సుచేతా కృపలానీ

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
సుచేతా కృపలానీ
Sucheta Kriplani
సుచేతా కృపలానీ

సుచేతా కృపలానీ


పదవీ కాలము
2 అక్టోబర్ 1963 – 13 మార్చి 1967
తరువాత చంద్రభాను గుప్త

వ్యక్తిగత వివరాలు

జననం 25 జూన్ 1908
అంబాలా, పంజాబ్, British India
మరణం 1 డిసెంబర్ 1974
రాజకీయ పార్టీ భారత జాతీయ కాంగ్రెసు
జీవిత భాగస్వామి ఆచార్య కృపలానీ

సుచేతా మజుందార్ గా జన్మించిన సుచేతా కృపాలినీ (ఆంగ్లం: Sucheta Kriplani; బెంగాళీ: সুচেতা কৃপলানী, హిందీ: सुचेता कृपलानी) (25 June 1908[1] – 1 December 1974[2][3]) స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, మహిళా రాజకీయవేత్త మరియు ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన మొదటి మహిళా ముఖ్యమంత్రి. ఈమె జె.బి.కృపాలినీ భార్య.

తొలిరోజులు[మార్చు]

ఈమె హర్యానా రాష్ట్రంలోని అంబాలాలో నివసించే ఒక బెంగాలీ కుటుంబంలో జన్మించింది. ఈమె తండ్రి ఎస్.ఎన్.మజుందార్ ప్రభుత్వ వైద్యునిగా పనిచేసారు. ఈమె ఇంద్రప్రస్థ కళాశాల మరియ్ సెయింట్ స్టీఫెన్ కళాశాలల్లో విద్యనభ్యసించి, తర్వాత బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయంలో రాజ్యాంగ చరిత్రలో ప్రొఫెసర్ గా పనిచేశారు.[4] In ఈమె 1936 సంవత్సరంలో ఆచార్య కృపలానీని వివాహం చేసుకొని భారత జాతీయ కాంగ్రెసు కార్యకలాపాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు.

స్వాతంత్ర్య పోరాటం[మార్చు]

ఈమె సమాకాలీన నేతలైన అరుణా అసఫ్ అలీ మరియు ఉషా మెహతా, లతో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. పిదప మహాత్మా గాంధీకి సన్నిహితంగా పనిచేశారు. భారత రాజ్యాంగం నిర్మించే Constituent Assembly కి ఎన్నుకోబడిన కొద్దిమంది మహిళల్లో ఈమె ఒకరు. 1947 ఆగస్టు 15 తేదీన వందేమాతరం గీతాన్ని Constituent Assemblyలో గానం చేశారు.

స్వాతంత్ర్యం తర్వాత[మార్చు]

భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం సిద్ధించిన పిదప ఈమె ఉత్తర ప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో పాల్గొన్నారు. ఈమె 1952 మరియు 1957 లో ఢిల్లీ లోకసభ నియోజకవర్గం నుండి లోక్ సభకు ఎన్నికయ్యారు.[5] కాంగ్రెసు ప్రభుత్వంలో లఘుపరిశ్రమల మంత్రిగా పదవీ బాధ్యతలను నిర్వహించారు. 1962 లో ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభకు కాన్పూర్ నుండి ఎన్నికయ్యారు. తర్వాత 1963 లో ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా పదవినలంకరించి; భారతదేశంలోని ఒక రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రిగా ఎన్నుకోబడిన మొట్టమొదటి మహిళగా రికార్డు స్థాపించారు. ఆ కాలంలో 62 రోజులు కొనసాగిన రాష్ట్ర ఉద్యోగుల సమ్మెను సమర్ధవంతంగా ఎదుర్కొన్నారు. తర్వాత 1967 లో ఆమె తిరిగి 4వ లోకసభకు ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని గొండ లోకసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నుకోబడింది.[6] 1971 లో రాజకీయాలనుండి తొలగి 1974 వరకు ఒంటరి జీవితం గడిపారు.

మూలాలు[మార్చు]

  1. S K Sharma (2004), Eminent Indian Freedom Fighters, Anmol Publications PVT. LTD., p. 560, ISBN 978-81-261-1890-8
  2. http://www.sandesh.org/Story_detail.asp?pageID=1&id=48
  3. http://indiancoastguard.nic.in/indiancoastguard/history/morehistory.html
  4. "Kripalani, Shrimati Sucheta". Lok Sabha. Retrieved 2012-06-06. Cite web requires |website= (help)
  5. http://164.100.47.132/LssNew/members/allmember1to12.aspx
  6. 4th Lok Sabha Members Bioprofile
రాజకీయ కార్యాలయాలు
అంతకు ముందువారు
చంద్ర భాను గుప్త
ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి
2 అక్టోబర్ 1963 – 13 మార్చి 1967
తరువాత వారు
చంద్ర భాను గుప్త