పరమాణువు

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

పరమాణువు, అణువు కంటే చిన్న కణము. అనగా ఇది చాలా చాలా చిన్నది అని అర్థం. ఇది అణువులు మరియు బణువుల వంటిది, పరమాణువును నేరుగా కంటితో చూడటం చాలా కష్టం. ఇది శాస్త్రవేత్తలకు చాలా ఆసక్తికరమైనది, వీటి నుంచి ఉత్తమ అణువులను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు. పరమాణువు కణాలకు కొన్ని ఉదాహరణలు: ప్రోటాన్లు, న్యూట్రాన్లు, ఎలక్ట్రాన్లు, క్వార్క్స్ మరియు లెప్టన్స్. ప్రోటాన్లు మరియు న్యూట్రాన్లు, క్వార్క్స్ తో ఏర్పడతాయి, ఇవి అతిచిన్న కణాలు. ఎలక్ట్రాన్లు లెప్టన్స్ యొక్క ఉదాహరణలు. ఈ పరమాణు కణాలు తరుచుగా నాలుగు ప్రాధమిక శక్తులతో (గురుత్వాకర్షణ, విద్యుదయస్కాంత శక్తి, బలమైన శక్తి, లేదా బలహీన శక్తి) కలిసి ఒకటై ఒక అణువుగా ఏర్పడతాయి, మరియు అణువు యొక్క వెలుపలి పరమాణు కణాలు తరచుగా చాలా, చాలా వేగంగా కదులుతాయి- ఈ వేగం అత్యంత వేగవంతమైన కాంతి వేగంతో సమానంగా ఉంటుంది.

అణువు[మార్చు]

అణువు అనేది రసాయన మూలకాలను నిర్వచించే పదార్థం యొక్క అతి చిన్న యూనిట్. ప్రతి ఘన, ద్రవ, వాయు, మరియు ప్లాస్మా అనేవి తటస్థ లేదా అయనీకరణ అణువుల యొక్క తయారీ. అణువులు చాలా చిన్నవి: అణువుల యొక్క పరిమాణాన్ని పికొమీటర్లలో కొలుస్తారు - ఒక మీటరు యొక్క ట్రిలియంత్స్ (10−12). ప్రతి అణువు కేంద్రకం యొక్క కూర్పు ఒకటి లేదా ఎక్కువ ప్రోటాన్లతో మరియు సాధారణంగా న్యూట్రాన్ల యొక్క సంఖ్య సమాన లేదా సారూప్యంగా తయారయివుంటుంది (హైడ్రోజన్-1 తప్ప, ఇది న్యూట్రాన్లను కలిగి ఉండదు. ప్రోటాన్లు మరియు న్యూట్రాన్లను కలిపి న్యూక్లియన్స్ అంటారు. న్యూక్లియస్ అనేది ఒకటి లేదా ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్లచే చుట్టముట్టబడివుంటుంది. న్యూక్లియస్ ను కేంద్రకం అంటారు. అణువు యొక్క ద్రవ్యరాశి 99.94% పైగా కేంద్రకంలో ఉంటుంది. ప్రోటాన్లు ధనాత్మక విద్యుదావేశమును కలిగి వుంటాయి, ఎలక్ట్రాన్లు ఋణాత్మక విద్యుదావేశమును కలిగి వుంటాయి, మరియు న్యూట్రాన్లు విద్యుదావేశమును కలిగి వుండవు. ప్రోటాన్ల మరియు ఎలక్ట్రాన్ల యొక్క సంఖ్య సమానంగా ఉంటే, ఆ అణువు విద్యుదావేశం తటస్థంగా ఉంటుంది. ఒక అణువు ప్రోటాన్లు సాపేక్ష ఎలెక్ట్రాన్ల యొక్క మిగులు లేదా లోటు కలిగి ఉన్నట్లయితే, అప్పుడు అది ధనాత్మక లేదా ఋణాత్మక ఆవేశాన్ని కలిగి ఉంటుంది, మరియు దానిని ఒక అయాన్ అంటారు.

పద అయోమయం[మార్చు]

atom అనే ఇంగ్లీషు మాటని తెలుగులో అణువు అంటాము, అణువు కంటే చిన్న కణాలను పరమాణువు అంటున్నాము, అయితే భారతీయ భాషలైన హిందీ, కన్నడ భాషలలో atom పదాన్ని పరమాణు అని, పరమాణు కంటే చిన్న కణాలను "ఉప పరమాణు కణము" అంటారు. తెలుగులో మాత్రం అణువు, పరమాణువు అని వేరు వేరు పదాలు ఉండుట వలన "ఉప పరమాణు కణము" అనే పద అవసరం రాలేదు. కాని తెలుగులో కూడా కొన్నిసార్లు అణువుకు పర్యాయపదంగా పరమాణువు అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు.

స్వరూపం[మార్చు]

అణువు = ఏటం

అణు శక్తి = ఎటామిక్‌ ఎనర్జీ

అణ్వస్త్రం = ఎటామిక్‌ వెపన్‌ (ఉ. ఏటం బాంబు)

పరమాణువు = సబ్‌ ఎటామిక్ పార్టికిల్‌ (ఉ. ఎలక్‌ట్రాన్, ప్రోటాన్‌, నూట్రాన్‌, వగైరా)

పరమాణు రేణువు = సబ్‌ నూక్లియార్‌ పార్టికిల్‌ (ఉ. క్వార్క్)

బణువు = మోలిక్యూల్‌ (ఉ. NaCl, H2O, CH4)

బృహత్‌ బణువు = మెగా మోలిక్యూల్‌ (ఉ. జీవరసాయనం లో కనబడే అనేక పదార్థాలు, ఆంగిక రసాయనంలో కనబడే అనేక పదార్థాలు)

కణిక = నూక్లియస్‌ (జీవశాస్త్రం లోను, భౌతిక శాస్త్రంలోను ఇదే పదం వివిధమైన అర్థాలతో వాడవచ్చు.)

కణ్వస్త్రం = నూక్లియార్‌ వెపన్‌ (హైడ్రొజన్‌ బాంబు)

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=పరమాణువు&oldid=1409522" నుండి వెలికితీశారు