చంద్రయాన్-2

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Chandrayaan-2
సంస్థ Indian Space Research Organisation, Russian Federal Space Agency
మిషన్ టైపు Orbiter, lander and one rover
దీనికి ఉపగ్రహం Moon
లాంచ్ తేదీ 2013 (expected)[1]
లాంచ్ వాహనం GSLV
మిషన్ ఎంత కాలం One year (orbiter and rover)
హోమ్ పేజి ISRO
మాస్ (ద్రవరాశి) 2,650 Kg (orbiter, lander and rover)

చంద్రయాన్-2 (సంస్కృతం: चंद्रयान-२, lit: Moon-vehicle[2][3] About this sound pronunciation ), చంద్ర మండలాన్ని శోధించటానికి భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ(ISRO) మరియు రష్యన్ అంతరిక్ష సంస్థ(RKA)ల యొక్క సంయుక్త కార్యక్రమం. ఈ కార్యక్రమం ఖర్చు విలువ సుమారు 425 కోట్ల రూపాయలు.[4] ఈ ప్రయోగాన్ని 2013[1]లో అమలు పరచాలని అనుకుంటున్నారు. ఈ ప్రయోగాన్ని జియోసింక్రనస్ సేటలైట్ లాంచ్ వెహికల్(GSLV) వాహనం ద్వారాా ప్రయోగిస్తారు, ఇందులో భారత్ తయారు చేసిన లునార్ అర్బిటార్ మరియు రోవర్, రష్యా తయారు చేసిన లాండర్ లను ప్రయోగిస్తారు. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా వివిధ రకాల సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని పరీక్షించవచ్చు మరియు కొత్త ప్రయోగాలూ చేయవచ్చు[5][6]అని ISRO భావిస్తోంది. చక్రాలు కలిగిన రోవర్ యంత్రం చంద్రుని ఉపరితలం అంతా తిరిగి అక్కడి మట్టి మరియు రాళ్ల నమూనాలను సేకరించి అక్కడే రసాయన విశ్లేషణ చేస్తుంది. ఈ సమాచారము పరిభ్రమిస్తున్న చంద్రయాన్-2 ద్వారా భూమికి చేరవేయబడుతుంది.[7] చంద్రయాన్-1ను సాకారం చేసిన మైలస్వామి అన్నాదురై నేతృత్వంలోని బృందం చంద్రయాన్-2 పైన పని చేస్తుంది.

చరిత్ర[మార్చు]

18 సెప్టెంబర్ 2008న ప్రధాన మంత్రి మన్మోహన్ సింగ్ అధ్యక్షతన జరిగిన కాబినెట్ మంత్రుల సమావేశంలో ఈ కార్యక్రమానికి భారత ప్రభుత్వం ఆమోద ముద్ర వేసింది.[8]

నవంబర్ 12 2007లో రష్యన్ అంతరిక్ష సంస్థ(రాస్కోమోస్) మరియు ISRO ప్రతినిధులు చంద్రయాన్-2 ప్రయోగంలో పాల్గొనాలి అని ఒప్పందం చేసుకున్నారు.[9] రోవర్ మరియు అర్బిటార్ తయారు చేసే ప్రధాన బాధ్యత ఇస్రో తీసుకోగా, రాస్కోమోస్ లాండర్ని తయారు చేసే బాధ్యత తీసుకుంది. అంతరిక్ష వాహనం ఆకృతిని ఆగష్టు 2009లో పూర్తి చేసారు, రెండు దేశాల శాస్త్రవేత్తలు కలిపి ఈ నమునాను పరిశీలించారు.[10][11][12][1]

నమూనా[మార్చు]

అంతరిక్ష వాహనం

శ్రీ హరి కోట ద్వీపం లోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుంచి 2650 కేజీలు బరువు ఉన్న జియో సింక్రనస్ సేటలైట్ లాంచ్ వెహికల్ ఏంకె-II(GSLV)ని ప్రయోగించాలని ప్రణాళిక తయారు చేసారు.[13]

ఆర్బిటర్

ISRO ఆర్బిటర్ని రూపొందిస్తుంది, ఇది చంద్రునికి 200 కిలోమీటర్ల పైన కక్ష్యలో పరిభ్రమిస్తుంది.[14] ఆర్బిటర్లో ఐదు రకాల ఉపగ్రహాలను పొందుపరచాలని నిర్ణయించారు. వీటిలో మూడు కొత్తవి, మిగతా రెండు చంద్రయాన్-1లో వాడిన పరికరాలే కానీ వాటిని నూతన సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో మెరుగుపరిచారు. ప్రయోగ బరువు సుమారు 1400 కేజీలు.[15][16]

లాండర్

చంద్రయాన్-1 లోని చంద్రుని ఉపరితలాన్ని డికొనే చంద్ర శోధక యంత్రంలా కాకుండా ఈ లాండర్ సున్నితంగా దిగుతుంది.[17] ది రష్యన్ ఫెడరల్ ఏజెన్సీ లాండర్ని సమకూరుస్తుంది. లాండర్ మరియు రోవర్ల బరువు సుమారుగా 1250 కేజీలు అని అంచనా వేయబడింది. రష్యా అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ అయిన రాస్కోమోస్ 2011లో లాండర్ని పరీక్షించాలని ప్రణాళిక చేస్తోంది.[18][19][20]

రోవర్

రోవర్ 30-100 కేజీల మధ్య ఉంటుంది సౌరశక్తిని వినియోగిస్తుంది. ఈ రోవర్ చక్రాల సహాయంతో చంద్రుని ఉపరితలం పైన తిరుగుతూ నేల మరియు రాళ్ల నమూనాలను సేకరిస్తుంది, వాటిని రసాయనిక విశ్లేషణ చేసి వాటి సమాచరాన్ని పైన పరిభ్రమిస్తున్న ఆర్బిటర్ కి చేరవేస్తుంది, అదే సమాచారాన్ని ఆర్బిటర్ భూమికి ప్రసారం చేస్తుంది.[21][22]

పేలోడ్[మార్చు]

నిపుణుల బృందం ఆర్బిటర్ తోటి ఐదు పేలోడ్లు మరియు రోవర్ తోటి రెన్సు పేలోడ్లు పంపించాలని నిర్ణయించినట్టు ISRO ప్రకటించింది.[23] [24]NASA మరియు ESA సంస్థలు ఆర్బిటర్[25] కోసం సాంకేతిక పరికరాలు సరఫరా చేసి ఈ ప్రయోగంలో పాల్గొంటాయి అని భావించారు, కానీ బరువు పరిమితుల దృష్ట్యా అంతర్జాతీయ పేలోడ్లను ఈ ప్రయోగంలో పంపకోడదు అని నిర్ణయించారు.[14]

ఆర్బిటర్ పేలోడ్
  • పెద్ద క్షేత్రం కలిగిన సాఫ్ట్ ఎక్స్-రే స్పెక్త్రోమీటర్(CLASS) దీన్ని ఇస్రో ఉపగ్రహ కేంద్రం(ISAC),బెంగళూర్ మరియు సోలార్ ఎక్స్-రే మోనిటర్(XSM)ను,భౌతిక పరిశోధన ప్రయోగశాల(PRL) అహ్మదాబాద్ సమకూరుస్తున్నాయి, ఈ పరికరాలు చంద్రుని ఉపరితలాన్ని గుర్తించడానికి తోడ్పడతాయి.[24]
  • అంతరిక్ష ఉపయోగ కేంద్రం(SAC), అహ్మదాబాద్ చంద్రుని ఉపరితలం పది మీటర్లు లోపున వివిధ రకాల మూలకాల ఇందులో నీరు మరియు మంచు కోసం వెతికే L మరియు S బ్యాండ్ సింథటిక్ అపర్చర్ రాడార్(SAR)ను తాయారు చేస్తుంది. చంద్రుని ఉపరితలం పైన కనిపించని ప్రదేశాలలో సైతం SAR నీటి జాడను కనుగొంటుంది అని భావిస్తున్నారు.[24]
  • SAC అహ్మదాబాద్ ఇమేజింగ్ IR స్పెక్త్రోమీటర్(IIRS) సమకూరుస్తుంది, దీని వల్ల చంద్రుని ఉపరితలం పైన పెద్ద పరిమాణంలో ఖనిజాలను,హైడ్రోక్సిల్ మరియు నీటి పరమాణువులను గుర్తించడానికి విలుపడుతుంది.[24]
  • అంతరిక్ష భౌతిక ప్రయోగశాల(SPL), తిరువనంతపురం నుండి న్యూట్రల్ మాస్ స్పెక్త్రోమీటర్(ChACE-2) ఈ పరికరం చంద్రుని వాతావరణాన్ని అధ్యయనం చేస్తుంది.[24]
  • SAC తాయారు చేసిన టేరైన్ మ్యాపింగ్ కెమేరా-2(TMC-2) చంద్రుని ఖనిజాలను మరియు ఉపరితలాన్ని త్రీ డి చిత్రాలుగా మారుస్తుంది.[24]
రోవర్ పేలోడ్
  • ఎలెక్ట్రో ఆప్టిక్ వ్యవస్థ(LEOS) నుంచి లేజర్ ఇండ్యూస్డ్ బ్రేక్డౌన్ స్పెక్త్రోస్కోప్(LIBS), బెంగళూర్.[24]
  • PRL నుంచి ఆల్ఫా పార్టికల్ ఇంద్యుస్డ్ ఎక్స్-రే స్పెక్త్రోస్కోప్(APIXS), అహ్మదాబాద్.

ప్రస్తుత పరిస్థితి[మార్చు]

ఆగస్ట్ 30, 2010 కల్లా ఇస్రో చంద్రయాన్-2 పేలోడ్లను ఖరారు చేసింది.[26]

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • చంద్రయాన్-1
  • ప్రస్తుత మరియు భవిష్యత్తు అంతరిక్ష కార్యక్రమాలు

సూచనలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 "Chandrayaan-2 launch by 2013". The Hindu. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-07-06. 
  2. "candra". Spoken Sanskrit. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-11-05. 
  3. "yaana". Spoken Sanskrit. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-11-05. 
  4. "India, Russia giving final shape to Chandrayaan-2". Hindustan Times. 2008-10-30. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-11-11. 
  5. "Chandrayaan-2 to be finalised in 6 months". The Hindu. 2007-09-07. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-10-22. 
  6. "Chandrayaan-II will try out new ideas, technologies". The Week. 2010-09-07. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-09-07. 
  7. "ISRO plans Moon rover". The Hindu. 2007-01-04. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-10-22. 
  8. "Cabinet clears Chandrayaan-2". The Hindu. 2008-09-19. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-10-23. 
  9. "India, Russia to expand n-cooperation, defer Kudankulam deal". Earthtimes.org. 2008-11-12. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-11-11. 
  10. "ISRO completes Chandrayaan-2 design news". domain-b.com. 2009-08-17. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-08-20. 
  11. "India and Russia complete design of new lunar probe". 2009-08-17. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-08-20. 
  12. "India and Russia Sign an Agreement on Chandrayaan-2". ISRO. 2007-11-14. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-10-23.  [dead link]
  13. ది ఎకనామిక్ టైమ్స్-చంద్రయాన్-2 చంద్రునికి చేరువలో
  14. 14.0 14.1 మేము చంద్రయాన్-2ను చంద్రుని కులంకుష పరిశోధనకు ప్రయోగిస్తున్నాం
  15. ది ఎకనామిక్ టైమ్స్- చంద్రునికి చేరువ అవుతున్న చంద్రయాన్-2
  16. చంద్రయాన్-2 కొరకు ఇస్రో -పేలోడ్లు ఖరారు చేసింది
  17. ది ఎకనామిక్ టైమ్స్- చంద్రునికి చేరువ అవుతున్న చంద్రయాన్-2
  18. ది ఎకనామిక్ టైమ్స్- చంద్రునికి చేరువ అవుతున్న చంద్రయాన్-2
  19. అవిఎషణ్ వీక్-రష్యా వచ్చే సంవత్సరం చంద్రయాన్-2 లాండర్ని పరీక్షిస్తుంది(2011)
  20. చంద్రయాన్-2 కొరకు ఇస్రో -పేలోడ్లు ఖరారు చేసింది
  21. చంద్రయాన్-2 కొరకు ఇస్రో -పేలోడ్లు ఖరారు చేసింది
  22. ది ఎకనామిక్ టైమ్స్- చంద్రునికి చేరువ అవుతున్న చంద్రయాన్-2
  23. Johnson (August 31, 2010). "Three new Indian payloads for Chandrayaan 2, decides ISRO". Indian Express. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-08-31. 
  24. 24.0 24.1 24.2 24.3 24.4 24.5 24.6 "Payloads for Chandrayaan-2 Mission Finalised". Indian Space Research Organisation (ISRO) (ISRO). August 30, 2010. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-09-02. 
  25. "NASA and ESA to partner for chandrayaan-2". Skaal Times. February 04, 2010. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-02-22. 
  26. చంద్రయాన్-2 కొరకు ఇస్రో -పేలోడ్లు ఖరారు చేసింది

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

చంద్రయాన్-2 కార్యక్రమ స్థితి


"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=చంద్రయాన్-2&oldid=1355435" నుండి వెలికితీశారు