ఆగ్నేయ ఆసియా దేశాల సమాఖ్య

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

ఆగ్నేయ ఆసియా దేశాల సమాఖ్య (ఆసియాన్) ఆగష్టు 8, 1967 న థాయ్‌లాండ్‌లోని బ్యాంకాక్‌లో స్థాపించబడింది, ఇందులో సభ్య దేశాలు ఇండోనేషియా, మలేసియా, ఫిలిప్పైన్స్, సింగపూర్, థాయ్‌లాండ్, బ్రూనే, వియత్నాం, లావోస్, మయన్మార్, కాంబోడియా. కాగా ఆసియాన్ డయలాగ్ పార్టనర్స్‌గా భారత దేశం, చైనా, అమెరికా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా వ్యవహరిస్తున్నాయి.ఇండోనేషియా రాజధాని జకార్తాలో ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది.ఆసియా-పసిఫిక్‌లో సహకారం కోసం కేంద్ర యూనియన్ , ఒక ప్రముఖ , ప్రభావవంతమైన సంస్థ . ఇది అనేక అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల్లో పాల్గొంటుంది , ప్రపంచవ్యాప్తంగా దౌత్య కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తుంది[1].ఆసియాన్ వ్యవస్థ 4.46 మిలియన్ కిమీ 2 విస్తీర్ణంలో ఉంది . ఇది మొత్తం ప్రపంచ వైశాల్యంలో 3%. ఈ ప్రాంతంలో సుమారు 600 మిలియన్ల జనాభా ఉంది . ఇది మొత్తం ప్రపంచ జనాభాలో 8.8%. ఆసియాన్ వ్యవస్థ యొక్క సముద్ర ప్రాంతం దాని భూభాగం కంటే మూడు రెట్లు పెద్దది.ఇది ఆసియా ఖండంలోనే సంస్థాగతంగా అత్యంత పటిష్ఠమైన ప్రాంతీయ కూటమి[2] .అన్ని ఆసియాన్ దేశాలను ఒకే ఆర్థిక వ్యవస్థగా పరిశీలిస్తే, ఇది ప్రపంచంలో ఏడవ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ.ఆసియాన్ దేశాల మధ్య ఉచిత వీసా సేవ ఉంటుంది[3].

ఆసియాన్ మానవ అభివృద్ధి సూచిక
దేశం HDI (2018)
సింగపూర్ 0.935 (అత్యధికం) చాలా ఎక్కువ
బ్రూనై 0.845 చాలా ఎక్కువ
మలేషియా 0.804 చాలా ఎక్కువ
థాయిలాండ్ 0.765 అధిక
ఆసియాన్ 0.723 (సగటు) అధిక
ఫిలిప్పీన్స్ 0.712 అధిక
ఇండోనేషియా 0.707 అధిక
వియత్నాం 0.694 మధ్యస్థం
లావోస్ 0.604 మధ్యస్థం
మయన్మార్ 0.584 మధ్యస్థం
కంబోడియా 0.581 (అత్యల్ప) మధ్యస్థం

నేపథ్యం[మార్చు]

రాజకీయ , ఆర్థిక కారణాల వల్ల యూనియన్ స్థాపించబడింది. ఈ యూనియన్‌నుఇండోనేషియా, మలేషియా, ఫిలిప్పీన్స్, సింగపూర్ , థాయిలాండ్ ఏర్పాటు చేశాయి . ఈ ఆసియాన్ డిక్లరేషన్‌ను సాధారణంగా "బ్యాంకాక్ డిక్లరేషన్" అని పిలుస్తారు. ఇండోనేషియాకు చెందిన ఆడమ్ మాలిక్, ఫిలిప్పీన్స్‌కు చెందిన నార్కిసో రామోస్, మలేషియాకు చెందిన అబ్దుల్ రజాక్ , సింగపూర్‌కు చెందిన సి. రాజరత్నం , థాయ్‌లాండ్‌కు చెందిన తనత్ కోమన్ ఈ ప్రకటనపై సంతకం చేసిన ఐదుగురు విదేశాంగ మంత్రులు. వీరు ఆసియాన్ కూటమి స్థాపకులు అని పిలుస్తారు. 7 జనవరి 1984 న బ్రూనై తరువాత , వియత్నాం 28 జూలై 1995 న, లావో పిడిఆర్ , మయన్మార్ 23 జూలై 1997 న, కంబోడియా 30 ఏప్రిల్ 1999 న చేరాయి , 1997 లో, కౌలాలంపూర్‌లో జరిగిన గ్రూప్ యొక్క 30 వ వార్షికోత్సవ సమావేశంలో ప్రతి సభ్య దేశాధినేతలు ఆసియాన్ విజన్ 2020 ను స్వీకరించారు. ప్రస్తుతం ఆసియాన్ లో పది సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి. ఈ కూటమి యొక్క ఉద్దేశ్యం ఆర్థిక పురోగతి, సామాజిక సంస్కరణ, స్థానికంగా శాంతిని కొనసాగించడం , సభ్య దేశాలలో సాంస్కృతిక సామరస్యాన్ని ప్రోత్సహించడం.ఒకే ఆసియాన్ సమాజం యొక్క సాక్షాత్కారానికి, శాంతి మరియు స్థిరత్వం, అణు రహిత ప్రాంతం, దగ్గరి ఆర్థిక సమైక్యత, మానవ అభివృద్ధి, స్థిరమైన అభివృద్ధి, సాంస్కృతిక వారసత్వం, మాదకద్రవ్య రహిత ప్రాంతం గా చేయటం. ఆసియాన్ కమ్యూనిటీ మూడు స్తంభాలను కలిగి ఉంది, అవి ఆసియాన్ పొలిటికల్-సెక్యూరిటీ కమ్యూనిటీ , ఆసియాన్ ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీ మరియు ఆసియాన్ సామాజిక-సాంస్కృతిక సంఘం

లక్ష్యాలు , ఉద్దేశ్యాలు

  1. ఆగ్నేయాసియా దేశాల సంపన్నమైన , ప్రశాంతమైన సమాజానికి పునాదిని బలోపేతం చేయడానికి సమానత్వం , భాగస్వామ్య స్ఫూర్తితో ఉమ్మడి ప్రయత్నాల ద్వారా ఈ ప్రాంతంలో ఆర్థిక వృద్ధి, సామాజిక పురోగతి , సాంస్కృతిక అభివృద్ధిని వేగవంతం చేయడం;
  2. ఈ ప్రాంత దేశాల మధ్య సంబంధంలో న్యాయం , న్యాయ పాలన పట్ల గౌరవం , ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్ సూత్రాలకు కట్టుబడి ఉండటం ద్వారా ప్రాంతీయ శాంతి , స్థిరత్వాన్ని ప్రోత్సహించడం;
  3. ఆర్థిక, సామాజిక, సాంస్కృతిక, సాంకేతిక, శాస్త్రీయ , పరిపాలనా రంగాలలో సాధారణ ఆసక్తి ఉన్న విషయాలపై క్రియాశీల సహకారం , పరస్పర సహాయాన్ని ప్రోత్సహించడం;
  4. విద్యా, వృత్తి, సాంకేతిక , పరిపాలనా రంగాలలో శిక్షణ , పరిశోధన సౌకర్యాల రూపంలో ఒకరికొకరు సహాయం అందించడం;
  5. వ్యవసాయం , పరిశ్రమల యొక్క అధిక వినియోగం కోసం మరింత సమర్థవంతంగా సహకరించడానికి, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య వాణిజ్యం యొక్క సమస్యల అధ్యయనం, వారి రవాణా , సమాచార సౌకర్యాల మెరుగుదల , వారి ప్రజల జీవన ప్రమాణాల పెంపుతో సహా వారి వాణిజ్యం యొక్క విస్తరణ.
  6. ఆగ్నేయాసియా అధ్యయనాలను ప్రోత్సహించడం.
  7. సారూప్య లక్ష్యాలు , ప్రయోజనాలతో ఉన్న అంతర్జాతీయ , ప్రాంతీయ సంస్థలతో సన్నిహిత , ప్రయోజనకరమైన సహకారాన్ని కొనసాగించడం , తమలో తాము మరింత సహకారం కోసం అన్ని మార్గాలను అన్వేషించడం.

ఆసియాన్ ప్రాంతీయ ఫోరం (ARF) లో సభ్యదేశాలు[మార్చు]

27 దేశాలు - ఆస్ట్రేలియా, బంగ్లాదేశ్, బ్రూనై దారుస్సలాం, కంబోడియా, కెనడా, చైనా, యూరోపియన్ యూనియన్, ఇండియా, ఇండోనేషియా, జపాన్, డెమోక్రటిక్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కొరియా, రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కొరియా, లావోస్, మలేషియా, మయన్మార్, మంగోలియా, న్యూజిలాండ్, పాకిస్తాన్, పాపువా న్యూ గినియా, ఫిలిప్పీన్స్, రష్యన్ ఫెడరేషన్, సింగపూర్, శ్రీలంక, థాయిలాండ్, తైమూర్ లెస్టే, యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు వియత్నాం[4].

భారతదేశం - ఆసియాన్[మార్చు]

ఆసియాన్ దేశాలతో సహకరించడానికి మరియు సంభాషించడానికి భారతదేశం ఎల్లప్పుడూ ఆసక్తిగా ఉంది. భారత ప్రధాని పి.వి.నరసింహారావు ప్రధానిగా ఉన్న కాలంలో రూపుదిద్దుకున్న ఈ ‘‘తూర్పువైపుకు చూసే’’ (లుక్‌ ఈస్ట్ ) విధానం తరువాతి కాలంలో ఆగ్నేయాసియా దేశాలతో భారతదేశ దౌత్యసంబంధాలలో మార్పు వచ్చింది[5]. ఇటీవల, 13 ఆగస్టు 2009 న , బ్యాంకాక్‌లో భారతదేశం ఆసియాన్‌తో ఒక సమావేశాన్ని నిర్వహించింది , దీనిలో అనేక ముఖ్యమైన ఒప్పందాలు కుదిరాయి.ఆసియాన్‌,భారత్‌లు చర్చ‌లలో భాగస్వామ్యపక్షాల స్థాయినుంచి వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యపక్షాల స్థాయికి ఎదిగాయి. ఆసియాన్ భారత దేశపు నాలుగవ అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామి,భారతదేశంనుంచి వెలుపలకు వెళ్లే పెట్టుబడులలో 20 శాతం పెట్టుబడులు ఆసియాన్‌కు వెళతాయి[6]. ఆసియాన్-భారత్ భాగస్వామ్యం పాతికేళ్లు (1992-2017) పూర్తిచేసుకున్న సందర్భంగా మరియు 2018 భారత గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకల్లో ఆంగ్ సాన్ సూచీ (మయన్మార్), రోడ్రిగో డ్యూటర్టే (ఫిలిప్పీన్స్), జోకో విడోడో (ఇండొనేసియా), నజీబ్ రజాక్ (మలేషియా) సహా 10 మంది దేశాధినేతలు/ప్రభుత్వాధినేతలు పాల్గొన్నారు[7] అయితే 2019 నవంబర్ లో జరిగిన సదస్సులో ఆసియాన్ దేశాలతో ప్రాంతీయ సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య (ఆర్‌సీఈపీ) ఒప్పందంపై సంతకం చేయకూడదని భారత్ నిర్ణయం తీసుకుంది. ఈ ఒకవేళ ఈ ఆర్‌సీఈపీ అమల్లోకి వస్తే భారతదేశం లో ఆయా సభ్య దేశాలు దేశాలు కస్టమ్స్ సుంకాలు లేకుండా ఒకరితో ఒకరు వాణిజ్యం చేసుకోవచ్చు . 2020 నవంబరు లో జరిగిన 17వ ఇండియా-ఆసియాన్ సదస్సుకు ప్రధాని మోదీతోపాటు వియత్నాం ప్రధాన మంత్రి ఎన్‌గుయెన్ సహాధ్యక్షత వహించారు[8]

మూలాలు[మార్చు]

  1. "About ASEAN". ASEAN | ONE VISION ONE IDENTITY ONE COMMUNITY (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2020-11-12.
  2. www.andhrajyothy.com https://www.andhrajyothy.com/telugunews/abnarchievestorys-524396. Retrieved 2020-11-12. Missing or empty |title= (help)
  3. "ASEAN visa Countries | Which countries are part of Asean visa Exemption?". ASEAN Visa (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2020-11-12.
  4. "Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) | Treaties & Regimes | NTI". www.nti.org. Retrieved 2020-11-12.
  5. "పి.వి. నరసింహరావు దార్శినికతకు నిదర్శనం 'లుక్‌ ఈస్ట్ ‌పాలసి'". Prajatantra Telangana Breaking News Today Updates in Telugu (in ఇంగ్లీష్). 2020-06-28. Retrieved 2020-11-13.
  6. "ఆసియాన్‌- భారత్ః ప‌ర‌స్ప‌ర విలువ‌లు, ఉమ్మ‌డి ల‌క్ష్యం: నరేంద్ర మోడీ". www.pmindia.gov.in (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2020-11-12.
  7. "చరిత్రలో తొలిసారిగా 2018 రిపబ్లిక్ డే వేడుకలకు 10 దేశాల అధినేతలు ఎందుకొచ్చారు?". BBC News తెలుగు. Retrieved 2020-11-12.
  8. "యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీలో ఆసియాన్‌‌కు పెద్ద పీట : మోదీ". www.andhrajyothy.com. Retrieved 2020-11-12.