చందోలు

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
చందోలు
—  రెవిన్యూ గ్రామం  —
రాష్ట్రం ఆంధ్ర ప్రదేశ్
జిల్లా గుంటూరు జిల్లా
మండలం పిట్టలవానిపాలెం
ప్రభుత్వము
 - సర్పంచి
జనాభా (2011)
 - మొత్తం 11,342
 - పురుషులు 5,622
 - స్త్రీలు 5,720
 - గృహాల సంఖ్య 3,159
పిన్ కోడ్ 522 311
ఎస్.టి.డి కోడ్ 08643

చందోలు లేదా చందవోలు, గుంటూరుజిల్లా, పిట్టలవానిపాలెం మండలంలోని ఒక ప్రాచీన గ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 522 311 ., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08643.

చారిత్రక ప్రసిద్ధి కలిగిన ఈ గ్రామం పూర్వం సనదవోలు / ధనదవోలు గా పిలవబడేది.[1] అ తరువాత అది చందవోలు గా మారి, చందోలు అయింది. దాదాపు పది వేల జనాభాతో ముస్లిములు అధికముగా ఉన్న గ్రామము ఇది. ఇక్కడ ఐదు మసీదులు, నాలుగు దేవాలయాలు ఉన్నాయి.

చారిత్రక విశిష్టత[మార్చు]

వెలనాడుగా పిలువబడ్డ కృష్ణా తీరం నుండి, విక్రమసింహపురి (నెల్లూరు) వరకు గల దేశాన్ని వెలనాటి చోళులు పాలించేవారు. వీరు చోళ ప్రభువులకు సామంతులు. వీరి రాజధాని ధనదవోలు. క్రీ.శ. 1228 నాటికి కాకతి గణపతిదేవ చక్రవర్తి వెలనాటిని పూర్తిగా జయించి, ధనదుపురం లోని సంపదను ఏకశిలా నగరానికి తరలించాడు. క్రీ.శ. 13 వ శతాబ్దంలో ఈ ధనదవోలుకు రాజైన రెండవ గొంకని పుత్రిక మైలమాదేవిని (మైలాంబ) హైహయ వంశస్తుడైన అనుగురాజు పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. పెళ్ళికి కట్నంగా పొందిన పలనాటి సీమను, అనుగురాజు గురజాల రాజధానిగా పాలించేవాడు. అనుగురాజు వారసుల మధ్య తలెత్తిన కలహాలే పల్నాటి వీర చరిత్రగా ప్రసిద్ధమయ్యాయి. ఈ పల్నాటి యుద్ధంలో చందోలు ప్రభువులు నలగామరాజు పక్షం వహించారు.

మంచన కవి రచించిన కేయూర బాహు చరిత్రములో ధనదవోలు ప్రస్తావన ఉంది.[2] ఆ గ్రంథంలో ఈ పట్టణ వర్ణన ఇలా ఉంది.

  • ఈ గ్రామములొ లింగోద్భవ క్షేత్రం ఉన్నది.

పుష్పక నివహంబు భూమిపై నిలిచిన
యట్లందమైన దేవాలయములు
రూపొయాచలము బహురూపముల నటించు
రమణ శోభిల్లు స్సౌధముల పెల్లు
అలకాధిపతి నిధులన్నియు వెలివీట
విడిసేన క్రియ బణ్యవీధికలును
ధాత మేదిని మిన్నుదఱిగివైచినమాడ్కి
గనుపట్టు బహు తటాకముల సొంపు

నుపవనంబులు సరసులు నొప్పుచేయు
చెఱకుదోటలు బ్రాసంగుచేలు మెఱయ
నఖిల విభవంబులకు నెలవగుచు వెలయు
ధనదుపురమున కెనయన ధనదుపురము

  • రాష్ట్రంలో ప్రసిద్ధిచెందిన పురాతన శైవక్షేత్రాలలో చందోలు లింగోద్భవ క్షేత్రానికి ఎంతో ప్రాముఖ్యం ఉన్నది. మహమ్మదీయుల దండయాత్రలో ధ్వంసమైన ఈ క్షేత్రాన్ని పదో శతాబ్దంలో కుళోత్తుంగచోళ మహారాజు పునహ్ ప్రతిష్ఠ చేసినట్లు చరిత్ర చెబుతున్నది. ఇక్కడ ఉన్న శివలింగం, దక్షిణ భారత దేశంలో అతి పెద్ద శివలింగాలలో, రెండవదిగా ప్రసిద్ధి చెందినది. [4]

విశేషాలు[మార్చు]

  1. రెండవ ప్రపంచ యుద్దంలో ఇక్కడి నుండి కొందరు పాల్గొన్నారు. పాకిస్తాన్ తో జరిగిన కార్గిల్ యుద్దంలో చందోలుకు చెందిన హాజీ భాషా అనే జవాను వీర మరణం పొందాడు.
  2. ఇదే గ్రామంలో శ్రీ తాడేపల్లి రాఘవ నారాయణ శాస్త్రి గారు అనే మహానుభావుడు జన్మిచారు. వీరి నాన్న గారు శ్రీ వెంకటప్పయ గారు "రామకందామృత గ్రంధ మాల" రచించారు. సంస్కృతం మరియు జ్యొతిషం లో కూడా రాఘవ నారాయణ శాస్త్రి గారు గొప్ప ప్రతిభాశాలి. రాఘవ నారాయణ శాస్త్రి గారు బాల ఉపాసకులు. వీరు అనేక గ్రంధాలు రచించారు. వీరు 98 సంవత్సరాలు జీవించారు. వీరు వ్రాసిన మరొక ప్రసిద్ధ గ్రంధం "శ్రీ లలితా త్రిశతీ భాష్యం". ఇందులో లలితా ఉపాసనలోని అనేక రహస్యాలు వివరించబడ్డాయి.
  3. ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ మహమ్మద్ ఆలీ, జాతీయస్థాయి పోటీలకు ఎంపికైనారు. వీరు 2014,అక్టోబరు-13 నుండి 22 వరకు కోల్ కతాలో జరిగే టి-20 పోటీలలో పాల్గొంటారు. [5]

గ్రామ చరిత్ర[మార్చు]

గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర[మార్చు]

గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు[మార్చు]

గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు[మార్చు]

గ్రామములో మౌలిక వసతులు[మార్చు]

గ్రామములో రాజకీయాలు[మార్చు]

గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/ దేవాలయాలు[మార్చు]

గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు[మార్చు]

గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు[మార్చు]

గ్రామములోని ప్రముఖులు (నాడు/నేడు)[మార్చు]

గణాంకాలు[మార్చు]

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 11338.[3] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 5640,మహిళల సంఖ్య 5698,గ్రామంలో నివాసగృహాలు 2837 ఉన్నాయి.గ్రామ విస్తీర్ణం 1333 హెక్టారులు.

సమీప మండలాలు[మార్చు]

  • పశ్చిమాన కర్లపాలెం మండలం,దక్షణాన నిజాంపట్నం మండలం,ఉత్తరాన చెరుకుపల్లి మండలం,ఉత్తరాన పొన్నూరు మండలం.

మూలాలు[మార్చు]

  1. History Of Medieval Andhra Desa By M. Krishna Kumari
  2. చిలుకూరి వీరభద్రరావు రచించిన ఆంధ్రుల చరిత్రము, రెండవ భాగము లో 235 వ పేజీ (ఈ పుస్తకాన్ని ఇక్కడి నుండి డౌనులోడు చేసుకోవచ్చు)
  3. http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=17

[4] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/పొన్నూరు; 2014,ఫిబ్రవరి-27; 1వ పేజీ. [5] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/పొన్నూరు; 2014,అక్టోబరు-12; 1వపేజీ.

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=చందోలు&oldid=1312305" నుండి వెలికితీశారు