వజ్జలగ్గ

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
వజ్జలగ్గ
కృతికర్త: జయవల్లభుడు
దేశం: భారతదేశం
భాష: ప్రాకృత భాష
విభాగం(కళా ప్రక్రియ): కథా సంకలనం
ప్రచురణ:
విడుదల:


వజ్జలగ్గ కూడా గాథా సప్తశతి వంటి ఒక సంకలిత కావ్యము. దీనియందలి భాషయు దానియందు వలెనే మహారాష్ట్రము. దీని సంకలనకర్త జయవల్లభుడు. ఇతడు శ్వేతాంబరశాఖకు చెందిన జైనుడు. కాలము తెలియదు. ఈ వజ్జలగ్గకే జయవల్లభ మనియు దానిమారుపేరు. ఈకావ్యమునందు 48 పద్ధతులున్నవి. దాదాపు 700 శ్లోకములున్నవి. కవియీ సంకలన మొనర్చునాటికి హాలుడు సప్తశతి ప్రసిద్ధముగా నుండినది. అందుచే ఈతడు గాథా సప్తశతి కూడా నొరవడిగా నుంచికొనియుండును. ఈగ్రంధమునకు వ్యాఖ్యానకర్త రత్నదేవుడు. ఇతడు విక్రమశకపువాడు.

వజ్జలగ్గలోని సంకలములలో గౌడవహములోని శ్లోకములు కొన్ని యున్నవి. సప్తశాతిలోని ప్రసిద్ధమైన అమియం పాఇయకవ్వం అను గాథయు దీనియందున్నది. ఈగ్రంధమునకు వజ్జలగ్గ యని పేరిడుటకు జయవల్లభుడు కారణమీరీతి చెప్పెను.

ఏకత్థే పత్థావే 
జత్థ పడిజ్జంతి పవురగాహావో 
తంఖలు వజ్జాలగ్గం
వజ్జేత్తియ పద్ధయీ భణియూ!

గోష్ఠియందొకానొక ప్రస్తావమునందు పలుకు చాటువు లకు వజ్జలగ్గ మని పేరట. వజ్జ అనగా పద్ధతి అని లగ్గ అనగా శబ్దభవ అని జయవల్లభుడు వ్యాఖ్యానించెను.

హాలుడు, జయవల్లభుడు - వీరిరువురు ఒనర్చిన కార్యమొకటే అయినను ద్రష్టులు విభిన్నములు. హాలుడు రాజు; శృంగారప్రియుడు; స్వయముగా కవి. స్థూల దృష్టితో చూచినప్పుడు సప్తశతిలోని సంకలనమున కొక నిర్దిష్టమగు నుద్దేశ్యము లేదని తోచినను- కొంత చిక్కగ ఆలోచించినచో శృంగారమే హాలుని పరదేవత అని తెలుయును. హాలునికేమి ప్రాకృతమునకే శృంగారము ఉపాస్యదేవత. జయవల్లభుడు జైన సన్యాసి. కనుక ఇతనికి ధర్మము ముఖ్యము. తరువాత అర్ధకామములు. త్రివర్గములను మాత్రమే చేర్చాడు. ఇందులో కామమును ఈతడు అనుషంగీకముగానే చేర్చినట్లున్నదంతే. ఇందులో ఆకాలపు వ్యవహార విషయములు చేర్చబడెను.

అద్ధఖ్ఖ్హర భణియాయిం
ణూణం సవిలాసముద్ధహసి యాయిం
అద్ధఛ్చిపెఛ్చియాయిం
గాహాహి విణా ణ ణజ్జంతి.

సుందరులయొక్క యర్ధాక్షరభణితములు, సవిలాసముగ్ధహసితములు, అర్ధాక్షి ప్రేక్షితములును గాధలు లేక తెలియవట. ప్రాకృత కవులు ప్రకృతిని ప్రేమించిన విధము అసాధారణమైనది. ఆకు నాకులో, పూవు పూవులో జీవితమును, ప్రేమను దర్సించిన పుణ్యులు వారు. ఆతరుణ లలితములగు నెమలిపురులు చెక్కుకొనిపోవు శబరకాంతలు, మానమాణిక్యమును విడువ వీలులేక కన్నీరు పెట్టు హరిణాంగన, ప్రియురాలిని తలచుకొని తొండముతో నెత్తికొన్న కిసలయకబళమును దినక నిశ్చలస్తిమితమైన వనగజము, సల్లక్కెలితా పరిముషిత శిఖరమైన వింధ్యపర్వతము ప్రాకృతకవులు మహాతపస్సు చేసి కవితాలోకమునకు దించుకొన్న వస్తువులు. వింధ్యపర్వతము వారి యింటిదేవత. ప్రాకృతవనములోని స్త్రీలకు శ్యామలవర్ణ మెక్కువ ప్రియమైనది.ఆమె శరీరము నల్లనిది. పయోధరములున్నతములు. విశకలితములై కాలవాహినిలో కలసిపోవుచున్న ప్రాకృత గాథలకు స్వరూపమిచ్చిన జయవల్లభుడు మహాధన్యుడు.

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=వజ్జలగ్గ&oldid=2327141" నుండి వెలికితీశారు