డెంగు జ్వరం

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

డెంగ్యూ జ్వరం డెంగ్యూ వైరస్ వల్ల వచ్చే దోమల వల్ల కలిగే వ్యాధి . [1] లక్షణాలు సాధారణంగా సంక్రమణ తర్వాత మూడు నుండి పద్నాలుగు రోజుల తరువాత ప్రారంభమవుతాయి. ఇందులో అధిక జ్వరం, తలనొప్పి, వాంతులు, కండరాలు మరియు కీళ్ల నొప్పులు మరియు చర్మపు దద్దుర్లు ఉంటాయి . ఆరోగ్యం మెరుగుపడటానికి సాధారణంగా రెండు నుండి ఏడు రోజులు పడుతుంది. తక్కువ సంఖ్య కేసులలో, ఈ వ్యాధి తీవ్రమైన డెంగ్యూగా అభివృద్ధి చెందుతుంది, దీనిని డెంగ్యూ హెమరేజిక్ జ్వరం అని కూడా పిలుస్తారు, దీని ఫలితంగా రక్తస్రావం, తక్కువ స్థాయి బ్లడ్ ప్లేట్‌లెట్స్ మరియు బ్లడ్ ప్లాస్మా లీకేజ్ లేదా డెంగ్యూ షాక్ సిండ్రోమ్‌గా మారుతుంది.

ఇక్కడ ప్రమాదకరమైన తక్కువ రక్తపోటు సంభవిస్తుంది. [2]

డెంగ్యూ ఈడెస్ రకానికి చెందిన అనేక జాతుల ఆడ దోమల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది, ప్రధానంగా ఎ. ఈజిప్టి . [2] [1] వైరస్ ఐదు రకాలను కలిగి ఉంది; [3] [4] ఒక రకంతో సంక్రమణ సాధారణంగా ఆ రకానికి జీవితకాల రోగనిరోధక శక్తిని ఇస్తుంది, అయితే ఇతరులకు స్వల్పకాలిక రోగనిరోధక శక్తి మాత్రమే ఇస్తుంది. వేరే రకంతో సంక్రమణ, తీవ్రమైన సమస్యల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. వైరస్ లేదా దాని RNA కు ప్రతిరోధకాలను గుర్తించడంతో సహా రోగ నిర్ధారణను నిర్ధారించడానికి అనేక పరీక్షలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

డెంగ్యూ జ్వరం కోసం టీకా ఆమోదించబడింది. ఈ టీకా వాణిజ్యపరంగా అనేక దేశాలలో అందుబాటులో ఉంది. [5] అయితే, టీకా గతంలో సోకిన వారిలో మాత్రమే సిఫార్సు చేయబడింది. [6] నివారణ యొక్క ఇతర పద్ధతులు దోమల నివాసాలను తగ్గించడం మరియు కాటుకు గురికావడాన్ని పరిమితం చేయడం. వదిలించుకోవటం లేదా నిలబడి ఉన్న నీటిని కప్పడం మరియు శరీరంలో ఎక్కువ భాగం కప్పే దుస్తులు ధరించడం ద్వారా ఇది చేయవచ్చు. తీవ్రమైన డెంగ్యూ చికిత్స సహాయకారిగా ఉంటుంది మరియు తేలికపాటి లేదా మితమైన వ్యాధికి నోటి ద్వారా లేదా ఇంట్రావీనస్‌గా ద్రవాన్ని ఇవ్వడం ఉంటుంది. [2] మరింత తీవ్రమైన కేసులకు, రక్త మార్పిడి అవసరం కావచ్చు. ప్రతి సంవత్సరం అర మిలియన్ మందికి ఆసుపత్రి ప్రవేశం అవసరం. NSAID వాడకం నుండి రక్తస్రావం పెరిగే ప్రమాదం ఉన్నందున జ్వరం తగ్గింపు మరియు డెంగ్యూలో నొప్పి నివారణ కోసం నాన్‌స్టెరాయిడ్ యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ డ్రగ్స్ (ఎన్‌ఎస్‌ఎఐడి) కు బదులుగా పారాసెటమాల్ (అసిటమినోఫెన్) సిఫార్సు చేయబడింది. [7]

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం నుండి డెంగ్యూ ప్రపంచ సమస్యగా మారింది మరియు 110 కి పైగా దేశాలలో, ప్రధానంగా ఆసియా మరియు దక్షిణ అమెరికాలో సాధారణం . [8] ప్రతి సంవత్సరం 50 మరియు 528 మధ్య   మిలియన్ల మంది వ్యాధి బారిన పడ్డారు మరియు సుమారు 10,000 నుండి 20,000 మంది మరణిస్తున్నారు. [9] [10] [11] [12] 1779 నుండి వ్యాప్తి చెందిన తేదీ యొక్క ప్రారంభ వివరణలు. [13] దీని వైరల్ కారణం మరియు వ్యాప్తి 20 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో అర్థం చేసుకోబడింది. [14] దోమలను తొలగించడమే కాకుండా, వైరస్‌ను నేరుగా లక్ష్యంగా చేసుకునే మందుల కోసం పని కొనసాగుతోంది. [15] ఇది నిర్లక్ష్యం చేయబడిన ఉష్ణమండల వ్యాధిగా వర్గీకరించబడింది.

డయాగ్నోసిస్[మార్చు]

హెచ్చరిక సంకేతాలు [16] [17]
కడుపు నొప్పి తీవ్రమవుతుంది
కొనసాగుతున్న వాంతులు
కాలేయ విస్తరణ
శ్లేష్మ రక్తస్రావం
తక్కువ ప్లేట్‌లెట్స్‌తో అధిక హెమటోక్రిట్
బద్ధకం లేదా చంచలత
సెరోసల్ ఎఫ్యూషన్స్

నివేదించబడిన లక్షణాలు మరియు శారీరక పరీక్షల ఆధారంగా డెంగ్యూ నిర్ధారణ సాధారణంగా వైద్యపరంగా చేయబడుతుంది; ఇది ముఖ్యంగా స్థానిక ప్రాంతాలలో వర్తిస్తుంది. [11] అయినప్పటికీ, ప్రారంభ వ్యాధి ఇతర వైరస్‌ సంబంధి అంటువ్యాధి నుండి వేరు చేయడం కష్టం. [8] సంభవనీయ రోగనిర్థారణ జ్వరం పరిశోధనలను ఆధారంగా మరియు క్రింది రెండిటి మీద ఆధారపడి ఉంటుంది: వికారం మరియు వాంతులు, దద్దుర్లు, సాధారణమైన నొప్పులు, తక్కువ తెల్ల రక్త కణ సంఖ్య, అనుకూల దమనిని అదిమి గాయం నుండి రక్తస్రావం కలగకుండా ఆపే కట్టు పరీక్ష, లేదా ఏదైనా హెచ్చరిక చిహ్నము (పట్టిక చూడండి) ఎవరైనా ఒక లో నివసించే స్థానీయ ప్రాంతం. [17] తీవ్రమైన డెంగ్యూ ప్రారంభానికి ముందు హెచ్చరిక సంకేతాలు సంభవిస్తాయి. [18] ప్రయోగశాల పరిశోధనలు సులువుగా లభించని అమరికలలో ముఖ్యంగా ఉపయోగపడే టోర్నికేట్ పరీక్ష, డయాస్టొలిక్ మరియు సిస్టోలిక్ పీడనం మధ్య ఐదు నిమిషాల పాటు రక్తపోటు కఫ్ యొక్క అనువర్తనాన్ని కలిగి ఉంటుంది, తరువాత ఏదైనా పెటిచియల్ రక్తస్రావం లెక్కించబడుతుంది; అధిక సంఖ్య డెంగ్యూ నిర్ధారణకు 1 కి 10 నుండి 20 కన్నా ఎక్కువ ఉండటాన్ని చేస్తుంది   అంగుళం 2 (6.25   cm 2 ). [19]

ఉష్ణమండల లేదా ఉపఉష్ణమండలంలో ఉన్న రెండు వారాల్లో జ్వరం వచ్చిన వారిలో రోగ నిర్ధారణను పరిగణించాలి. [16] డెంగ్యూ జ్వరం మరియు చికున్‌గున్యా అనే వైరల్ ఇన్‌ఫెక్షన్‌ను గుర్తించడం చాలా కష్టం, ఇది అనేక లక్షణాలను పంచుకుంటుంది మరియు ప్రపంచంలోని ఇలాంటి ప్రాంతాల్లో డెంగ్యూకి సంభవిస్తుంది. [20] మలేరియా, లెప్టోస్పిరోసిస్, వైరల్ హెమరేజిక్ జ్వరం, టైఫాయిడ్ జ్వరం, మెనింగోకాకల్ డిసీజ్, మీజిల్స్ మరియు ఇన్ఫ్లుఎంజా వంటి ఇలాంటి లక్షణాలను కలిగించే ఇతర పరిస్థితులను మినహాయించడానికి తరచుగా పరిశోధనలు జరుగుతాయి. [8] [21] జికా జ్వరం కూడా డెంగ్యూ లాంటి లక్షణాలను కలిగి ఉంది. [22]

ప్రయోగశాల పరిశోధనలలో గుర్తించదగిన మొట్టమొదటి మార్పు తక్కువ తెల్ల రక్త కణాల సంఖ్య. తరువాత తక్కువ ప్లేట్‌లెట్స్ మరియు మెటబాలిక్ అసిడోసిస్ ఉండవచ్చు . [8] కాలేయం నుండి మధ్యస్తంగా ఎమినోట్రాన్స్ఫేరేస్ ( AST మరియు ALT ) స్థాయి సాధారణంగా తక్కువ ప్లేట్‌లెట్స్ మరియు తెల్ల రక్త కణాలతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. [16] తీవ్రమైన వ్యాధిలో, ప్లాస్మా లీకేజ్ హిమోకాన్సెంట్రేషన్ (పెరుగుతున్న హేమాటోక్రిట్ సూచించినట్లు) మరియు హైపోఅల్బ్యూనిమియాకు దారితీస్తుంది. పెద్దగా ఉన్నప్పుడు శారీరక పరీక్ష ద్వారా ప్లూరల్ ఎఫ్యూషన్స్ లేదా అస్సైట్స్ కనుగొనవచ్చు, కానీ అల్ట్రాసౌండ్‌పై ద్రవం యొక్క ప్రదర్శన డెంగ్యూ షాక్ సిండ్రోమ్ యొక్క ప్రారంభ గుర్తింపుకు సహాయపడుతుంది. [11] అనేక సెట్టింగులలో లభ్యత లేకపోవడం వల్ల అల్ట్రాసౌండ్ వాడకం పరిమితం. పల్స్ పీడనం  20 మిల్లీ మీటర్ల ఎహ్జి(Hg) కన్నా తక్కువుకి పడిపోతే డెంగ్యూ షాక్ సిండ్రోమ్ తో పాటు పరిధీయ వాస్కులర్ పతనం కూడా అవుతుంది. పిల్లలలో పరిధీయ వాస్కులర్ పతనం ఆలస్యం క్యాపిల్లరీ రీఫిల్, వేగవంతమైన హృదయ స్పందన రేటు లేదా చల్లని అంత్య భాగాల ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది. [18]

మూలాలు[మార్చు]


  1. 1.0 1.1 Dengue and severe dengue Fact sheet N°117. (May 2015).
  2. 2.0 2.1 2.2 Kularatne SA (September 2015). "Dengue fever". BMJ. 351: h4661. doi:10.1136/bmj.h4661. PMID 26374064.
  3. Normile D (October 2013). "Tropical medicine. Surprising new dengue virus throws a spanner in disease control efforts". Science. 342 (6157): 415. doi:10.1126/science.342.6157.415. PMID 24159024.
  4. Mustafa MS, Rasotgi V, Jain S, Gupta V (January 2015). "Discovery of fifth serotype of dengue virus (DENV-5): A new public health dilemma in dengue control". Medical Journal, Armed Forces India. 71 (1): 67–70. doi:10.1016/j.mjafi.2014.09.011. PMC 4297835. PMID 25609867.
  5. East, Susie (6 April 2016). "World's first dengue fever vaccine launched in the Philippines". CNN. మూలం నుండి 18 October 2016 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 17 October 2016. Cite news requires |newspaper= (help)
  6. "Dengue vaccine: WHO position paper – September 2018" (PDF). Weekly Epidemiological Record. 36 (93): 457–476. 7 September 2018. Retrieved 12 April 2019.
  7. WHO (2009), pp. 32–37.
  8. 8.0 8.1 8.2 8.3 Ranjit S, Kissoon N (January 2011). "Dengue hemorrhagic fever and shock syndromes". Pediatric Critical Care Medicine. 12 (1): 90–100. doi:10.1097/PCC.0b013e3181e911a7. PMID 20639791.
  9. Bhatt S, Gething PW, Brady OJ, Messina JP, Farlow AW, Moyes CL, Drake JM, Brownstein JS, Hoen AG, Sankoh O, Myers MF, George DB, Jaenisch T, Wint GR, Simmons CP, Scott TW, Farrar JJ, Hay SI (April 2013). "The global distribution and burden of dengue". Nature. 496 (7446): 504–7. doi:10.1038/nature12060. PMC 3651993. PMID 23563266.
  10. Carabali M, Hernandez LM, Arauz MJ, Villar LA, Ridde V (July 2015). "Why are people with dengue dying? A scoping review of determinants for dengue mortality". BMC Infectious Diseases. 15: 301. doi:10.1186/s12879-015-1058-x. PMC 4520151. PMID 26223700.
  11. 11.0 11.1 11.2 Whitehorn J, Farrar J (2010). "Dengue". British Medical Bulletin. 95: 161–73. doi:10.1093/bmb/ldq019. PMID 20616106.
  12. Stanaway JD, Shepard DS, Undurraga EA, Halasa YA, Coffeng LE, Brady OJ, Hay SI, Bedi N, Bensenor IM, Castañeda-Orjuela CA, Chuang TW, Gibney KB, Memish ZA, Rafay A, Ukwaja KN, Yonemoto N, Murray CJ (June 2016). "The global burden of dengue: an analysis from the Global Burden of Disease Study 2013". The Lancet. Infectious Diseases. 16 (6): 712–723. doi:10.1016/S1473-3099(16)00026-8. PMC 5012511. PMID 26874619.
  13. Gubler DJ (July 1998). "Dengue and dengue hemorrhagic fever". Clinical Microbiology Reviews. 11 (3): 480–96. doi:10.1128/cmr.11.3.480. PMC 88892. PMID 9665979.
  14. Henchal EA, Putnak JR (October 1990). "The dengue viruses". Clinical Microbiology Reviews. 3 (4): 376–96. doi:10.1128/CMR.3.4.376. PMC 358169. PMID 2224837. మూలం నుండి 25 July 2011 న ఆర్కైవు చేసారు.
  15. Noble CG, Chen YL, Dong H, Gu F, Lim SP, Schul W, Wang QY, Shi PY, et al. (March 2010). "Strategies for development of Dengue virus inhibitors". Antiviral Research. 85 (3): 450–62. doi:10.1016/j.antiviral.2009.12.011. PMID 20060421.
  16. 16.0 16.1 16.2 Simmons CP, Farrar JJ, Nguyen vV, Wills B (April 2012). "Dengue" (PDF). The New England Journal of Medicine. 366 (15): 1423–32. doi:10.1056/NEJMra1110265. PMID 22494122.
  17. 17.0 17.1 WHO (2009), pp. 10–11.
  18. 18.0 18.1 WHO (2009), pp. 25–27.
  19. Halstead, Scott B. (2008). Dengue. London: Imperial College Press. p. 180 & 429. ISBN 978-1-84816-228-0. మూలం నుండి 4 May 2016 న ఆర్కైవు చేసారు.
  20. Chen LH, Wilson ME (October 2010). "Dengue and chikungunya infections in travelers". Current Opinion in Infectious Diseases. 23 (5): 438–44. doi:10.1097/QCO.0b013e32833c1d16. PMID 20581669.
  21. WHO (2009), pp. 90–95.
  22. Musso D, Nilles EJ, Cao-Lormeau VM (October 2014). "Rapid spread of emerging Zika virus in the Pacific area". Clinical Microbiology and Infection. 20 (10): O595–6. doi:10.1111/1469-0691.12707. PMID 24909208.