పెనుకొండ

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
పెనుకొండ
—  మండలం  —
అనంతపురం జిల్లా పటములో పెనుకొండ మండలం యొక్క స్థానము
అనంతపురం జిల్లా పటములో పెనుకొండ మండలం యొక్క స్థానము
పెనుకొండ is located in ఆంధ్ర ప్రదేశ్
పెనుకొండ
ఆంధ్రప్రదేశ్ పటములో పెనుకొండ యొక్క స్థానము
అక్షాంశరేఖాంశాలు: 14°05′00″N 77°35′00″E / 14.0833°N 77.5833°E / 14.0833; 77.5833
రాష్ట్రం ఆంధ్ర ప్రదేశ్
జిల్లా అనంతపురం
మండల కేంద్రము పెనుకొండ
గ్రామాలు 16
ప్రభుత్వము
 - మండలాధ్యక్షుడు
జనాభా (2011)
 - మొత్తం 55,383
 - పురుషులు 28,280
 - స్త్రీలు 27,103
అక్షరాస్యత (2011)
 - మొత్తం 62.75%
 - పురుషులు 74.36%
 - స్త్రీలు 50.39%
పిన్ కోడ్ 515110

పెనుకొండ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని అనంతపురం జిల్లాలోని ఒక ప్రముఖ పట్టణం మరియు అదే జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము. పిన్ కోడ్: 515110.[1]

పెనుకొండ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అనంతపురం జిల్లాలో ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన హిందూపురం నుండి 36 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 6752 ఇళ్లతో, 27382 జనాభాతో 6555 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 13860, ఆడవారి సంఖ్య 13522. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 3128 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1173. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595435[2].పిన్ కోడ్: 515110.

విద్యా సౌకర్యాలు[మార్చు]

గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 17, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు 9, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు ఐదు , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు ఏడు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు నాలుగు ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలఒక ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఒక ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి. ఒక ప్రైవేటు వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఉంది.


సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల హిందూపురంలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల అనంతపురంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు హిందూపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల అనంతపురం లో ఉన్నాయి.

వైద్య సౌకర్యం[మార్చు]

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం[మార్చు]

పెనుకొండలో ఉన్న ఒక సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో 9 మంది డాక్టర్లు , 20 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక అలోపతి ఆసుపత్రిలో ఇద్దరు డాక్టర్లు ,ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక డిస్పెన్సరీలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.

ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం[మార్చు]

గ్రామంలో10 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టర్లు ముగ్గురు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఏడుగురు ఉన్నారు. 13 మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

తాగు నీరు[మార్చు]

గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.

పారిశుధ్యం[మార్చు]

గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ ఉంది. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.


సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు[మార్చు]

పెనుకొండలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది.


జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు[మార్చు]

గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.

వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు[మార్చు]

గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

విద్యుత్తు[మార్చు]

గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 20 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

భూమి వినియోగం[మార్చు]

పెనుకొండలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

  • అడవి: 2247 హెక్టార్లు
  • వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 325 హెక్టార్లు
  • వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 2067 హెక్టార్లు
  • తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 63 హెక్టార్లు
  • వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 205 హెక్టార్లు
  • సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 374 హెక్టార్లు
  • బంజరు భూమి: 1098 హెక్టార్లు
  • నికరంగా విత్తిన భూమి: 171 హెక్టార్లు
  • నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 1360 హెక్టార్లు
  • వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 283 హెక్టార్లు

నీటిపారుదల సౌకర్యాలు[మార్చు]

పెనుకొండలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.


  • బావులు/బోరు బావులు: 121 హెక్టార్లు
  • చెరువులు: 161 హెక్టార్లు


ఉత్పత్తి[మార్చు]

పెనుకొండలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

ప్రధాన పంటలు[మార్చు]

వరి, వేరుశనగ, పొద్దుతిరుగుడు


చరిత్ర[మార్చు]

క్రీ.శ.1585లో విజయనగర సామ్రాజ్యం పతనమై, విజయనగరాన్ని దక్కన్ ప్రాంత ముస్లింరాజుల సమాఖ్య పూర్తిగా నేలమట్టం చేసినాకా విజయనగర సామ్రాట్టులు తమ రాజ్యాన్ని కొన్నాళ్ళ పాటు పెనుకొండకు మార్చారు.[3]

పెనుకొండ దుర్గం[మార్చు]

పెనుకొండ దుర్గం


పెనుకొండ విజయనగర రాజుల రెండవ రాజధానిగా వెలుగొందింది.

పెనుకొండ శతృదుర్భేద్యమైన దుర్గం. ఈ దుర్గ ప్రశస్తి గురించిన ఒక గేయం:

చనిన నాళుల తెనుగు కత్తులు
సానవెట్టిన బండ, ఈ పెనుగొండ కొండ

రంధ్రముల ప్రహరించు శత్రుల, రక్తధారల త్రావి త్రేచిన
ఆంధ్ర, కన్నడ రాజ్యలక్ష్ముల, కరితి నీలపు దండ, ఈ పెనుగొండ కొండ

వెరపులెరుగని బిరుదు నడకల, విజయనగరపు రాచకొడుకులు
పొరలబోయగ కరడుకట్టిన పచ్చినెత్తురు కొండ, ఈ పెనుగొండ కొండ

తిరుమలేంద్రుని కీర్తి తేనెలు, బెరసి దించిన కాపుకవనపు
నిరుపమ ద్రాక్షారసంబులు నిండి తొలికెడు కుండ, ఈ పెనుగొండ కొండ

పెనుకొండలో చూడదగిన ప్రదేశములు[మార్చు]

కోట ముఖద్వారం
సీత తీర్థం కోనేరు, పెనుకొండ దుర్గం
పెనుకొండ ఆర్ టి సి బస్ డిపో
బెంగుళూరు-హైదరాబాదు జాతీయ రహదారి పై నుండి పెనుకొండలో కల గాలిమరలు
  1. బాబా ఫక్రుద్దీన్ దర్గా
  2. పెనుకొండ కోట : బుక్కరాయుడు కట్టించిన ఈ కోటలో ఎన్నో పురాతన శాశనాలు ఉన్నాయి. ఇందులోని కట్టడాలు శత్రుదుర్బేద్యంగా ఉంటాయి.
  3. యెర్రమంచి గేటు : ఇందులో 1575లో నిర్మించిన 11 అడుగుల ఆంజనేయుని విగ్రహం ఉంది. విజయనగరపు రాజులు యుధ్ధానికి వెళ్ళేముందు ఇక్కడే పూజలు జరిపేవారు. పెనుకొండలో 365 దేవాలయాలు వుండెవని చరిత్ర చెబుతోంది. వీటిని కృష్ణదేవరాయలవారు నిర్మించారు.
  4. పెనుకొండ పెద్దకొండ : పెనుకొండ కొండ మీదకు ప్రభుత్వ నిధులతో తారు రోడ్డును 2012 వ సంవత్సరంలో ఎర్పాటు చెయడం జరిగింది. ముఖ్యంగా పెనుకొండ కొండపై నిర్మించబడిన నరసింహ స్వామివారిదేవాలయము, కోనేరు, చెరువు, శత్రు దుర్భేధ్యమైన కోట చూడదగిన ప్రదేశములు. ఇక్కద నరసింహస్వామివారి దేవాలయం ముందు విశాలమైన మైదానము ఉంది. ఇది వాహనములు నిలుపుటకు, విడదికొరకు అనువైన ప్రదేశము.
  5. షేర్ ఖాన్ మసీదు
  6. జామియా మసీదు
  7. పాంచ్ బీబీ దర్గా
  8. బాబయ్యకొండ (ఛిల్లాపహడ్)
  9. గగన మహాల్
  10. గాలి గోపురం
  11. తిమ్మరుసు బందీఖానా
  12. కుంభకర్ణ విగ్రహం
  13. కాళేశ్వరస్వామి ఆశ్రమం
  14. బాబయ్య చెరువు దగ్గర భోగసముద్రం జల, వన పరిరక్షణ సమితి వారు సుందరమైన పార్కు నిర్మించారు, ఎన్నో మొక్కలు నాటారు.

ప్రముఖులు[మార్చు]

సంధ్యావందనం శ్రీనివాసరావు

రాజకీయ ప్రముఖులు[మార్చు]

రాష్ట్రంలోని రాజకీయ నాయకుల్లో ఒకడైన పరిటాల రవీంద్ర ఈ నియోజక వర్గం నుండే ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.

పరిటాల రవి

పెనుకొండ శాసనసభ నియొజకవర్గము[మార్చు]

పెనుకొండ గ్రామపంచాయితీ సర్పంచులు[మార్చు]

  • మస్తాన్ సాబ్
  • వై.ఎన్.కుమార్
  • చంద్రగిరి జయలక్ష్మమ్మ
  • బుల్లెట్ అశ్వర్థనారాయణ

ముఖ్య కార్యాలయములు[మార్చు]

కార్యాలయం పేరు చిరునామా ఫోన్
రెవెన్యూ డివిజన్ కార్యాలయము పాత N.H.రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు
డివిజినల్ సూపరింటెండెంటు ఆఫ్ పోలీస్ (డి.యస్.పి) వారి కార్యాలయము పాత N.H.రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు
పంచాయితీరాజ్ ఎక్సిక్యూటివ్ ఇంజనీర్ వారి కార్యాలయము పాత N.H.రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు
ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి పాత N.H.రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు
రహదారులు & భవనములు (R&B) డిప్యూటి ఎక్సిక్యూటివ్ ఇంజనీర్ వారి కార్యాలయము (R&B) బంగళా 9440818386
తహసిల్దార్ వారి కార్యాలయము పాత N.H.రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు
మండల అభివృద్ధి అధికారి వారి కార్యాలయము పాత N.H.రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు
అగ్నిమాపక కేంద్రము పాత N.H.రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు
రైల్వే ష్టేషన్ పాత N.H.రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు
RTC బస్ స్టాండ్ పాత N.H.రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు
పోలిస్ ష్టేషన్ పాత N.H.రోడ్డు, బి.టి.ఆర్.కాలనీ త్వరలోనే పొందగలరు
సబ్ జైలు పాత N.H.రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు
అటవీ శాఖ పాత N.H.రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు
భారతీయ ష్టేట్ బ్యాంక్ సంత మార్కెట్ త్వరలోనే పొందగలరు
ఆంధ్రాబ్యాంక్ కోట లోపల త్వరలోనే పొందగలరు
వైశ్యా బ్యాంక్ షేర్ ఖాన్ మసీదు రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు
స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ హైదరాబాద్ ఆర్.డి.వో.కార్యాలయం వెనుక త్వరలోనే పొందగలరు
అనంత గ్రామీణ బ్యాంక్ మెయిన్ రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు
ఎ.డి.సి.సి. బ్యాంక్ నేతాజి రోడ్డు త్వరలోనే పొందగలరు

వినోదము[మార్చు]

  1. వెంకటేష్వర సినీ కాంప్లెక్స్ : ఇది పెనుకొండ మెయిన్ బజారులో కలదు, ఇందులో రెండు సినిమా హాళ్ళు కలవు 1)వెంకటేశ్వర, 2) శ్రీనివాస
  2. గణేష్ సినిమాహాల్ : ఇది ఊరిలో కొద్దిగా లోపలికి వున్నది, ఈ సినిమాహాల్ ఉన్న స్థలంలో ప్రస్తుతం పెద్ద ప్రైవేటు ఆసుపత్రి ఉంది,

ఇక్కడ ఒక సంవత్సరం వరకు చూడదగిన పున్యక్షేత్రాలు వున్నాయి

  • కొందరు యువకులు పెనుకొండ క్రియేషన్స్ స్థాపించి లఘు చిత్రాలు తీస్తున్నారు,
  • బాబయ్య చెరువు దగ్గర భోగసముద్రం జల, వన పరిరక్షణ సమితి వారు చిల్డ్రన్స్ పార్కు నిర్మించారు

మండలంలోని గ్రామాలు[మార్చు]

యివి కూడా చూడండి[మార్చు]

గణాంకాలు[మార్చు]

జనాభా (2011) - మొత్తం 55,383 - పురుషులు 28,280 - స్త్రీలు 27,103

మూలాలు[మార్చు]

  1. భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు
  2. "Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011". 
  3. వెంకట శివరావు, దిగవల్లి (1944). కథలు-గాథలు (1 ed.). విజయవాడ: దిగవల్లి వెంకట శివరావు. pp. 127 – 140. Retrieved 1 December 2014. 

యితర లింకులు[మార్చు]




"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=పెనుకొండ&oldid=2247434" నుండి వెలికితీశారు