C (అక్షరం)
| C (అక్షరం) |
| ISO basic Latin alphabet |
|---|
| AaBbCcDdEeFfGgHhIiJjKkLlMmNnOoPpQqRrSsTtUuVvWwXxYyZz |
C లేదా c (ఉచ్ఛారణ: సి) అనేది ఆధునిక ఆంగ్ల వర్ణమాల, ISO ప్రాథమిక లాటిన్ వర్ణమాల యొక్క 3 వ అక్షరం. C ని బహువచనంగా పలుకునప్పుడు ఆంగ్లంలో సీస్ (C's) అని, తెలుగులో "సీ"లు అని పలుకుతారు. ఇది B అక్షరానికి తరువాత, D అక్షరమునకు ముందు వస్తుంది (B C D).
చరిత్ర
[మార్చు]| ఈజిప్షియన్ | ఫీనీషియన్ | పశ్చిమ గ్రీకు | ఎట్రస్కన్
C |
పూర్వ లాటిన్
C (G) |
లాటిన్
C | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
 |
 |
 |
 |
 |
c_(%E0%B0%85%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B0%B0%E0%B0%82).svg){kind=link}
"C" అక్షరం "G" అక్షరంతో ఒకే మూలం నుండి వచ్చింది. సెమిటిక్ ప్రజలు దీనిని గిమెల్ అని పిలిచారు. ఈ గుర్తు ఒక ఈజిప్షియన్ హైరోగ్లిఫ్ నుండి తీసుకోబడినదిగా భావించబడుతుంది, ఇది ఒక స్టాఫ్ స్లింగ్ ను సూచించి ఉండవచ్చు; అదే గిమెల్ అనే పేరుకు అర్థం అయి ఉండవచ్చు. మరో అభిప్రాయం ప్రకారం ఇది ఒక ఒంటెను సూచిస్తుంది, ఎందుకంటే సెమిటిక్ భాషల్లో ఒంటెకు గమల్ అనే పదం ఉంది. రచనా చరిత్రలో నిపుణుడైన బ్యారీ బి. పావెల్ ఇలా పేర్కొంటాడు: "గిమెల్ = ఒంటె అనే భావనను ఒంటె చిత్రంతో ఎలా అనుసంధానించాలో ఊహించడం కష్టం (ఇది దాని కుబ్బు లేదా తల, మెడను చూపించి ఉండవచ్చు!)."[1]
ఎట్రస్కన్ భాషలో ప్లోసివ్ వ్యంజనాలులో ఘోష భేదం లేకపోవడంతో, గ్రీకు భాషలోని 'Γ' (గామా) అక్షరాన్ని ఎట్రస్కన్ అక్షరమాలలో /k/ ధ్వనిని సూచించడానికి స్వీకరించారు. ఇప్పటికే పశ్చిమ గ్రీకు అక్షరమాలలో గామా అక్షరం మొదట ఒక ప్రత్యేక ఆకారాన్ని తీసుకుంది, తరువాత ఎట్రస్కన్ భాషలో వేరే రూపంగా మారింది. లాటిన్లో ఇది చివరికి Classical Latinలో 'c' రూపాన్ని పొందింది.
ప్రారంభ లాటిన్ శాసనాలలో 'c k q' అక్షరాలు /k/, /ɡ/ ధ్వనులను సూచించడానికి ఉపయోగించబడేవి (అవి వ్రాతలో వేరు చేయబడలేదు). వీటిలో 'q' వృత్తాకార స్వరాల ముందు /k/ లేదా /ɡ/ను సూచించేది, 'k' 'a' ముందు ఉపయోగించబడేది,, 'c' ఇతర సందర్భాల్లో ఉపయోగించబడేది.[2]
క్రీపూ 3వ శతాబ్దంలో /ɡ/ ధ్వనికి ప్రత్యేక గుర్తు (తరువాతి 'g') ప్రవేశపెట్టబడింది,, 'c' ను /k/ కోసం కొనసాగించారు. తరువాత 'c' (, దాని వేరియంట్ 'g') ఉపయోగం 'k', 'q' వినియోగాన్ని ఎక్కువగా భర్తీ చేసింది. అందువల్ల క్లాసికల్ కాలంలో, తరువాత 'g' గ్రీకు గామాకు సమానంగా, 'c' కప్పా అక్షరానికి సమానంగా పరిగణించబడింది. ఇది గ్రీకు పదాల రోమనీకరణలో కనిపిస్తుంది; ఉదాహరణకు 'ΚΑΔΜΟΣ', 'ΚΥΡΟΣ',, 'ΦΩΚΙΣ' లాటిన్లో 'cadmvs', 'cyrvs', 'phocis'గా మారాయి.[3]
ఇతర అక్షరమాలల్లో కూడా 'c' కు ఆకారంలో సమానమైన (homoglyph) అక్షరాలు ఉన్నాయి, కానీ వాటి ఉపయోగం, మూలం వేరు. ఉదాహరణకు, సిరిలిక్ లిపిలోని Es (С, с) అక్షరం లునేట్ సిగ్మా నుండి ఉద్భవించింది.
C యొక్క ప్రింటింగ్ అక్షరాలు
[మార్చు]C - పెద్ద అక్షరం (క్యాపిటల్ లెటర్)
c - చిన్న అక్షరం (లోవర్ కేస్ లెటర్)
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Powell, Barry B. (27 Mar 2009). Writing: Theory and History of the Technology of Civilization. Wiley Blackwell. p. 182. ISBN 978-1405162562.
- ↑ Sihler, Andrew L. (1995). New Comparative Grammar of Greek and Latin (illustrated ed.). New York: Oxford University Press. p. 21. ISBN 0-19-508345-8.
- ↑ Murray, James A. H. (1893). "C". In van Leeuwen, Steven H. (ed.). C. World English Historical Dictionary. A New English Dictionary on Historical Principles (Online published 2025 ed.). New York: MacMillan. Retrieved 18 August 2025.
{{cite encyclopedia}}:|website=ignored (help)