అణువు

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Helium atom
Helium atom ground state.
An illustration of the helium atom, depicting the nucleus (pink) and the electron cloud distribution (black). The nucleus (upper right) in helium-4 is in reality spherically symmetric and closely resembles the electron cloud, although for more complicated nuclei this is not always the case. The black bar is one angstrom (10−10 m or 100 pm).
Classification
Smallest recognized division of a chemical element
Properties
Mass range: 1.67×10−27 to 4.52×10−25 kg
Electric charge: zero (neutral), or ion charge
Diameter range: 62 pm (He) to 520 pm (Cs) (data page)
Components: Electrons and a compact nucleus of protons and neutrons

అణువు అనేది రసాయన మూలకాలను నిర్వచించే పదార్థం యొక్క అతి చిన్న యూనిట్. ప్రతి ఘన, ద్రవ, వాయు, మరియు ప్లాస్మా అనేవి తటస్థ లేదా అయనీకరణ అణువుల యొక్క తయారీ. అణువులు చాలా చిన్నవి: అణువుల యొక్క పరిమాణాన్ని పికొమీటర్లలో కొలుస్తారు - ఒక మీటరు యొక్క ట్రిలియంత్స్ (10−12). ప్రతి అణువు కేంద్రకం యొక్క కూర్పు ఒకటి లేదా ఎక్కువ ప్రోటాన్లతో మరియు సాధారణంగా న్యూట్రాన్ల యొక్క సంఖ్య సమాన లేదా సారూప్యంగా తయారయివుంటుంది (హైడ్రోజన్-1 తప్ప, ఇది న్యూట్రాన్లను కలిగి ఉండదు. ప్రోటాన్లు మరియు న్యూట్రాన్లను కలిపి న్యూక్లియన్స్ అంటారు. న్యూక్లియస్ అనేది ఒకటి లేదా ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్లచే చుట్టముట్టబడివుంటుంది. న్యూక్లియస్ ను కేంద్రకం అంటారు. అణువు యొక్క ద్రవ్యరాశి 99.94% పైగా కేంద్రకంలో ఉంటుంది. ప్రోటాన్లు ధనాత్మక విద్యుదావేశమును కలిగి వుంటాయి, ఎలక్ట్రాన్లు ఋణాత్మక విద్యుదావేశమును కలిగి వుంటాయి, మరియు న్యూట్రాన్లు విద్యుదావేశమును కలిగి వుండవు. ప్రోటాన్ల మరియు ఎలక్ట్రాన్ల యొక్క సంఖ్య సమానంగా ఉంటే, ఆ అణువు విద్యుదావేశం తటస్థంగా ఉంటుంది. ఒక అణువు ప్రోటాన్లు సాపేక్ష ఎలెక్ట్రాన్ల యొక్క మిగులు లేదా లోటు కలిగి ఉన్నట్లయితే, అప్పుడు అది ధనాత్మక లేదా ఋణాత్మక ఆవేశాన్ని కలిగి ఉంటుంది, మరియు దానిని ఒక అయాన్ అంటారు.

పరమాణువు[మార్చు]

పరమాణువు, అణువు కంటే చిన్న కణము. అనగా ఇది చాలా చాలా చిన్నది అని అర్థం. ఇది అణువులు మరియు బణువుల వంటిది, పరమాణువును నేరుగా కంటితో చూడటం చాలా కష్టం. ఇది శాస్త్రవేత్తలకు చాలా ఆసక్తికరమైనది, వీటి నుంచి ఉత్తమ అణువులను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు.

పరమాణువు కణాలకు కొన్ని ఉదాహరణలు: ప్రోటాన్లు, న్యూట్రాన్లు, ఎలక్ట్రాన్లు, క్వార్క్స్ మరియు లెప్టన్స్.

ప్రోటాన్లు మరియు న్యూట్రాన్లు, క్వార్క్స్ తో ఏర్పడతాయి, ఇవి అతిచిన్న కణాలు. ఎలక్ట్రాన్లు లెప్టన్స్ యొక్క ఉదాహరణలు.

ఈ పరమాణు కణాలు తరుచుగా నాలుగు ప్రాధమిక శక్తులతో (గురుత్వాకర్షణ, విద్యుదయస్కాంత శక్తి, బలమైన శక్తి, లేదా బలహీన శక్తి) కలిసి ఒకటై ఒక అణువుగా ఏర్పడతాయి, మరియు అణువు యొక్క వెలుపలి పరమాణు కణాలు తరచుగా చాలా, చాలా వేగంగా కదులుతాయి- ఈ వేగం అత్యంత వేగవంతమైన కాంతి వేగంతో సమానంగా ఉంటుంది.

పద అయోమయం[మార్చు]

atom అనే ఇంగ్లీషు మాటని తెలుగులో అణువు అంటాము, అణువు కంటే చిన్న కణాలను పరమాణువు అంటున్నాము, అయితే భారతీయ భాషలైన హిందీ, కన్నడ భాషలలో atom పదాన్ని పరమాణు అని, పరమాణు కంటే చిన్న కణాలను "ఉప పరమాణు కణము" అంటారు. తెలుగులో మాత్రం అణువు, పరమాణువు అని వేరు వేరు పదాలు ఉండుట వలన "ఉప పరమాణు కణము" అనే పద అవసరం రాలేదు. కాని తెలుగులో కూడా కొన్నిసార్లు అణువుకు పర్యాయపదంగా పరమాణువు అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు.

Every atom is composed of a nucleus made of one or more protons and usually an equal or similar number of neutrons (except hydrogen-1, which has no neutrons). Protons and neutrons together are called nucleons. The nucleus is surrounded by one or more electrons. Over 99.94% of the atom's mass is in the nucleus.[1] The protons have a positive electric charge, the electrons have a negative electric charge, and the neutrons have no electric charge. If the number of protons and electrons are equal, that atom is electrically neutral. If an atom has a surplus or deficit of electrons relative to protons, then it has an overall positive or negative charge, and is called an ion.

Electrons of an atom are attracted to the protons in an atomic nucleus by this electromagnetic force. The protons and neutrons in the nucleus are attracted to each other by a different force, the nuclear force, which is usually stronger than the electromagnetic force repelling the positively charged protons from one another. Under certain circumstances the repelling electromagnetic force becomes stronger than the nuclear force, and nucleons can be ejected from the nucleus, leaving behind a different element: nuclear decay resulting in nuclear transmutation.

The number of protons in the nucleus defines to what chemical element the atom belongs: for example, all copper atoms contain 29 protons. The number of neutrons defines the isotope of the element.[2] The electron(s) influences the magnetic properties of an atom. Atoms can attach to one or more other atoms by chemical bonds to form chemical compounds such as molecules. The ability of atoms to associate and dissociate is responsible for most of the physical changes observed in nature, and is the subject of the discipline of chemistry.

Not all the mass of the universe is composed of atoms. Dark matter comprises more of the Universe than matter, and is composed not of atoms, but of particles of a currently unknown type. Also, the classical physics of Newton does not explain many of the properties and behavior of atoms and sub-atomic particles: the field of quantum mechanics has been developed to better do so.

మూలాలు[మార్చు]

  1. http://sw.daffodilvarsity.edu.bd/file/download/328569
  2. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; leigh1990 అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=అణువు&oldid=1408466" నుండి వెలికితీశారు