ఆరోగ్య లక్ష్మి పథకం

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఆరోగ్య లక్ష్మి పథకం
పథకం రకంమాతాశిశు పౌష్టికాహార కార్యక్రమం
రాష్ట్రంతెలంగాణ
ముఖ్యమంత్రికల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు
ప్రారంభం2015 జనవరి 1 (2015-01-01)
తెలంగాణ
బడ్జెట్రూ. 850 కోట్లు (సంవత్సరానికి)
స్థితిఅమలులోవున్నది
వెబ్ సైటుఅధికారిక వెబ్ సైట్

సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (ICDS)[1] కొరకు 1975 నుండి కేంద్రం ప్రభుత్వం రాష్ట్రప్రభుత్వాలు ఉమ్మడిగా నడుపుతున్న పథకానికి అనుబంధంగా బాలెంతలకు, గర్భిణిలకు పౌష్టిక ఆహారం అందజేసే తెలంగాణ రాష్ట్రం పథకం పేరు ఆరోగ్య లక్ష్మి పథకం. ఐసిడ్ఎస్ పథకంలో ఆదాయంతో సంబంధం లేకుండా లబ్దిదారులందరికీ పౌష్టిక ఆహారం (గర్భిణీలకు, బాలెంతలకు రేషన్ గా) అందజేయబడుతుండగా, ఈ పథకంలో దారిద్య్రరేఖకు దిగువలో ఉన్న కుటుంబాల బాలబాలికలకు,మహిళలకు పౌష్టిక ఆహారం భోజనం, రేషన్ రూపంలో అందజేయబడుతున్నది.[2] ఈ పథకం ద్వారా అంగన్వాడి కేంద్రాల నుండి గర్బిణి స్త్రీలకు, బాలింతలకు, పిల్లలకు ప్రతిరోజూ గుడ్లు పాలుతోపాటు మంచి ఆహారం ను ప్రభుత్వం అందిస్తుంది. ఇది ప్రయోగాత్మకంగా 01.01.2013 న ప్రారంభమై, తెలంగాణా ఏర్పడిన తర్వాత విస్తరించబడింది.[3]

ప్రారంభం[మార్చు]

రాష్ట్రంలోని తల్లి, బిడ్డలందరూ ఆరోగ్యంగా ఉండాలన్న లక్ష్యం ప్రకటిస్తూ 2015, జనవరి 1న తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు చేతుల మీదుగా ఈ కార్యక్రమం ప్రారంభిచబడింది.[4] మహిళలు, పిల్లలకు పోషకాహారంపై ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ మార్గదర్శకాల తరహాలో ఇది రూపొందించబడింది.

పథకం వివరాలు[మార్చు]

  • 2.71 లక్షల మంది గర్భిణీ స్త్రీలు, 2.03 లక్షల మంది పాలిచ్చే తల్లులకు రాష్ట్రంలోని 35,000 అంగన్‌వాడీ కేంద్రాలలో ఒక పూట పూర్తి భోజనం అందించడం[5]
  • గర్భిణులకు ఇవ్వనున్న గుడ్ల సంఖ్యను 16 నుంచి 30 పెంచడంతోపాటు వారికి ఒకపూట భోజనం అందించడం
  • కిషోర బాలికలకు 16 గుడ్లను ఇవ్వడంతోపాటూ బియ్యం, కంది పప్పు, మంచినూనె, ఐరన్ ఫోలిక్ ఆసిడ్ టాబ్లెడ్స్ అందించడం
  • 6నెలల నుంచి 6ఏండ్ల వయసున్న బాలబాలికలకు 2.5 కిలోల బాలామృతం (తెలంగాణ ఫుడ్ కార్పొరేషన్ సరఫరా చేసే విటమినైజ్‌డ్ స్నాక్స్), ప్రతినెల 6 నెలల నుంచి 3 ఏండ్ల వయసున్న బాలబాలికలకు 16 గుడ్లను, 3 నుంచి 6 ఏండ్ల వయసున్న వారికి 30 గుడ్లను ప్రతినెలా అందించడం[6]
  • గర్భిణులు, పాలిచ్చే తల్లులకు ప్రతి రోజు ఒక గుడ్డు, నెలలో 25 రోజుల పాటు 200 మి.లీ పాలు అందించడం
  • గర్భిణీ లేదా బాలింతలకు నెలలో 25 రోజుల పాటు ప్రతిరోజూ ఒక పూట భోజనం అందించడం

ఇతర వివరాలు[మార్చు]

ఈ పథకానికి ప్రభుత్వం 2015-16 బడ్జెట్లో రూ.327.69 కోట్లు, 2016-17 బడ్జెట్లో రూ. 451.85కోట్లు కేటాయించింది. పౌష్టికాహారం సరఫరాకు 2017-18 బడ్జెట్లో రూ.429 కోట్లు కేటాయించారు. 2018-19లో రూ.298 కోట్లు కేటాయించారు.[7]

2021 ఆగస్టు నెలవరకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఆరోగ్య లక్ష్మి పథకం కోసం 1110.89 కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేసింది. తెలంగాణ ఆరోగ్య లక్ష్మి పథకం 4,65,805 మంది గర్భిణీ స్త్రీలు-కొత్త తల్లులు, 10,43,419 మంది 7 నెలల నుండి 3 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లలు, అలాగే 3-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల 6,74,336 పిల్లలకు ఈ పథకం ప్రయోజనాలను అందిస్తోంది.

మూలాలు[మార్చు]

  1. "INTEGRATED CHILD DEVELOPMENT SERVICES (ICDS) SCHEME". Government of India. Retrieved 18 February 2019.
  2. నమస్తే తెలంగాణ (2 January 2016). "'ఆరోగ్యలక్ష్మి'కి ఏడాది పూర్తి". Retrieved 30 April 2018.[permanent dead link]
  3. "Arogya Lakshmi". Retrieved Mar 19, 2018.
  4. Telangana State Portal, Government Initiatives. "Arogya Lakshmi". www.telangana.gov.in. Retrieved 30 April 2018.
  5. District Collector warns government doctors
  6. నమస్తే తెలంగాణ, బతుకమ్మ (ఆదివారం సంచిక) (2 June 2019). "మన తెలంగాణ ఘన తెలంగాణ". Archived from the original on 2 June 2019. Retrieved 15 June 2019.
  7. "మహిళా-శిశు సంక్షేమానికి పెద్దపీట". Namasthe Telangana (in ఇంగ్లీష్). 2021-06-02. Archived from the original on 2021-08-12. Retrieved 2021-11-28.