కటకము (వస్తువు)
వికీపీడియా నుండి
ప్రకాశ పారదర్శకమై కాంతిని వక్రీభవనం చెందించగల ఒక జత (గోళాకారపు) వక్ర ఉపరితలాలు గలిగిన యానకాన్ని కటకం (ఆంగ్లం:lens) అందురు. వాటి ఉపరితలాల ఆకారమును బట్టి కటకములు ఐదురకములు. అవి
- ద్వికుంభాకార కటకం (Biconvex lens) సమతల కుంభాకార
- ద్విపుటాకార కటకం (Biconcave lens)
- సమతల కుంభాకార కటకం (Plano convex)
- సమతల పుటాకార కటకం (Plano convave)
- కుంభాకార పుటాకార కటకం (convex-concave)
విషయ సూచిక |
వివరణ [మార్చు]
- ఒక కుంభాకార కటకం యొక్క మధ్య భాగం మందంగాను,అంచులు పల్చగాను ఉంటాయి.
- ఒక పుటాకార కటకం యొక్క మధ్య భాగం పల్చగాను, అంచులు మందంగాను వుంటాయి.
కుంభాకార కటకం [మార్చు]
- దీని గుండా చూసిన వస్తువులు పెద్దవిగా కనిపిస్తాయి.
- కటకం చలించిన దిశకు వ్యతిరేక దిశలో వస్తువులు చలించినట్లు కనిపిస్తుంది.
- వక్రీభవనం చెందిన తర్వాత అన్ని కిరణలు కేంద్రీకరింపబడతాయి.
పుటకార కటకం [మార్చు]
- దీని గుండా చూసిన వస్తువులు కుచించుకు పోయినట్లు చిన్నవిగా కనిపిస్తాయి.
- కటకం చలించిన దిశలోనే వస్తువులు చలించునట్లు కనిపిస్తుంది.
- వక్రీభవనం చెందిన తర్వాత అన్ని కిరణాలు విముఖీకరణం చెందుతాయి.
ఉపయోగాలు [మార్చు]
- ఈ కటకాలు దృష్టి దోషాలయిన దీర్ఘ దృష్టి, హ్రస్వ దృష్టి ల నివారణకు ఉపయోగిస్తారు.
- మానవుని కన్ను లో ముందు గల కను ముందు భాగం కుంభాకార కటకం లాగ పనిచేస్తుంది.
- కుంభాకార కటకాన్ని సాధారణ సూక్ష్మదర్శిని అంటారు. దీని సహాయంతో చిన్న వస్తువులను పెద్దవిగా చూడవచ్చు.
- సూక్ష్మ దర్శిని: ఇవి రెండు రకములు అవి 1. సాధారణ సూక్ష్మ దర్శిని 2. సంయుక్త సూక్ష్మ దర్శిని వీటి లో కుంభాకార కటకములు వాడుతారు.
- సంయుక్త సూక్ష్మదర్శిని లో వస్తు కటకం(Objective lens),అక్షి కటకం(Occular lens) కొరకు కుంభాకార కటకములు వాడుతారు.
- దూర దర్శిని: ఇవి రెండు రకములు అవి. 1. భౌమిక దూరదర్శిని 2. సంయుక్త సూక్ష్మ దర్శిని. వీటిలో కూడా కుంభాకార కటకములు వాడుతారు.
