ఆచార్య ఫణీంద్ర

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
డా. ఆచార్య ఫణీంద్ర (కలం పేరు)
Acharya phanindra, scientist,writer.jpg
ఆచార్య ఫణీంద్ర చిత్రం
జననంవేంకట ఫణీంద్ర శయనాచార్య
27 జూలై 1961
నిజామాబాదు పట్టణం
నివాసంహైదరాబాదు
ఇతర పేర్లుగోవర్ధనం వేంకట ఫణీంద్ర శయనాచార్య
చదువుమెకానికల్ ఇంజనీరింగ్ లో పట్టభద్రుడు.
తెలుగులో ఎం.ఏ.
తెలుగులో డాక్టరేట్ డిగ్రీ
విద్యాసంస్థలుఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం
క్రియాశీలక సంవత్సరాలు1983 నుండి ప్రస్తుతం
యజమానిహైదరాబాదులో "ఎఫ్" గ్రేడు సైంటిస్టు
ప్రసిద్ధులుకవి, విమర్శకుడు, శాస్త్రవేత్త.
మతంహిందూ
తల్లిదండ్రులుకీ.శే. గోవర్ధనం దేశికాచార్య
కీ.శే. గోవర్ధనం ఇందిరా దేవి
బంధువులుగోవర్థనం నారాయణాచార్యులు
ఆచి వేంకట నృసంహాచార్యులు
ఆచి రాఘవాచార్య శాస్త్రులు

డా. ఆచార్య ఫణీంద్ర ప్రముఖ తెలుగు కవి, సాహిత్య విమర్శకుడు. వృత్తిరీత్యా శాస్త్రవేత్త. ఆయన తెలుగు కవిత్వంలో పద్యం, గేయం మరియు వచన కవిత్వంలో సుప్రసిద్ధులు. సాహిత్య పరిశోధకునిగా, విమర్శకునిగా కూడ ప్రసిద్ధినొందారు. ఆయన కవితలు, పరిశోధక వ్యాసాలు నాలుగు దశాబ్దాలుగా వివిధ పత్రికలలో, అనేక సంచికలలో విరివిగా ప్రచురించబడుతున్నాయి.

జీవిత విశేషాలు[మార్చు]

ఆయన స్వస్థలం కరీంనగర్ జిల్లా, కోరుట్ల మండలం, బండలింగాపురం గ్రామం. ఆయన తండ్రిగారు వృత్తిరీత్యా నిజామాబాదు పట్టణంలో నివాసమున్న కాలంలో, ఆచార్య ఫణీంద్ర 27 జూలై 1961 (వ్యాస పూర్ణిమ) నాడు నిజామాబాదు పట్టణంలో జన్మించారు. హైదరాబాదులో ఉన్నత విద్యాభ్యాసం చేసారు. ఆయన తండ్రి కీ.శే. గోవర్ధనం దేశికాచార్య. తల్లి కీ.శే. ఇందిరాదేవి.[1] ఆయన మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్ లో పట్టభద్రుడు. తెలుగులో ఎం.ఏ. డిగ్రీని సాధించారు. తెలుగులో డాక్టరేట్ డిగ్రీని ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి "19వ శతాబ్దంలో తెలుగు కవిత్వం" అనే విషయం పై పొందారు. ముకుంద శతకం, పద్య ప్రసూనాలు, ముద్దుగుమ్మ, మాస్కో స్మృతులు, వరాహ శతకం, తెలంగాణ మహోదయం వంటి పద్యకవితా గ్రంథాలను రచించి మంచి పద్యకవిగా గుర్తింపు పొందారు [2] వృత్తిరిత్యా 1983లో కేంద్ర ప్రభుత్వ సంస్థ "అణు ఇంధన సంస్థ" (ఎన్.ఎఫ్.సి).లో చేరారు. ప్రస్తుతం హైదరాబాదులో "ఎఫ్" గ్రేడు సైంటిస్టుగా కొనసాగుతున్నారు. ఉద్యోగపరంగా అనేక సదస్సులలో పాల్గొన్నారు. భారత ప్రభుత్వం దిగుమతి చేసుకొన్నఅణు ఇంధనాన్ని తనిఖీ చేయదానికి రష్యాకు పంపిన బృందంలో ఈయన కూడా ఒకరు. ప్రవృత్తి పరంగా సాహితీవేత్త.[3] తెలుగు సాహిత్యంలో "మాస్కో స్మృతులు" పేరిట 'తొలి సమగ్ర విదేశ యాత్రా పద్య కావ్యా'న్ని రచించారు.[4] తెలుగు వచన కవిత్వ సాహిత్యంలో "ఏక వాక్య కవితల" ప్రక్రియకు ఆద్యులు. ఆయన చూపిన మార్గంలో చాల మంది యువ కవులు, కవయిత్రులు అంతర్జాలంలో వేలాది ఏక వాక్య కవితలను రచిస్తున్నారు.[5] "వాక్యం రసాత్మకం" పేరిట తెలుగు సాహిత్యంలో ఆయన రచించిన తొలి ఏక వాక్య కవితల గ్రంథం "Single Sentence Delights" పేరిట ఆంగ్లంలోకి అనువదించబడింది.[6] ఆయన శ్రీశ్రీ శతజయంతి (2010) సందర్భంగా, నిండు సభలో, మహాకవి శ్రీశ్రీ "మహా ప్రస్థానం" సంపూర్ణ కావ్యగానం ఏకబిగిన వ్యాఖ్యాన సహితంగా చేసి మన్ననలందుకొన్నారు. "తెలంగాణ మహోదయం" పేరిట ఉద్యమ కవిత్వాన్ని రచించి గ్రంథ రూపంలో పాఠకులకు అందించారు. ఇటీవలే "సాహితీ సల్లాపాలు" అనే సాహితీ ఛలోక్తుల సంపుటిని వెలువరించారు.


రచనలు[మార్చు]

ముద్రితాలు[మార్చు]

  1. ముకుంద శతకం [కంద పద్య కృతి]
  2. కవితా రస గుళికలు [మినీ కవితల సంపుటి]
  3. పద్య ప్రసూనాలు [పద్య కవితా సంపుటి]
  4. విజయ విక్రాంతి [కార్గిల్ యుధ్ధంపై దీర్ఘ కవిత]
  5. ముద్దు గుమ్మ [పద్య కావ్యం]
  6. వాక్యం రసాత్మకం [ఏక వాక్య కవితలు]
  7. మాస్కో స్మృతులు [విదేశ యాత్రా పద్య కావ్యం]
  8. Single Sentence Delights ( ’వాక్యం రసాత్మకం’ అనువాదం )
  9. వరాహ శతకం [అధిక్షేప వ్యంగ్య కృతి]
  10. తెలంగాణ మహోదయం [ఉద్యమ కవితల సంపుటి]
  11. సాహితీ సల్లాపాలు ( సాహితీ ఛలోక్తుల సంపుటి)

అముద్రితాలు[మార్చు]

  1. సీతా హృదయం [గేయ కావ్యం]
  2. కులీ కుతుబు కావ్య మధువు [పద్య కృతి]
  3. భారత భారతి [వ్యాఖ్యాన గ్రంథం]
  4. పందొమ్మిదవ శతాబ్ది తెలుగు కవిత్వంలో నవ్యత [పిహెచ్.డి.సిధ్ధాంత గ్రంథం]
  5. పాద రక్ష [పద్య కావ్యం]
  6. నీలి కురుల నీడలో [లలిత గీతాలు]
  7. పద్య పరిమళాలు (పద్య కవితా సంపుటి)
  8. నవ్య పద్య విద్యానాథులు (ప్రముఖులతో ముఖాముఖి)
  9. మౌక్తికం ( ముక్తక పద్యాల సంపుటి)

అవార్డులు, బిరుదులు[మార్చు]

ఆయన అనేక అవార్డులు, గౌరవాలను ప్రభుత్వం మరియు ఇతర సాంస్కృతిక సంస్థల నుండి పొందారు. ప్రధానంగా - 'వానమామలై వరదాచార్య' స్మారక పురస్కారం, 'దివాకర్ల వేంకటావధాని' స్మారక పురస్కారం, 'పైడిపాటి సుబ్బరామశాస్త్రి' స్మారక పురస్కారం, 'ఆచార్య తిరుమల' స్మారక పురస్కారం, 'బోయినపల్లి వేంకట రామారావు' స్మారక పురస్కారం, "రంజని - విశ్వనాథ" పురస్కారం, 'సిలికానాంధ్ర' గేయ కవితా పురస్కారం, మూడు సార్లు విజయవాడ 'ఎక్స్ రే' పురస్కారాలు, 'కమలాకర ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్' నుండి "వైజ్ఞానిక రత్న" పురస్కారం,'శ్రీగిరిరాజు ఫౌండేషన్' నుండి "అమ్మ పురస్కారం",   పలుమార్లు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ 'ఉగాది' సత్కారాలు పేర్కొనదగినవి. ఆయన 2012లో తిరుపతిలో జరిగిన ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలలోనూ, 2014 లో అట్లాంటాలో జరిగిన "నాటా" తెలుగు సభలలోనూ గౌరవింపబడ్డారు. ఆయన హైదరాబాదులోని వి.ఎల్.ఎస్. లిటెరరీ అండ్ సైంటిఫిక్ ఫౌండేషన్ నుండి "పద్య కళా ప్రవీణ" బిరుదుని పొందారు. తూర్పుగోదావరి జిల్లా, ఏలూరు లోని నవ్య సాహిత్య మండలి నుండి "కవి దిగ్గజ" బిరుదుని పొందారు. హైదరాబాదులోని నవ్య సాహితీ సమితి నుండి "ఏకవాక్య కవితా పితామహ" పురస్కారాన్ని, కరీంనగర్ లోని శరత్ సాహితీ కళా స్రవంతి నుండి "ఏకవాక్య కవితా శిల్పి" బిరుదుని పొందారు. ఆయన ప్రస్తుతం "యువభారతి" సాహిత్య సంస్థకు అధ్యక్షులుగా, "పద్య సారస్వత పరిషత్" కు తెలంగాణ రాష్ట్ర అధ్యక్షులుగా. "ఆంధ్ర పద్య కవితా సదస్సు"కు ఉపాధ్యక్షులుగానూ, "నవ్య సాహితీ సమితి" కి ఉపాధ్యక్షులుగానూ మరియు "నండూరి రామకృష్ణమాచార్య సాహిత్య పీఠం" కు ప్రధాన కార్యదర్శిగానూ ఉన్నారు. ఆయన ఆంధ్ర పద్య కవితా సదస్సు యొక్క పత్రిక "సాహితీ కౌముది" కి పదేళ్ళపాటు సహసంపాదకులుగా వ్యవహరించారు. ఆయనకు 2013 సంవత్సరానికి గాను తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారు 'పద్య కవిత్వం'లో "కీర్తి పురస్కారాన్ని" ప్రకటించారు.[7] 2017 డిసెంబర్ మాసంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్వహించిన "ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల"లో డా. ఆచార్య ఫణీంద్ర "పద్య కవి సమ్మేళన" అధ్యక్షులుగా వ్యవహరించి సత్కరించబడ్డారు.

పండిత కుటుంబం[మార్చు]

ఆయనది పండిత కుటుంబం. వారి పితామహులు (నాన్నగారి నాన్నగారు) "గోవర్థనం నారాయణాచార్యులు", మాతామహులు (అమ్మకు నాన్నగారు) "ఆచి వేంకట నృసింహాచార్యులు" సంస్కృతాంధ్ర పండిత కవులు. అలాగే అమ్మకు తాతగారు "ఆచి రాఘవాచార్య శాస్త్రులు" కూడా పండితులు, కవులు. ఈ ముగ్గురి గూర్చి తెలంగాణ వైతాళికులు, సుప్రసిద్ధ సాహితీమూర్తి కీ.శే. సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారి సంపాదకత్వంలో ప్రచురితమైన “గోలకొండ కవుల సంచిక”లో ప్రస్తావించబడినది.

గోవర్థనం నారాయణాచార్యులు[మార్చు]

గోవర్థనం నారాయణాచార్యులు కరీంనగర్ జిల్లా జగ్త్యాల తాలూకా బండలింగాపురంలో జన్మించారు. ఆయన "రామానుజాశ్వధాటి కావ్యము"ను రచించారు.

ఆచి వేంకట నృసంహాచార్యులు[మార్చు]

ఆచి వేంకట నృసింహాచార్యులు కరీంనగర్ జిల్లా సిరిసిల్ల తాలూకా ఆవునూరు గ్రామంలో జన్మించారు. ఈయన కీలక నామ సంవత్సరం ఆశ్వీజ శుద్ధ 9 న జన్మించారు. ఈయనకు కవికేసరి కిశోర, అవధాన కుశల బిరుదులున్నాయి. ఈయన అష్టావధాని.

ఆచి రాఘవాచార్య శాస్త్రులు[మార్చు]

ఆచి రాఘవాచార్య శాస్త్రులు కరీంనగర్ జిల్లా సిరిసిల్ల తాలూకా ఆవునూరు గ్రామంలో జన్మించారు. ఈయన బహుధాన్య సంవత్సరం చైత్ర బహుళ 3వ:56 లో జన్మించారు. ఈయనకు ఆంధ్ర గీర్వాణ వాణీ ప్రవీణ అనే బిరుదు ఉంది. ఈయన "శ్రీనివాస ప్రసాదము", "ప్రపత్తి పారిజాతము", "ఆధ్యాత్మహారావళి" వంటి గ్రంథములను రచించారు.

చిత్రమాలిక[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. మాస్కో స్మృతులు (Poornendu Sahiti Samskritika Samstha, Hyderabad సంపాదకులు.). 2005. p. 78.
  2. "కవి పరిచయం". Cite web requires |website= (help)
  3. ఆంధ్ర శాస్త్రవేత్తలు (కృష్ణవేణి పబ్లిషర్స్,విజయవాడ సంపాదకులు.). శ్రీ వాసవ్య. 2011. p. 90.
  4. Gunturu Seshendra Sarma (2005). మాస్కో స్మృతులు (Poornendu Sahiti Samskritika Samstha, Hyderabad సంపాదకులు.). p. 6.
  5. "face book groups ఏక తార, ఏక వాక్యం". Cite web requires |website= (help)
  6. Single Sentence Delights (Poornendu Sahiti Samskritika Samstha, Hyderabad సంపాదకులు.). 2009.
  7. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం కీర్తి పురస్కారాల ప్రకటన

ఇతర లింకులు[మార్చు]