సైక్లోస్టొమేటా

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

సైక్లోస్టొమేటా
Temporal range: 430–0 Ma
Silurian - Recent
Havsnejonöga.jpg
స్వీడన్ లోని సముద్ర లాంప్రే
Scientific classification
Kingdom:
Phylum:
Subphylum:
Class:
సైక్లోస్టొమేటా

Duméril, 1806
ఉపతరగతులు

సైక్లోస్టొమేటా (Cyclostomata) కార్డేటా వర్గానికి చెందిన జీవులు. వీనిలో కొన్ని దవడలు లేని చేపలు ఉన్నాయి. ఇవి : లాంప్రేలు (Lampreys), హాగ్ చేపలు (Hagfishes). వీనికి గుండ్రని నోటిలో దవడలు లేకుండా ముడుచుకోవలిగే దంతాలు ఉంటాయి. అందువలన వీని నోరు ఎల్లప్పుడు తెరుచుకొనే ఉండి నీటిని బయటినుండి లోపలికి నిరంతరంగా తీసుకొంటుంది. సైక్లోస్టొమేటా అనగా గుండ్రని నోరు అని అర్ధం.[1][2]

సాధారణ లక్షణాలు[మార్చు]

  • శరీరము ఈల్ వలె పొడవుగా ఉంటుంది. చర్మము మెత్తగా, నునుపుగా ఉంటుంది.
  • బాహ్య అస్థిపంజరము (పొలుసులు) ఉండదు. మృదులాస్థి నిర్మితమైన అంతరస్థిపంజరము ఉంటుంది.
  • ద్వంద్వవాజాలు ఉండవు. మృదులాస్థితో ఏర్పడిన మధ్యవాజాలు ఉంటాయి.
  • శరీరము మొండెము, తోక అను భాగాలుగా విభక్తమై ఉండును.
  • పూర్వాంత ఉదరతలంలో నోరు గుండ్రంగా, చూషకాయుతమై ఉంటుంది. అందువలనే సైక్లోస్టొమేటా అను పేరు వచ్చింది. దౌడలు లోపించి ఉంటాయి (ఏగ్నాథా).
  • జీర్ణవ్యవస్థలో జీర్ణాశయము లోపించి, ఆంత్రవళిని కలిగిన పేగుతో కూడు ఉండును. క్లోమము, ప్లీహము ఉండవు.
  • ఆస్యకుహరములో కండరయుతమైన, బాహ్యచర్మము నుండి ఏర్పడిన దంతాలతో కూడిన నాలుక ఉంటుంది.
  • శ్వాసాంగాలైన 5-16 జతల మొప్పలు ఉంటాయి. మొప్ప కోష్టకాలను మార్సిపోబ్రాంక్ లు అని అంటారు.
  • పుష్టభాగంలో మధ్యన ఒక నాసికారంధ్రమూంటుంది.
  • లోపలి చెవిలో 1-2 అర్ధవర్తులాకార కుల్యలు ఉంటాయి.
  • గుండె రెండు గదులుగా విభక్తమై ఒక కర్ణిక, ఒక జఠరిక లను కలిగివుంటాయి.
  • ఇవి శీతల రక్త జంతువులు. రక్తములో తెల్ల రక్తకణాలు, కేంద్రక సహిత ఎర్ర రక్తకణాలు ఉంటాయి.
  • జీవితాంతము పృష్టవంశమును కల్గివుంటుంది. నిర్ధిష్టమైన మెదడు ఉంటుంది. 8-10 జతల కపాల నాడులు ఉంటాయి.
  • విసర్జక క్రియ ఒక జత మధ్యవృక్క రకానికి చెందిన మూత్రపిండాల వలన జరుగుతుంది.
  • ఏకలింగ లేదా ఉభయలింగ జీవులు. బీజవాహిక లోపించిన ఒక పెద్ద బీజకోశము ఉంటుంది.
  • ఫలదీకరణము బాహ్యంగా జరుగుతుంది. డింభకదశ సుదీర్ఘంగా ఉంటుంది.
  • సంతానోత్పత్తి కాలంలో సముద్రాలలోనుండి నదులలోకి వలస పోతాయి.

మూలాలు[మార్చు]

  1. Kuraku, Shigehiro, Ota, Kinya G., & Kuratani, Shigeru, S. Blair (2009b). "Jawless fishes (Cyclostomata)". In S.B. Hedges & S. Kumar (eds.). Timetree of Life. oxford University Press. pp. 317–319. ISBN 978-0-19-953503-3. Cite uses deprecated parameter |editors= (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  2. Duméril, A.M. Constant (1806). Zoologie analytique, ou me´thode naturelle de classification des animaux, Rendue plus facile a l'Aide de Tableaux Synoptiques. Paris: Allais.