అనంతపురం జిల్లా పర్యాటకరంగం

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

అనంతపురం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఒక జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, నగరం. ఇది జాతీయ రహదారి-7 పైన ఉంది. ఈ నగరం కూడా రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ భారత సైన్యం వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత యందు ఒక స్థానం సంపాదించుకుని ఉంది. ఈ కారణంగా, చారిత్రక ప్రాముఖ్యతతో పాటుగా ఈ ప్రాంతం చుట్టూ అనేక కోటలు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు పర్యాటక ఆకర్షణ కేంద్రంగా కూడా మారింది. అనంతపురం జిల్లాలోని ధర్మవరం వద్ద ఉత్పత్తి చేసే నాణ్యత గల చేనేత పట్టు వస్త్రాలు, చీరలకి జిల్లా ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచింది. అనంతపురం నగరం పత్తి, పట్టు పరిశ్రమలు, తోలు తోలుబొమ్మలకు ప్రసిద్ధి చెందింది.

కోటలు , ప్రదేశాలు[మార్చు]

గుత్తి కోట[మార్చు]

గుత్తి కోట దృశ్యం

గుత్తి కోట, గూటీలో మైదానాలు పైన 300 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది.[1] ఇది ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని అతి పురాతన కొండ కోటలు యందు ఒకటి. ఈ కోటను విజయనగర రాజ్యానికి చెందిన చక్రవర్తులు నిర్మించారు. మురారి రావు ఆధ్వర్యములో మరాఠాలు దీనిని జయించారు. తర్వాత 1773 సం.లో హైదర్ ఆలీ ఆక్రమించడము జరిగింది. చివరికి 1799 సం.లో టిప్పు సుల్తాన్ పరాజయం తర్వాత బ్రిటిష్ చేతుల్లో పడింది. కోటను ఒక చిప్ప (షెల్) ఆకారంలో నిర్మించారు, నిర్మాణం లోపల 15 ప్రధాన తలుపులు (ముఖద్వారాలు) తో 15 కోటలు ఉన్నాయి. మురారి రావు సీట్ అనే మెరుగు సున్నం రాయితో చేసిన ఒక చిన్న పెవిలియన్ ఉంది. ఈ పెవిలియన్ ఒక కొండ యొక్క అంచున ఉన్నది, దీని నుండి చుట్టుప్రక్కల పరిసరాలను ఒక విస్తృత దృశ్యంతో చూడగల, కెమెరాల సహాయముతో చెయ్యగల అవకాశము ఉంది. ఇటువంటి ఇంతటి ఎత్తులో ఉన్ననూ నీటి వనరుల లభ్యత ఉండటాం ఈ కోట యొక్క ఏకైక విశేష లక్షణం.

రాయదుర్గం ఫోర్ట్[మార్చు]

రాయదుర్గం అనే పేరు ఒక మార్టిన్ బిలము పేరుతో ఉంది. అలాంటి వాటిలోని కొన్ని భారతీయ నగరాలలో ఇది ఒకటి. రాయదుర్గం ఫోర్ట్, ఒక ప్రాచీన నిర్మాణం, విజయనగర నగరం సామ్రాజ్య చరిత్రలో ఇది ఒక గణనీయమైన పాత్ర పోషించింది. దుర్భేద్యమైన కోట యందు అనేక దేవాలయాలున్నాయి. ఈ పుణ్యక్షేత్రాలు నరసింహ స్వామి, హనుమాన్, ప్రసన్న వెంకటేశ్వర, జంబుకేశ్వర, కన్యకాపరమేశ్వరి, ఎల్లమ్మ వంటి ప్రముఖ దేవీ దేవతలకు అంకితం అయ్యాయి. ఇప్పుడు ఈ కోట ఎక్కువగా శిథిలావస్థ స్థితిలో చేరుకొని ఉన్నప్పటికీ, కోట మాత్రం తిరిగి రాజ ప్రకాశము వైపు పర్యాటకులను తీసుకువెళ్ళేందుకు అద్దం పడుతుంది. ఇది కోట క్రింద ఉన్న పట్టణం దృశ్యం మాత్రం ఒక ఉత్కంఠభరితమైన వీక్షణ కూడా అందిస్తుంది.

పెనుకొండ కోట[మార్చు]

పెనుకొండ కోట

పెనుకొండ విజయనగర రాజుల రెండవ రాజధానిగా వెలుగొందింది. పెనుకొండ శతృదుర్భేద్యమైన దుర్గం.

తిమ్మమ్మ మర్రిమాను[మార్చు]

తిమ్మమ్మ మర్రిమాను

తిమ్మమ్మ మర్రిమాను దక్షిణ భారతదేశం లోనే అతిపెద్ద మర్రి చెట్టుగా భావించబడుతుంది. ఇది 1989 సం.లో ప్రపంచ గిన్నీస్ బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ లో అతిపెద్ద చెట్టుగా నమోదయింది.[2][3] ఇది కదిరి నుండి 35 కిమీ, అనంతపురం నుండి 100 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.[4]

అనంతసాగరం[మార్చు]

అనంతసాగరం రిజర్వాయర్‌ / ఆనకట్ట అనంతపురంలో ఉంది.

యాడికి గుహలు[మార్చు]

యాడికి దగ్గరలోని అల్లూరుకోన

యాడికి గుహలు గుత్తి, తాడిపత్రి మధ్య మిడ్వేగా ఉన్నాయి.[5] గుహ యొక్క వ్యవస్థ ఉంది. యాడికి నుండి 18 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న కోనుప్పలపాడు అనే సుందరమైన గ్రామంలో ఉంది. మనసును ఆకర్షించు గుట్టలు, సరస్సు, మనిషిని వశపరచుకొను వసంతము, వరి పొలాలు, ప్రతి సందర్శకుడిని సమ్మోహపెట్టు ఇరుకు కొండ మార్గములు, మూసివేసే ఇరుకు రహదారులు ఇవన్నీ ఒక అద్భుతమైన వీక్షణ. గీమనుగావి గుహ 5 కి.మీ. పొడవు ఉంటుంది, ఒక మనిషి ఎవరైనా 2 కి.మీ. వరకు లోపలకు వెళ్ళవచ్చు. స్టాలక్టైట్, స్టాలగ్మైట్ నిర్మాణాలతో ఏర్పడిన షాండ్లియర్స్, వంతెనలు, గ్లోబ్స్, పాములు వంటి మొదలైనవి క్లిష్టమైన ఆకృతులు, ఆకారాలకు అద్దం పడుతుంది. ఇక్కడ కొన్ని ప్రదేశాలలో వజ్రాలు వంటిదిగా మెరిసేదంతా చూసినట్లయితే, అద్భుతమైన ఆనందంగా ఉంటుంది. ఊదమనుగవి, అని మరొక గుహలో కనీసం 100 మంది ఒకేసారి పట్టే సదుపాయాన్ని కలిగి ఉంది. పచ్చటి పొలాలు ప్రక్కనే కోన రామలింగేశ్వరరావు ఆలయం అందం మరింత జతచేస్తుంది. మనస్సు, శరీరంలో యువ వయస్సు ఉన్న వారికి ట్రెక్కింగ్, రాక్ క్లైంబింగ్ వంటి వాటికి ఆస్కారం ఉంది.

దేవాలయములు[మార్చు]

లేపాక్షి ఆలయం[మార్చు]

ఎడమ:వీరభద్ర దేవాలయం
కుడి: లేపాక్షి నంది

లేపాక్షి ఆలయం వీక్షణ చారిత్రక, పురావస్తు ఆధారంగా నుండి చూసిన అనంతపురం జిల్లాలో అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రదేశం.[6] లేపాక్షి ఆలయం (విజయనగరాజుల కాలంనాటి ప్రసిద్ధ మురల్ చిత్రాలతో చూపరులకు ఆకర్షిస్తూ ఉంటుంది. లేపాక్షి ఆలయంలో శివుడు, విష్ణువు, వీరభద్రుడు ప్రధాన దైవాలుగా ఉన్నారు. స్కాందపురాణంలో భారతదేశం లోని 108 శైవ ఆలయాల్లో ఒకటిగా లేపాక్షిని సూచిస్తుంది. సుందర శిల్పకళ ఉట్టిపడే చిత్రాలతో అలంకృత స్తంభాల మీదతో నిలువెత్తు గాయకులు, నృత్యకారిణిల శిల్పాలు అనేక ఆకృతులలో చెక్కబడి ఈ ఆలయం చూపరులను ఆకర్షిస్తూ మానసికోల్లాసము శక్తీ కలిగిస్తూ ఉంటుంది. ఈ ఆలయంలో ఉన్న నంది ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందినది అలాగే అతి పెద్దది. (రాతితో చెక్కబడిన ఈ నంది శివుడికి వాహనము, ద్వారపాలకుడుగా ఉంటుంది) లేపాక్షి హిందుపూరు నుండి 14 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. విజయనగర సామ్రాజ్య మార్గము కోటలో ట్రెజరీ అధికారిగా పనిచేసిన శ్రీ విరూపన్న, 16 వ శతాబ్దంలో లేపాక్షి వద్ద స్వామి వీరభద్ర దేవాలయం నిర్మాణానికి పూనుకొన్నారు. లేపాక్షి చిహ్నాలు యందు దివంగత విజయనగర శైలి ఆర్కిటెక్చర్ ప్రతి ఒక్కరూ చూసి తరించి ఆ అనుభూతిని పొందవచ్చును. 1530 ఎడిలో నిర్మించబడిన, సున్నితమైన శిల్పాలు అలంకరించబడిన, అది పెద్ద 100 స్తంభాల నృత్య మందిరం చాలా ప్రసిద్ధి చెందింది. వీరభద్ర ఒక జీవిత పరిమాణం గ్రానైట్ శిల్పం, పెద్ద ఏకశిలా నంది, అలాగే శిల్పాలలో నాగ శివలింగము, ఎగురుతూ ఉన్న గంధర్వులు, గణేశుడు మొదలైనవి ప్రతి ఒక్కరు చూడగలరు. ప్రత్యేక పూజలు ప్రతి సోమవారం నిర్వహిస్తారు. ఆశ్వీయుజ మాసం పండుగ ఉన్నప్పుడు (ఫెస్టివల్) ఫిబ్రవరిలో 10 రోజుల పాటు ఉంటుంది. సుదూరం నుంచి భక్తులు, విస్తృతంగా ప్రజలు ఉత్సవాలలో పాల్గొని పండుగ జరుపుకుంటారు. మండపం మధ్యలో పైకి బయటకు కనిపించే ఇరవై అడుగుల ఎత్తులో, స్వర్గం యొక్క ఒక గొప్ప తామర వంటి ఒక గోపురంగా అర్థమవుతుంది. ఈ భారీ మండపంలో, చిత్రకళా దూలాలు, కొన్ని డెక్కన్ అత్యంత సున్నితమైన కుడ్యచిత్రాలుతో సీలింగ్ వివిధ ఫలకాలు (ప్యానెళ్ళు) గా విభజించబడింది.

మూలాలు[మార్చు]

  1. "Gooty Fort". aptourism.gov.in. Archived from the original on 2015-11-17. Retrieved 2015-11-11. CS1 maint: discouraged parameter (link)
  2. Matthews, Peter; McCarthy, Michelle Dunkley; Young, Mark (CON) (1994-01-01). The Guinness Book of Records. Facts on File.
  3. India Today. Living Media India Pvt. Limited. 1992-01-01.
  4. "Thimmamma Marrimanu". aptourism.gov.in. Archived from the original on 2015-11-17. Retrieved 2015-11-11. CS1 maint: discouraged parameter (link)
  5. "Yadiki Caves". aptourism.gov.in. Archived from the original on 2015-11-17. Retrieved 2015-11-11. CS1 maint: discouraged parameter (link)
  6. "Lepakshi Temple". aptourism.gov.in. Archived from the original on 2015-11-17. Retrieved 2015-11-11. CS1 maint: discouraged parameter (link)