Jump to content

దీర్ఘాసి విజయభాస్కర్

వికీపీడియా నుండి
దీర్ఘాసి విజయభాస్కర్
జననందీర్ఘాసి విజయ భాస్కర్
(1958-07-31)1958 జూలై 31
అంపోలు, శ్రీకాకుళం జిల్లా, ఆంధ్ర ప్రదేశ్
నివాస ప్రాంతంవిజయవాడ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్
వృత్తిరచయిత, ప్రభుత్వ అధికారి, నాటక రచయిత, ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంస్కృతిక శాఖ పూర్వ సంచాలకులు
ప్రసిద్ధినాటకరంగ పరిశోధకుడు, రచయిత, కవి
మతంహిందూ
భార్య / భర్తశ్రీమతి గౌరీదేవి
పిల్లలు3 కుమార్తెలు :
  1. ‌ దివ్య
  2. ‌ భవ్య
  3. ‌ చైతన్య
తండ్రిసూర్యనారాయణ
తల్లివరాలమ్మ

డా. దీర్ఘాసి విజయభాస్కర్ నాటక రచయితగా, కవిగా, కథకుడిగా, అనువాద రచయితగా బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. నాటకరంగానికి సంబంధించిన పరిశోధనలో మంచి పేరు సంపాదించిన రచయిత. [1]

జననం, విద్యాభ్యాసం

[మార్చు]

డాక్టర్ దీర్ఘాసి విజయ భాస్కర్, 1958లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని శ్రీకాకుళం జిల్లా ఆంపోలు గ్రామంలో ఒక పేద కుటుంబంలో జన్మించారు. చేనేత కార్మికుల కష్టాలను వర్ణించే తన మొదటి నాటకం 'తూర్పు తెల్లారింది'తో ఇరవై రెండేళ్ల వయసులో ఆయన నాటకాలు రాయడం ప్రారంభించారు. ఆయన మొదట్లో చిన్న కథలు రాయడం ద్వారా తన సాహిత్య ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించినప్పటికీ, కాళీపట్నం మాస్టారు (కాళీపట్నం రామారావు) సలహా మేరకు, ప్రముఖ రంగస్థల దర్శకుడు ఎస్.కె. మిశ్రో మార్గదర్శకత్వంలో నాటక రచన వైపు మళ్లారు. నాటక రంగం పట్ల ఆయనకున్న మక్కువ ఆ రంగంలో విద్యాపరమైన పరిశోధనలు చేసేలా చేసింది. ఇది తెలుగు నాటకంపై బెర్టోల్ట్ బ్రెచ్ట్ ప్రభావం గురించి రాసిన పరిశోధనా గ్రంథానికి దారితీసింది.

ఉద్యోగం

[మార్చు]

ఇంగ్లిష్ లెక్చరర్ గా చింతపల్లిలో 1985వ సంవత్సరంలో ఉద్యోగ ప్రస్థానాన్ని ప్రారంబించి అక్కడ ఉన్న గిరిజన విద్యార్దుల తల్లితండ్రుల మన్నన పొందారు.గ్రూప్స్ లో ఉత్తిర్ణత పొంది మున్సిపల్ కమిషనర్ గా ఎంపికయ్యారు 1991 లో మొట్టమొదట రాయదుర్గం మున్సిపల్ కమిషనర్ గా, అనంతపురం జిల్లాలోని ఎమ్మిగనూరు మున్సిపల్ కమిషనర్ గా, కర్నూల్ జిల్లా బిసి కార్పొరేషన్ డైరెక్టర్ గా, ఎస్సి కార్పొరేషన్ ఇన్చార్జ్ డైరెక్టర్ గా సేవలందించారు, హైదరాబాద్ నగర పాలకలో విశేషమైన సేవలందించి ప్రజలు, ఉన్నతాధికారుల మన్ననలు పొందారు. మున్సిపల్ ఆర్ & బి శాఖామాత్యులకు ఒ యస్ డి గా, పలువురు ప్రముఖుల తలలో నాలుకలా వ్యవహరించారు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం విడిపోయిన తరువాత 2015వ  సంవత్సరంలో భాషా  సాంస్కృతిక శాఖకు మొట్టమొదటి  సంచాలకులుగా,  ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర సృజనాత్మకత, సంస్కృతి సమితి సీఈఓ గా నియమితులయ్యారు.

సాహిత్యం

[మార్చు]

డాక్టర్ డి. విజయ భాస్కర్ కులం, జనాభా, రాజకీయ వ్యవస్థలో పాతుకుపోయిన సామాజిక, రాజకీయ అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా ప్రజాస్వామిక పోరాట స్ఫూర్తిని పుణికిపుచ్చుకున్నారు. గ్రామీణ సమాజంలో ప్రబలంగా ఉన్న మానవ వేదనల నుండి ఆయన తన ఇతివృత్తాలను తీసుకుంటారు. గ్రామీణ వర్గాల సాంస్కృతిక పునాదులు గతంపై ఉన్న నమ్మకాలలో బలంగా పాతుకుపోయినందున, వారిని మేల్కొల్పడానికి ఆయన తరచుగా పౌరాణిక, జానపద అంశాలను ఉపయోగిస్తారు. ప్రజలు తమ లక్ష్యాలను సమర్థవంతంగా చేరుకునేలా వారిని ప్రేరేపించడానికి, ఉత్తేజపరచడానికి భాస్కర్ వ్యంగ్యంతో కూడిన బలమైన హాస్యాన్ని కూడా ఉపయోగిస్తారు. సామాజిక మార్పు కోసం నాటకాన్ని, రంగస్థలాన్ని ఆయన శక్తివంతమైన సాధనాలుగా భావిస్తారు.

సామాజిక నిబద్ధత, బాధ్యత పట్ల ఆయనకున్న స్పృహ ఆయనకు అనేక అవార్డులను తెచ్చిపెట్టింది. ఉత్తమ నాటక రచనకు రాష్ట్ర స్థాయిలో ఆరు నంది అవార్డులు, 2010లో ప్రతిష్టాత్మక కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం లభించాయి. ఆయన రాసిన అనేక నాటకాలు కన్నడ, తమిళం, హిందీ, గుజరాతీ, బెంగాలీ, మణిపురి, మలయాళం, ఆంగ్లంతో సహా పలు భారతీయ భాషల్లోకి అనువదించబడ్డాయి. భిన్న వర్గాల ప్రేక్షకుల నుండి సమానమైన ప్రశంసలు, గుర్తింపు పొందాయి. ఇటీవలి కాలంలో ఆయన అఖిల భారత (పాన్-ఇండియన్) స్థాయిలో ఒక శక్తివంతమైన నాటక రచయితగా ఎదిగారని చెప్పడంలో ఎలాంటి అతిశయోక్తి లేదు.

నాటకాలు, ఇతర సాహిత్య రచనలు

[మార్చు]

తాత్విక, ఆధ్యాత్మిక రచనలు

  1. సృష్టి గర్భ (850 పద్యాలలో 12 ఉపనిషత్తుల కవితాత్మక వివరణ)

నాటకాలు

  1. శ్రీ అయోధ్య రామ (రామ జన్మభూమిపై ఒక గేయకథ)
  2. రుత్విక్
  3. బొమ్మలు చెప్పిన భజగోవిందం
  4. కించిత్‌భోగం
  5. హిరణ్యగర్భ
  6. గాంధీ జయంతి
  7. కుర్చీ
  8. పులిస్వారీ
  9. కాలకూటం
  10. జీవన్నాటకం
  11. కబీర్‌దాస్
  12. యోగి వేమన
  13. మహాత్మా జ్యోతిరావు ఫూలే
  14. శ్రమణకం
  15. శత్రువు
  16. బ్రహ్మరాత
  17. మినిస్టర్
  18. మీరే దేవుళ్ళు
  19. చిత్రం
  20. మబ్బుల్లో బొమ్మ
  21. దేవుడు కావాలి
  22. బాపు చెప్పిన మాట
  23. గృహప్రవేశం
  24. తూర్పు తెల్లారింది
  25. ఒంటరి రెక్కలు
  26. రాజీగాడు - రాజు అయ్యాడు
  27. గాలి బతుకులు
  28. యామినీ పూర్ణతిలక
  29. సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
  30. కొత్వాల్ రాజా బహదూర్
  31. మహాపురుషుడు మడలి
  32. తిమిర జ్వాల
  33. విప్లవ జ్యోతి బహుజన వీరుడు పండుగ సాయన్న

కవిత్వం

  1. మహా శూన్యం
  2. వంశధార
  3. మౌనంతో మాటలు
  4. విజయ శతకం
  5. వృద్ధార్చన

కథానికలు (చిన్న కథలు)

  1. మున్సిపల్ కథలు (కథా సంకలనం)

నవలలు

  1. వీరకళింగం
  2. దమ్మలి

పరిశోధనలు

  1. పి.హెచ్.డి. పరిశోధనా గ్రంథం: తెలుగు నాటకంపై బ్రెచ్ట్ ఎపిక్ థియేటర్ ప్రభావం (Concept of Brecht’s Epic Theatre: Its Influence on Telugu Drama)

గుర్తింపు

[మార్చు]

కన్నడ-తెలుగు నాటక సహకారంలో భాగంగా వేదికపై ప్రదర్శించడానికి 2010లో కర్ణాటక నాటక అకాడమీ విజయ భాస్కర్ నాటకాలను స్వీకరించింది. 'ది హిందూ' పత్రికకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో, తన 'గాంధీ జయంతి' నాటకం ఆంగ్లంతో పాటు ఏడు భాషల్లోకి అనువదించబడిందని, అలాగే తన నాటకం 'పులి స్వారీ' 150 సార్లు ప్రదర్శించబడిందని భాస్కర్ పేర్కొన్నారు.[2]

పురస్కారాలు[3]

[మార్చు]
  1. కుర్చీ నాటకానికి గానూ 1999 సంవత్సరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ఉత్తమ రచయిత నంది పురస్కారం
  2. మబ్బుల్లో బొమ్మ నాటకానికి గానూ 2000 సంవత్సరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ఉత్తమ రచయిత నంది పురస్కారం
  3. జీవన్నాటకం నాటకానికి గానూ 2003 సంవత్సరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ఉత్తమ రచయిత నంది పురస్కారం
  4. 2003లో ఆంధ్ర సారస్వత సమితి నుండి ఉగాది సాహిత్య పురస్కారం
  5. మినిస్టర్ నాటకానికి గానూ 2004 సంవత్సరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ఉత్తమ రచయిత నంది పురస్కారం
  6. 2004 సంవత్సరానికి ఢిల్లీ తెలుగు అకాడెమీ నుండి రాష్ట్రీయ వికాస్ శిరోమణి పురస్కారం(ఉగాది పురస్కారం)
  7. 2004లో శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ సాహిత్య పురస్కారం
  8. బాపూ చెప్పిన మాటటెలిప్లేకి గానూ 2005 సంవత్సరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ఉత్తమ రచయిత నంది పురస్కారం
  9. బొమ్మలు చెప్పిన భజగోవిందం నాటకానికి గానూ 2009 సంవత్సరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ఉత్తమ రచయిత నంది పురస్కారం
  10. 2010లో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడెమీ వారి ఉత్తమ నాటక రచయిత పురస్కారం
  11. టీవీ1లో ప్రసారమైన జీవన్నాటకం టెలిప్లేకి గానూ 2011 సంవత్సరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన నంది పురస్కారం
  12. 2011లో తెలుగు సాహిత్యంలో విశేష కృషికిగానూ ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ అవార్డు
  13. 2012లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం అందించిన గురజాడ సాహితీ పురస్కారం

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "D. Vizai Bhaskar". కేంద్ర సంగీత నాటక కళా ఆకాడెమీ. ఒరిజినల్ నుండి 4 August 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 August 2019.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  2. ↑ "Deerghasi Vizai Bhaskar", Wikipedia (in ఇంగ్లీష్), 2026-05-13, ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-06-04
  3. ↑ "విజయభాస్కర్ వెబ్‌సైట్‌లో అవార్డుల వివరణ ఉన్న విభాగం". the original నుండి 2019-08-04 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2019-08-04. {{cite web}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help)

బయటి లంకెలు

[మార్చు]
  1. Personal Website Archived 4 ఆగస్టు 2019 at the Wayback Machine
  2. Vizai Bhaskar's interview in DD Saptagiri, national network of India
  3. Kaalakutam A Pragmatic Portraiture Of Political Power by A. Satya Phani Kumari, Dr. Y. Somalatha [1]
  4. Deergasi VizaiBhaskars Ruthwik A Social-Drama by Sk Rahena [2]
  5. A Deeper Insight on Social Apprehension and Humanity by Dr.D.Sravana Jyothi [3]
  6. The Element Of Social Concern In The Plays Of Vizai Bhaskar by Y. Saloman Raju [4]
  7. Dr VizaiBhaskars Dramas A Call for Social Change by Sujata Agarwal [5]
  8. Gandhism Is Always a Powerful Tool of Social Change: A Study of Vizai Bhaskar’s The Return of Gandhi by Hari Babu Thammineni [6]
  9. Sootha Theatre, A Critical Analysis by Ch Anantha Sai Lakshmi [7]
  10. Politics and Democracy in The Return of Gandhi by Dr. G. Srilatha [8]
  11. SOOTHA RANGASTHALI A Review by Dr. Ch. Rajeswari [9]
  12. The Role of Women Characters in select plays of Vizai Bhaskar A Study by Dr. Haribabu Thammineni [10]
  13. The Chair is A Critical Study by R. Deepa [11]
  14. Critical Appreciation of Riding The Tiger of Vizai Bhaskar by A.V.Padmavathi, Dr.R.Polireddy [12]
  15. Gandhism Is Always a Powerful Tool of Social Change: A Study of VizaiBhaskar’s The Return of Gandhi [13]
  16. TRUTH IS ALWAYS AN ANTIDOTE FOR MODERN ILLS: A CRITICAL STUDY OF VIZAI BHASKAR'S RUTHWIK By Hari Babu Thammineni [14]
  17. VIZAI BHASKAR IS AN EMERGING FOURTH-WORLD PLAYWRIGHT WITH DEEPER SOCIAL CONCERN AND HUMANISM – CRITICAL EVALUATION OF HIS SELECT PLAYS By Hari Babu Thammineni [15]
  18. దీర్ఘాసి విజయ భాస్కర్ రాసిన ”గోళ కావ్యం ”మహాశున్యం - బండి నారాయణస్వామి [16]
  19. ఒక జీవితజయగాథ - వాడ్రేవు చినవీరభద్రుడు [17]
  20. మబ్బుల్లో బొమ్మ" ఆధునిక నాటకం – నూతన ప్రయోగాలు - డా. సిహెచ్. సుశీల [18]
  21. సృష్టిగర్భ: ఉపనిషత్కాంతి - వాడ్రేవు చినవీరభద్రుడు [19]
  22. డా.దీర్ఘాసి విజయభాస్కర్ రచించిన సృష్టిగర్భ గ్రంథావిష్కరణ [20]
  23. కళింగాన్వేషణ - వాడ్రేవు చినవీరభద్రుడు [21]
  24. కళ్ళకు కట్టిన ఓ మహనీయ జీవితం - రెంటాల జయదేవ [22]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=దీర్ఘాసి_విజయభాస్కర్&oldid=4857283" నుండి వెలికితీశారు