భారతీయ 2000 రూపాయల నోటు

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
రెండు వేల రూపాయలు
(ఇండియా)
విలువ₹2000
ఎత్తు66 mm
ముద్రణా సంవత్సరాలు2016 – 2019
ముఖభాగం
India new 2000 INR, MG series, 2016, obverse.jpg
రూపకల్పనమహాత్మా గాంధీ
నమూనా రూపకర్తరిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా
డిజైన్ తేదీ2016
వెనుకభాగం
India new 2000 INR, MG series, 2016, reverse.jpg
రూపకల్పనమార్స్ ఆర్బిటర్ మిషన్
నమూనా రూపకర్తరిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా
డిజైన్ తేదీ2016

భారతీయ 2000-రూపాయల నోటు (₹ 2000) భారత రూపాయి జాబితాలోని ఒక కొత్త విలువ. 8 నవంబర్ 2016 న 500, 1000 రూపాయల నోట్ల రద్దు తర్వాత దీనిని రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బిఐ) విడుదల చేసింది, 10 నవంబర్ 2016 నుండి ఇది చెలామణిలో ఉంది. ఇది పూర్తిగా కొత్త రూపకల్పనతో మహాత్మా గాంధీ కొత్త క్రమం లోని ఒక బ్యాంకు నోటు.

ఆర్‌బిఐ ముద్రించిన అత్యధిక కరెన్సీ నోట్ ఇది. నవంబర్ 2016 లో 1,000 రూపాయల నోటును రద్దు చేసినప్పటి నుండి, ఇది చెలామణిలో ఉంది. [1] [2] [3] ఆర్‌బిఐ అధికారిక ప్రకటనకు ముందు, అక్టోబర్ 2016 చివరి నాటికి మైసూరులోని కరెన్సీ ప్రింటింగ్ ప్రెస్ నుండి 2000 నోట్లను ముద్రించినట్లు మీడియా నివేదించింది. [4] 2016 లో జరిగిన 500, 1000 రూపాయల బ్యాంకు నోట్ల రద్దు తర్వాత, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఐదు కొత్త కరెన్సీ నోట్లను ప్రకటించింది. ఆ ఐదు నోట్లు - 2,000, 500, 200, 50, 10.

ఆర్‌బిఐ డేటా ప్రకారం, 2017 మార్చి చివరి నాటికి 3,285 మిలియన్ల రెండు నోట్లు చెలామణిలో ఉన్నాయి. ఒక సంవత్సరం తరువాత (మార్చి 31, 2018 న) ఈ సంఖ్యలో స్వల్పంగ 3,363 మిలియన్లకు పెరిగింది. మార్చి 2018 చివరినాటికి 18,037 బిలియన్లు చెలామణిలో ఉంది. ఇందులో 2000 నోట్లు 37.3 శాతం. మార్చి 2017 చివరిలో 50.2 శాతంగా నమోదు అయ్యింది. 2017 తో పోలిస్తే 2018 లో 2000 నోట్ల శాతం తగ్గింది. [5]

రూపకల్పన[మార్చు]

కొత్త 2000 నోటు 66 మిమీ × 166   mm కుసుంభ రంగు లో ఉన్న నోటు. ఈ నోటుకు ముందు వైపున మహాత్మా గాంధీ యొక్క చిత్రం, అశోక పిల్లర్ చిహ్నం, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్ సంతకం ఉన్నాయి. కరెన్సీని గుర్తించడంలో దృశ్యమానంగా ఉన్నవారికి సహాయపడటానికి దానిపై బ్రెయిలీని ముద్రించు ఉంది. నోటుకు వెనుక వైపున భారతదేశపు మొట్టమొదటి గ్రహాంతర అంతరిక్ష మిషన్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న మంగల్యాన్ యొక్క మూలాంశం, స్వచ్ఛ భారత్ అభియాన్ కోసం లోగో, దానికి సంబందించిన ట్యాగ్ లైన్‌ను కూడా కలిగి ఉంది.

భద్రతా లక్షణాలు[మార్చు]

2000 భారతీయ కరెన్సీ నోట్ యొక్క మైక్రోస్కోపిక్ వ్యూ 'ఆర్‌బిఐ' అక్షరాల మైక్రో ప్రింటింగ్ చూపిస్తుంది

2000 నోటులో బహుళ భద్రతా లక్షణాలు ఉన్నాయి, ఇవి క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి:

  • డినామినేషన్ న్యూమరల్ 2000 తో రిజిస్ట్రేషన్ పరికరాన్ని చూడండి.
  • తెగల సంఖ్య 2000 తో గుప్త చిత్రం
  • దేవనాగరి లిపిలో అన్వయించబడిన సంఖ్య
  • నోటు యొక్క ఎడమ వైపున 'RBI', '2000' అనే సూక్ష్మ అక్షరాలు
  • కలర్ షిఫ్ట్‌తో 'भारत', ఆర్‌బిఐ, నోట్లపై ₹ 2000 శాసనాలు కలిగిన విండోస్ సెక్యూరిటీ థ్రెడ్ . గమనిక వంగి ఉన్నప్పుడు థ్రెడ్ రంగు ఆకుపచ్చ నుండి నీలం రంగులోకి మారుతుంది
  • హామీ నిబంధన, ప్రామిస్ నిబంధనతో గవర్నర్ సంతకం, కుడి వైపున ఆర్బిఐ చిహ్నం
  • రూపాయి చిహ్నంతో కూడిన సంఖ్య, దిగువ కుడి వైపున రంగు మారుతున్న సిరా (ఆకుపచ్చ నుండి నీలం) లో 2000
  • కుడి మహాత్మా గాంధీ చిత్రం, ఎలక్ట్రోటైప్ (2000) వాటర్‌మార్క్‌లపై అశోక పిల్లర్ చిహ్నం
  • ఎగువ ఎడమ వైపు, దిగువ కుడి వైపున చిన్న నుండి పెద్ద వరకు పెరుగుతున్న సంఖ్యలతో సంఖ్య ప్యానెల్.
  • మహాత్మా గాంధీ చిత్రం, అశోక పిల్లర్ చిహ్నం, బ్లీడ్ లైన్లు, గుర్తింపు గుర్తు యొక్క దృష్టి లోపం ఉన్న ఇంటాగ్లియో (పెరిగిన ముద్రణ) కోసం
  • కుడి వైపున పెరిగిన ముద్రణలో 2000 తో క్షితిజ సమాంతర దీర్ఘచతురస్రం
  • పెరిగిన ముద్రణలో ఎడమ, కుడి వైపున ఏడు కోణీయ రక్తస్రావం పంక్తులు (అబ్వర్స్)
  • ఎడమ వైపున నోట్ ముద్రించిన సంవత్సరం (రివర్స్)

భాషలు[మార్చు]

ఇతర భారతీయ రూపాయి నోట్ల మాదిరిగానే, 2000 నోటులో 17 + 1 భాషలలో వ్రాయబడింది (అంధుల కోసం కొత్త కరెన్సీ నోట్లలో బ్రెయిలీ భాష జోడించబడింది). నోటు యొక్క విలువను ముందు వైపున ఇంగ్లీష్, హిందీ భాషలలో వ్రాయబడింది. నోటుకు వెనుక వైపున వివిధ భాషల్లో 2000 రూపాయల పేర్ల పట్టి ఉంది. ఇది భారతదేశంలోని 22 అధికారిక భాషలలో 15 భాషాలలో నోటు యొక్క విలువను చూపిస్తుంది. భాషలు అక్షర క్రమంలో ప్రదర్శించబడతాయి. పట్టిలో చేర్చబడిన భాషలు అస్సామీ, బెంగాలీ, గుజరాతీ, కన్నడ, కాశ్మీరీ, కొంకణి, మలయాళం, మరాఠీ, నేపాలీ, ఒడియా, పంజాబీ, సంస్కృతం, తమిళం, తెలుగు, ఉర్దూ, బ్రెయిలీ .

కేంద్ర స్థాయి అధికారిక భాషలలోని వర్గాలు (దిగువన రెండు చివర్లలో)
భాషా 2000
ఇంగ్లీష్ రెండు వేల రూపాయలు
హిందీ दो हज़ार रुपये
15 రాష్ట్ర స్థాయి / ఇతర అధికారిక భాషలలోని వర్గాలు (భాషా ప్యానెల్‌లో చూసినట్లు)
అస్సామీ দুহেজাৰ টকা
బెంగాలీ দুই হাজার টাকা
gujarati બે હજાર રૂપિયા
కన్నడ ಎರಡು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳು
కాశ్మీరీ زٕ ساس رۄپیہِ
కొంకణి दोन हजार रुपया
మలయాళం രണ്ടായിരം രൂപ
మరాఠీ दोन हजार रुपये
నేపాలీ दुई हजार रुपियाँ
ఒడియా ଦୁଇ ହଜାର ଟଙ୍କା
పంజాబీ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ
సంస్కృత द्विसहस्रं रूप्यकाणि
తమిళ இரண்டாயிரம் ரூபாய்
తెలుగు రెండు వేల రూపాయలు
ఉర్దూ دو ہزار روپیے

విమర్శలు[మార్చు]

ఇంతటి అధిక విలువ కలిగిన కరెన్సీని ప్రవేశపెట్టడాన్ని కొందరు విమర్శించారు. భారత మాజీ ఆర్థిక మంత్రి పి. చిదంబరం ఈ చర్యను "అయోమయపరిచింది" అని చెప్పారు . [6] కొత్త నోటు రూపకల్పనను మాజీ వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రి ఆనంద్ శర్మ విమర్శించారు. [7]

ఇది కూడ చూడు[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. Krishnamachari, S V (28 November 2019). "రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాటు ఇష్యూ రూ 2,000 సూన్: Report". IB Times.
  2. "ట్రేండింగ్: Rs 2000 నోట్ ఫస్ట్ లుక్!". gulte.com. 28 November 2019.
  3. "ఐస్ థిస్ న్యూ Rs2,000 బ్యాంకఁనోట్ ఫ్రొమ్". New Delhi: Indian Express. 6 November 2016.
  4. Vageesh, NS (21 October 2016). "కమింగ్ సూన్ టు యువర్ వాలెట్ : ₹2,000 నోట్స్". The Hindu Business Line. {{cite news}}: Missing |author1= (help)
  5. https://indianexpress.com/article/india/rbi-scales-down-printing-of-rs-2000-note-to-minimum-govt-source-5522364/. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)
  6. "War on black money: Introducing Rs 2000 note is a puzzle, says Chidambaram | Latest News & Updates at Daily News & Analysis". dna. 9 November 2016.
  7. "Rs 2,000 note Color reminds me of 'churan ki pudiya': Anand Sharma". The Economic Times.