (రూజ్‌వెల్ట్ ప్రచార నిర్వాహకుడు సెనేటరు జోసెఫు ఎం. డిక్సను నుండి ఆమోదం పొందుతూ) ప్రోగ్రెసివ్ పార్టీ నియంత్రణ కోసం పోరాటంలో ఉన్నట్లు చిత్రీకరించే 1912 కార్టూన్

తన ఓటమి సాధ్యమని అనిపించిన తర్వాత,రూజ్వెల్టు "ప్రగతిశీల వేదిక మీద ప్రగతిశీల నామినేషను‌ను అంగీకరిస్తానని, నేను చివరి వరకు పోరాడతాను. గెలుస్తాను లేదా ఓడిపోతాను" అని ప్రకటించాడు. రూజ్వెల్టు ప్రవచనాత్మకంగా ఇలా అన్నాడు, "డెమొక్రాట్లు ప్రగతిశీల పార్టీని నామినేటు చేస్తే బహుశా గెలుస్తారని నా భావన."[249] రూజ్వెల్టు రిపబ్లికను పార్టీని విడిచిపెట్టి ప్రోగ్రెసివు పార్టీని సృష్టించాడు.[250][251] కొత్త పార్టీ నాయకత్వంలో అనేక మంది సంస్కర్తలు ఉన్నారు. జేన్ ఆడమ్స్ సామాజిక సంస్కరణలో ఒక ముందడుగుగా పార్టీ కోసం తీవ్రంగా ప్రచారం చేశారు.[252] గిఫోర్డు పిన్చాటు పర్యావరణవేత్తలు, ట్రస్టు వ్యతిరేక క్రూసేడర్లకు ప్రాతినిధ్యం వహించారు. ప్రచురణకర్త ఫ్రాంకు మున్సే నగదును అందించారు[253], జార్జి డబ్ల్యూ. పెర్కిన్సు, వాల్ స్ట్రీటు ఫైనాన్షియరు సమర్థత ఉద్యమం నుండి వచ్చారు. కొత్త పార్టీ ఆర్థిక వ్యవహారాలను ఆయన సమర్ధవంతంగా నిర్వహించారు కానీ చాలా మంది సంస్కర్తలు ఆయనను నమ్మలేదు.[254]

గవర్నరు హిరాం జాన్సను కాలిఫోర్నియా పార్టీని నియంత్రించారు. టాఫ్టు మద్దతుదారులను బలవంతంగా బహిష్కరించారు. ఆయన రూజ్వెల్టు రన్నింగు మేటు‌గా నామినేటు అయ్యారు.[255] రూజ్వెల్టు వేదిక 1907–1908 నాటి రాడికలు ప్రతిపాదనలను ప్రతిధ్వనిస్తూ, స్వార్థ ప్రయోజనాల నుండి ప్రజలను రక్షించడానికి బలమైన ప్రభుత్వ జోక్యానికి పిలుపునిచ్చింది:

ఈ అదృశ్య ప్రభుత్వాన్ని నాశనం చేయడం, అవినీతి వ్యాపారం, అవినీతి రాజకీయాల మధ్య ఉన్న అపవిత్ర కూటమిను రద్దు చేయడం ఆనాటి రాజనీతిజ్ఞత మొదటి పని.[256][257] ఈ దేశం ప్రజలకు చెందినది. దాని వనరులు, దాని వ్యాపారం, దాని చట్టాలు, దాని సంస్థలు, సాధారణ ప్రయోజనాలను ప్రోత్సహించడానికి ఉత్తమంగా ఏ విధంగానైనా ఉపయోగించుకోవాలి, నిర్వహించాలి లేదా మార్చాలి. ఈ ప్రకటన స్పష్టంగా ఉంది... మిస్టరు విల్సను తెలుసుకోవాలి. అమెరికాలోని ప్రతి గుత్తాధిపత్యం ప్రోగ్రెసివు పార్టీని వ్యతిరేకిస్తుందని... నేను ఆయనను సవాలు చేస్తున్నాను... ప్రోగ్రెసివు పార్టీకి మద్దతు ఇచ్చిన గుత్తాధిపత్యం పేరు పెట్టమని అది... షుగరు ట్రస్టు, యుఎస్ స్టీల్ ట్రస్టు, హార్వెస్టరు ట్రస్టు, స్టాండర్డు ఆయిల్ ట్రస్టు, టొబాకో ట్రస్టు లేదా మరేదైనా... వారు అభ్యంతరం చెప్పిన ఏకైక కార్యక్రమం మాది, వారు మిస్టరు విల్సను లేదా మిస్టరు టాఫ్టు‌కు మద్దతు ఇచ్చారు.[258]

ఉత్తరాదిలోని చాలా మంది ప్రోగ్రెసివు పార్టీ కార్యకర్తలు నల్లజాతీయుల పౌర హక్కుల స్థిరమైన నష్టాన్ని వ్యతిరేకించినప్పటికీ రూజ్వెల్టు దక్షిణాదిలో "లిల్లీ-వైటు" ప్రచారాన్ని నిర్వహించారు. దక్షిణాది రాష్ట్రాల నుండి ప్రత్యర్థి పూర్తి-తెల్లవారు, పూర్తి-నల్లజాతి ప్రతినిధులు ప్రోగ్రెసివు జాతీయ సమావేశానికి వచ్చారు. రూజ్వెల్టు అన్ని-తెల్లవారి ప్రతినిధులను కూర్చోబెట్టాలని నిర్ణయించుకున్నారు.[259][260][261] అయినప్పటికీ ఆయన సాంప్రదాయ రిపబ్లికను కోటల వెలుపల కొన్ని ఓట్లను గెలుచుకున్నాడు. దక్షిణాదిలోని 1,100 కౌంటీలలో, రూజ్వెల్టు అలబామాలో రెండు, అర్కాన్సాసు‌లో ఒకటి, నార్తు కరోలినాలో ఏడు, జార్జియాలో మూడు, టేనస్సీలో 17, టెక్సాసు‌లో రెండు, వర్జీనియాలో ఒకటి, ఫ్లోరిడా, లూసియానా, మిస్సిస్సిప్పి లేదా సౌతు కరోలినాలో ఏ కౌంటీని గెలుచుకున్నాడు.[262]

హత్యాయత్నం

[మార్చు]

1912 అక్టోబరు 14న మిల్వాకీలో ఒక ప్రచార కార్యక్రమానికి వస్తున్నప్పుడు భ్రమలో ఉన్న సెలూను‌కీపరు జాన్ ష్రాంకు రూజ్వెల్టును తుపాకితో కాల్చాడు. హత్యకు గురైన అధ్యక్షుడు విలియం మెకిన్లీ దెయ్యం రూజ్వెల్టు‌ను చంపమని ఆదేశించిందని ఆయన నమ్మాడు.[263][264] బుల్లెటు రూజ్వెల్టు కళ్ళద్దాల కేసులోకి చొచ్చుకుపోయింది. "ప్రగతిశీల కారణం ఏ వ్యక్తి కంటే గొప్పది" అనే ప్రసంగం 50 పేజీల మడతపెట్టిన కాపీని దాటిన తర్వాత బుల్లెటు ఆయన ఛాతీలోకి దూసుకెళ్లింది.[265] ష్రాంకు‌ రూజ్వెల్టు మీద రెండవసారి కాల్పులు జరపడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు స్టెనోగ్రాఫరు, ఎల్బర్టు ఇ. మార్టిను ఫ్రాంకును నిరాయుధుడిని చేసి బంధించాడు. ష్రాంకు‌ను క్షేమంగా ఉంచమని రూజ్వెల్టు అరవకపోతే ఆయనను కొట్టి చంపి ఉండేవారు.[266] రూజ్వెల్టు తాను క్షేమంగా ఉన్నానని జనసమూహానికి హామీ ఇచ్చాడు. ఆపై ష్రాంకు‌ను తీసుకెళ్లి ఆయన మీద ఎటువంటి హింస జరగకుండా చూసుకోవాలని పోలీసులను ఆదేశించాడు.[267]

బుల్లెటు ఆయన ఊపిరితిత్తులకు చేరలేదు. ఆయన వెంటనే ఆసుపత్రికి వెళ్లడానికి నిరాకరించాడు. బదులుగా ఆయన చొక్కాలో రక్తం కారుతున్నప్పుడు 90 నిమిషాల ప్రసంగం ఇచ్చాడు.[268] తర్వాత మాత్రమే ఆయన వైద్య సహాయం తీసుకున్నాడు. ప్రోబ్సు ఎక్స్-రే బుల్లెటు రూజ్వెల్టు ఛాతీ కండరంలోకి దూసుకుపోయిందని చూపించాయి. కానీ ప్లూరాలోకి చొచ్చుకుపోలేదు. దాన్ని తొలగించే ప్రయత్నం కంటే వదిలేయడం తక్కువ ప్రమాదకరమని వైద్యులు తేల్చారు. రూజ్వెల్టు తన జీవితాంతం బుల్లెటు‌ను తనలో మోసుకున్నాడు.[269][270] టాఫ్టు, డెమోక్రటికు నామినీ వుడ్రో విల్సన్ రూజ్వెల్టు తన ఎన్నికల ప్రచారాన్ని తిరిగి ప్రారంభించే వరకు వారి ప్రచారాన్ని నిలిపివేశారు. కాల్పులు తన ఎన్నికల ప్రచారాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయా అని అడిగినప్పుడు ఆయన విలేకరితో "నేను బుల్ మూస్ లాగా ఆరోగ్యంగా ఉన్నాను" అని అన్నాడు. బుల్ మూస్ రూజ్వెల్టు ప్రోగ్రెసివు పార్టీకి చిహ్నంగా మారింది. దీనిని తరచుగా బుల్ మూస్ పార్టీ అని పిలుస్తారు. ప్రచారానికి తిరిగి వచ్చే ముందు ఆయన రెండు వారాలు విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు. బుల్లెటు గురించి ఆయన ఒక స్నేహితుడికి ఇలా వ్రాశాడు, "అది నా నడుము కోటు జేబులో ఉంటే నాకు అభ్యంతరం లేదు."[271]

డెమోక్రటికు విజయం

[మార్చు]

డెమోక్రటికు పార్టీ గవర్నరు వుడ్రో విల్సను‌ను నామినేటు చేసిన తర్వాత, రూజ్వెల్టు ఎన్నికల్లో గెలుస్తారని ఊహించలేదు. ఎందుకంటే విల్సను రూజ్వెల్టుకు ఓటు వేయాలని భావించిన ప్రగతిశీల డెమొక్రాట్లకు ఆకర్షణీయమైన రికార్డును సంకలనం చేశాడు.[272] రూజ్వెల్టు ఇప్పటికీ తీవ్రంగా ప్రచారం చేశాడు. టాఫ్టు నిశ్శబ్దంగా ఉన్నప్పటికీ ఎన్నిక ఇద్దరు వ్యక్తుల పోటీగా మారింది. రూజ్వెల్టు విల్సను‌ను గౌరవించాడు. కానీ వారు వివిధ అంశాల మీద విభేదించారు; మహిళల ఓటు హక్కు లేదా బాల కార్మికులు విషయంలో సమాఖ్య జోక్యాన్ని విల్సను వ్యతిరేకించాడు. పెద్ద వ్యాపారాల పట్ల రూజ్వెల్టు సహనాన్ని దాడి చేశాడు.[273]

రూజ్వెల్టు 4.1 మిలియన్ల ఓట్లను (27%) గెలుచుకున్నాడు, టాఫ్టు 3.5 మిలియన్ల ఓట్లను (23%), విల్సను 6.3 మిలియన్ల ఓట్లను (42%) గెలుచుకున్నాడు. విల్సను ఎలక్టోరలు కాలేజులో 435 ఎలక్టోరలు ఓట్లతో అఖండ విజయం సాధించాడు; రూజ్వెల్టు 88, టాఫ్టు 8. రూజ్వెల్టు గెలిచిన ఏకైక తూర్పు రాష్ట్రం పెన్సిల్వేనియా; మిడ్‌వెస్టు‌లో, ఆయన మిచిగాన్, మిన్నెసోటా సౌత్ డకోటాను కలిగి ఉన్నాడు; పశ్చిమ, కాలిఫోర్నియా, వాషింగ్టను‌లలో.[274] రూజ్వెల్టు చరిత్రలో ఏ ఇతర మూడవ పార్టీ అధ్యక్ష అభ్యర్థి కంటే జనాదరణ పొందిన ఓట్లలో అధిక వాటా సాధించాడు. అంతర్యుద్ధం తర్వాత ఏ మూడవ పార్టీ అభ్యర్థి కంటే అత్యధిక రాష్ట్రాలను గెలుచుకున్నాడు.[275]

దక్షిణ అమెరికా యాత్ర (1913–1914)

[మార్చు]
Left to right (seated): ఎడమ నుండి కుడికి (కూర్చున్నవారు): ఫాదర్ జాన్ అగస్టిన్ జామ్, కాండిడో రాండన్, కెర్మిట్ రూజ్‌వెల్ట్, చెర్రీ, మిల్లర్, నలుగురు బ్రెజిలియన్లు, రూజ్‌వెల్ట్, ఫియాలా. రూజ్‌వెల్ట్, కెర్మిట్, చెర్రీ, రాండన్ మరియు బ్రెజిలియన్లు మాత్రమే రివర్ ఆఫ్ డౌట్‌లో ప్రయాణించారు.

1907లో రూజ్వెల్టు స్నేహితుడు జాన్ అగస్టిను జాం, దక్షిణ అమెరికాకు పరిశోధన యాత్రను ప్లాన్ చేయడంలో సహాయం చేయమని రూజ్వెల్టును ఆహ్వానించాడు. దీనికి ఆర్థిక సహాయం చేయడానికి, రూజ్వెల్టు కొత్త జంతు నమూనాలను తిరిగి తీసుకువస్తానని హామీ ఇచ్చినందుకు ప్రతిఫలంగా అమెరికను మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురలు హిస్టరీ నుండి మద్దతు పొందాడు. రూజ్వెల్టు ప్రసిద్ధ పుస్తకం, త్రూ ది బ్రెజిలియను వైల్డర్నెసు[276] బ్రెజిలియను అడవిలోకి ఆయన యాత్రను వివరిస్తుంది 1913లో రూజ్వెల్టు -రాండను సైంటిఫికు ఎక్స్‌పెడిషను సభ్యుడిగా, దాని నాయకుడు బ్రెజిలియను కాండిడో రాండను పేరు పెట్టారు.

దక్షిణ అమెరికాలో ఒకసారి, మరింత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన లక్ష్యం జోడించబడింది: దువిడా నది ప్రధాన జలాలను కనుగొని దానిని ఉత్తరాన మదీరా, అక్కడి నుండి అమెజాన్ నది వరకు గుర్తించడం. దువిడా తరువాత రూజ్వెల్టు నదిగా పేరు మార్చబడింది. రూజ్వెల్టు సిబ్బందిలో ఆయన కుమారుడు కెర్మిటు, కల్నలు రోండను, ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త జార్జి క్రుకు చెర్రీ, బ్రెజిలియను లెఫ్టినెంటు జోవో లిరా, జట్టు వైద్యుడు జోస్ ఆంటోనియో కాజాజీరా, 16 మంది నైపుణ్యం కలిగిన ప్యాడ్లర్లు, పోర్టర్లు ఉన్నారు.[277] తొలి యాత్ర 1913 డిసెంబరు 9న వర్షాకాలం ముమ్మరంగా ప్రారంభమైంది. దువిడాలో ప్రయాణం 1914 ఫిబ్రవరి 27న ప్రారంభమైంది.[278]

పడవలు రాళ్లను ఢీకొట్టకుండా నిరోధించడానికి దూకిన తర్వాత రూజ్వెల్టు కాలికి స్వల్ప గాయమైంది. అయితే ఆయనకు తగిలిన మాంసపు గాయం త్వరలోనే ఆయనకు ఉష్ణమండల జ్వరం వచ్చింది. అది ఆయన క్యూబాలో ఉన్నప్పుడు సంక్రమించిన మలేరియా లాగానే ఉంది.[279] ఇన్ఫెక్షను రూజ్వెల్టును ఎంతగానో బలహీనపరిచిందంటే, ఆరు వారాలలో, ఆయన యాత్ర వైద్యుడు, కెర్మిటు చేత నిరంతరం చికిత్స పొందవలసి వచ్చింది. అప్పటికి, దశాబ్దం క్రితం ట్రాఫికు ప్రమాదం కారణంగా ఇన్ఫెక్షను, మరొక కాలులో బలహీనత కారణంగా ఆయన నడవలేకపోయాడు. రూజ్వెల్టుకు ఛాతీ నొప్పులు, జ్వరం 103 °F (39 °C)కు పెరిగింది. ఆయనను భ్రాంతికి గురి చేసింది. తన పరిస్థితి ఇతరుల మనుగడకు ముప్పుగా ఉందని భావించి, రూజ్వెల్టు తనను వదిలి వెళ్ళమని పట్టుబట్టి, సరైన సదుపాయాలు లేని యాత్రను కొనసాగించడానికి అనుమతించాడు మార్ఫిన్తో ఆత్మహత్యకు సిద్ధమయ్యాడు. ఆయన కొడుకు విజ్ఞప్తి మాత్రమే ఆయనను కొనసాగించడానికి ఒప్పించింది.[280]

రూజ్వెల్టు నిరంతరం తగ్గుతూ 50 pounds (23 kg) తగ్గినప్పటికీ, రోండను మ్యాపు-మేకింగు కోసం వేగాన్ని తగ్గించాడు. దీనికి సూర్య ఆధారిత సర్వే ద్వారా వారి స్థానాన్ని పరిష్కరించడానికి క్రమం తప్పకుండా ఆగాల్సి వచ్చింది. రూజ్వెల్టు న్యూయార్కు‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, స్నేహితులు కుటుంబ సభ్యులు ఆయన శారీరక రూపాన్ని, అలసటను చూసి ఆశ్చర్యపోయారు. రూజ్వెల్టు బహుశా ప్రవచనాత్మకంగా, ఒక స్నేహితుడికి అది ఆయన జీవితాన్ని పది సంవత్సరాలు తగ్గించిందని రాశాడు. మిగిలిన కొద్ది సంవత్సరాలలో ఆయన మలేరియా, కాళ్ళ వాపులతో బాధపడుతూ శస్త్రచికిత్స అవసరమయ్యేంత తీవ్రంగా ఉండేవాడు.[281] రూజ్వెల్టు తన సముద్ర ప్రయాణాన్ని పూర్తి చేసి ఇంటికి చేరడానికి ముందే, 625 మైళ్ల దూరం పూర్తిగా తెలియని నదిని అన్వేషించి నావిగేటు చేశాడనే ఆయన వాదనల మీద విమర్శకులు సందేహాలు వ్యక్తం చేశారు. ఆయన తగినంతగా కోలుకున్న తర్వాత, వాషింగ్టను‌లో నేషనలు జియోగ్రాఫికు సొసైటీ నిర్వహించిన స్టాండింగు-రూం-ఓన్లీ కన్వెన్షను‌లో ప్రసంగించాడు. తన వాదనలను సంతృప్తికరంగా సమర్థించుకున్నాడు.[280]

చివరి సంవత్సరాలు

[మార్చు]
రూజ్‌వెల్ట్ మూస:సిర్కా 1914–1918

రూజ్వెల్టు 1914 మేలో అమెరికాకు తిరిగి వచ్చాడు. విల్సను అడ్మినిస్ట్రేషను అమెరికా పనామా కెనాలు జోన్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్న విధానానికి "నిజాయితీగా విచారం" వ్యక్తం చేసిన ఒప్పందాన్ని ముగించడం పట్ల ఆయన ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసినప్పటికీ ఆమోదించబడిన అనేక సంస్కరణలు ఆయనను ఆకట్టుకున్నాయి. రూజ్వెల్టు ప్రోగ్రెసివ్సు తరపున ప్రచారంలో పాల్గొన్నాడు. కానీ 1914 ఎన్నికలు కొత్తగా వచ్చిన మూడవ పార్టీకి విపత్తుగా నిలిచాయి.[282] రూజ్వెల్టు అధ్యక్ష పదవికి మరో ప్రచారాన్ని ఊహించడం ప్రారంభించాడు. ఈసారి తాను రిపబ్లికను పార్టీకి అధిపతిగా ఉన్నాడు. కానీ కన్జర్వేటివు పార్టీ నాయకులు రూజ్వెల్టును వ్యతిరేకిస్తూనే ఉన్నారు.[283] ఉమ్మడి నామినేషను‌ను రూపొందించాలనే ఆశతో ప్రోగ్రెసివు‌లు 1916 ప్రోగ్రెసివు నేషనలు కన్వెన్షనును 1916 రిపబ్లికను నేషనలు కన్వెన్షనుతో పాటు షెడ్యూలు చేశారు. రిపబ్లికన్లు చార్లెసు ఎవాన్సు హ్యూసు‌ను నామినేటు చేసినప్పుడు రూజ్వెల్టు ప్రోగ్రెసివు నామినేషను‌ను తిరస్కరించాడు. రిపబ్లికను అభ్యర్థికి మద్దతు ఇవ్వమని తన ప్రోగ్రెసివు అనుచరులను కోరాడు.[284] రూజ్వెల్టు చాలా కాలంగా హ్యూసు‌ను ఇష్టపడకపోయినా ఆయంస్ విల్సను‌ను మరింత ఇష్టపడలేదు. రిపబ్లికను నామినీ కోసం ఉత్సాహంగా ప్రచారం చేశాడు. అయితే విల్సను 1916 ఎన్నికల్లో స్వల్ప తేడాతో గెలిచాడు.[285] ప్రోగ్రెసివ్సు ఒక పార్టీగా అదృశ్యమయ్యారు.రూజ్వెల్టు, ఆయన అనుచరులు చాలా మంది రిపబ్లికను పార్టీలో తిరిగి చేరారు.[286]

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం

[మార్చు]

1914లో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు రూజ్వెల్టు మిత్రదేశాలుకు గట్టిగా మద్దతు ఇచ్చాడు. జర్మనీకి వ్యతిరేకంగా కఠినమైన విధానాన్ని డిమాండు చేశాడు. ముఖ్యంగా జలాంతర్గామి యుద్ధానికి సంబంధించి. రూజ్వెల్టు విల్సను విదేశాంగ విధానాన్ని కోపంగా ఖండించాడు. అత్యాచారాలు, అమెరికను హక్కుల ఉల్లంఘనలకు సంబంధించి దీనిని వైఫల్యంగా అభివర్ణించాడు.[287] 1916లో హ్యూసు తరపున ప్రచారం చేస్తున్నప్పుడు రూజ్వెల్టు పదే పదే ఐరిషు అమెరికన్లు, జర్మనీ అమెరికన్లను దేశభక్తి లేనివారిగా అభివర్ణించాడు; బహుళ విశ్వాసాలను మోసగించే "హైఫనేటెడు అమెరికను" కాకుండా 100% అమెరికను అయి ఉండాలని ఆయన పట్టుబట్టాడు. 1917 మార్చిలో కాంగ్రెసు రూజ్వెల్టుకు రఫ్ రైడర్సు మాదిరిగానే గరిష్ఠంగా నాలుగు విభాగాలను పెంచే అధికారాన్ని ఇచ్చింది.[288][289] Hoఅయితే అధ్యక్షుడు విల్సను రూజ్వెల్టు, ఆయన స్వచ్ఛంద సేవకులను ఫ్రాన్సు‌కు పంపబోనని, బదులుగా జనరలు జాన్ జె. నేతృత్వంలోని అమెరికను ఎక్స్‌పెడిషనరీ ఫోర్సు‌ను పంపుతానని పెర్షింగు పత్రికలకు ప్రకటించాడు..[290] రూజ్వెల్టు విల్సను‌ను ఎప్పుడూ క్షమించలేదు. ది ఫోస్ ఆఫ్ అవర్ ఓన్ హౌషోల్డు ను ప్రచురించాడు. ఇది ప్రస్తుత అధ్యక్షుడి మీద నేరారోపణ.[291][292][293] రూజ్వెల్టు చిన్న కుమారుడు, క్వెంటిను, ఫ్రాన్సు‌లో అమెరికను దళాలకు పైలటుగా యుద్ధంలో పాల్గొన్నాడు. ఆయన 1918 జూలై 14న జర్మనీ లైన్ల వెనుక కాల్చి చంపబడ్డాడు. ఆయనకు 20 ఏళ్లు. రూజ్వెల్టు తన ఈ నష్టం నుండి ఎన్నడూ కోలుకోలేదు.[294]

దేశాల సమితి

[మార్చు]

ప్రపంచవ్యాప్త క్రమం ఉండాలనే ఆధునిక దృక్పథానికి రూజ్వెల్టు తొలినాళ్లలో మద్దతుదారుడు. 1910లో తన నోబెలు బహుమతి ప్రసంగంలో "శాంతి కోసం నిజాయితీగా మొగ్గు చూపిన ఆ గొప్ప శక్తులు శాంతి లీగు‌ను ఏర్పాటు చేస్తే అది ఒక పెద్ద దెబ్బ అవుతుంది, తమలో తాము శాంతిని కాపాడుకోవడానికి మాత్రమే కాకుండా అవసరమైతే బలవంతంగా ఇతరులచే దానిని విచ్ఛిన్నం చేయకుండా నిరోధించడానికి కూడా."[295] 1899 - 1907 నాటి హేగు సమావేశాలు లేని కార్యనిర్వాహక అధికారాన్ని ఇది కలిగి ఉంటుంది. ఆయన అమెరికను భాగస్వామ్యానికి పిలుపునిచ్చాడు.

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు రూజ్వెల్టు 1914 సెప్టెంబరులో "నీతి శాంతి కోసం ప్రపంచ లీగు"ను ప్రతిపాదించాడు, ఇది సార్వభౌమత్వాన్ని కాపాడుతుంది కానీ ఆయుధాలను పరిమితం చేస్తుంది. మధ్యవర్తిత్వం అవసరం. "ఏదైనా దేశాలు అటువంటి న్యాయస్థానం నిర్ణయాలకు కట్టుబడి ఉండటానికి నిరాకరిస్తే, ఇతరులు శాంతి, న్యాయం తరపున కత్తి దూస్తారని గంభీరంగా నిబంధన చేయాలి" అని ఆయన అన్నారు.[296][297] 1915లో ఆయన ఈ ప్రణాళికను మరింత ప్రత్యేకంగా వివరించాడు. అవసరమైతే, మధ్యవర్తిత్వ ఉత్తర్వులను అమలు చేయడానికి నిరాకరించిన లేదా ఇతర దేశాల హక్కులను ఉల్లంఘించిన ఏ దేశంపైనైనా దేశాలు తమ మొత్తం సైనిక బలగాలకు హామీ ఇవ్వాలని కోరాడు. యునైటెడు స్టేట్సు సార్వభౌమాధికారం మీద ప్రభావం గురించి రూజ్వెల్టు‌కు కొన్ని ఆందోళనలు ఉన్నప్పటికీ యునైటెడు స్టేట్సు "ఉమ్మడి హామీదారులలో" ఒకటిగా పాల్గొంటేనే అటువంటి లీగు పనిచేస్తుందని ఆయన పట్టుబట్టారు.[298] రూజ్వెల్టు 1918 ప్రసంగంలో ఈ ప్రణాళికను "... దేశాల లీగు‌కు అత్యంత సాధ్యమైనది"గా పేర్కొన్నాడు.[299][300] ఈ సమయానికి విల్సను రూజ్వెల్టు , లాడ్జి‌ల మీద తీవ్ర వ్యతిరేకతను కలిగి ఉన్నాడు. వేరే లీగు ఆఫ్ నేషన్సు కోసం తన సొంత ప్రణాళికలను అభివృద్ధి చేసుకున్నాడు. 1919లో పారిసు పీస్ కాన్ఫరెన్సులో విల్సను తరహాలో ఇది వాస్తవమైంది. విల్సను విధానాన్ని రూజ్వెల్టు ఖండించాడు కానీ పారిసు‌లో దానిని స్వీకరించడానికి ముందే మరణించాడు. అయితే లాడ్జి తీవ్రమైన అభ్యంతరాలతో దానిని అంగీకరించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు. చివరికి 1920మార్చి 19న విల్సను డెమోక్రటికు సెనేటర్లను లాడ్జి రిజర్వేషన్సుతో లీగు‌కు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేసేలా చేశాడు. యునైటెడు స్టేట్సు లీగు ఆఫ్ నేషన్సులో ఎప్పుడూ చేరలేదు.[301]

చివరి రాజకీయ కార్యకలాపాలు

[మార్చు]
1914లో అల్లెన్టౌను, పెన్సిల్వేనియాలో మాజీ అధ్యక్షుడు థియోడరు రూజ్‌వెల్ట్

1918 మధ్యంతర ఎన్నికల్లో రిపబ్లికన్లు కాంగ్రెసు‌ మీద నియంత్రణ సాధించడానికి రూజ్వెల్టు మీద చేసిన దాడులు దోహదపడ్డాయి. మరో గవర్నరు పదవికి పోటీ చేయాలన్న న్యూయార్కు రిపబ్లికన్ల అభ్యర్థనను ఆయన తిరస్కరించారు. కానీ విల్సను పద్నాలుగు పాయింట్లు మీద దాడి చేసి బదులుగా జర్మనీని బేషరతుగా లొంగిపోవాలని పిలుపునిచ్చారు. ఆయన ఆరోగ్యం అనిశ్చితంగా ఉన్నప్పటికీ 1920 రిపబ్లికను నామినేషను‌కు ఆయనను ప్రముఖ పోటీదారుగా చూశారు. కానీ "వారు నన్ను తీసుకుంటే నేను ఎల్లప్పుడూ సమర్థించిన విషయాలలో ఒక్క మార్పు కూడా చేయకుండా వారు నన్ను తీసుకోవలసి ఉంటుంది!" అని పట్టుబట్టారు. [302] ఆయన విలియం అలెను వైటుకి ఇలా రాశారు, "లింకను హయాంలో ఉన్నట్లుగానే రిపబ్లికను పార్టీని వివేకవంతమైన, నిర్మాణాత్మక రాడికలిజం పార్టీగా మార్చడానికి నా శక్తి మేరకు ప్రతిదీ చేయాలనుకుంటున్నాను." దీని ప్రకారం ఆయన 1918లో మైనే రిపబ్లికను పార్టీ రాష్ట్ర సమావేశంలో వృద్ధాప్య పెన్షన్లు, అనారోగ్యం, నిరుద్యోగానికి భీమా, తక్కువ ఆదాయ కుటుంబాలకు ప్రజా గృహనిర్మాణం, పని గంటల తగ్గింపు, రైతులకు సహాయం, పెద్ద కార్పొరేషన్ల మీద మరింత నియంత్రణ కోసం తాను నిలబడినట్లు చెప్పారు. [302]

ఆయన రాజకీయ ప్రొఫైలు బాగానే ఉన్నప్పటికీ అడవి వ్యాధుల దీర్ఘకాలిక ప్రభావాల కారణంగా రూజ్వెల్టు శారీరక పరిస్థితి 1918 అంతటా క్షీణించింది. ఆయన ఏడు వారాల పాటు ఆసుపత్రిలో ఉన్నప్పటికీ పూర్తిగా కోలుకోలేదు.[303]

మరణం

[మార్చు]
యంగ్సు మెమోరియలు శ్మశానవాటికలో థియోడరు ఎడితు రూజ్‌వెల్ట్ సమాధి

1919 జనవరి 5 రాత్రి, రూజ్వెల్టు శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది పడ్డాడు. తన వైద్యుడు జార్జి డబల్యూ. ఫాలరు నుండి చికిత్స పొందిన తర్వాత ఆయన బాగానే ఉండి మంచానికి వెళ్ళాడు. రూజ్వెల్టు చివరి మాటలు "దయచేసి ఆ కాంతిని ఆర్పివేయండి, జేమ్సు"[304] లేదా "జేమ్సు, మీరు దయచేసి కాంతిని ఆర్పివేయగలరా.",[305][306] తన కుటుంబ సేవకుడికి జేమ్సు ఇ. అమోసు ఇలా అన్నాడు. మరుసటి రోజు ఉదయం 4:00- 4:15 మధ్య, రూజ్వెల్టు 60 సంవత్సరాల వయసులో సాగమోరు హిలులో నిద్రలోనే పల్మనరీ ఎంబాలిజంతో మరణించాడు.[307]

ఆయన మరణ వార్త అందిన వెంటనే ఆయన కుమారుడు ఆర్చిబాల్డు తన తోబుట్టువులకు టెలిగ్రాఫు చేశాడు: "ముసలి సింహం చనిపోయింది."[294] వుడ్రో విల్సన్ ఉపాధ్యక్షుడు థామసు ఆర్. మార్షలు ఇలా అన్నాడు "రూజ్వెల్టు నిద్రపోతున్నప్పుడు మరణం ఆయనను తీసుకెళ్లాలి. ఎందుకంటే ఆయన మేల్కొని ఉంటే పోరాటం జరిగి ఉండేది."[308] సాగమోరు హిల్‌లోని నార్తు రూం ‌లో ప్రైవేటు వీడ్కోలు సేవ తర్వాత, జనవరి 8న ఓయిస్టరు బేలోని క్రైస్టు ఎపిస్కోపలు చర్చిలో ఒక సాధారణ అంత్యక్రియలు జరిగాయి.[309] ఉపాధ్యక్షుడు థామసు ఆర్. మార్షలు, మాజీ న్యూయార్కు గవర్నరు చార్లెసు ఎవాన్సు హ్యూసు, సెనేటర్లు వారెన్ జి. హార్డింగ్, హెన్రీ కాబోటు లాడ్జి, మాజీ అధ్యక్షుడు విలియం హోవార్డ్ టాఫ్ట్ సంతాప సభలో ఉన్నారు.[309] యంగ్సు మెమోరియలు శ్మశానవాటికకి వెళ్లే ఊరేగింపు మార్గం ప్రేక్షకులతో, న్యూయార్కు నగరం నుండి వచ్చిన మౌంటెడు పోలీసుల బృందంతో నిండి ఉంది.[310] రూజ్వెల్టును ఓయిస్టరు‌కు ఎదురుగా ఉన్న కొండ మీద ఖననం చేశారు. బే.[311]

రచయిత

[మార్చు]

ఒక గొప్ప రచయిత, విదేశాంగ విధానం నుండి జాతీయ ఉద్యానవన వ్యవస్థ ప్రాముఖ్యత వరకు అంశాల మీద మక్కువతో రాశారు. రూజ్వెల్టు కవిత్వాన్ని ఆసక్తిగా చదివేవాడు కూడా. కవి రాబర్టు ఫ్రాస్టు రూజ్వెల్టు "మా రకానికి చెందినవాడు. ఆయన నాకు కవిత్వాన్ని ఉటంకించాడు. ఆయన కవిత్వం తెలుసు" అని అన్నాడు.[312]

ది అవుట్‌లుకు సంపాదకుడిగా రూజ్వెల్టు వారానికొకసారి పెద్ద సంఖ్యలో విద్యావంతులైన జాతీయ ప్రేక్షకులను కలుసుకునే అవకాశం లభించింది. మొత్తం మీద రూజ్వెల్టు తన ఆత్మకథతో సహా దాదాపు 18 పుస్తకాలు (ప్రతి ఒక్కటి అనేక ఎడిషను‌లలో) రాశారు,[313] ది రఫ్ రైడర్సు,[314] 1812 నావలు వార్ చరిత్ర,[315] పశువుల పెంపకం, అన్వేషణలు, వన్యప్రాణులు వంటి అంశాల మీద ఇతర రచనలు. ఆయన అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక పుస్తకం నాలుగు వాల్యూం‌ల కథనం ది విన్నింగు ఆఫ్ ది వెస్టు, ఇది 18వ, 19వ శతాబ్దాల ప్రారంభంలో అమెరికను ఫ్రాంటియరు మీద దృష్టి సారించింది. రూజ్వెల్టు మాట్లాడుతూ అమెరికను పాత్ర - వాస్తవానికి ఒక కొత్త "అమెరికను జాతి" - వీరోచిత అరణ్య వేటగాళ్ళు, భారతీయ యోధుల నుండి ఉద్భవించిందని, ప్రభుత్వ సహాయంతో సరిహద్దులో పనిచేస్తున్నారని అన్నారు.[316]

1905లో రూజ్వెల్టు నేచరు ఫేకర్సు వివాదం అని పిలువబడే విస్తృతంగా ప్రచారం చేయబడిన సాహిత్య చర్చలో చిక్కుకున్నాడు. కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం, ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త జాన్ బరోసు అట్లాంటికు మంత్లీలో "రియలు అండ్ షాం నేచురలు హిస్టరీ" అనే శీర్షికతో ఒక వ్యాసం ప్రచురించాడు. ఆ కాలంలోని ప్రముఖ రచయితలైన ఎర్నెస్టు థాంప్సను సెటను, చార్లెసు జి. డి. రాబర్ట్సు, విలియం జె. లాంగు వంటి వారి వన్యప్రాణుల అద్భుతమైన ప్రాతినిధ్యాల మీద దాడి చేశాడు.రూజ్వెల్టు బరోసు విమర్శలతో ఏకీభవించాడు. "సహజమైన" జంతు కథల విజృంభణ శైలిని "ఎల్లో జర్నలిజం ఆఫ్ ది వుడ్స్"గా ఖండిస్తూ అనేక వ్యాసాలను ప్రచురించాడు. అధిక మానవరూపంతో తమ జంతు పాత్రలను చిత్రీకరించిన రచయితలను వర్ణించడానికి "ప్రకృతి నకిలీ" అనే ప్రతికూల పదాన్ని అధ్యక్షుడు ప్రాచుర్యం పొందాడు [317]

పాత్ర - నమ్మకాలు

[మార్చు]
సాగమోరు హిలు, లాంగు ఐలాండులో రూజ్‌వెల్ట్ ఎస్టేటు

రూజ్వెల్టు ఒక అవకాశవాది. ప్రదర్శనకారుడు. సామ్రాజ్యవాది అనే ఉదారవాద వాదనను బ్రిటిషు మేధావి మార్కసు కున్లిఫు అంచనా వేస్తున్నారు. రూజ్వెల్టు బహుముఖ ప్రజ్ఞ, చట్టం పట్ల ఆయనకున్న గౌరవం, ఆయన నిజాయితీని కున్లిఫు ‌ ప్రశంసించారు. రూజ్వెల్టు విదేశాంగ విధానం ఆయన వ్యతిరేకులు ఆరోపించిన దానికంటే మెరుగ్గా ఉందని ఆయన వాదించారు. కున్లిఫు ఆయన "అనేక విధాలుగా గొప్ప వ్యక్తి" అని పిలుస్తాడు.[318]

రూజ్వెల్టు ఒక ఫ్రీమేసను[319] సన్స్ ఆఫ్ ది అమెరికను సభ్యుడు విప్లవం.[320] ఆయన ది ఎక్సుప్లోరర్సు క్లబ్బులో కూడా సభ్యుడు.[321]

రూజ్వెల్టు 1899లో చేసిన "ది స్ట్రెన్యూయసు లైఫు" ప్రసంగంలో తాను పిలిచిన దానిని కొనసాగించడంలో జీవితాంతం ఆసక్తి కలిగి ఉన్నాడు. దీనికోసం ఆయన క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేశాడు. బాక్సింగు, టెన్నిసు, హైకింగు, రోయింగు, పోలో, గుర్రపు స్వారీని చేపట్టాడు.[322] న్యూయార్కు గవర్నరు‌గా, ఆయన ప్రతి వారం అనేకసార్లు స్పారింగు భాగస్వాములతో బాక్సింగు చేశాడు. ఆయన అధ్యక్షుడిగా క్రమం తప్పకుండా ఈ అభ్యాసాన్ని కొనసాగించాడు. ముఖం మీద తీవ్రంగా దెబ్బ తగిలి ఆయన ఎడమ కన్ను గుడ్డిదైంది (ఈ వాస్తవం చాలా సంవత్సరాల తరువాత వరకు బహిరంగంగా ప్రకటించబడలేదు). యోషిత్సుగు యమషితతో శిక్షణ పొందిన తర్వాత రూజ్వెల్టు జియు-జిట్సు శిక్షణ ప్రయోజనాన్ని విశ్వసించడం ప్రారంభించాడు. జపాన్ వంటి ఎదుగుతున్న శక్తుల చేతిలో అమెరికా తన సైనిక ఆధిపత్యాన్ని కోల్పోతుందనే ఆందోళనతో రూజ్వెల్టు అమెరికను సైనికులకు జియు-జిట్సు శిక్షణ కోసం వాదించడం ప్రారంభించాడు.[323] రూజ్వెల్టు ఒక ఉత్సాహభరితమైన సింగిలు‌స్టికు ఆటగాడు. హార్పర్సు వీక్లీ ప్రకారం, వైటు హౌసు రిసెప్షను‌లో తన చేతికి బ్యాండేజు కట్టుకుని కనిపించాడు. 1905లో జనరలు లియోనార్డు వుడ్ తో పోటీ.[324]

"ది మ్యాన్ ఆఫ్ ది అవర్", 1898లో రూజ్‌వెల్ట్‌ను యోధుడిగా, 1905లో శాంతికర్తగా చిత్రీకరిస్తూ, రష్యా, జపాన్] మధ్య యుద్ధాన్ని స్థిరపరిచింది

చరిత్రకారులు తరచుగా రూజ్వెల్టు యోధుడి వ్యక్తిత్వాన్ని నొక్కి చెప్పారు.[325] రిచర్డ్ డి. వైటు జూనియరు ఇలా పేర్కొన్నాడు."రూజ్వెల్టు యోధుల స్ఫూర్తి జాతీయ రాజకీయాలు, అంతర్జాతీయ సంబంధాల మీద ఆయన అభిప్రాయాలను రూపొందించింది."[326] 1898లో స్పెయిను‌తో యుద్ధం గురించి ఆయన దూకుడుగా వ్యవహరించాడు. 1903లో కొలంబియా,[327] (ముఖ్యంగా) జర్మనీతో, 1915 నుండి 1917 వరకు. అమెరికను నావికా దళానికి ప్రదర్శనగా ఆయన 1907–1909లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా గ్రేటు వైటు ఫ్లీటును పంపాడు.[328] ఆయన తన ఆత్మకథలో ఇలా ప్రగల్భాలు పలికాడు:

నేను అధ్యక్ష పదవిని విడిచిపెట్టినప్పుడు నేను ఏడున్నర సంవత్సరాల పరిపాలనను పూర్తి చేసాను. ఆ సమయంలో విదేశీ శత్రువు మీద ఒక్క తూటా కూడా కాల్చబడలేదు. మేము పూర్తి శాంతితో ఉన్నాము. ప్రపంచంలో యుద్ధ మేఘం బెదిరించే దేశం లేదు. ప్రపంచంలో మనం అన్యాయం చేసిన దేశం లేదు, లేదా మనం భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. యుద్ధ నౌకాదళం క్రూయిజు అంత ప్రశాంతమైన దృక్పథాన్ని నిర్ధారించే కారణాలలో అతి తక్కువ కాదు.[329]

చరిత్రకారుడు హోవార్డు కె. బీలు ఇలా వాదించాడు:

ఆయన, అతని సహచరులు యుద్ధాన్ని దాని స్వంత ప్రయోజనం కోసం కోరుకునే స్థాయికి చేరుకున్నారు. ఆధునిక యుద్ధం గురించి తెలియని రూజ్వెల్టు యుద్ధాన్ని శృంగారభరితంగా మార్చాడు. ... నాగరికత ద్వారా చట్టాన్ని గౌరవించే కానీ సాహసోపేతమైన జీవనంలోకి లొంగదీసుకున్న అనేక మంది యువకుల మాదిరిగానే ఆయన తనలోని నిగ్రహించుకున్న ఆదిమ మనిషికి ఒక మార్గం కావాలి. పోరాడటం, చంపడం, పరోక్షంగా లేదా ప్రత్యక్షంగా, వేటలో లేదా యుద్ధంలో దానిని కనుగొన్నాడు. నిజానికి యుద్ధం వచ్చినప్పుడు ఆయనకు యుద్ధంలో చాలా మంచి సమయం ఉంది. ... శాంతి గురించి నీరసంగా, స్త్రీలింగంగా ఏదో ఉంది. ఆయన యుద్ధంలో కీర్తించాడు, సైనిక చరిత్రతో పులకించిపోయాడు. యుద్ధ లక్షణాలను తన విలువల స్థాయిలో ఉన్నతంగా ఉంచాడు. స్పృహతో దానిని కోరుకోకుండా ఆయన అప్పుడప్పుడు కొంచెం యుద్ధం గురించి ఆలోచించి పురుషులలో ప్రశంసనీయమైన లక్షణాలను ప్రేరేపిస్తాడు. ఖచ్చితంగా యుద్ధానికి సంసిద్ధత ఏర్పడింది.[330]

రూజ్వెల్టు తరచుగా నైతిక ప్రవర్తనను ప్రశంసించాడు కానీ స్పష్టంగా ఎప్పుడూ తన స్వంత విశ్వాసం ఆధ్యాత్మిక ఒప్పుకోలు చేయలేదు. 1884లో తన భార్య మరణం తర్వాత ఆయన దాదాపు ఎప్పుడూ యేసును బహిరంగంగా లేదా వ్యక్తిగతంగా ప్రస్తావించలేదు. సిద్ధాంతం, ఆధ్యాత్మికతను ఆయన తిరస్కరించడం విస్తృత సహనానికి దారితీసిందని జీవిత చరిత్ర రచయిత విలియం హార్బాగు చెప్పారు. [331] రూజ్వెల్టు బహిరంగంగా చర్చి హాజరును ప్రోత్సహించాడు, స్వయంగా మనస్సాక్షిగా చర్చికి వెళ్ళేవాడు. డచ్ సంస్కరించబడిన చర్చికి జీవితాంతం కట్టుబడి ఉండేవాడు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో గ్యాసు రేషను ప్రవేశపెట్టినప్పుడు ఆయన తన ఇంటి నుండి స్థానిక చర్చికి మూడు మైళ్ళు నడిచి వెళ్ళాడు. ఆయన తీవ్రమైన ఆపరేషను తర్వాత కూడా తిరిగి వెళ్ళాడు.[332] క్రిస్టియను రీస్నరు ప్రకారం, "మిస్టరు రూజ్వెల్టుకు మతం శ్వాస తీసుకోవడం లాంటి సహజమైనది",[333] రూజ్వెల్టు ప్రసిద్ధ స్మిత్సోనియను-ప్రాయోజిత ఆఫ్రికను ఎక్స్‌పెడిషను కోసం ట్రావెలు లైబ్రరీని సమీకరిస్తున్నప్పుడు, బైబిలు, ఆయన సోదరి అభిప్రాయం ప్రకారం, "ఎంచుకున్న మొదటి పుస్తకం".[334] 1901లో లాంగు ఐలాండు బైబిలు సొసైటీకి ఇచ్చిన ప్రసంగంలో రూజ్వెల్టు ఇలా ప్రకటించాడు:

ప్రతి ఆలోచించే వ్యక్తి తాను ఆలోచించినప్పుడు చాలా మంది ప్రజలు మర్చిపోయేది ఏమిటో గ్రహిస్తాడు, బైబిలు బోధనలు చాలా అల్లుకున్నాయని. మన మొత్తం పౌర, సామాజిక జీవితంతో ముడిపడి ఉంది. అది అక్షరాలా - నేను అలంకారికంగా కాదు, అక్షరాలా - ఈ బోధనలు తొలగించబడితే ఆ జీవితం ఎలా ఉంటుందో మనం ఊహించుకోవడం అసాధ్యం. మనం ఇప్పుడు ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు నైతికతలను నిర్ణయించే దాదాపు అన్ని ప్రమాణాలను కోల్పోతాము; మనం ఎక్కువ లేదా తక్కువ దృఢ సంకల్పంతో, మనల్ని మనం పెంచుకోవడానికి ప్రయత్నించే అన్ని ప్రమాణాలను కోల్పోతాము. జాతి గర్వించే మానవ సాధన మొత్తానికి తన జీవిత కృషి ద్వారా జోడించిన దాదాపు ప్రతి మనిషి, తన జీవిత కృషిని గుర్తించడానికి ఎక్కువగా బైబిలు బోధనల మీద ఆధారపడి ఉన్నాడు ... గొప్ప వ్యక్తులలో చాలా మంది అసమాన సంఖ్యలో మొదట్లో బైబిలు శ్రద్ధగల, దగ్గరి విద్యార్థులుగా ఉన్నారు. [335]

రాజకీయ దృక్పథాలు

[మార్చు]

అధ్యక్ష పదవిని చేపట్టినప్పుడు రూజ్వెల్టు అనేక మంది సంప్రదాయవాదులకు హామీ ఇస్తూ "ఆధునిక వ్యాపార యంత్రాంగం చాలా సున్నితమైనది. దానిలో తొందరపాటు లేదా అజ్ఞానం జోక్యం చేసుకోకుండా తీవ్ర జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి" అని అన్నారు.[336] మరుసటి సంవత్సరం రూజ్వెల్టు నార్తర్ను సెక్యూరిటీసు కంపెనీని సృష్టించిన విలీనాన్ని వ్యతిరేకించడం ద్వారా వ్యాపార ప్రయోజనాల నుండి అధ్యక్షుడి స్వాతంత్ర్యాన్ని నొక్కిచెప్పారు. ఎన్నిక కాని అధ్యక్షుడు తప్ప మరెవరూ శక్తివంతమైన బ్యాంకరు జె.పి. మోర్గానుని సవాలు చేస్తారని చాలామంది ఆశ్చర్యపోయారు.[337] అధ్యక్షుడిగా తన చివరి రెండు సంవత్సరాలలో రూజ్వెల్టు పెద్ద వ్యాపారాలు పట్ల అపనమ్మకం పెంచుకున్నాడు. రిపబ్లికను పార్టీతో దాని సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్నప్పటికీ.[338] రూజ్వెల్టు 19వ శతాబ్దపు లైసెజు-ఫెయిరు ఆర్థిక వాతావరణాన్ని సమాఖ్య ప్రభుత్వానికి పెద్ద నియంత్రణ పాత్రను కలిగి ఉన్న కొత్త ఆర్థిక నమూనాతో భర్తీ చేయడానికి ప్రయత్నించాడు. 19వ శతాబ్దపు వ్యవస్థాపకులు ఆవిష్కరణలు, కొత్త వ్యాపారాల మీద తమ అదృష్టాన్ని పణంగా పెట్టారని, ఈ పెట్టుబడిదారులకు సరైన ప్రతిఫలం లభించిందని ఆయన నమ్మాడు. దీనికి విరుద్ధంగా 20వ శతాబ్దపు పెట్టుబడిదారులు తక్కువ రిస్కు తీసుకున్నప్పటికీ, భారీ స్థాయిలో నష్టపోయారని, ప్రమాదం లేకపోవడం వల్ల అన్యాయమైన ఆర్థిక ప్రతిఫలాలను పొందారని ఆయన నమ్మాడు. ఉన్నత వర్గాల నుండి సంపదను తిరిగి పంపిణీ చేయకపోతే దేశం రాడికల్సు‌గా మారుతుందని లేదా విప్లవంలోకి పడిపోతుందని రూజ్వెల్టు భయపడ్డాడు.[339] ఆయన స్క్వేరు డీలు దేశీయ కార్యక్రమానికి మూడు ప్రధాన లక్ష్యాలు ఉన్నాయి: సహజ వనరుల పరిరక్షణ, కార్పొరేషన్ల నియంత్రణ, వినియోగదారుల రక్షణ. స్క్వేరు డీలు ఆయన "న్యూ నేషనలిజం" కార్యక్రమంగా పరిణామం చెందింది. ఇది మూలధన ప్రయోజనాల కంటే శ్రమ ప్రాధాన్యతను, కార్పొరేటు సృష్టి, కలయికను మరింత సమర్థవంతంగా నియంత్రించాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కి చెప్పింది. కార్పొరేటు రాజకీయ సహకారాల మీద నిషేధాన్ని ప్రతిపాదించింది.[226]

విదేశీ విధాన నమ్మకాలు

[మార్చు]

హెన్రీ కిస్సింజరు విశ్లేషణలో దాని అపారమైన శక్తి, సంభావ్య ప్రభావాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనుభవించేలా చేయడం యునైటెడు స్టేట్సు విధి అనే మార్గదర్శకాన్ని అభివృద్ధి చేసిన మొదటి అధ్యక్షుడు రూజ్వెల్టు. ఇతరులు చూడగలిగే నిష్క్రియాత్మక "కొండ మీద నగరం" నమూనా అనే ఆలోచనను ఆయన తిరస్కరించాడు. జీవశాస్త్రంలో శిక్షణ పొందిన రూజ్వెల్టు, సామాజిక డార్వినిస్టు ఆయన అత్యుత్తమమైన వాటి మనుగడను విశ్వసించాడు. ఆయన దృష్టిలో అంతర్జాతీయ ప్రపంచం హింస, సంఘర్షణల రాజ్యం. ప్రపంచంలో అత్యంత దృఢమైన దేశంగా ఉండటానికి యునైటెడు స్టేట్సు అన్ని ఆర్థిక, భౌగోళిక సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది. [340] యునైటెడు స్టేట్సు నిర్ణయాత్మకంగా వ్యవహరించాల్సిన బాధ్యత ఉంది. ఉదాహరణకు, మన్రో సిద్ధాంతం పరంగా, పశ్చిమ అర్ధగోళంలో యూరోపియను చొరబాట్లను యునైటెడు స్టేట్సు నిరోధించాల్సి వచ్చింది. కానీ ఆయన తన రూజ్వెల్టు కరోలరీలో మన్రో సిద్ధాంతానికి వ్యక్తం చేసినట్లుగా ఇంకా చాలా ఉంది: వికృత, అవినీతిపరులైన చిన్న దేశాలను నియంత్రించాల్సిన అవసరం ఉన్నందున అమెరికా ఈ ప్రాంతానికి పోలీసుగా ఉండాలి. యునైటెడు స్టేట్సు అలా చేయకపోతే, యూరోపియను శక్తులు వాస్తవానికి జోక్యం చేసుకుని మన్రో సిద్ధాంతానికి విరుద్ధంగా అర్ధగోళంలో తమ సొంత అధికార స్థావరాన్ని అభివృద్ధి చేసుకుంటాయి.[341]

రూజ్వెల్టు ఒక వాస్తవికవాది, సంప్రదాయవాది.[342] విలియం జెన్నింగ్సు బ్రయాను, సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేకులు, వుడ్రో విల్సన్ ప్రోత్సహించిన అనేక ప్రజాదరణ పొందిన ఆదర్శవాద ఉదారవాద ఇతివృత్తాలను ఆయన ఖండించారు. అంతర్జాతీయ చట్టం, ప్రభావాన్ని తాను తిరస్కరించానని కిస్సింజరు చెప్పారు. ఒక దేశం తన సొంత ప్రయోజనాలను కాపాడుకోలేకపోతే, అంతర్జాతీయ సమాజం పెద్దగా సహాయం చేయలేదని రూజ్వెల్టు వాదించారు. పెరుగుతున్న సాధారణమైన నిరాయుధీకరణ ప్రతిపాదనలను ఆయన ఎగతాళి చేశారు. పెద్ద ఎత్తున తప్పులను అరికట్టగల అంతర్జాతీయ శక్తికి అవకాశం లేదని ఆయన భావించాడు. ప్రపంచ ప్రభుత్వం విషయానికొస్తే:

అద్భుతమైన శాంతి ఒప్పందాలను, చాలా అసాధ్యమైన వాగ్దానాలను, సమర్థవంతమైన శక్తిలో ఎటువంటి మద్దతు లేకుండా అన్ని రకాల కాగితపు ముక్కలను విశ్వసించే విల్సను-బ్రయాను వైఖరిని నేను అసహ్యంగా భావిస్తున్నాను. బ్రయాను లేదా బ్రయాను-విల్సను వైఖరిని శాశ్వత జాతీయ వైఖరిగా కలిగి ఉండటం కంటే విదేశాంగ విధానానికి సంబంధించి ఫ్రెడరికు ది గ్రేటు బిస్మార్కు సంప్రదాయాన్ని కలిగి ఉండటం ఒక దేశానికి, ప్రపంచానికి అనంతంగా మంచిది.... బలవంతంగా మద్దతు ఇవ్వని పాలు, నీటి నీతి... ధర్మం నుండి విడిపోయిన శక్తి కంటే దుష్టమైనది , మరింత దుష్టమైనది.[343]

తన అంతర్జాతీయ దృక్పథంలో రూజ్వెల్టు ప్రభావ రంగాలను ఇష్టపడ్డాడు. దీని ద్వారా ఒక గొప్ప శక్తి సాధారణంగా విజయం సాధిస్తుంది, పశ్చిమ అర్ధగోళంలో యునైటెడు స్టేట్సు లేదా భారత ఉపఖండంలో గ్రేటు బ్రిటను వంటివి. జపాన్ ఆ పాత్రకు సరిపోతుంది. ఆయన ఆమోదించాడు. అయితే ఆయనకు జర్మనీ, రష్యా రెండింటిపైనా తీవ్ర అపనమ్మకం ఉంది.[344]

లెగసీ

[మార్చు]

అధ్యక్ష పదవి "బుల్లీ పుల్పిటు"ను కేంద్ర వేదికగా ఉంచడం ద్వారా పాత్రను సమస్యలతో పాటు నొక్కి చెప్పడం ద్వారా దేశ రాజకీయ వ్యవస్థను మార్చినందుకు చరిత్రకారులు రూజ్వెల్టును ప్రశంసిస్తారు. ఆయన సాధించిన విజయాలలో విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీయడం, పరిరక్షణవాదం ఉన్నాయి. సమాఖ్య పన్ను విధానం, కార్మిక సంస్కరణలు మరిన్ని ప్రత్యక్ష ప్రజాస్వామ్యం వంటి ఆధునిక సంక్షేమ రాజ్యాన్ని సూచించిన తన ప్రారంభ ప్రతిపాదనల కోసం ఆయన ఉదారవాదులు, ప్రగతిశీలత లకు హీరో. పరిరక్షణవాదులు భవిష్యత్తు తరాల పట్ల పర్యావరణాన్ని, నిస్వార్థత ప్రాధాన్యత ఇచ్చినందుకు రూజ్వెల్టును ఆరాధిస్తారు. సంప్రదాయవాదులు జాతీయవాదులు శాంతిభద్రతలు, పౌర విధి, సైనిక విలువలు పట్ల ఆయన నిబద్ధతను గౌరవిస్తారు. డాల్టను ఇలా పేర్కొన్నాడు. "ఈ రోజు ఆయన ఆధునిక అధ్యక్ష పదవికి రూపశిల్పిగా కొత్త శతాబ్దపు అవసరాలను తీర్చడానికి ధైర్యంగా కార్యాలయాన్ని పునర్నిర్మించిన ప్రపంచ నాయకుడిగా ప్రకటించబడ్డాడు."[345]

ఉదారవాదులు సోషలిస్టులు ఆయన జోక్యవాది, సామ్రాజ్యవాద విధానాన్ని విమర్శిస్తారు. అయితే స్వేచ్ఛావాదులు ఆయన సంక్షేమ రాజ్యం గురించిన దార్శనికతను తిరస్కరిస్తారు. చరిత్రకారులు సాధారణంగా ర్యాంకు ఇస్తారు రూజ్వెల్టును మొదటి ఐదుగురు అధ్యక్షులలో ఒకరుగా పేర్కొన్నారు.[346][347]

వ్యక్తిత్వం - పురుషత్వం

[మార్చు]
1899 నుండి 1910 వరకు రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క అనేక పాత్రలను వర్ణించే 1910 కార్టూన్

రూజ్వెల్టును "ఎప్పటికప్పుడు చూసిన అత్యంత సుందరమైన వ్యక్తులలో ఒకరు"గా గుర్తుంచుకుంటామని డాల్టను చెప్పారు. ప్రకృతి దృశ్యాన్ని ఉత్తేజపరిచాడు".[348] ఆయన స్నేహితుడు, చరిత్రకారుడు హెన్రీ ఆడమ్సు ఇలా ప్రకటించాడు: "రూజ్వెల్టు మరే ఇతర వ్యక్తి కంటే ఎక్కువగా... అంతిమ పదార్థానికి చెందిన ఏకైక ఆదిమ గుణాన్ని చూపించాడు - మధ్యయుగ వేదాంతశాస్త్రం దేవునికి కేటాయించిన గుణం - ఆయన స్వచ్ఛమైన చర్య".[349] కూపరు ఆయనను వుడ్రో విల్సను‌తో పోల్చాడు. యోధుడు, పూజారిగా వారి పాత్రలను హైలైటు చేశాడు.[350] డాల్టను రూజ్వెల్టు కఠినమైన జీవితాన్ని నొక్కి చెప్పాడు.[351] బ్రాండ్సు రూజ్వెల్టును "చివరి రొమాంటికు" అని పిలుస్తాడు. శారీరక ధైర్యాన్ని అత్యున్నత ధర్మంగా విశ్వసించడం నుండి ఆయన జీవిత శృంగార భావన ఉద్భవించిందని చూస్తాడు.[352] థియోడరు రూజ్వెల్టు (1931) కోసం పులిట్జరు బహుమతి గెలుచుకున్న హెన్రీ ఎఫ్. ప్రింగిలు, "తరువాతి సంవత్సరాలలో రూజ్వెల్టు పురుషులలో అత్యంత కౌమారదశలో ఉన్నవాడు" అని పేర్కొన్నాడు.[353]

అమెరికను పురుషత్వానికి ఉదాహరణగా రూజ్వెల్టు ఒక ప్రధాన ఇతివృత్తంగా మారింది.[354][355] పురుషులు చాలా ఆత్మసంతృప్తి చెందుతున్నారని జాతిని ప్రచారం చేయడంలో, పురుష శక్తిని ప్రదర్శించడంలో వారి విధులలో విఫలమవుతున్నారని ఆయన తరచుగా హెచ్చరించారు.[356] చరిత్రకారుడు సెర్జి రికార్డు రూజ్వెల్టు "స్ట్రెన్యూసు లైఫు" వాదన ఆయన యుగంలో దూకుడు పురుషత్వం మానసిక-చారిత్రక విశ్లేషణకు ఆయన ఆదర్శవంతమైన అంశంగా మార్చిందని గుర్తించారు.[357] ఆయన అమెరికను పురుషులను శారీరకంగా బలోపేతం చేయడానికి పోటీ క్రీడలను ప్రోత్సహించాడు.[323] అమెరికను అబ్బాయిల పాత్రను మలచడానికి బలోపేతం చేయడానికి బాయి స్కౌట్సు వంటి సంస్థలకు మద్దతు ఇచ్చాడు.[358] రూజ్వెల్టు ఇమేజు‌కు వీరోచిత ధైర్యసాహసాలు కేంద్రంగా ఉన్నాయని బ్రాండ్లు చూపిస్తున్నాయి:

హీరోని హీరోగా చేసేది ఏమిటంటే ఆయన రోజువారీ రాజకీయాల కఠినమైన ఇచ్చిపుచ్చుకునే పద్ధతులకు అతీతంగా ఉంటాడు, పక్షపాతం దేశభక్తికి, విభజన ఐక్యతకు దారితీసే ఒక అతీంద్రియ రాజ్యాన్ని ఆక్రమించుకుంటాడు. దేశం కోల్పోయిన అమాయకత్వాన్ని తిరిగి పొందుతాడు...[359]

1902లో థియోబాల్డు చార్ట్రాను రూజ్వెల్టు అధ్యక్ష చిత్రపటాన్ని చిత్రించడానికి నియమించబడ్డాడు.[360][361] రూజ్వెల్టు దానిని ఒక గదిలో దాచిపెట్టి దానిని నాశనం చేశాడు ఎందుకంటే అది ఆయనను "సాధువైన పిల్లి"లా కనిపించేలా చేసింది.[360] రూజ్‌వెల్ట్ బదులుగా తన చిత్రపటాన్ని చిత్రించడానికి జాన్ సింగరు సార్జెంటుని ఎంచుకున్నాడు.[360]

స్మారక చిహ్నాలు - సాంస్కృతిక వర్ణనలు

[మార్చు]
రూజ్‌వెల్ట్, కుడి నుండి రెండవది, మౌంటు రష్మోరులో
మౌంటు రష్మోరు మీద రూజ్వెల్ట్ ముఖం క్లోజపు

రూజ్వెల్టు ను అధ్యక్షులు జార్జి వాషింగ్టన్, థామస్ జెఫర్సన్, అబ్రహం లింకన్ లతో కలిసి 1927 లో రూపొందించిన మౌంట్ రష్మోర్ మెమోరియల్ లో చేర్చారు.[362][363]

రూజ్వెల్టు "సాఫ్టు‌గా మాట్లాడండి బిగు స్టికు‌ను తీసుకువెళ్లండి" భావజాలాన్ని ఇప్పటికీ రాజకీయ నాయకులు, కాలమిస్టులు ఉటంకిస్తున్నారు—ఇంగ్లీషులోనే కాదు అనేక అనువాదాలలో.[364] మరొక ప్రసిద్ధ వారసత్వం టెడ్డీ బేరు—ఆయన తర్వాత ఆయన పేరు మీద పెట్టబడింది 1902లో మిస్సిస్సిప్పిలో వేట యాత్రలో జరిగిన సంఘటన.[365]

శాన్ జువాన్ హిల్ వద్ద ఆయన ధైర్యసాహసాలకు రూజ్వెల్టు కమాండర్లు ఆయనకు మెడల్ ఆఫ్ ఆనరుకు సిఫార్సు చేశారు. అయితే ఈ సిఫార్సుకు ప్రత్యక్ష సాక్షులు లేరు. ఈ ప్రయత్నం రూజ్వెల్టు యుద్ధ విభాగం మీద లాబీయింగు ద్వారా కలుషితమైంది. [366] 1990లలో రూజ్వెల్టు మద్దతుదారులు మళ్ళీ ఈ అవార్డును సిఫార్సు చేశారు. దీనిని సైన్య కార్యదర్శి తిరస్కరించారు. ఎందుకంటే అలంకరణ బోర్డు "యుద్ధంలో రూజ్వెల్టు ధైర్యం మెడలు ఆఫ్ ఆనరు‌కు సమర్థించే స్థాయికి పెరగలేదు. వాస్తవానికి ఆ నిశ్చితార్థంలో పోరాడిన పురుషుల స్థాయికి అది పెరగలేదు" అని నిర్ణయించింది. [367] అయినప్పటికీ రాజకీయ నాయకులు కార్యదర్శిని పునఃపరిశీలించి తనను తాను తిప్పికొట్టమని ఒప్పించారు. దీని ఫలితంగా ఇది "రాజకీయంగా ప్రేరేపించబడిన అవార్డు" అని ఆరోపించబడింది. [368] 2001లో అధ్యక్షుడు బిల్ క్లింటన్ తన బాధ్యతకు థియోడరు రూజ్వెల్టుకు మెడలు ఆఫ్ ఆనరు‌ను ప్రదానం చేశారు.[369] ఆయన దీనిని అందుకున్న ఏకైక అధ్యక్షుడు.[370]

యునైటెడు స్టేట్సు నేవీ రూజ్వెల్టు కోసం రెండు నౌకలను పేర్కొంది: యుఎస్‌ఎస్ థియోడరు 1961 నుండి 1982 వరకు కమిషను‌లో ఉన్న జలాంతర్గామి రూజ్వెల్టు ఎస్‌ఎస్‌బిఎన్-600, 1986 నుండి అట్లాంటికు ఫ్లీటులో క్రియాశీల విధుల్లో ఉన్న విమాన వాహక నౌక అయిన యుఎస్‌ఎస్ థియోడరు రూజ్వెల్టు సివిఎన్-71. రూజ్వెల్టు ఐదు యుఎస్ తపాలా స్టాంపుల మీద కనిపించారు. మొదటిది 1922లో విడుదల చేయబడింది.[371] 1956లో యునైటెడు స్టేట్సు పోస్టలు సర్వీసు రూజ్వెల్టును గౌరవిస్తూ 6¢ లిబర్టీ ఇష్యూ తపాలా స్టాంపును విడుదల చేసింది. సెలబ్రేటు ది సెంచరీ సిరీసు‌లో భాగంగా 1998లో 32¢ స్టాంపు జారీ చేయబడింది.[372] ఉత్తర డకోటా లోని థియోడరు రూజ్వెల్టు నేషనలు పార్కు ఆయన పేరు మీద పెట్టబడింది.[373] అమెరికా ది బ్యూటిఫులు క్వార్టర్సు సిరీసు‌లో రూజ్వెల్టు జాతీయ ఉద్యానవనం త్రైమాసికంలో గుర్రం మీద స్వారీ చేస్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది. 2005లో కనుగొనబడిన ఆస్టరాయిడు 188693 రూజ్వెల్టుకు ఆయన పేరు పెట్టారు.[374] అధికారిక నామకరణ ఆధారం మైనరు ప్లానెటు సెంటరు ద్వారా 2019 నవంబరు 8న ప్రచురించబడింది (మైనరు ప్లానెటు సర్క్యులర్లు 118221).[375] రాబర్టు పియరీ రూజ్వెల్టు రేంజు, రూజ్వెల్టు ల్యాండు లకు ఆయన పేరు పెట్టారు.[376]

రూజ్వెల్టు బ్రైటీ ఆఫ్ ది గ్రాండ్ కాన్యను, ది విండ్ అండ్ ది లయను, రఫ్ రైడర్సు, మై ఫ్రెండు ఫ్లికా,[377], లా ఆఫ్ ది ప్లెయిన్సు‌మన్. రాబిను విలియమ్సు రూజ్వెల్టును నైట్ ఎట్ ది మ్యూజియంలో ప్రాణం పోసుకున్న మైనపు బొమ్మ రూపంలో చిత్రీకరించారు.[378][379][380] 4వ సివిలైజేషను అనే వీడియో గేం‌లో రూజ్వెల్టు అమెరికను నాగరికతకు నాయకుడుగా ఉన్నాడు.[381]1965 నుండి అల్ షీహాను మెడోరా మ్యూజికలులో ఉత్తర డకోటా చరిత్ర మీద వార్షిక సంగీత అద్భుతాన్ని నిర్మించారు. ఇందులో బాడ్‌ల్యాండ్సులో రూజ్వెల్టు చిత్రణ కూడా ఉంది.[382][383]

80 సంవత్సరాలుగా రూజ్వెల్టు ఒక ఈక్వెస్ట్రియను విగ్రహం, స్థానిక అమెరికను, ఆఫ్రికను అమెరికను పైన కూర్చుని, న్యూయార్కు‌లోని అమెరికను మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురలు హిస్టరీ, ముందు ఉంది. కార్యకర్తల సంవత్సరాల లాబీయింగు తర్వాత 2022లోవిగ్రహాన్ని తొలగించారు. మ్యూజియం అధ్యక్షురాలు ఎల్లెను వి. ఫుటరు మాట్లాడుతూ ఈ నిర్ణయం రూజ్వెల్టు రూజ్‌వెల్ట్ గురించి తీర్పును ప్రతిబింబించలేదని, శిల్పం "క్రమానుగత కూర్పు"ని ప్రతిబింబిస్తుందని అన్నారు.[384][385].[386][387]

ఆడియోవిజువల్ మీడియా

[మార్చు]

రూజ్వెల్టు మొదటి అధ్యక్షులలో ఒకరు, వారి గొంతును భావితరాల కోసం రికార్డు చేశారు. ఆయన రికార్డు చేయబడిన అనేక ప్రసంగాలు మనుగడలో ఉన్నాయి.[388] Aది రైట్ ఆఫ్ ది పీపులు టు రూల్ 1912 వాయిసు రికార్డింగు,[389] ఇది రూజ్వెల్టు దిగువ టింబ్రే శ్రేణులను దాని కాలానికి బాగా సంరక్షిస్తుంది. మిచిగాను స్టేటు యూనివర్శిటీ లైబ్రరీల నుండి అందుబాటులో ఉంది. అథెంటికు హిస్టరీ సెంటరు స్పాన్సరు చేసిన ఆడియో క్లిప్పు‌లో ఆయన రక్షణ ఉంది[390][391] ఇది 1912లో ప్రోగ్రెసివు పార్టీకి చెందినది. దీనిలో ఆయన దానిని "పార్టీ ఆఫ్ ది "ప్రజలు" - ఇతర ప్రధాన పార్టీలకు భిన్నంగా.

శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో వాన్ నెస్ అవెన్యూలో పాఠశాల పిల్లల కోసం కవాతు
రూజ్‌వెల్ట్ చలనచిత్ర క్లిప్పుల సేకరణ

మూలాలు

[మార్చు]
  1. Murray, Robert K; Blessing, Tim H (2004). Greatness in White House. Pennsylvania State U.P. pp. 8–9, 15. ISBN 0271038276.
  2. మోరిస్ 1979, p. 3.
  3. "అన్నా రూజ్‌వెల్ట్ – థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ బర్త్‌ప్లేస్ నేషనల్ హిస్టారిక్ సైట్ (యు.ఎస్. నేషనల్ పార్క్) సర్వీస్)". నేషనల్ పార్క్ సర్వీస్. Archived from the original on May 17, 2021. Retrieved April 4, 2021.
  4. McCullough 1981, pp. 93–108.
  5. Putnam 1958, pp. 23–27.
  6. "TR యొక్క వారసత్వం — పర్యావరణం". PBS. Archived from the original on December 24, 2008. Retrieved March 6, 2006.
  7. రూజ్‌వెల్ట్ 1913, p. 13.
  8. పుట్నం 1958, pp. 63–70.
  9. Testi 1995, pp. 1516–1517.
  10. Roosevelt 1913, pp. 32–33.
  11. బ్రాండ్స్ 1997.
  12. Kohn, Edward P. (2013). Ehir to the Empire City: New York and the Making of Theodore Roosevelt. Basic Books. p. 26. ISBN 978-0-465-06975-0. Archived from the original on April 15, 2017. Retrieved April 15, 2017.
  13. మిల్లర్ 1992, pp. 80–82.
  14. Bulik, Mark (July 18, 2014). "మొదటి సంగ్రహావలోకనం: 1878: థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ ఒక అదృష్టాన్ని వారసత్వంగా పొందాడు". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్. Archived from the original on December 22, 2020. Retrieved December 22, 2020.
  15. McCullough, David (1982). Mornings on Horseback: The Story of an Extraordinary Family, a Vanished Way of Life and the Unique Child Who Became Theodore Rosewelt. Simon & Schuster. ISBN 978-0-6714-4754-0.
  16. బ్రాండ్స్ 1997, p. 62.
  17. ప్రింగిల్ 1931, p. 27.
  18. 18.0 18.1 బ్రాండ్స్ 1997, pp. 110–112, 123–133. కోట్ పేజి 126.
  19. రూజ్‌వెల్ట్ 1913, p. 35.
  20. మోరిస్ 1979, p. 565.
  21. Crawford, Michael J. (April 2002). "1812లో థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ నావల్ వార్ యొక్క శాశ్వత ప్రభావం" (PDF). ఇంటర్నేషనల్ జర్నల్ ఆఫ్ నావల్ హిస్టరీ. 1 (1). Archived from the original (PDF) on July 13, 2018. Retrieved October 6, 2017.
  22. కార్స్టెన్, పీటర్ (1971). "ది నేచర్ ఆఫ్ "ఇన్ఫ్లుయెన్సు": రూజ్‌వెల్ట్, మహాన్ అండ్ ది కాన్సెప్ట్ ఆఫ్ సీ పవర్". అమెరికన్ క్వార్టర్లీ. 23 (4): 585–600. doi:10.2307/2711707. ISSN 0003-0678. JSTOR 2711707.
  23. రిచర్డ్ డబ్ల్యూ. టర్క్, ది అంబిగ్యుయస్ రిలేషన్‌షిప్: థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ మరియు ఆల్ఫ్రెడ్ థాయర్ మహాన్ (1987) online Archived జూన్ 11, 2016 at the Wayback Machine
  24. డాన్బీ, నికోలస్ (February 2021). "ది రూట్స్ ఆఫ్ రూజ్‌వెల్ట్స్ నావలిజం". నావల్ హిస్టరీ.
  25. మిల్లర్ 1992, p. 104.
  26. మిల్లర్ 1992, pp. 154–158.
  27. బ్రాండ్స్ 1997, p. 166.
  28. మోరిస్ 1979, p. 232.
  29. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 134–140.
  30. మిల్లర్ 1992, pp. 138–139.
  31. Miller 1992, pp. 140–142.
  32. "Mr షీర్డ్ స్పీకర్‌గా" (PDF). ది న్యూయార్క్ టైమ్స్. January 1, 1884. Archived (PDF) from the original on February 25, 2021. Retrieved June 13, 2018.
  33. మిల్లర్ 1992, p. 153.
  34. కోహ్న్, ఎడ్వర్డ్ పి. (2009). "'ఎ మోస్ట్ రివోల్టింగ్ స్టేట్ ఆఫ్ అఫైర్స్': థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ ఆల్డెర్మానిక్ బిల్ మరియు 1884 న్యూయార్క్ అసెంబ్లీ సిటీ ఇన్వెస్టిగేటింగ్ కమిటీ". అమెరికన్ నైన్టీన్త్ సెంచరీ హిస్టరీ. 10 (1): 71–92. doi:10.1080/14664650802299909. hdl:11693/48381.
  35. పుట్నం 1958, pp. 413–424.
  36. బ్రాండ్స్ 1997, p. 171.
  37. పుట్నం 1958, pp. 445–450.
  38. ప్రింగిల్ 1956, p. 61.
  39. పుట్నం 1958, p. 445.
  40. పుట్నం 1958, p. 467.
  41. మిల్లర్ 1992, p. 161.
  42. "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ ది రాంచర్". నేషనల్ పార్క్ సర్వీస్. Archived from the original on September 2, 2019. Retrieved November 27, 2019.
  43. రూజ్‌వెల్ట్, థియోడర్ (1902) [1888]. రాంచ్ లైఫ్ అండ్ ది హంటింగ్ ట్రైల్. Illustrated by Frederic Remington. New York: Century. pp. 55–56. Archived from the original on April 7, 2015. Retrieved October 17, 2015.
  44. Morrisey, Will (2009). ది డైలమా ఆఫ్ ప్రోగ్రెసివిజం: రూజ్‌వెల్ట్, టాఫ్ట్ మరియు విల్సన్ అమెరికన్ పాలన యొక్క స్వీయ-ప్రభుత్వాన్ని ఎలా పునర్నిర్మించారు. Rowman & Littlefield. p. 41. ISBN 978-0-7425-6618-7. Archived from the original on April 6, 2015. Retrieved October 17, 2015.
  45. బ్రాండ్స్ 1997, p. 191.
  46. బ్రాండ్స్ 1997, p. 189.
  47. థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ నేషనల్ పార్క్. "రూజ్‌వెల్ట్ పడవల దొంగలను వెంటాడాడు".
  48. మోరిస్ 1979, p. 376.
  49. "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ ది రాంచర్". nps.gov. నేషనల్ పార్క్ సర్వీస్. Archived from the original on February 8, 2015. Retrieved January 13, 2015. ఈ దెబ్బ రూజ్‌వెల్ట్‌కు వినాశకరమైనదిగా నిరూపించబడింది, అతను తన $80,000 పెట్టుబడిలో సగానికి పైగా కోల్పోయాడు, ఇది ఈరోజు దాదాపు $1.7 మిలియన్లకు సమానం.
  50. మిల్లర్ 1992, pp. 163–164.
  51. ఫోర్స్‌లండ్, కేథరీన్. "ఎడిత్ కెర్మిట్ కారో రూజ్‌వెల్ట్: ది విక్టోరియన్ మోడరన్ ఫస్ట్ లేడీ". 2016. pp. 298–319.
  52. గ్విన్, స్టీఫెన్, ed. (1929). సర్ సెసిల్ స్ప్రింగ్ రైస్ యొక్క లేఖలు మరియు స్నేహాలు. కానిస్టేబుల్ & కో. p. 121.
  53. మిల్లర్ 1992, pp. 181–182.
  54. మిల్లర్ 1992, pp. 193–194.
  55. కోన్ 2006.
  56. Sharp, Arthur G. (2011). ది ఎవ్రీథింగ్ థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ బుక్: ది ఎక్స్‌ట్రార్డినరీ లైఫ్ ఆఫ్ యాన్ అమెరికన్ ఐకాన్. Adams Media. pp. 78–79. ISBN 978-1-4405-2729-6. Archived from the original on April 7, 2015. Retrieved October 17, 2015.
  57. మిల్లర్ 1992, pp. 183–185.
  58. మిల్లర్ 1992, pp. 197–200.
  59. 59.0 59.1 మిల్లర్ 1992, p. 201.
  60. మిల్లర్ 1992, p. 203.
  61. మిల్లర్ 1992, pp. 206–207.
  62. థాయర్ 1919, pp. 1–2, ch. VI.
  63. బిషప్ 2007, p. 51.
  64. మిల్లర్ 1992, pp. 216–221.
  65. Bishop 2007, p. 53.
  66. Bishop 2007, p. 51.
  67. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 265–268.
  68. "ఎ క్రోనాలజీ". థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ అసోసియేషన్ online; Archived మార్చి 4, 2019 at the Wayback Machine. డిసెంబరు 2, 2018న అందుబాటులోకి వచ్చింది
  69. జే స్టూవర్ట్ బెర్మాన్ (1987), పోలీస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ అండ్ ప్రోగ్రెసివ్ రిఫార్మ్: థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ యాజ్ పోలీస్ కమిషనర్ ఆఫ్ న్యూయార్క్
  70. రియిస్, జాకబ్ A. "XIII". ది మేకింగ్ ఆఫ్ యాన్ అమెరికన్. Bartleby. p. 3.
  71. బ్రాండ్స్ 1997, p. 277.
  72. Goodwin, Doris Kearns (2013). The Bully Pulpit: Theodore Roosevelt, William Howard Taft, and the Golden Age of Journalism (First Simon & Schuster hardcover ed.). Simon & Schuster. ISBN 978-1-4165-4787-7.
  73. Brands 1997, p. 293.
  74. కెన్నెడీ, రాబర్ట్ సి (September 6, 1902). "కార్టూన్ ఆఫ్ ది డే". హార్పర్స్ వీక్లీ.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  75. మిల్లర్ 1992, pp. 242–243.
  76. Miller 1992, pp. 243–246.
  77. లెమెలిన్, డేవిడ్ (2011). "నేవీ సహాయ కార్యదర్శిగా థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్: ప్రపంచ వేదిక కోసం అమెరికాను సిద్ధం చేయడం". హిస్టరీ మ్యాటర్స్: 13–34.
  78. మిల్లర్ 1992, p. 253.
  79. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 310–212.
  80. Roosevelt 2001, pp. 157–158.
  81. 81.0 81.1 మిల్లర్ 1992, pp. 267–268.
  82. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 325–326.
  83. మిల్లర్ 1992, pp. 261, 268.
  84. మిల్లర్ 1992, pp. 271–272.
  85. "1989 ప్రపంచం: స్పానిష్–అమెరికన్ యుద్ధం; రఫ్ రైడర్స్". లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్. Archived from the original on ఫిబ్రవరి 7, 2015. Retrieved ఫిబ్రవరి 7, 2015.
  86. Miller 1992, pp. 272–274.
  87. Samuels 1997, p. 148.
  88. Roosevelt, Theodore (2014). Theodore Roosevelt: An Autobiography. The Floating Press. p. 244. ISBN 978-1-77653-337-4. Archived from the original on November 19, 2016. Retrieved February 9, 2015.
  89. రూజ్‌వెల్ట్, థియోడర్ (1898). "III". ది రఫ్ రైడర్స్. బార్ట్లెబై. p. 2. Archived from the original on జూలై 23, 2008. Retrieved ఆగస్టు 8, 2008.
  90. బ్రాండ్స్ 1997, p. 356.
  91. Matuz, Roger (2004). The Handy Presidents Answer Book. Visible Ink Press. p. 474. ISBN 978-0-7808-0773-0.
  92. Miller 1992, pp. 309–311, 318.
  93. Morris 1979, pp. 674–687.
  94. 94.0 94.1 చెస్మాన్ 1965, p. 6.
  95. మోరిస్ 1979, p. 693.
  96. Roosevelt, థియోడర్ (1908). ది రూజ్‌వెల్ట్ పాలసీ: స్పీచెస్, లెటర్స్ అండ్ స్టేట్ పేపర్స్, రిలేటింగ్ టు కార్పొరేట్ వెల్త్ అండ్ క్లోజ్లీ అలైడ్ టాపిక్స్, ఆఫ్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్. p. 2. Archived from the original on ఏప్రిల్ 6, 2015. Retrieved అక్టోబరు 17, 2015.
  97. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 378–379.
  98. చెస్మాన్ 1965, p. 79.
  99. మిల్లర్ 1992, p. 322.
  100. మిల్లర్ 1992, pp. 331–333.
  101. మిల్లర్ 1992, pp. 333–334.
  102. మిల్లర్ 1992, pp. 333–334, 338.
  103. మిల్లర్ 1992, p. 338.
  104. మిల్లర్ 1992, pp. 340–341.
  105. మిల్లర్ 1992, p. 342.
  106. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 388–405.
  107. జాన్ ఎం. హిల్పెర్ట్, అమెరికన్ సైక్లోన్: థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ మరియు అతని 1900 విజిల్-స్టాప్ క్యాంపెయిన్ (యు ప్రెస్ ఆఫ్ మిస్సిస్సిప్పి, 2015).
  108. చెస్‌మ్యాన్, G వాలెస్ (1952). "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క వైస్-ప్రెసిడెన్సీపై ప్రచారం". చరిత్రకారుడు. 14 (2): 173–190. doi:10.1111/j.1540-6563.1952.tb00132.x.
  109. Miller 1992, p. 346.
  110. Woltman, Nick (August 31, 2015). "స్టేట్ ఫెయిర్‌లో రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క 'బిగ్ స్టిక్' లైన్ నిలిచిపోయింది...తరువాత". ట్విన్ సిటీస్ పయనీర్ ప్రెస్. Archived from the original on June 10, 2020. Retrieved June 9, 2020.
  111. "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ ఐల్ లా మోట్టేకు సందర్శన చారిత్రక మార్కర్". Archived from the original on February 22, 2022. Retrieved February 22, 2022.
  112. "The Inauguration". Archived from the original on February 22, 2022. Retrieved February 22, 2022.
  113. మిల్లర్ 1992, pp. 348–352.
  114. Miller 1992, pp. 354–356.
  115. Goodwin 2013, p. 279–280.
  116. గుడ్విన్ 2013, p. 281.
  117. డ్యూయీ డబ్ల్యూ. గ్రాంథమ్, "వైట్ హౌస్‌లో విందు: థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్, బుకర్ టి. వాషింగ్టన్ మరియు దక్షిణాది." టేనస్సీ హిస్టారికల్ క్వార్టర్లీ (1958) 17.2: 112–130 online Archived 2021-10-23 at the Wayback Machine
  118. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 422–423.
  119. మోరిస్ 2001, p. 58.
  120. 120.0 120.1 120.2 రడ్డీ 2016.
  121. మిల్లర్ 1992, pp. 365–366.
  122. మిల్లర్ 1992, pp. 378–381.
  123. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 552–553.
  124. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 553–556.
  125. Harbaugh 1963, pp. 165–179.
  126. Brands 1997, pp. 450–483.
  127. Brands 1997, p. 509.
  128. Miller 1992, pp. 376–377.
  129. ఛాంబర్స్ 1974, p. 207.
  130. ఛాంబర్స్ 1974, p. 208.
  131. 131.0 131.1 ఛాంబర్స్ 1974, p. 209.
  132. Miller 1992, pp. 453–459.
  133. Blum 1977, pp. 89–117.
  134. Morris 2001, pp. 445–448.
  135. మిల్లర్ 1992, pp. 459–460.
  136. Engs, Ruth C. (2003). ది ప్రోగ్రెసివ్ ఎరాస్ హెల్త్ రిఫార్మ్ మూవ్‌మెంట్: ఎ హిస్టారికల్ డిక్షనరీ. Praeger. pp. 20–22. ISBN 0-275-97932-6. Archived from the original on ఏప్రిల్ 7, 2015. Retrieved అక్టోబరు 17, 2015.
  137. బకారి 2016.
  138. మిల్లర్ 1992, pp. 469–471.
  139. Brinkley 2009.
  140. Hornaday, William. "సభ్యత్వ నామినేషన్లు". Wildlife Conservation Society. Retrieved February 27, 2023.
  141. రాజ్యాంగాన్ని అమలు చేయడం: అధ్యక్షుడిని వెనక్కి నెట్టడం రాజ్యాంగంలోకి. స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ న్యూయార్క్ ప్రెస్. 2006. p. 53. ISBN 978-0-7914-8190-5. Archived from the original on నవంబరు 19, 2016. Retrieved ఆగస్టు 17, 2016.
  142. 142.0 142.1 142.2 Dodds, Graham (2013). టేక్ అప్ యువర్ పెన్. University of Pennsylvania. p. 144. ISBN 978-0-8122-4511-0.
  143. 143.0 143.1 Dodds, Graham (2013). Take up Your Pen. University of Pennsylvania. p. 146. ISBN 978-0-8122-4511-0.
  144. "Executive Orders". UCSB. Archived from the original on August 20, 2016. Retrieved August 17, 2016.
  145. మోరిస్ 2001, pp. 495–496.
  146. Gould 2011, p. 239.
  147. Roosevelt, Theodore (1925). "13 - ది ప్యూరిటను స్పిరిటు అండ్ ది రెగ్యులేషను ఆఫ్ కార్పొరేషన్సు" (ఆగస్టు 20 ప్రసంగం, 1907)". In Hagedorn, Hermann (ed.). The Works of Theodore Roosevelt. Vol. 18 - American Problems. Scribner & Sons. p. 99. Retrieved జనవరి 19, 2024.
  148. రూజ్‌వెల్ట్ విలియం హెన్రీ మూడీ, సెప్టెంబరు 21, 1907, మోరిసన్ 1952, 5:802
  149. మోర్గాన్, విలియం మైఖేల్ (1982). "1897 హవాయియన్ విలీన ఒప్పందం యొక్క జపనీస్ వ్యతిరేక మూలాలు". డిప్లొమాటిక్ హిస్టరీ. 6 (1): 23–44. doi:10.1111/j.1467-7709.1982.tb00362.x.
  150. Eyre, James K. Jr. (1942). "Japan and the American Annexation of the Philippines". Pacific Historical Review. 11 (1): 55–71. doi:10.2307/3632998. JSTOR 3632998.
  151. గ్రీన్, మైఖేల్ జె. (2019). బై మోర్ దాన్ ప్రావిడెన్స్: గ్రాండ్ స్ట్రాటజీ అండ్ అమెరికన్ పవర్ ఇన్ ది ఆసియా పసిఫిక్ సిన్స్ 1783. pp. 78–113.
  152. Neu, చార్లెస్ ఇ. (1967). యాన్ అన్‌సర్టైన్ ఫ్రెండ్‌షిప్: థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్, జపాన్, 1906–1909. pp. 310–319.
  153. మసయోషి, మత్సుమురా (2008). "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ ది పోర్ట్స్‌మౌత్ పీస్ కాన్ఫరెన్స్: ది రిడిల్ అండ్ రిపుల్ ఆఫ్ హిస్ ఫర్బీరెన్స్". రీథింకింగ్ ది రస్సో-జపనీస్ వార్, 1904–5. గ్లోబల్ ఓరియంటల్. pp. 50–60.
  154. కిస్సింగర్ 1994, pp. 41–42.
  155. Neu 1967, pp. 263–280.
  156. బెయిలీ, థామస్ A. (1940). "1908 నాటి రూట్-టకాహిరా ఒప్పందం". పసిఫిక్ హిస్టారికల్ రివ్యూ. 9 (1): 19–35. doi:10.2307/3634124. JSTOR 3634124.
  157. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 614–616.
  158. Minami, Kazushi (2024). పీపుల్స్ డిప్లొమసీ: కోల్డ్ వార్ సమయంలో అమెరికన్లు మరియు చైనీస్ US-చైనా సంబంధాలను ఎలా మార్చారు. Ithaca, NY: Cornell University Press. ISBN 9781501774157.
  159. వాల్టర్ లాఫెబర్, "ది 'లయన్ ఇన్ ది పాత్': ది యుఎస్ ఎమర్జెన్స్ ప్రపంచ శక్తిగా." పొలిటికల్ సైన్స్ క్వార్టర్లీ 101.5 (1986): 705-718 online Archived 2021-10-23 at the Wayback Machine
  160. మిల్లర్ 1992, pp. 382–383.
  161. మిల్లర్ 1992, pp. 450–451.
  162. మిల్లర్ 1992, pp. 387–388.
  163. మిల్లర్ 1992, pp. 399–400.
  164. మిల్లర్ 1992, pp. 397–398.
  165. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 615–616.
  166. Miller 1992, p. 384.
  167. బ్రాండ్స్ 1997, p. 464.
  168. బ్రాండ్స్ 1997, p. 527.
  169. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 482–486.
  170. ఛాంబర్స్ 1974, pp. 209–210.
  171. ఛాంబర్స్ 1974, pp. 213–214.
  172. ఛాంబర్స్ 1974, p. 215.
  173. బ్రాండ్స్ 1997, p. 570.
  174. Ricard 2014.
  175. 175.0 175.1 Forslund, Catherine (2010). ""ఆఫ్ ఫర్ ది డిచ్" - థియోడర్ మరియు ఎడిత్ రూజ్‌వెల్ట్ 1906లో పనామాను సందర్శించారు". వైట్ హౌస్ హిస్టారికల్ అసోసియేషన్. Retrieved జనవరి 14, 2024.
  176. "అధ్యక్ష మరియు కార్యదర్శులు విదేశాలకు ప్రయాణిస్తారు - థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్". ఆఫీస్ ఆఫ్ ది హిస్టారియన్, ఫారిన్ సర్వీస్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ స్టేట్. Retrieved జనవరి 14, 2024.
  177. థామస్, హీథర్ (జూన్ 4, 2020). "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్: "ఫస్ట్స్" అధ్యక్షుడు". Retrieved జనవరి 14, 2024. తన పదవీకాలంలో దేశం విడిచి వెళ్ళిన మొదటి అధ్యక్షుడు—నవంబరు 9, 1906న, రూజ్‌వెల్ట్ పనామా కాలువ నిర్మాణాన్ని పరిశీలించడానికి చెసాపీక్ బే నుండి యుఎస్ఎస్ లూసియానాలో బయలుదేరాడు,
  178. Rouse, Robert (March 15, 2006). "మొదటి షెడ్యూల్ చేయబడిన అధ్యక్ష ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్‌కు వార్షికోత్సవ శుభాకాంక్షలు—93 సంవత్సరాల యువకుడు!". American Chronicle. Archived from the original on September 13, 2008.
  179. Weinberg, Arthur; వీన్‌బర్గ్, లీలా షాఫర్ (1961). ది ముక్‌క్రకేర్స్. యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ఇల్లినాయిస్ ప్రెస్. pp. 58–66. Archived from the original on ఏప్రిల్ 27, 2016. Retrieved అక్టోబరు 17, 2015. పునఃముద్రణ: ISBN 978-0-252-06986-4.
  180. Miller 1992, pp. 437–438.
  181. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 501–503.
  182. బ్రాండ్స్ 1997, p. 504.
  183. మిల్లర్ 1992, pp. 437–438.
  184. బ్రాండ్స్ 1997, p. 507.
  185. Chambers 1974, pp. 215–216.
  186. 186.0 186.1 Chambers 1974, p. 216.
  187. 187.0 187.1 Chambers 1974, pp. 216–217.
  188. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 513–514.
  189. ఛాంబర్స్ 1974, pp. 217–218.
  190. Gould 2012, p. 2.
  191. Miller 1992, pp. 463–464.
  192. రికార్డ్ 2011, pp. 160–166.
  193. ఛాంబర్స్ 1974, p. 219.
  194. డోర్సే, లెరోయ్ జి. (2003). "ఆధునిక అమెరికాలో నైతికతను బోధించడం: థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క వాక్చాతుర్య ప్రగతిశీలత". In హోగన్, జె. మైఖేల్ (ed.). -ప్రోగ్రెసివ్ ఎరాలో వాక్చాతుర్యం మరియు సంస్కరణ, యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క వాక్చాతుర్య చరిత్ర: అమెరికన్ పబ్లిక్ డిస్కోర్స్‌లో ముఖ్యమైన క్షణాలు. Vol. 6. మిచిగాన్ స్టేట్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్. pp. 49–83.
  195. హాలీ, జాషువా డి. (2008). థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్: నీతి బోధకుడు. p. xvii.
  196. ది ఇండిపెండెంట్ (ఫిబ్రవరి 6, 1908) కూడా చూడండి p. 274 ఆన్‌లైన్
  197. రూజ్‌వెల్ట్, థియోడర్ (జనవరి 31, 1908). కాంగ్రెస్‌కు ప్రత్యేక సందేశం (Speech). The American Presidency Project. (మోరిసన్ 1952)
  198. మిల్లర్ 1992, pp. 483–485.
  199. బ్రాండ్స్ 1997, p. 626.
  200. మిల్లర్ 1992, pp. 488–489.
  201. సోల్విక్, స్టాన్లీ డి. (1963). "విలియం హోవార్డ్ టాఫ్ట్ మరియు పేన్-ఆల్డ్రిచ్ టారిఫ్". ది మిస్సిస్సిప్పి వ్యాలీ హిస్టారికల్ రివ్యూ. 50 (3): 424–442. doi:10.2307/1902605. JSTOR 1902605.
  202. "అధ్యక్షుడు రూజ్‌వెల్ట్ ఆఫ్రికన్ యాత్ర". సైన్స్. 28 (729): 876–877. డిసెంబరు 18, 1908. Bibcode:1908Sci....28..876.. doi:10.1126/science.28.729.876. JSTOR 1635075. PMID 17743798.
  203. 203.0 203.1 "SI కోసం రూజ్‌వెల్ట్ ఆఫ్రికన్ ఎక్స్‌పెడిషన్ కలెక్ట్స్". Smithsonian Institution Archives. Retrieved ఏప్రిల్ 10, 2012.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  204. సెవాస్కో, జార్జ్ ఎ. & హార్మండ్, రిచర్డ్ పి. (2009). మోడరన్ అమెరికన్ ఎన్విరాన్‌మెంటలిస్ట్స్: ఎ బయోగ్రాఫికల్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా. JHU ప్రెస్. p. 444. ISBN 978-0-8018-9524-1. Archived from the original on నవంబరు 16, 2015. Retrieved అక్టోబరు 17, 2015.
  205. O'Toole 2005, p. 67.
  206. రూజ్‌వెల్ట్, థియోడర్ (1910). ఆఫ్రికన్ గేమ్ ట్రైల్స్. న్యూయార్క్, సి. స్క్రైబ్నర్ కుమారులు.
  207. మిల్లర్ 1992, p. 505.
  208. మిల్లర్ 1992, pp. 505–509.
  209. మిల్లర్ 1992, p. 511.
  210. మిల్లర్ 1992, pp. 506–507.
  211. మిల్లర్ 1992, pp. 503, 511.
  212. "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ – మొదటి ప్రెసిడెన్షియల్ ఫ్లైట్, 1910". నేషనల్ ఎయిర్ అండ్ స్పేస్ మ్యూజియం. నవంబరు 3, 2016. Archived from the original on మే 24, 2021. Retrieved జూన్ 17, 2022.
  213. డేవిడ్ నాసా, కార్నెగీ (2006) పేజీలు 650–652, 729–738.
  214. Ernsberger, Richard Jr. (October 2018). "A Fool for Peace". American History. 53 (4); నాసావ్ తో ఒక ఇంటర్వ్యూ.
  215. హోవార్డ్ కె. బీల్, "రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ ది సిమెంటింగు ఆఫ్ యాన్ ఆంగ్లో అమెరికను ఎంటెంట్", బీల్‌లో, థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ ది రైజ్ ఆఫ్ అమెరికా టు వరల్డ్ పవర్. (జాన్స్ హాప్కిన్స్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్. 1956) పేజీలు 81–171. online
  216. బ్రాడ్‌ఫోర్డ్ పెర్కిన్స్, ది గ్రేట్ రాప్రోచ్‌మెంట్, ఇంగ్లాండ్ అండ్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్, 1895 నుండి 1914 (1968).
  217. థామస్ ఎ. బెయిలీ, "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ మరియు అలాస్కా బౌండరీ సెటిల్‌మెంట్", కెనడియన్ హిస్టారికల్ రివ్యూ (1937) 18#2 పేజీలు 123-130.
  218. ఎడ్మండ్ మోరిస్, కల్నల్ రూజ్‌వెల్ట్ (2010) పేజీ 469.
  219. డి.హెచ్. బర్టన్, "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ మరియు బ్రిటన్‌తో ప్రత్యేక సంబంధం: రూజ్‌వెల్ట్ అనేక దౌత్య సంక్షోభాలను తట్టుకున్న ఆంగ్లో-అమెరికన్ అవగాహనకు ప్రధాన వాస్తుశిల్పులలో ఒకరు." హిస్టరీ టుడే 23#8 ( ఆగస్టు 1973)online
  220. జాన్ మిల్టన్ కూపర్, ది వారియర్ అండ్ ది ప్రీస్ట్: వుడ్రో విల్సన్ అండ్ థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ (హార్వర్డ్ UP, 1983). పేజీలు 303–323.
  221. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 665–666.
  222. మిల్లర్ 1992, pp. 502–503.
  223. స్టాన్లీ డి. సోల్విక్, "ది కన్జర్వేటివ్ యాజ్ ప్రోగ్రెసివ్: విలియం హోవార్డ్ టాఫ్ట్ అండ్ ది పాలిటిక్స్ ఆఫ్ ది స్క్వేర్ డీల్" నార్త్‌వెస్ట్ ఒహియో క్వార్టర్లీ (1967) 39#3 పేజీలు 38–48.
  224. Miller 1992, pp. 512–513.
  225. Istre, Logan Stagg (2021). "బెంచ్ ఓవర్ బ్యాలెట్: ది ఫైట్ ఫర్ జ్యుడీషియల్ సుప్రీమసీ అండ్ ది న్యూ కాన్‌స్టిట్యూషనల్ పాలిటిక్స్, 1910–1916". ది జర్నల్ ఆఫ్ ది గిల్డెడ్ ఏజ్ అండ్ ప్రోగ్రెసివ్ ఎరా. 20 (1): 2–23. doi:10.1017/S1537781420000079. ISSN 1537-7814.
  226. 226.0 226.1 బ్రాండ్స్ 1997, p. 675.
  227. మిల్లర్ 1992, pp. 515–516.
  228. మిల్లర్ 1992, p. 517.
  229. బ్రాండ్స్ 1997, p. 683.
  230. 230.0 230.1 మిల్లర్ 1992, p. 518.
  231. బ్రాండ్స్ 1997, p. 684.
  232. మిల్లర్ 1992, p. 519.
  233. డేవిడ్ హెచ్. బర్టన్, విలియం హోవార్డ్ టాఫ్ట్: కాన్ఫిడెంట్ పీస్‌మేకర్ (2004) పేజీలు 82–83.
  234. జాన్ ఇ. నోయెస్, "విలియం హోవార్డ్ టాఫ్ట్ మరియు టాఫ్ట్ ఆర్బిట్రేషన్ ట్రీటీస్." విల్లనోవా లా రివ్యూ 56 (2011): 535+ online Archived జూలై 26, 2020 at the Wayback Machine
  235. కాంప్‌బెల్, జాన్ పి. (1966). "టాఫ్ట్, రూజ్‌వెల్ట్, మరియు ఆర్బిట్రేషన్ ట్రీటీస్ ఆఫ్ 1911". ది జర్నల్ ఆఫ్ అమెరికన్ హిస్టరీ. 53 (2): 279–298. doi:10.2307/1894200. JSTOR 1894200.
  236. E. జేమ్స్ హిండ్‌మాన్, "ది జనరల్ ఆర్బిట్రేషన్ ట్రీటీస్ ఆఫ్ విలియం హోవార్డ్ టాఫ్ట్." హిస్టోరియన్ 36.1 (1973): 52–65. ఆన్‌లైన్ Archived 2021-03-08 at the Wayback Machine
  237. Urofsky, Melvin I. (2004). ది అమెరికన్ ప్రెసిడెంట్స్: క్రిటికల్ ఎస్సేస్. Routledge. p. 323. ISBN 978-1-135-58137-4. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2021. Retrieved మే 26, 2019.
  238. క్యాంప్‌బెల్, 1996
  239. బ్రాండ్స్ 1997, p. 698.
  240. బ్రాండ్స్ 1997, p. 703.
  241. బ్రాండ్స్ 1997, p. 709.
  242. బ్రాండ్స్ 1997, p. 705.
  243. Lorant, Stefan (1968). ది గ్లోరియస్ బర్డెన్: ది అమెరికన్ ప్రెసిడెన్సీ. హార్పర్ & రో. p. 512. ISBN 0-06-012686-8.
  244. బ్రాండ్స్ 1997, p. 706.
  245. Norrander, Barbara (2015). ది ఇంపెర్ఫెక్ట్ ప్రైమరీ: ఆడిటీస్, బయాసెస్, అండ్ స్ట్రెంత్స్ ఆఫ్ యు.ఎస్. ప్రెసిడెన్షియల్ నామినేషన్ పాలిటిక్స్. Routledge. p. 14. ISBN 978-1-317-55332-8. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2021. Retrieved October 6, 2017.
  246. నార్మన్ ఎం. విలెన్స్కీ, కన్జర్వేటివ్స్ ఇన్ ది ప్రోగ్రెసివ్ ఎరా: ది టాఫ్ట్ రిపబ్లికన్స్ ఆఫ్ 1912 (1965) పేజీలు 61–62.
  247. మిల్లర్ 1992, pp. 524–526.
  248. Gould, Lewis L. (August 2008). "1912 రిపబ్లికన్ కన్వెన్షన్: రిటర్న్ ఆఫ్ ది రఫ్ రైడర్". Smithsonian Magazine'.
  249. బ్రాండ్స్ 1997, p. 717.
  250. మిల్లర్ 1992, p. 526.
  251. గౌల్డ్ 2008a, pp. 127–128.
  252. అలెన్ ఎఫ్. డేవిస్ (1973), అమెరికన్ హీరోయిన్: ది లైఫ్ అండ్ లెజెండ్ ఆఫ్ జేన్ ఆడమ్స్, పేజీలు 185–197.
  253. మారెనా కోల్, ఎ ప్రోగ్రెసివ్ కన్జర్వేటివ్: ది రోల్స్ ఆఫ్ జార్జ్ పెర్కిన్స్ అండ్ ఫ్రాంక్ మున్సే ఇన్ ది ప్రోగ్రెసివ్ పార్టీ క్యాంపెయిన్ ఆఫ్ 1912 (పిహెచ్‌డి డిసర్టేషన్, టఫ్ట్స్ యూనివర్శిటీ ప్రోక్వెస్ట్ డిసర్టేషన్స్ పబ్లిషింగ్,  2017. 10273522).
  254. జాన్ ఎ. గ్యారటీ (1960), రైట్-హ్యాండ్ మ్యాన్: ది లైఫ్ ఆఫ్ జార్జ్ డబ్ల్యూ. పెర్కిన్స్, పేజీలు 264–284.
  255. లింకన్, A. (1959). "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్, హిరామ్ జాన్సన్ మరియు 1912 ఉపాధ్యక్ష నామినేషన్". పసిఫిక్ హిస్టారికల్ రివ్యూ. 28 (3): 267–283. doi:10.2307/3636471. JSTOR 3636471.
  256. ఓ'టూల్, పాట్రిసియా (జూన్ 25, 2006). "1912 యుద్ధం". టైమ్ మ్యాగజైన్. Archived from the original on జూలై 3, 2006. Retrieved ఆగస్టు 8, 2008.
  257. Roosevelt 1913, XV. నీతి శాంతి, అనుబంధం B.
  258. Thayer 1919, pp. 25–31, Chapter XXII.
  259. మౌరీ, జార్జ్ E. (1940). "ది సౌత్ అండ్ ది ప్రోగ్రెసివ్ లిల్లీ వైట్ పార్టీ ఆఫ్ 1912". ది జర్నల్ ఆఫ్ సదరన్ హిస్టరీ. 6 (2): 237–247. doi:10.2307/2191208. JSTOR 2191208.
  260. లింక్, ఆర్థర్ ఎస్. (1947). "ది నీగ్రో యాస్ ఎ ఫ్యాక్టర్ ఇన్ ది క్యాంపెయిన్ ఆఫ్ 1912". ది జర్నల్ ఆఫ్ నీగ్రో హిస్టరీ. 32 (1): 81–99. doi:10.2307/2715292. JSTOR 2715292. S2CID 150222134.
  261. లింక్, ఆర్థర్ ఎస్. (1946). "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ ది సౌత్ ఇన్ 1912". ది నార్త్ కరోలినా హిస్టారికల్ రివ్యూ. 23 (3): 313–324. JSTOR 23515317.
  262. ఎడ్గార్ యూజీన్ రాబిన్సన్, ది ప్రెసిడెన్షియల్ వోట్ 1896–1932 (1947), పేజీలు 65–127.
  263. "ష్రాంక్, హూ షాట్ టి. రూజ్‌వెల్ట్, డైస్". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్. సెప్టెంబరు 17, 1943. p. 23. Archived from the original on మే 6, 2021. Retrieved మే 6, 2021.
  264. స్టాన్ గోర్స్, "టెడ్డీ రూజ్‌వెల్ట్ హత్యాయత్నం". విస్కాన్సిన్ మ్యాగజైన్ ఆఫ్ హిస్టరీ (1970) 53#4: 269–277 ఆన్‌లైన్; Archived జనవరి 26, 2021 at the Wayback Machine
  265. "Artifacts". Wisconsin Historical Society. Archived from the original on 2010-11-05. Retrieved సెప్టెంబరు 14, 2010.
  266. Congress, United States (1951). కాంగ్రెస్షనల్ రికార్డ్: ప్రొసీడింగ్స్ అండ్ డిబేట్స్ ఆఫ్ ది ... కాంగ్రెస్. U.S. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2021. Retrieved అక్టోబరు 31, 2020.
  267. Remey, Oliver E.; Cochems, Henry F.; Bloodgood, Wheeler P. (1912). మాజీ అధ్యక్షుడు థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ హత్యాయత్నం. ది ప్రోగ్రెసివ్ పబ్లిషింగ్ కంపెనీ. p. 192. Archived from the original on జూన్ 21, 2018. Retrieved మార్చి 20, 2018.
  268. "అమెరికన్ అధ్యక్షుల వైద్య చరిత్ర". డాక్టర్ జీబ్రా. Archived from the original on అక్టోబరు 20, 2010. Retrieved సెప్టెంబరు 14, 2010.
  269. "Roosevelt Timeline". Theodore Roosevelt. Archived from the original on May 29, 2010. Retrieved September 14, 2010.
  270. గెరార్డ్ హెల్ఫెరిచ్, థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ అండ్ ది అస్సాస్సిన్: మ్యాడ్‌నెస్, వెంజియన్స్, అండ్ ది క్యాంపెయిన్ ఆఫ్ 1912 (2013)
  271. Roosevelt, Theodore (1926). Bishop, జోసెఫ్ బక్లిన్ (ed.). ది వర్క్స్ ఆఫ్ థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్, వాల్యూమ్ 24 - థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ మరియు అతని టైమ్స్ షోన్ ఇన్ హిస్ ఓన్ లెటర్స్. C. స్క్రిబ్నర్స్ సన్స్. p. 405. Retrieved January 20, 2024.
  272. మిల్లర్ 1992, p. 529.
  273. మిల్లర్ 1992, pp. 529–530.
  274. Gould 2008a, p. 132.
  275. Dexter, Jim (March 10, 2010). "మూడవ పార్టీ అభ్యర్థులు ఎన్నికలను ఎలా ప్రభావితం చేస్తారు". CNN. Archived from the original on November 13, 2016. Retrieved November 7, 2016.
  276. Roosevelt, Theodore (1914). త్రూ ది బ్రెజిలియన్ వైల్డర్‌నెస్ (facsimile) (1st ed.). S4u భాషలు. hdl:2027/nyp.33433081694915. Archived from the original on February 28, 2010. Retrieved February 25, 2010.
  277. Roosevelt, Theodore (1914). "The Start" . Through the Bregilian Wilderness  – via Wikisource.
  278. Millard 2009, pp. 267–270.
  279. Marx, Rudolph (October 31, 2011). The Health of The President: Theodore Roosevelt. Health guidance.
  280. 280.0 280.1 మిల్లార్డ్ 2009, pp. 267–270.
  281. థాయర్ 1919, pp. 4–7.
  282. మిల్లర్ 1992, pp. 539–540.
  283. మిల్లర్ 1992, pp. 548–549.
  284. మిల్లర్ 1992, pp. 550–551.
  285. మిల్లర్ 1992, pp. 552–553.
  286. McGeary, M. నెల్సన్ (జూలై 1959). "గిఫోర్డ్ పిన్చాట్స్ ఇయర్స్ ఆఫ్ ఫ్రస్ట్రేషన్, 1917–1920". ది పెన్సిల్వేనియా మ్యాగజైన్ ఆఫ్ హిస్టరీ అండ్ బయోగ్రఫీ. 83 (3): 327–342. JSTOR 20089210.
  287. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 749–751, 806–809.
  288. Roosevelt 1917, p. 347.
  289. "Enroll Westerners for Service in War; Movement to Register Men of That Region Begun at the Rocky Mountain Club. Headed by Major Burnham. John Hays Hammond and Others of Prominence Reported to be Supporting Plan" (PDF). New York Times. March 13, 1917. p. 11. Archived (PDF) from the original on February 25, 2021. Retrieved June 30, 2013.
  290. "Will Not Send Rosewelt; Wilson Not to use His Volunteer Authority at Present". The New York Times. May 19, 1917. ISSN 0362-4331.
  291. రూజ్‌వెల్ట్ 1917.
  292. బ్రాండ్స్ 1997, pp. 781–784.
  293. Cramer, CH (1961). Newton D. Baker. pp. 110–113.
  294. 294.0 294.1 డాల్టన్ 2002, p. 507.
  295. ప్రింగిల్ 1931, p. 519.
  296. J. లీ థాంప్సన్ (2014). నెవర్ కాల్ రిట్రీట్: థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ మరియు గ్రేట్ వార్. Springer. pp. 32–34. ISBN 978-1-137-30653-1. Archived from the original on ఆగస్టు 15, 2021. Retrieved జనవరి 30, 2019.
  297. Gamble, Richard M. (2014). నీతి కోసం యుద్ధం: ప్రోగ్రెసివ్ క్రిస్టియానిటీ, ది మహా యుద్ధం, మరియు మెస్సియానిక్ దేశం యొక్క పెరుగుదల. Open Road Media. pp. 97–98. ISBN 978-1-4976-4679-7. Archived from the original on ఆగస్టు 13, 2021. Retrieved జనవరి 31, 2019.
  298. మిల్లర్ 1992, pp. 562–564.
  299. విలియం క్లింటన్ ఓల్సన్, " థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క అంతర్జాతీయ లీగ్ యొక్క భావన" ప్రపంచ వ్యవహారాల త్రైమాసికం (1959) 29#3 పేజీలు 329–353.
  300. స్టీఫెన్ వెర్థైమ్, "ది లీగ్ దట్ వాజ్న్: అమెరికన్ డిజైన్స్ ఫర్ ఎ లీగలిస్ట్-శాంక్షనిస్ట్ లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్ అండ్ ది మేధోపరమైన మూలాలు ఆఫ్ ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్, 1914–1920." డిప్లొమాటిక్ హిస్టరీ 35.5 (2011): 797–836.
  301. డేవిడ్ మెర్విన్, "హెన్రీ కాబోటు లాడ్జి లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్." జర్నల్ ఆఫ్ అమెరికన్ స్టడీస్ 4#2 (1971): 201–214. ఆన్‌లైన్ Archived 2019-01-30 at the Wayback Machine
  302. 302.0 302.1 మిల్లర్ 1992, p. 559.
  303. Miller 1992, pp. 564–566.
  304. "Theodore Roosevelt Dies Suddenly at Oyster Bay Home; Nation Shocked, Pays Tribute to Former President; Our Flag on All Seas and in All Lands at Half Mast". The New York Times. January 1919. Archived from the original on February 18, 2017. Retrieved February 28, 2017.
  305. Bleyer, Bill (అక్టోబరు 3, 2016). Sagamore Hill: Theodore Rosewelt's Summer White House. Arcadia Publishing. p. 8. ISBN 978-1-62585-707-1.
  306. "రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క "దయచేసి వెలుగును ఆర్పివేయండి" అతని చివరి మాటలు, అతని ముగింపుకు సాక్షిగా చెబుతున్నాయి". The New York Times. ఆగస్టు 3, 1926. p. 9. Retrieved సెప్టెంబరు 10, 2024.
  307. "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ ఆయిస్టర్ బే హోమ్‌లో అకస్మాత్తుగా మరణించాడు; దేశం దిగ్భ్రాంతికి గురైంది, మాజీ అధ్యక్షుడికి నివాళులు అర్పించింది; హాఫ్ మాస్ట్ వద్ద అన్ని సముద్రాలపై మరియు అన్ని భూములపై ​​మా జెండా". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్. జనవరి 1919. Archived from the original on ఫిబ్రవరి 18, 2017. Retrieved ఫిబ్రవరి 28, 2017. {{cite news}}: zero width space character in |title= at position 187 (help)
  308. మర్యాదలు, విలియం (1969). TR మరియు విల్: ఎ ఫ్రెండ్‌షిప్ దట్ స్ప్లిట్ ది రిపబ్లికన్ పార్టీ. హార్కోర్ట్, బ్రేస్ & వరల్డ్.
  309. 309.0 309.1 మోరిస్ 2010, p. 556.
  310. మోరిస్ 2010, pp. 554, 556–557.
  311. మోరిస్ 2010, pp. 554, 557.
  312. ""లైట్ గాన్ ఆరిపోయింది" – TR ఎట్ ది లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ – జెఫెర్సన్స్ లెగసీ: ది లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ రివ్యూ". IgoUgo. Archived from the original on ఏప్రిల్ 6, 2012. Retrieved అక్టోబరు 31, 2011.
  313. రూజ్‌వెల్ట్, థియోడర్ (2006). ఒక ఆత్మకథ. ఎకో లైబ్రరీ. ISBN 978-1-4068-0155-2. Archived from the original on జనవరి 28, 2021. Retrieved సెప్టెంబరు 5, 2020.
  314. రూజ్‌వెల్ట్, థియోడర్ (1904). ది రఫ్ రైడర్స్. సమీక్షల కంపెనీ సమీక్ష.
  315. రూజ్‌వెల్ట్, థియోడర్ (1900). 1812 నావల్ వార్. జి.పి. పుట్నం సన్స్. Archived from the original on ఆగస్టు 14, 2021. Retrieved సెప్టెంబరు 5, 2020.
  316. Richard Slotkin, "Nostalgia and progress: Theodore Roosevelt's myth of the frontier". American Quarterly (1981) 33#5 pp: 608–637. online Archived సెప్టెంబరు 8, 2014 at the Wayback Machine
  317. Carson, Gerald (February 1971). "Roosevelt and the 'nature fakers'". American Heritage Magazine. Vol. 22, no. 2. Archived from the original on January 11, 2013. Retrieved January 5, 2013.
  318. కున్లిఫ్ఫ్ 1955.
  319. "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్". mdmasons.org. ది గ్రాండ్ లాడ్జ్ ఆఫ్ మేరీల్యాండ్. Archived from the original on నవంబరు 16, 2020. Retrieved ఫిబ్రవరి 15, 2021.
  320. "ది ఆరిజిన్స్ ఆఫ్ ది SAR". SAR. Archived from the original on జూలై 3, 2016. Retrieved జనవరి 15, 2011.
  321. MacEacheran, Mike (జనవరి 17, 2019). "ప్రతిచోటా ఉన్న రహస్య ప్రయాణ క్లబ్". BBC. Retrieved July 3, 2023.
  322. థాయర్ 1919, pp. 22–24, చాప్టర్ XVII.
  323. 323.0 323.1 Rouse, Wendy (నవంబరు 1, 2015). "జియు-జిట్సుయింగ్ అంకుల్ సామ్ ది అన్‌మ్యాన్లీ ఆర్ట్ ఆఫ్ జియు-జిట్సు అండ్ ది ఎల్లో పెరిల్ థ్రెట్ ఇన్ ది ప్రోగ్రెసివ్ ఎరా యునైటెడ్ స్టేట్స్". Pacific Historical Review. 84 (4): 448–477. doi:10.1525/phr.2015.84.4.448. ISSN 0030-8684. Archived from the original on ఫిబ్రవరి 14, 2021. Retrieved ఫిబ్రవరి 9, 2021.
  324. Amberger, J Christoph (1998). సీక్రెట్ హిస్టరీ ఆఫ్ ది స్వోర్డ్ అడ్వెంచర్స్ ఇన్ ఏన్షియంట్ మార్షల్ ఆర్ట్స్. Multi-Media Books. ISBN 1-892515-04-0.
  325. చరిత్రకారులు "తరచుగా పునరావృతమయ్యే యుద్ధోన్మాద కథనాలను" తిరిగి చెప్పడానికి ఇష్టపడతారని కాథ్లీన్ డాల్టన్ పేర్కొన్నారు. Dalton 2002, p. 522
  326. రిచర్డ్ డి. వైట్ జూనియర్ (2003). రూజ్‌వెల్ట్ ది రిఫార్మర్: థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ సివిల్ సర్వీస్ కమిషనర్‌గా, 1889–1895. అలబామా ప్రెస్ యొక్క U. p. 146. ISBN 978-0-8173-1361-6. Archived from the original on డిసెంబరు 13, 2020. Retrieved జూలై 18, 2019.
  327. రిచర్డ్ W. టర్క్, "యునైటెడ్ స్టేట్స్ నేవీ అండ్ ది 'టేకింగ్' ఆఫ్ పనామా, 1901–1903." జర్నల్ ఆఫ్ మిలిటరీ హిస్టరీ 38.3 (1974): 92+.
  328. Holmes, జేమ్స్ R. (2008). "'A Striking Thing': Leadership, Strategic Communications, and Roosevelt's Great White Fleet" (PDF). Naval War College Review. 61 (1): 50–67. Archived (PDF) from the original on January 17, 2022.
  329. రూజ్‌వెల్ట్ 1913, p. 602.
  330. Beale 1956, p. 48.
  331. Harbaugh 1963, pp. 214–217.
  332. రీస్నర్ 1922, p. 355.
  333. రీస్నర్ 1922, p. 324.
  334. రీస్నర్ 1922, p. 306.
  335. Reisner 1922, p. 306.
  336. Leuchtenburg 2015, pp. 30–31.
  337. Leuchtenburg 2015, pp. 32–33.
  338. Ricard 2011, pp. 154–172లో "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్, ప్రెసిడెన్షియల్ పవర్ అండ్ ది రెగ్యులేషన్ ఆఫ్ ది మార్కెట్"లో గ్యారీ మర్ఫీ
  339. మోరిస్ 2001, pp. 430–431, 436.
  340. Kissinger 1994, pp. 38–40.
  341. కిస్సింగర్ 1994, pp. 38–39.
  342. వాకర్, స్టీఫెన్ జి.; షాఫర్, మార్క్ (2007). "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ మరియు వుడ్రో విల్సన్ US విదేశాంగ విధానానికి సాంస్కృతిక చిహ్నాలుగా". రాజకీయ మనస్తత్వశాస్త్రం. 28 (6): 747–776. doi:10.1111/j.1467-9221.2007.00602.x.
  343. Kissinger 1994, p. 40.
  344. కిస్సింగర్ 1994, pp. 40–42.
  345. డాల్టన్ 2002, pp. 4–5.
  346. "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ జీవిత చరిత్ర: ఇంపాక్ట్ అండ్ లెగసీ". అమెరికన్ ప్రెసిడెంట్. మిల్లర్ సెంటర్ ఆఫ్ పబ్లిక్ అఫైర్స్. 2003. Archived from the original on April 18, 2005.
  347. "లెగసీ: థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్". PBS. Archived from the original on April 17, 2004.
  348. డాల్టన్ 2002, p. 5.
  349. ఆడమ్స్, హెన్రీ (1918). ది ఎడ్యుకేషన్ ఆఫ్ హెన్రీ ఆడమ్స్: యాన్ ఆటోబయోగ్రఫీ. హౌటన్ మిఫ్ఫ్లిన్ కంపెనీ. p. 417.
  350. కూపర్ 1983.
  351. డాల్టన్ 2002.
  352. బ్రాండ్స్ 1997, p. x.
  353. ప్రింగిల్ 1931, p. 4.
  354. Testi 1995, p. 1513.
  355. డి. జి. డేనియల్స్, "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ మరియు జెండర్ రోల్స్" ప్రెసిడెన్షియల్ స్టడీస్ క్వార్టర్లీ (1996) 26#3 పేజీలు. 648–665
  356. డోర్సే, లెరోయ్ జి (2013). "మహిళల సమానత్వాన్ని నిర్వహించడం: థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్, ది ఫ్రాంటియర్ మిత్, అండ్ ది మోడరన్ ఉమెన్". రెటోరిక్ & పబ్లిక్ అఫైర్స్. 16 (3): 425. doi:10.1353/rap.2013.0037. S2CID 144278936.
  357. రికార్డ్, సెర్జ్ (2005). "సమీక్ష". ది జర్నల్ ఆఫ్ మిలిటరీ హిస్టరీ. 69 (2): 536–537. doi:10.1353/jmh.2005.0123. S2CID 153729793.
  358. బాయ్ స్కౌట్స్ హ్యాండ్‌బుక్ (ఒరిజినల్ ed.). బాయ్ స్కౌట్స్ ఆఫ్ అమెరికా. 1911. pp. 374–376. Archived from the original on అక్టోబరు 16, 2015. Retrieved అక్టోబరు 17, 2015. పునఃముద్రణ: ISBN 978-1-62636-639-8.
  359. బ్రాండ్స్ 1997, p. 372.
  360. 360.0 360.1 360.2 "వారి అధ్యక్ష చిత్రపటాలను ద్వేషించిన అధ్యక్షులు". ది వాషింగ్టన్ పోస్ట్. సెప్టెంబరు 8, 2022. ISSN 0190-8286. Retrieved August 4, 2023.
  361. "ఇద్దరు చిత్రకారుల కథ: థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ చిత్రాలు". సరిహద్దు రాళ్ళు. జూన్ 21, 2019. Retrieved August 4, 2023.
  362. Domek, Tom; Hayes, Robert E. (2006). Mt. రష్మోర్ మరియు కీస్టోన్. Arcadia Publishing.
  363. Fite, Gibert C. (2003). Mount Rushmore. Mount Rushmore History Association. ISBN 0-9646798-5-X.
  364. Fung, Brian (September 24, 2012). "టెడ్డీ రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క 'బిగ్ స్టిక్' లైన్ నిజంగా అర్థం ఏమిటి, ఏమైనా?". The Atlantic. Emerson Collective. Archived from the original on July 26, 2020. Retrieved June 10, 2020.
  365. Leuchtenburg 2015, p. 30.
  366. Mears 2018, pp. 153–154.
  367. Mears 2018, p. 154.
  368. Mears 2018, p. 155.
  369. Woodall, James R. (2010). Williams-Ford టెక్సాస్ A మరియు M విశ్వవిద్యాలయ సైనిక చరిత్ర: టెక్సాస్ అగ్గీ మెడల్స్ ఆఫ్ ఆనర్: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో ఏడుగురు హీరోలు. Texas A&M విశ్వవిద్యాలయ ప్రెస్. p. 18. ISBN 978-1-60344-253-4. Archived from the original on ఏప్రిల్ 7, 2015. Retrieved అక్టోబరు 17, 2015.
  370. Dorr, Robert F. (July 1, 2015). "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ మెడల్ ఆఫ్ ఆనర్". Defense Media Network. Archived from the original on February 13, 2018. Retrieved February 12, 2018.
  371. స్కాట్ స్పెషలైజ్డు కేటలాగు ఆఫ్ యుఎస్ స్టాంపులు, పేజీలు 79, 108, 137, 667, 668
  372. "1900ల వరకు సెలబ్రేట్ ది సెంచరీ ఇష్యూస్". Smithsonian National Postal Museum. January 1, 1998. Archived from the original on June 18, 2015. Retrieved June 18, 2015.
  373. "థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ నేషనల్ పార్క్". Travel. National Geographic. November 5, 2009. Archived from the original on August 17, 2018. Retrieved August 17, 2018.
  374. "(188693) రూజ్‌వెల్ట్". మైనర్ ప్లానెట్ సెంటర్. Archived from the original on మార్చి 8, 2021. Retrieved నవంబరు 21, 2019.
  375. "MPC/MPO/MPS ఆర్కైవ్". మైనర్ ప్లానెట్ సెంటర్. Archived from the original on అక్టోబరు 7, 2010. Retrieved నవంబరు 21, 2019.
  376. Bart, Sheldon. Race to the Top of the World: Richard Byrd and the First Flight to the North Pole – via www.scribd.com.
  377. "మై ఫ్రెండ్ ఫ్లికా". Classic Television Archives. Archived from the original on January 21, 2011. Retrieved March 18, 2009.
  378. Cullinane 2017.
  379. Chi, Paul (December 12, 2014). "బెన్ స్టిల్లర్, 'నైట్ ఎట్ ది మ్యూజియం' తారాగణం ప్రీమియర్‌లో రాబిన్ విలియమ్స్‌ను గౌరవించారు". Variety. Retrieved October 24, 2022.
  380. "24 హాలీవుడ్ సినిమాలు మరియు టీవీలో ఉత్తమ అధ్యక్షులలో". ది హాలీవుడ్ రిపోర్టర్. February 21, 2022. Retrieved అక్టోబరు 24, 2022.
  381. Gurwin, Gabe (జూన్ 20, 2016). "టెడ్డీ రూజ్‌వెల్ట్ 'సివిలైజేషన్ VI'లో సంస్కృతితో మిమ్మల్ని చంపేస్తాడు". డిజిటల్ ట్రెండ్స్. Archived from the original on మార్చి 8, 2022. Retrieved మార్చి 8, 2022.
  382. Gurwin, Gabe (June 20, 2016). "Teddy Roosevelt will kill you with culture in 'Civilization VI'". Digital Trends. Archived from the original on March 8, 2022. Retrieved March 8, 2022.
  383. "Believed a first of its kind anywhere is Ranchorama". The Bismarck Tribune. July 17, 1967. p. 39.
  384. సుట్టన్, బెంజమిన్ (జనవరి 20, 2022). "అమెరికన్ మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురల్ హిస్టరీ నుండి థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ వివాదాస్పద విగ్రహం తొలగింపు". ది ఆర్ట్ న్యూస్‌పేపర్. Archived from the original on జనవరి 21, 2022. Retrieved జనవరి 25, 2022.
  385. Pogrebin, Robin (June 21, 2020). "రూజ్‌వెల్ట్ విగ్రహాన్ని నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియం నుండి తొలగించనున్నారు". The New York Times. Archived from the original on June 21, 2020. Retrieved June 21, 2020.
  386. Sutton, Benjamin (January 20, 2022). "Controversial statue of Theodore Roosevelt removed from American Museum of Natural History". The Art Newspaper. Archived from the original on January 21, 2022. Retrieved January 25, 2022.
  387. Pogrebin, Robin (June 21, 2020). "Roosevelt Statue to Be Removed From Museum of Natural History". The New York Times. Archived from the original on June 21, 2020. Retrieved June 21, 2020.
  388. "Vincent Voice Library". Michigan State University. Archived from the original (audio clips) on June 3, 2013. Retrieved July 17, 2012.
  389. "MSU". Retrieved September 14, 2010.
  390. Roosevelt, Theodore (1913a). Youngman, Elmer H (ed.). ప్రోగ్రెసివ్ ప్రిన్సిపల్స్. ప్రోగ్రెసివ్ నేషనల్ సర్వీస్. p. 215. Archived from the original on December 22, 2020. Retrieved April 14, 2009.
  391. "Vincent Voice Library". Michigan State University. Archived from the original (audio clips) on June 3, 2013. Retrieved July 17, 2012.

ప్రాథమిక మూలాలు

[మార్చు]