కైలాస పర్వతం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
కైలాశ ఇక్కడికి తిరిగి వస్తుంది. బ్యాండ్ కోసం కైలాశ (బ్యాండ్) చూడండి
Mount Kailash
Kailash north.JPG
Kailash, north side view
ప్రదేశం
భౌగోళిక అక్షాలు 31°4′0″N 81°18′45″E / 31.06667°N 81.31250°E / 31.06667; 81.31250Coordinates: 31°4′0″N 81°18′45″E / 31.06667°N 81.31250°E / 31.06667; 81.31250{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page
అధిరోహణం
మొదటి అధిరోహణ No ascent attempts

మౌంట్ కైలాష్ (టిబెటన్: གངས་རིན་པོ་ཆེ, కాంగ్రిన్బొకె లేదా గ్యాంగ్ రింపోచే ; సంస్కృతం: कैलाश पर्वत, కైలాశ పర్వత ; చైనిస్: 冈仁波齐峰, గంగ్రెన్ బొకి ఫెంగ్ ) సరళీకృతం చేసిన టిబెట్ హిమాలయాల్లో భాగమైన గాంగ్డిసె పర్వతాల ఒక శిఖరం. ఇది ఆసియాలోని పెద్ద నదులలో కొన్ని సింధు నది, సట్లేజ్ నది (సింధు నది ప్రధాన ఉపనది), బ్రహ్మపుత్ర నది, కర్నాలి నది (గంగా నది ఉపనది) మూలానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. ఇది నాలుగు మతాలలో పవిత్ర స్థలంగా భావించబడుతుంది, అవి:బోన్, బుద్దిజం, హిందూ మతం, జైనిజం. హిందూ మతంలో ఇది శివుని నివాసంగా, శాశ్వత ఆనందానికి నిలయంగా భావించబడుతుంది. ఈ పర్వతం టిబెట్ లోని మానససరోవరానికి, రాక్షస్తల్ సరస్సుకి దగ్గరగా ఉంటుంది.

కైలాష పర్వతాన్ని అధిరోహించే ప్రయత్నాలు ఏవీ ఇంతవరకు నమోదు కాలేదు; ఇది బౌద్దుల, హిందువుల నమ్మకాలకి వ్యతిరేక చర్యగా అధిరోహకులకు హద్దులను ఏర్పరుస్తుందని భావించబడుతున్నది. ఎటువంటి అధిరోహక ప్రయత్నాలు జరుగని ప్రపంచపు అతి ప్రముఖ శిఖరం[1]

నామీకరణం, వర్ణక్రమం & పదవ్యుత్పత్తి[మార్చు]

సంస్కృతంలో కైలాశ అంటే "స్ఫటికం" అని అర్థం. చంద్ర (1902: p. 32) తన నిఘంటువులో 'కై లా ష'మూస:Bo చేరికని సంస్కృతం 'కైలాశ'[2] నుంచి తెచ్చుకున్న పదంగా గుర్తించాడు (దేవనాగరి: कैलाश).

ఈ పర్వతపు టిబెటన్ పేరు గాంగ్స్ రిన్-పో-చే . గాంగ్స్ లేదా కాంగ్ , ఆల్ప్ లేదా హిమల్ కి సారూప్య మంచు శిఖరా నికి టిబెటన్ పదం; రింపోచే అంటే "విలువైనది" అన్న గౌరవార్థక అర్థం, కనుక ఈ సంయుక్త పదాన్ని "విలువైన హిమ రత్నం" గా అనువదించవచ్చు.

"టిబెటన్ బౌద్ధులు దీనిని కాంగ్రి రింపోచే; 'విలువైన హిమ పర్వతం' అంటారు. బోన్ అనేక పేర్లని కలిగి ఉంది: జల పుష్పం, సాగర జల పర్వతం, తొమ్మిది దొంతరల స్వస్తిక్ పర్వతం మొదలైనవి. హిందువులకి ఇది వన్య పర్వత దేవుడు శివుని ఇల్లు, అతని శక్తి చిహ్నం ఓం గుర్తు; జైనులకి వారి మొదటి నాయకుడు ప్రకాశించిన చోటు; బౌద్దులకి ప్రపంచానికి నాభి; బోన్ అనుయాయులకి ఆకాశ దేవత సిపయిమేన్ నివాసం."[3]


ఈ పర్వతానికి ఉన్న మరొక స్థానిక పేరు టిసే మూస:Bo పర్వతం, ఇది ఝాంగ్-ఝుంగ్ భాషలోని టిసే నుంచి పుట్టింది, దీని అర్థం "జల శిఖరం" లేదా "నదీ శిఖరం", సందర్భానుసారం పర్వత స్థాయి పౌరాణిక సింహం, గుర్రం, నెమలి, ఏనుగు నదులకి మూలం, నిజానికి ఇండస్, యార్లుంగ్ త్సాంగ్పో/డిహాంగ్/బ్రహ్మపుత్ర, కర్నాలి, సట్లేజ్ అన్ని కైలాష-సరస్సు మానససరోవర ప్రాంతంనుండి ప్రారంభమవుతాయి.[4]

మతపరమైన ప్రాధాన్యత[మార్చు]

హిందూ మతంలో[మార్చు]

దక్షిణ ముఖం
మౌంట్ కైలాష్ యొక్క హిందూ ప్రాముఖ్యత ను వివరిస్తూ శివడు, పార్వతి, గణేశ మరియు మురుగా (కార్తికేయ) కలిగిన పవిత్ర శివుని కుటంబం

మూస:Hinduism small

హిందూ మతం ప్రకారం దుష్ట శక్తులను, బాధలను నశింపజేసే శివ భగవానుడు కైలాశ పర్వతమనబడే ప్రఖ్యాత పర్వతపు శిఖరాగ్రంలో నివశిస్తాడు, ఇక్కడ ఈయన తన భార్య పార్వతితో కలిసి నిరంతర ధ్యాన స్థితిలో ఉంటాడు.

చార్లెస్ అల్లెన్ ప్రకారం విష్ణు పురాణంలోని పర్వతం గురించిన ఒక వివరణ దీని నాలుగు ముఖాలు స్ఫటికం, రూబీ, బంగారం మరియు లాపిస్ లజూయితో నిర్మితమయ్యాయి.[5] ఇది ప్రపంచపు పునాది, ఇది తామర పువ్వు ఆకృతిగల ఆరు పర్వత ప్రాంతాల మధ్యలో ఉంది.[5] కైలాశం నుంచి మొదలయ్యే నాలుగు నదులు ప్రపంచపు నాలుగు భాగాలకి ప్రవహించి ప్రపంచాన్ని నాలుగు భాగాలుగా విభజిస్తున్నాయి.[5]

పెద్ద, అతి ముఖ్యమైన మహారాష్ట్రపు ఎల్లోరా రాతి గుడి కైలాష గుడి పేరు కైలాష పర్వతం పేరు మీద పెట్టబడింది. దీనిలోని అనేక శిల్పాలు శివ భగవానుడి, పార్వతి అమ్మకి సంబంధించిన రావణుడి కథతో సహా కథలని చిత్రించినవే. (రావణుడు శివ భక్తుడు. రామాయణం రావణుడు కైలాశ పర్వతాన్ని కదిలించిన వైనాన్ని చెప్పదు.) రావణుడి తల్లి వ్యాధిగ్రస్తమవుతుంది. వారు గొప్ప శివ భక్తులు కావున అతను గుడిని తన వీపు మీద పెట్టుకొని తల్లికి దగ్గరగా తీసుకు వెళ్ళడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. శివుడు అతని ధైర్యానికి మెచ్చి అతను తను పెట్టిన భక్తి పరీక్షలో నెగ్గినందున అతనికి అమరత్వాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.[6]

బుద్దిజంలో[మార్చు]

టిబెటన్ తన్గ్క వర్ణన Mt. కైలాష్

తాంత్రిక బౌద్ధులు కైలాశాన్ని బుద్ధ డెంచోక్ (డెంచోగ్ లేదా చక్రసంవర అని కూడా అంటారు)[7] నివాసంగా భావిస్తారు, ఈయన శాశ్వతానందానికి ప్రతినిధి. మూస:Tibetan Buddhism ఇక్కడి చాలా ప్రదేశాలు గురు రింపోచే (పద్మసంభవుడు)తో సంబంధం కలిగిఉన్నాయి, ఈయన టిబెట్ చుట్టుప్రక్కల చేసిన తాంత్రిక అభ్యాసాలు 7-8 CE శతాబ్దాలలో ఈదేశంలో బుద్ధిజం ప్రధాన మతంగా పరిణామం చెందడానికి దోహదమయ్యాయి.[8]

మౌంట్ కైలాష్ క్రింద స్థూపాలు

మిలరేపా (c. 1052-c.

తాంత్రిక బుద్ధిజపు విజేత టిబెట్ బోన్ మతపు విజేత నారో బోన్-చుంగ్ ని సవాలు చేయడానికి టిబెట్ వచ్చాడని చెపుతారు. ఈ ఇద్దరు మంత్రవాదులు భయంకర మాయజాల యుద్ధం చేసారు కానీ ఎవరూ నిర్ణయాత్మక లాభాన్ని పొందలేదు. చివరికి కైలాశ పర్వత శిఖరాగ్రాన్ని ఎవరైతే ముందుగా చేరతారో వారే విజేత అనే ఒప్పందం కుదిరింది. అయితే నారో బోన్-చుంగ్ మాయ డ్రమ్ము మీద కూర్చొని పెకి ఎగబ్రాకాడు, మిలరేపా అనుయాయులు అతను కూర్చొని ఇంకా ధ్యానం చేయడాన్ని చూసి నిశ్చేష్టులయ్యారు. నారో బోన్-చుంగ్ పైకి దగ్గరగా వెళ్ళినపుడు మిలరేపా హటాత్తుగా రంగంలోకి దిగి సూర్య కిరణాల మీద ప్రయాణం చేసి అతన్ని దాటేసి పోటీని గెలిచాడు. అతను చేసిన గుప్పెడు మంచుని దగ్గరిలోని పర్వతపు అగ్రానికి విసరడం అప్పటినుండి బోన్రిగా పిలవబడే బోన్పో మరణ శాసనం ఆప్రాంతపు బోన్పో సంబంధాలని కొనసాగించేలా చేసింది.[9] 

[10][11]

బోన్ లో[మార్చు]

టిబెట్ లో బుద్ధిజంను ఎదిరించే బోన్ మతం మొత్తం మార్మిక ప్రాంతం, తొమ్మిది-కథల స్వస్తిక పర్వతం ఆధ్యాత్మిక శక్తి అంతటికీ కేంద్రంగా భావిస్తారు.

== తీర్థయాత్ర

==
మానసరోవర్(కుడివైపు)మరియు ముందువైపు రాక్షస్తల్ కలిగిన మౌంట్ కైలాష్ యొక్క శాటిలైట్ దృశ్యం

ప్రతిసంవత్సరం వేల సంవత్సరాలనాటి సంప్రదాయాన్ని పాటిస్తూ వేలమంది కైలాష్ కి తీర్థయాత్ర చేస్తారు. అనేక మతాలకి చెందిన యాత్రికులు కైలాష్ ని పాదాలతో చుట్టిరావడం మంచి పుణ్యాన్ని కలిగించే పవిత్ర ఆచారంగా నమ్ముతారు. హిందువులు, బౌద్ధులు ఈయాత్రని దక్షిణావర్త దిశలో చేస్తారు. జైన, బోన్ పో మత అనుయాయులు ఈ పర్వతాన్ని అపసవ్య దిశలో చుడతారు. కైలాష పర్వతం చుట్టూ ఉన్న దారి 52 km (32 mi)పొడవైనది.

Mt Kailash.jpg

కొంతమంది యాత్రికులు కైలాష పర్వత యాత్ర అంతా ఒక్కరోజులోనే చెయ్యాలని నమ్ముతారు. అదంత సులభం కాదు. మంచి ఆకృతి గల వేగంగా నడిచే మనిషి ఈ 52km పూర్తి చెయ్యడానికి దాదాపు 15 గంటలు పడుతుంది. అస్థిర వాతావరణం, ఎత్తువల్ల వచ్చే అస్వస్థత, ఈ ప్రక్రియలో ఎదురయ్యే క్లిష్ట పరిస్థితులకి కొంచెం భయపడినప్పటికీ కొంతమంది భక్తులు ఈ సాహసాన్ని పూర్తిచేస్తారు. అలాగే ఇతర యాత్రికులు ఇంకొంచెం ఎక్కువ పథ్యాన్ని పాటిస్తూ చేస్తారు, మొత్తం ప్రదక్షిణ అంతా సాష్టాంగ నమస్కారాలు చేస్తూ చేస్తారు: యాత్రికుడు వంగి మోకాళ్ళ మీద కూర్చొని మొత్తం సాగిలపడి వేళ్ళతో గుర్తు చేసి మోకాళ్ళ మీద లేచి ప్రార్థించి చేతులతో, మోకాళ్ళతో అక్కడివరకు ప్రాకి మళ్లీ మళ్లీ ఈ పద్ధతిని పునరావృతం చేస్తారు. ఈ పథ్యాన్ని పాటిస్తూ ప్రదక్షిణ పూర్తి చేయడానికి కనీసం నాలుగు వారాల శారీరక ఓరిమి అవసరమవుతుంది. ఈ పర్వతం టిబెటన్ హిమాలయాలలో మూలన ఆశ్రయం ఇవ్వడానికి ఎవరూ లేని చోట ఉంది. యాత్రికుల సౌకర్యార్థం కొన్ని ఆధునిక వసతులైన బెంచీలు, విశ్రాంతి ప్రదేశాలు, ఉపాహార కేంద్రాలు ఏర్పాటుచేయబడ్డాయి. ఈ పర్వతాన్ని పూజించే అన్ని మతాల ప్రకారం దీని వాలులలో కాలు పెట్టటం మహా పాపం. ఈ మూఢ నమ్మకాన్ని తొలగించడానికి ప్రయత్నించిన వారంతా ఆ ప్రయత్నంలో మరణించారని చెపుతారు[citation needed].

Mt కైలాష్ యొక్క ప్రదేశం

1950లో చైనిస్ సైన్యం టిబెట్ లో అడుగు పెట్టిన తరువాత, చైనిస్-ఇండియన్ సరిహద్దులలో నెలకొన్న రాజకీయ, సరిహద్దు అనిశ్చితి వలన శివ భగవానుడి నివాసానికి చేసే తీర్థయాత్ర 1954 నుండి 1978 వరకు నిలిపివేయబడింది. దానితరువాత పరిమిత సంఖ్యలో భారతీయ తీర్థయాత్రికులు ఈ ప్రదేశాన్ని దర్శించడానికి అనుమతి లభించింది, వీరు చైనిస్ మరియు భారతీయ ప్రభుత్వాల పర్యవేక్షణలో సుదీర్ఘమైన, క్లిష్టమైన హిమాలయాల అధిరోహణ చేస్తారు, భూమార్గం గుండా కాట్మండు నుండి లేదా లాసా నుండి విమానాల ద్వారా టిబెట్ చేరుకొని అక్కడినుండి గొప్ప టిబెటన్ పీఠభూమిని కారులో చుడతారు. ఈ ప్రయాణం నాలుగు రాత్రులు పడుతుంది, చివరికి దార్చేన్ చేరతారు,4,600 m (15,100 ft) ఇక్కడి చిన్న అవుట్ పోస్ట్ ప్రతి సంవత్సరం ప్రత్యేక సమయంలో తీర్థయాత్రికులతో నిండిపోతుంది. కనిష్ట సౌకర్యాలు కలిగి ఉన్నప్పటికీ విదేశీ తీర్థ యాత్రికుల కోసం ఆధునిక గెస్ట్ హౌసులు అందుబాటులో ఉన్నాయి, అదే టిబెటన్ తీర్థ యాత్రికులయితే సాధారణంగా వారి సొంత టెంట్లలో నిద్రపోతారు. సుదూర-తూర్పు టిబెట్ లోని స్విస్ కోర్సం ఫౌండేషన్ నిదులన్దించే చిన్న ప్రాంతీయ వైద్య కేంద్రం 1997లో ఇక్కడ స్థాపించబడింది.

పవిత్ర పర్వతం చుట్టూ నడవడం-దీని భాగమైన అధికార వనాన్ని చూడడం కూడా నడకతోనే, పోనీ లేదా యాక్ చేరుకోవడానికి దాదాపు15,000 ft (4,600 m) టర్బోచే (జెండా స్థంభం) ఎత్తు నుండి ట్రెక్కింగ్ ప్రారంబిస్తే మూడు రోజులు పడుతుంది, డ్రోల్మ పాస్18,200 ft (5,500 m) దాటాక దారిగుండా రెండు రాత్రులు పడుతుంది. మొదట దిరాపుక్ గొంప మైదానం దగ్గర కొంచెం పాస్ కి ముందు,2 to 3 km (1.2 to 1.9 mi) రెండు పాస్ దాటిన తరువాత సాధ్యమైనంత క్రిందకి దిగిన తరువాత (దూరంలో గౌరీ కుండ్ ని చూడటం).

గమనికలు[మార్చు]

  1. ఇతర మతపరమైన వ్యవహారముల వలన మూట పడిన పర్వత శిఖరాలుమచ్చాపుచ్చారే మరియు గంగ్ఖర్ పెన్సుం.
  2. శరత్ చంద్ర దాస్ (1902). సంస్కృతం పర్యాయ పదాలతో టిబెటన్-ఇంగ్లీష్ నిఘంటువు . కలకత్తా, ఇండియా: బెంగాల్ సెక్రటేరియట్ బుక్ డిపొట్.
  3. అల్బినియా (2008), పే. 288.
  4. Camaria, Pradeep (1996), Kailash Manasarovar on the Rugged Road to Revelation, New Delhi: Abhinav, retrieved 11 June 2010 
  5. 5.0 5.1 5.2 అల్లెన్, చార్లెస్. (1982). ఏ మౌంటైన్ ఇన్ టిబెట్ , పేజీలు. 21-22. André Deutsch. రీప్రింట్ 1972. ఫుటుర పుబ్లికేషన్స్, లండన్. ISBN 0-231-12232-2.
  6. 15స్నెల్లింగ్, జాన్. (1990). ది సేక్రేడ్ మౌంటైన్: ది కంప్లీట్ గైడ్ టు టిబెట్స్ మౌంట్ కైలాశ్ . మొదటి సంచిక 1983. సవరించిన మరియు పెంచిన సంచిక, కైలాశ్-మానసరోవార్ యాత్రికుల గైడ్ తో సహా. H.H.చే టిబెట్ యొక్క దలై లామ మరియు క్రైస్తవుల హంఫ్రేస్, పేజీలు. 22-25. ఈస్ట్-వెస్ట్ పుబ్లికేషన్స్, లండన్ అండ్ ది హగ్యు. ISBN 0-87049-813-4
  7. http://www.khandro.net/deity_Chakrasamvara.htm
  8. స్నెల్లింగ్, జాన్. ది సేక్రేడ్ మౌంటైన్ , pp. 39, 33, 35, 225, 280, 353, 362-363, 377-378, . (1990)ఈస్ట్-వెస్ట్ పుబ్లికేషన్స్. లండన్ అండ్ ది హగ్యు. ISBN 0-87049-813-4
  9. స్నెల్లింగ్, జాన్. ది సేక్రేడ్ మౌంటైన్ , పేజీలు. 31, 33, 35. (1990)ఈస్ట్-వెస్ట్ పుబ్లికేషన్స్. లండన్ అండ్ ది హగ్యు. ISBN 0-87049-813-4
  10. ప్రపంచలో అత్యంత మర్మమైన ప్రదేశం, రీడర్స్ డైజెస్ట్ ప్రచురణ ISBN 0-276-42217-1 పేజ్.85
  11. .స్నెల్లింగ్, జాన్. (1990). ది సేక్రేడ్ మౌంటైన్: ది కంప్లీట్ గైడ్ టు టిబెట్స్ మౌంట్ కైలాశ్ . 1st edition 1983. సవరించిన మరియు పెంచిన సంచిక, కైలాశ్-మానసరోవార్ యాత్రికుల గైడ్ తో సహా. H.H.చే టిబెట్ యొక్క దలై లామ మరియు క్రైస్తవుల హంఫ్రేస్, పేజీలు. 25-26. ఈస్ట్-వెస్ట్ పుబ్లికేషన్స్, లండన్ అండ్ ది హగ్యు. ISBN 0-87049-813-4

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • కైలాష్ (కావ్యం)
  • కిన్నార్ కైలాష్
  • లేక్ మానసరోవార్
  • సుయిల్వెన్ బ్రిటిష్ బుద్ధిష్ట్ ఐన స్కాట్లాండ్ యొక్క మౌంట్ కైలాష్ గా పిలువబడును.

సూచనలు[మార్చు]

  • అల్బినియా, ఆలిస్. (2008) ఎంపైర్స అఫ్ ది ఇండస్: ది స్టొరీ అఫ్ ఏ రివర్ . అమెరికన్ మొదటి సంచిక (20101) W. W. నార్టన్ & కంపెనీ, న్యూయార్క్. ISBN 0-439-56827-7.
  • నోమచి, కజుయోషి. టిబెట్ బోస్టన్: షంభాల, 1997.
  • థర్మాన్, రాబర్ట్ మరియు తడ్ వైస్, సర్క్లింగ్ ది సేక్రేడ్ మౌంటైన్: ఏ స్పిరిత్వాల్ అడ్వెంచర్ త్రూ ది హిమాలయాస్ . న్యూయార్క్: బాన్టం, 1999. ISBN 0-553-37850-3 — ఈ యొక్క కథ పాశ్చాత్య బౌద్ధుడు మౌంట్ కైలాష్ చుట్టూ చేసిన యాత్ర గురించి చెబుతుంది.
  • స్నెల్లింగ్, జాన్. (1990). ది సేక్రేడ్ మౌంటైన్: ది కంప్లీట్ గైడ్ టు టిబెట్స్ మౌంట్ కైలాశ్ . మొదటి సంచిక 1983. సవరించిన మరియు పెంచిన సంచిక, కైలాశ్-మానసరోవార్ యాత్రికుల గైడ్ తో సహా. H.H.చే టిబెట్ యొక్క దలై లామ మరియు క్రైస్తవుల హంఫ్రేస్. ఈస్ట్-వెస్ట్ పుబ్లికేషన్స్, లండన్ అండ్ ది హగ్యు. ISBN 0-87049-813-4
  • లంజ్హౌ ఇన్స్టిట్యుట్ అఫ్ గ్లసియోలజి, చైనీస్ అకాడమి అఫ్ సైన్సెస్ చే ప్రచురింపబడిన (ఏత్తు) చైనీస్ మంచు పటం"కంగ్రిన్బోక్".

మరింత చదవటానికి[మార్చు]

  • అల్లెన్, చార్లెస్. (1999). ది సర్చ్ ఫర్ షన్గ్రి-లా: ఏ జర్నీ ఇంటు టిబెటన్ హిస్టరీ . లిట్టిల్, బ్రౌన్ అండ్ కంపెనీ. పునఃముద్రణ: అబాకస్, లండన్. 2000. ISBN 0-231-12232-2.
  • "టి-సి(మౌంట్ కైలాశ్)మరియు షో మా-ఫం(లేక్ మానసరోవార్) తీర్ధయాత్రలకు ఒక టిబెటన్ గైడ్." టోని హుబెర్ మరియు త్సేపాక్ రిగ్జిన్. In: సేక్రేడ్ స్పేసేస్ అండ్ పవర్ఫుల్ ప్లేసెస్ ఇన్ టిబెటన్ కల్చర్: ఏ కల్లెక్షన్ అఫ్ ఎస్సేస్ . (1999) టోని హుబెర్ చే సంపాదకీయం చేయబడినది , పేజీలు. 125–153. ది లైబ్రరీ అఫ్ టిబెటన్ వర్క్స్ అండ్ ఆర్చివ్స్, ధర్మశాల, H.P., ఇండియా. ISBN 81-86470-22-0.
  • స్టీన్, R. A. (1961). లెస్ tribus anciennes des marches Sino-Tibétaines: légends, classifications et histoire . Presses Universitaires డి ఫ్రాన్స్, పారిస్. (In French)
  • జాన్సన్, రస్సేల్, మరియు మొరన్, కెర్రి. (1989). "ది సేక్రేడ్ మౌంటైన్ అఫ్ టిబెట్: ఆన్ పిల్గ్రిమేజ్ టు కైలాశ్." పార్క్ స్ట్రీట్ ప్రెస్, రోచెస్టర్, వెర్మోంట్. ISBN 0-231-12232-2.
  • గోవింద (లమ అనగారిక). (1966). "ది వే అఫ్ ది వయిట్ క్లౌడ్స్: ఏ బుద్ధిష్ట్ పిల్గ్రిం ఇన్ టిబెట్." షంభాల పుబ్లికేషన్స్, Inc. బౌల్దేర్, కలోరాడో. పీటర్ మత్తిసేన్ చే ముందు సూచికతో పునఃప్రచురణ: షంభాల పుబ్లికేషన్స్, Inc. బోస్టన్, మస్సచుసేట్ట్స్. 1988. ISBN 0-231-12232-2.

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:GeoSouthAsia

మూస:Hinduism footer small మూస:Buddhism topics[[వర్గం:{0/}రిగోపౌలస్(1998), పు. 77.]]