ప్రొతిమా బేడి

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Protima Gauri Bedi
జననం Protima Gupta [1]
(1948-10-12)అక్టోబరు 12, 1948
Delhi, India India
మరణం 1998(1998-08-18) (వయసు 50)
Malpa, Pithoragarh  భారతదేశం
వృత్తి Classical Indian dancer, Model
Website
http://www.nrityagram.org

ప్రొతిమా గౌరీ బేడి [2][3] (అక్టోబర్ 12, 1948 – ఆగష్టు 18, 1998)[4] ఒక భారతీయ మోడల్ నుండి ఒడిస్సీ సాంప్రదాయ భారతీయ నృత్య కళాకారిణిగా మారింది, ఈమె 1990లో బెంగుళూరు సమీపంలో ఒక నాట్య గ్రామమైన 'నృత్యగ్రామ్'ను స్థాపించింది.

బాల్య జీవితం[మార్చు]

ప్రొతిమా బేడి ఢిల్లీలో,[5] ముగ్గురు కుమార్తెలు మరియు ఒక కుమారుడు గల నలుగురు సభ్యుల కుటుంబంలో రెండవ కుమార్తెగా జన్మించింది. ఆమె తండ్రి, లక్ష్మీచంద్ గుప్తా హర్యానాలోని కర్నాల్ జిల్లాకు చెందిన బనియా కుటుంబానికి చెందిన వర్తకుడు, ఆమె తల్లి రేబ, ఒక బెంగాలి. తన వివాహం పట్ల వ్యతిరేకత కారణంగా ఆమె తండ్రి ఇల్లు వదలిపెట్టవలసి వచ్చింది,[1] ఆ తరువాత ఆయన ఢిల్లీలో పనిచేయడం ప్రారంభించాడు, అక్కడ ఆయనకు ప్రధమ కుమార్తె మోనికా తరువాత ప్రొతిమా జన్మించారు, ప్రొతిమా తరువాత బిపిన్ మరియు అషిత జన్మించారు.

1953లో ఆమె కుటుంబం గోవాకి తరలివెళ్ళింది, ఆ తరువాత 1957లో వారు బొంబాయికి మారారు. తొమ్మిది సంవత్సరాల వయసులో, ఆమె కొంతకాలం కర్నాల్ జిల్లాలోని తన మేనత్త వద్దకు పంపబడి, అక్కడ స్థానిక పాఠశాలలో విద్యాభ్యాసం చేసింది. తిరిగి వచ్చిన తరువాత, ఆమె పంచ్‌గనిలోని బాలికల వసతి పాఠశాల అయిన కిమ్మిన్స్ హై స్కూల్కు పంపబడి, అక్కడ ప్రాధమిక విద్యాభ్యాసం చేసింది, తరువాత ఆమె సెయింట్ జేవియర్ కళాశాల, బొంబాయి (1965–67) నుండి స్నాతక పట్టా పొందింది.[5]

వృత్తి జీవితం[మార్చు]

మోడలింగ్ వృత్తి[మార్చు]

1960ల చివరి నాటికి ఆమె ప్రముఖ మోడల్ గా మారింది. 1974లో, సినీబ్లిట్జ్ అనే బాలీవుడ్ పత్రిక ప్రారంభోత్సవం కొరకు బొంబాయిలోని జుహు బీచ్‌లో పగటి సమయంలో నగ్నంగా పరుగెత్తి వార్తలలోకి ఎక్కింది.[6]

నాట్య వృత్తి[మార్చు]

మూస:Rquote

ఆగష్టు 1975లో, 26 సంవత్సరాల వయసులో, భూలాభాయి మెమోరియల్ ఇన్స్టిట్యూట్ లో అనుకోకుండా చూసిన ఇద్దరు నాట్యకారుల ఒడిస్సీ నృత్య ప్రదర్శన[7] ఆమె జీవితాన్ని పూర్తిగా మార్చివేసింది. అంత్యంత సంక్లిష్టమైన లయ, భంగిమలు మరియు కష్టమైన హస్త మరియు నేత్ర ముద్రలు ఉన్నప్పటికీ, ఆమెను ఆ నాట్యం అంతకు ముందు తెలియని ఏదో భావోద్వేగంలో ముంచివేసింది. ఆమె గురు కేలూచరణ్ మొహాపాత్ర యొక్క విద్యార్ధినిగా మారి ఆయన నుండి రోజుకు 12 నుండి 14 గంటల పాటు నృత్య కళను అభ్యసించింది మరియు ఆమె ప్రారంభంలో అనేక కష్టాలను ఎదుర్కొంది. ఆమె తనను తాను బిగుతైన పంట్లాములు, మెడను పట్టి ఉంచే, భుజాలు లేని దుస్తులతో, బంగారు చారలతో కూడిన జుట్టు కలిగిన యువతి నుండి ప్రొతిమా గౌరిగా రూపాంతరం చేసుకొని, తదనంతర కాలంలో తన విద్యార్ధులతో ఆప్యాయంగా గౌరి అమ్మ లేదా గౌరి మా అని పిలువబడింది.[8]

ఓస్లో ఇంటర్నేషనల్ పొయిట్రీ ఫెస్టివల్, OIPF వద్ద ప్రొతిమా బేడి

ఆమెకు నృత్యం ఒక జీవన విధానం, ఆమె ఒక గొప్ప అభ్యాసకురాలిగా నిరూపించుకొని, బెంగుళూరు శివార్లలో నృత్యగ్రామ్‌ను స్థాపించారు. తన నాట్యంలో పరిపూర్ణతను సాధించడానికి ఆమె మద్రాస్ కు చెందిన గురు కళానిధి నారాయణ్ నుండి అభినయాన్ని అభ్యసించడం ప్రారంభించింది. అప్పటి నుండి, ఆమె దేశవ్యాప్తంగా ప్రదర్శనలను ఇవ్వడం మొదలు పెట్టింది. సుమారు అదే సమయంలో, ముంబైలోని జుహులో గల ప్రిథ్వి థియేటర్‌లో ప్రొతిమా తన స్వంత నృత్య పాఠశాలను స్థాపించింది. అది తరువాత ఒడిస్సీ డాన్స్ సెంటర్ గా మారింది. 1978లో, కబీర్ బేడి నుండి విడిపోయిన తరువాత, ఆమె ఒక ఊతం కొరకు వెదకుతోంది, దానిని ఆమె నృత్యంలో కనుగొంది.

నృత్యగ్రామ్[మార్చు]

బెంగుళూరు సమీపంలో ప్రొతిమా బేడిచే స్థాపించబడిన నృత్యగ్రామ్ డాన్స్ కమ్యూనిటీలో, కేలుచరణ్ మొహపాత్రకి అంకితం చేయబడిన ఒక దేవాలయం.

బెంగుళూరు శివార్లలో నెలకొని ఉన్న నృత్యగ్రామ్ భారతదేశ మొట్టమొదటి ఉచిత నృత్య గురుకులంగా రూపొందింది,[9] ఏడు సాంప్రదాయ నృత్య కళలకు ఏడు గురుకులాలు మరియు రెండు యుద్ధ కళా రూపాలైన చౌ మరియు కలరిపయట్టులకు గురుకులాలు కలిగిన ఈ గ్రామం అనేక భారతీయ సాంప్రదాయ నృత్యాల నిలయం.[10] ఆమె సరైన పరిసరాలలో గురు-శిష్య పరంపరను కొనసాగించాలని కోరుకుంది. నృత్యగ్రామ్ మే 11, 1990న అప్పటి ప్రధాన మంత్రి వి.పి. సింగ్‌చే ప్రారంభించబడింది. ఈ నృత్య పాఠశాల భారతదేశంలోని అన్ని ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన విద్యార్ధులతో కూడిన ఒక చిన్న సమాజం, అయితే వారి ఉమ్మడి లక్ష్యం నృత్యం. కొద్దికాలంలోనే నృత్యగ్రామ్ కళాకారులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రదర్శనలను ఇవ్వడం ప్రారంభించారు.[11]

టైంపాస్:ది మెమోయిర్స్ అఫ్ ప్రొతిమా బేడి.

నృత్యగ్రామ్, ఉత్తమ నిర్మాణ శిల్పి గెరార్డ్ డ కున్హ ఆధ్వర్యంలో ఒక నమూనా నృత్య గ్రామాన్ని సృష్టించింది. అది 1991లో 'ఉత్తమ గ్రామీణ నిర్మాణం' పురస్కారాన్ని కూడా పొందింది. నృత్యగ్రామ్ నిర్వహణకు అవసరమైన నిధులను సమకూర్చుకోవడానికి, 1992లో కుటీరం అనే పర్యాటక కేంద్రం నిర్మించబడింది. నృత్యగ్రామ్ సాంవత్సరిక నృత్యోత్సవం వసంత హబ్బాకు కూడా వేదికగా ఉంది, ఇది మొట్టమొదట 1994లో ప్రారంభించబడింది మరియు 2004లో చివరసారి దీనిని నిర్వహించినపుడు 40,000 మంది సందర్శకులు హాజరయ్యారు. 2004 సునామి సంఘటన మరియు నిధుల లేమి కారణంగా 2005–2007ల మధ్య ఇది నిర్వహించబడలేదు.[12]

ఆఖరి సంవత్సరాలు[మార్చు]

స్కిజోఫ్రేనియాతో బాధపడుతున్న ప్రొతిమా కుమారుడు సిద్దార్థ్, నార్త్ కెరొలినలో అతను విద్యాభ్యాసం చేస్తున్న సమయంలో, జూలై 1997లో ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు,[13] ఇది ఆమె జీవితాన్ని కోలుకోలేనివిధంగా దెబ్బతీసింది, 1998 ప్రారంభంలో ఆమె తన పదవీవిరమణను ప్రకటించి తన పేరును ప్రొతిమా గౌరిగా మార్చుకుని,[1] వెంటనే ఆమె లేహ్‌తో ప్రారంభించి హిమాలయ ప్రాంతంలో పర్యటించడం ప్రారంభించింది.[14] కుంభ మేళా సమయంలో రిషికేశ్ లో ఉన్నపుడు 1997 ఏప్రిల్ లో ఇచ్చిన ఒక వార్తాపత్రిక ముఖాముఖిలో ఆమె "నేను హిమాలయాలకు అంకితమవ్వాలని నిర్ణయించుకున్నాను". ఈ పర్వతాల పిలుపు నన్ను వాటి వద్దకు ఆకర్షించింది. దాని వలన ఏమి జరుగుతుందో ఎవరికి తెలుసు? ఏదో ఒక మంచే జరుగుతుంది," అని చెప్పింది[15] ఆగష్టులో, ప్రొతిమా గౌరి, కైలాష్ మానసరోవర్ తీర్ధయాత్రకు బయలుదేరారు మరియు అక్కడ హిమాలయాలలోని పితోరగర్ సమీపంలో[16] మాల్ప కొండచరియ ప్రమాదం తరువాత ఆమె అదృశ్యమయ్యింది, తాను సాధించిన భారతదేశం యొక్క సాంప్రదాయ నృత్య శైలుల అభ్యాసాన్ని విద్యార్ధులు కొనసాగించే ఒక అభివృద్ధి చెందుతున్న నాట్య గ్రామం నృత్యగ్రామ్ను ఆమె విడిచి వెళ్ళింది. భారత-టిబెట్ సరిహద్దులలోని మాల్ప గ్రామ కొండచరియల శిధిలాలలో 7 గురు ఇతరులతో కలిసి ఆమె శరీర భాగాలు అనేక దినాల తరువాత స్వాధీనం చేసుకొబడ్డాయి.

ఆమె పత్రికలు మరియు ఉత్తరాల ఆధారంగా రచింపబడిన స్వీయచరిత్ర టైంపాస్ ను 2000లో ఆమె కుమార్తె పూజా బేడి సేకరించి ప్రచురించారు, ఆమె తన సంబంధాలు, తన తీవ్రమైన జీవన శైలి, తన కుటుంబ జీవితం, తన స్వప్న ప్రణాళిక నృత్యగ్రామ్ ఆవిర్భావం, చివరికి తాను సన్యాసినిగా మారడం, జీవితం ఆఖరి దశలో ప్రజాజీవితం నుండి విరమణను పొంది హిమాలయాలను అన్వేషించాలని కోరుకోవడం గురించి దానిలో ఆమె దాపరికం లేకుండా తెలియచేసింది.[17]

వ్యక్తిగత జీవితం[మార్చు]

ప్రొతిమా బేడి తన అదుపులేని మోడలింగ్ రోజులలో కబీర్ బేడిని కలుసుకున్నారు. ఒక పార్టీలో తన స్నేహితురాలు నీనా అతనికి పరిచయం చేసినపుడు, ఆమెను ప్రక్కకు లాగి "అతనిని ఇప్పటిదాకా ఎక్కడ దాచావు, అతను అద్భుతంగా ఉన్నాడు!" అని అంది. వారు కలుసుకున్న కొద్ది నెలల తరువాత, అతనితో కలసి జీవించడానికి ఆమె తన తల్లితండ్రుల ఇంటి నుండి బయటకు వచ్చింది. ఇది ఆ కాలంలో బొంబాయి సమాజంలో "జరుగనిది", ఇది ఆమె స్వీయ వ్యక్తిత్వ ప్రకటనకు మరొక సూచన, ఇది ఆమె జీవితమంతా కొనసాగింది.....ప్రొతిమా గురించి "సాధారణమైనది" లేదా "విసుగు కలిగించేది" ఏదీలేదు. ఆమె మరియు కబీర్ 1969లో వివాహం చేసుకున్నారు మరియు వారికి ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారు- కుమార్తె పూజా బేడి, టెలివిజన్ సమర్పకురాలిగా మారకముందు కొంతకాలం నటించారు, మరియు కుమారుడు సిద్ధార్థ్.

ఆమె తన జీవితంలో పండిట్ జస్రాజ్, వసంత్ సాథే, విజయ్ పథ్ సింఘానియా, మారియో క్రోప్ఫ్, జాక్వెస్ లెబెల్, రోమ్ విటకేర్ మరియు రజని పటేల్ లతో కూడా డేటింగ్ చేసారు.[18]

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • నృత్యంలో భారతీయ స్త్రీలు

గమనికలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 This Above All - She had a lust for life The Tribune, February 5, 2000.
  2. నిర్యాణ వార్త ఇండియా టుడే, సెప్టెంబర్ 7, 1998.
  3. ప్రొతిమా గౌరీ బేడి నృత్యగ్రామ్.org.
  4. డ్రీం నృత్యగ్రామ్.
  5. 5.0 5.1 టైం పాస్ : ది మెమోయిర్స్ అఫ్ ప్రొతిమా బేడి, పరిచయం, పేజీలు.1-2. జీవితచరిత్ర సమాచారం: ‘ప్రారంభ సంవత్సరాలు’.
  6. నగ్న పరుగుపై ప్రొతిమా యొక్క ముఖాముఖి హిందూస్తాన్ టైమ్స్.
  7. ప్రొతిమా గౌరీ ముఖాముఖి రిడిఫ్.com, ఆగష్టు 22, 1998.
  8. బీనా రమణి సంతాపం... ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్, సెప్టెంబర్ 22, 1998.
  9. నిత్యగ్రాం ఆకృతి ఇండోఇండియన్స్.com.
  10. ఒడిస్సీ కళా కేంద్ర ఒడిస్సీలో సమకాలికులు.
  11. డాన్స్ ఇన్ రివ్యూ న్యూ యార్క్ టైమ్స్, జూన్ 22, 1996.
  12. "Waiting for spring". The Hindu. Mar 05, 2007.  Check date values in: |date= (help)
  13. కబీర్ బేడి తో ముఖాముఖి ఫిలింఫేర్ అక్టోబర్, 2001.
  14. బోయింగ్ అవుట్ ఇండియా టుడే, ఏప్రిల్ 27, 1998.
  15. Dutt, Nirupama (August 20, 1998). "Will a pilgrim's tale remain untold?". Indian Express. 
  16. నిర్యాణ వార్త న్యూ యార్క్ టైమ్స్ , ఆగష్టు 30, 1998.
  17. కుటుంబం మరియు స్నేహితులకు హిందూస్తాన్ టైమ్స్.
  18. http://www.hindustantimes.com/news/specials/proj_tabloid/ladylovers.shtml

సూచనలు[మార్చు]

  • టైం పాస్: ది మెమోయిర్స్ అఫ్ ప్రొతిమా బేడి , విత్ పూజా బేడి ఇబ్రహీం. న్యూ ఢిల్లీ, పెంగ్విన్, 2000. ISBN 0-912616-87-3.

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

Commons-logo.svg
వికీమీడియా కామన్స్‌లో కి సంబంధించిన మీడియా ఉంది.