బల్లి
| బల్లి (Lizards) Temporal range: జురాసిక్ - వర్తమాన కాలం | |
|---|---|
 | |
| సెంట్రల్ బియర్డెడ్ డ్రాగన్, Pogona vitticeps | |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | ఏనిమేలియా (Animalia) |
| Phylum: | కార్డేటా (Chordata) |
| Superclass: | టెట్రాపోడా (Tetrapoda) |
| Class: | సరీసృపాలు (Reptilia) |
| Order: | స్క్వామాటా (Squamata) |
| Suborder: | లాసర్టీలియా (Lacertilia) Günther, 1867 |
బల్లి (ఆంగ్లం: Lizard) ఒక రకమైన సరీసృపము. ఇవి స్క్వామాటా (Squamata) క్రమానికి చెందినవి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అంటార్కిటికా మినహా దాదాపు అన్ని ఖండాలలో ఇవి కనిపిస్తాయి.[1] ఇప్పటివరకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 6,000 పైగా బల్లి జాతులను శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు.[2]
ఎక్కువ శాతం బల్లులు నాలుగు కాళ్లు, పొడవైన తోక మరియు చెవి రంధ్రాలు కలిగి ఉంటాయి. కొన్ని బల్లులు శత్రువుల నుండి రక్షించుకోవడానికి ఆపద సమయంలో తమ తోకను వాటంతట అవే విడిచిపెడతాయి, ఆ తరువాత మళ్ళీ కొత్త తోకను పెంచుకోగలవు (ఈ ప్రక్రియను ఆటోటోమీ - Autotomy అని పిలుస్తారు).[3]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Lizard - Reptile, Characteristics, & Facts". Encyclopedia Britannica (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2023-10-25.
- ↑ Pough, F. Harvey (2004). Herpetology. Pearson Prentice Hall. p. 92. ISBN 978-0-13-100849-6.
- ↑ "Why Do Lizards Lose Their Tails?". Smithsonian's National Zoo (in ఇంగ్లీష్).
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]బల్లులలో రకాలు
[మార్చు]ఈ బల్లులు సాధారణంగా ఇళ్లలో వుంటాయి. ఇంట్లో లైట్ల వద్ద తిరిగే పురుగులను తిని బతుకు తుంటాయి. బల్లి గురించి చాల అపోహలున్నాయి. ఇది విష పురుగు అని అంటే అది కరవదు అని, కొన్నిసార్లు అది కరుస్తుంది ...... గాని అది ఇళ్లలో తిరుగుతుంటుండి గనుక అది ఏదేని ఆహార పదార్థాలలో పడితే దాన్ని తిన్న వారు మరణిస్తారని ప్రజల్లో ఒక ఆపోహ ఉంది. అదే విధంగా బల్లి మన శరీరంపై ఏబాగాన పడితే దానికి ఫలితమేమిటి తెలుసుకునే బల్లి శాస్త్రము కూడా ఉంది. కంచి కామాక్షి అమ్మవారి ఆలయంలో వున్న బంగారు బల్లిని ముట్టుకున్న వారికి బల్లి వారి దేహంపై ఎక్కడ పడినా దుష్ఫలితం వుండదని నమ్మిక. అదే విధంగా బల్లి శరీరం మీద పడిన వారు..... కంచిలోని బంగారు బల్లిని ముట్టుకొని వచ్చిన వారి పాదాలకు నమస్కారము చేస్తే బల్లి పడిన దుష్ఫలితం వుండదని కూడా ప్రజల్లో ఓ ప్రగాఢ నమ్మకముంది. మనమేదన్నా తలుచు కుంటున్నప్పుడు బల్లి పలికితే అది నిజమవుతుందని కూడా నమ్ముతారు. అది పలికి నపుడు "క్రిష్ణ... క్రిష్ణ " అని అంటారు. చాల గుడుల గోడల మీద బల్లుల చిత్రాలున్నాయి.
బల్లిపాటు గురించిన నమ్మకాలు
[మార్చు]మనశరీరము మీ పొరబాటున బల్లిపడి యడల కలుగు శుభాశుభములను తెలియ జేయునది బల్లి శాస్త్రము [1] ఇది పురుషులకు, స్త్రీలకు విడివిడిగా ఫలితములు ఇచ్చును.[citation needed]
పురుషులకు కలుగు శుభాశుభములు
[మార్చు]- తలమీద = కలయము,
- బ్రహ రంద్రమున = మరణము
- ముఖము = ధనలాభము
- ఎడమ కన్ను = శుభం
- కుడికన్ను = అపజయము
- నుదురు = బంధు సన్యాసము
- కుడి చెవి = దుఖము
- ఎడమచెవి = లాభము
- పై పెదవి = కలహము
- క్రింది పెదవి = ధన లాభము
- రెండు పెదవులపై = మృత్యువు
- నోటియందు = రోగ ప్రాప్తి
- ఎడమ మూపు = జయం
- కుడి మూపు = రాజ భయం
- మణికట్టు = అలంకార ప్రాప్తి
- మోచేయి = ధన హాని
- వ్రేళ్ళపై = స్నేహితుల రాక
- కుడిభుజము = కష్టము
- ఎడమ భుజము = అగౌరవము
- తొడలు = వస్త్ర నాశము
- మీసములపై = కష్టము
- పాదములు = డబ్బు లాభం
- పాదముల వెనుక = ప్రయాణము
- కాలి వేళ్ళు = రోగ పీడనము.
స్త్రీలకు కలుగు శుభశుభములు
[మార్చు]- తలమీద = ఎం ఉండదు
- కొప్పుపై= రోగ భయం
- పిక్కలు = బంధు దర్శనము
- ఎడమ కన్ను = భర్త ప్రేమ
- కుడికన్ను = మనో వ్వథ
- వక్షము = అత్యంత సుఖము, పుత్ర లాభము.
- కుడిచెవి = ధన లాభము
- పైపెదవి = విరోదములు
- క్రింది పెదవి = సూకగ వస్తు లాభము
- రెండు పెదవులు = కష్టము
- స్థనము నందు = అధిక దుఃఖము
- వీపునందు = మరణ వార్థ
- గోళ్ళయందు = కలహము
- చేతియందు = ధన నష్టము
- కుడిచేయి = ధన లాభము
- ఎడమ చేయి = మనో చలనము
- వ్రేళ్ళపై = భూషణ ప్రాప్తి
- కుడి భుజము = కామ ప్రాప్తి
- ఎడమ భుజం = దన లాభం
- తొడలు = కామ కోరికలు ,
- మోకాళ్ళు = బంధనము,
- చీలమండలము = కష్టము
- కుడికాలు = శత్రు నాశనము
- కాలి వేళ్ళు = పుత్ర లాభము.
- ↑ "'బల్లి శాస్త్రం ' Balli Sastram for male and Female". Teluguaction. 2024-03-13. Archived from the original on 2024-03-13. Retrieved 2024-03-13.