వయనాడ్ జిల్లా

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
  ?Wayanad
Kerala • భారతదేశం
Wayanadను చూపిస్తున్న పటము
Location of Wayanad
అక్షాంశరేఖాంశాలు: 11°36′18″N 76°04′59″E / 11.605°N 76.083°E / 11.605; 76.083
కాలాంశం భాప్రాకా (గ్రీ.కా+5:30)
విస్తీర్ణం 2,131 కి.మీ² (823 sq mi)
ముఖ్య పట్టణము Kalpetta
జనాభా
జనసాంద్రత
7,80,619
• 369/కి.మీ² (956/చ.మై)
Member of Parliament M I Shanavas
Collector P.P.Gopi
ISO abbreviation IN-KL-
వెబ్‌సైటు: www.wayanad.nic.in

వయనాడ్ జిల్లా (Wayanad district) (మలయాళం: വയനാട്) భారతదేశంలోని కేరళ యెుక్క ఈశాన్యంలో ఉంది, ఇది నవంబర్ 1, 1980న 12వ జిల్లాగా కొజికోడ్ మరియు కన్నూర్ జిల్లాలలోని ప్రదేశాలతో ఏర్పడింది. కాల్పేట జిల్లా ప్రధానకేంద్రంగా అలానే పురపాలక నగరంగా ఉంది. ప్రాచీన ప్రతులలో ఈ ప్రాంతాన్ని మాయక్షేత్ర (మాయా భూమి) అని పిలవబడింది. మాయక్షేత్ర మయనాడ్‌గా మరియు చివరికి వయనాడ్‌గా పరిణమించింది. ఈ పదం యొక్క జానపద శబ్దవ్యుత్పత్తి శాస్త్రం ప్రకారం ఇది వయల్ (వరి పొలం) మరియు నాడ్ (నేల) యొక్క కలయికతో 'వరి పొలాల నేల'గా ఉంది. ఇక్కడ అనేకమైన స్థానిక తెగలు ఉన్నాయి. ఇది ఘనమైన పశ్చిమ కనుమల మీద 700 నుండి 2100ల మీ ఎత్తు పరిధిలో ఏర్పడింది. [1]

చరిత్ర[మార్చు]

వల్లియుర్కావు భగవతి దేవస్థానం

పురావస్తు పరిశోధనా సంబంధ సాక్ష్యాల ప్రకారం, వయనాడ్ (వయల్+నాడు (తమిళం/మలయాళం)) అడవులలో మూడు వేల సంవత్సరాల కన్నా ముందే నివాసం చేయబడింది.[2] వయనాడ్‌ను ముందుగా వెడార్ రాజులు పాలించారు. అయినప్పటికీ, క్షత్రియ రాకుమారుడిని (కుంభళ రాజు) వెడార్లు బంధించి తిరునెల్లిలో బందీగా ఉంచారు, కొట్టాయం మరియు కురుబ్రనాడ్ రాజుల యొక్క సంఘటిత సైనిక బలంచే దీనిని దండెత్తి లోబరుచుకున్నారు. వెడార్ రాజు (అరిప్పన్) చంపబడ్డాడు మరియు అతని పరివారాన్ని చాలా వరకు సంహరించారు. అయినను, కుంబళ రాజు నాయర్ ప్రభువు నంతిల్లాథ్ నంబియార్‌ను వెడార్ రాజు కుమార్తెను వివాహం చేసుకోమని అడిగాడు, ఆ సంహారంలో ఈమె ప్రాణాలతో మిగిలి ఉంది. నంబియార్‌ను వెలియంబం యొక్క మూపిల్ నాయర్‌గా నియమించబడ్డాడు, అక్కడ బ్రతికి ఉన్న వెడార్లందరూ పునఃస్థావరాలను ఏర్పరుచుకున్నారు. కొట్టాయం-మలబార్ మరియు కురుంబ్రనాద్ మధ్య వయనాడ్‌ను విభజించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. కొట్టాయం రాజుకు వాయువ్య వయనాడ్ మరియు కురుంబ్రనాద్ రాజుకు ఆగ్నేయ వయనాడ్‌ను ఇవ్వబడ్డది. వారిరువురి మధ్య ఉన్న వివాదాల కారణంగా, రాజభవనం మరియు కొన్ని భూములను మినహాయించి తన దేశాన్ని కొట్టాయం రాజుకు వదిలివేశాడు.

కొట్టాయం రాజు వయనాడ్‌ను 10 స్వరూపాలుగా (నాడ్‌లు )గా విభజించాడు మరియు ఒకొక్కదానిని పాలించటానికి గవర్నర్లను నియమించాడు (సాధారణంగా నాయర్లు వజునోర్ పేరుతో ఉండేవారు) . ఈ స్వరూపాలను తిరిగి ముఖ్య ప్రాంతాలుగా విభజించారు, వీటిని మూపిల్ నాయర్‌లు పాలించేవారు. కొట్టాయం పాలనలో ఉన్న వయనాడ్ యొక్క పరిపాలక ఉపవిభాగాలు క్రింద విధంగా ఉన్నాయి.[3]:

  • (1)ముతోర్నాడ్ (ముతకుర్నాడ్) - కొట్టాయం ప్రధమ రాజు నియంత్రణలో ఈ విభాగంను ఉంచారు. నాయర్ ముఖ్యప్రాంతాలుగా విభజించబడ్డది (ఈ పాలకులను సమిష్టిగా అరువరంబాత్ జెంమాక్కర్స్ అని పిలిచేవారు):
    • (1) వజతట్టి నాయర్
    • (2) తవింజల్ నాయర్
    • (3) ముల్లియంజిల్ నాయర్
    • (4) అలట్టిల్ నాయర్
    • (5) అయిరవిట్టిల్ నాయర్
    • (6) వరయల్ నాయర్
  • (2) ఎల్లోర్నాడ్ (ఇలాన్‌కుర్నాడ్) - కొట్టాయం ద్వితీయ రాజు నియంత్రణలో దీనిని ఉంచబడ్డది. దిగువన ఉన్న నాయర్ ముఖ్యప్రాంతాలుగా విభజించబడింది:
    • (1) ఎడాచన నాయర్
    • (2) వేమోం నంబియార్
  • (3) వయనాడ్ స్వరూపం - మూడవ కొట్టాయం రాజు నియంత్రణలో ఉంచబడ్డది. దిగువన ఉన్న నాయర్ ముఖ్యప్రాంతాలుగా విభజించబడింది:
    • (1) కుప్పతోడే నాయర్
    • (2) తోండెర్ నంబియార్
    • (3) పుల్పడి నాయర్
    • (4) చిక్కలుర్ నాయర్
  • (4) పోరున్ననూర్ - కొట్టాయం మూడవ రాజు అధీనంలో ఉంచబడ్డది. పోరున్ననూర్ మరియు వెల్లముండా అంసాంలను కలిగి ఉంది. దిగువన ఉన్న నాయర్ ముఖ్యప్రాంతాలుగా విభజించబడింది:
    • (1) మంచన్ నంబియార్
    • (2) కరింగారి నాయర్
    • (3) మంగలస్సేరి నాయర్
    • (4) వట్టతోడే నంబియార్
    • (5) చెరుకర నాయర్
  • (5) నల్లుర్నాడ్ - కొట్టాయం మూడవ రాజు అధీనంలో ఉంది. దిగువన ఉన్న నాయర్ ముఖ్యప్రాంతాలుగా విభజించబడింది:
    • (1) మంచన్ నంబియార్
    • (2) కరింగారి నాయర్
    • (3) ఇదాచెన నాయర్
  • (6) కురుంబలనాడ్ - కురుంబల మరియు కొట్టథార అంసాంలు ఉన్నాయి. ఈ విభాగాన్ని పయ్యోర్మల యొక్క అవింజట్ నాయర్ అధీనంలో ఉంచబడింది. ఇతను కొట్టాయం రాజు కుమారుడు, ఇతనికి వజున్నవార్ (పాలకుడు) బిరుదును అతనే అందించాడు. దిగువన ఉన్న నాయర్ ముఖ్యప్రాంతాలుగా విభజించబడింది:
    • (1) తెనమంగళాథ్ నాయర్
    • (2) పొయిల్ నాయర్
  • (7) ఎడనాటస్కర్ - కొట్టపడి, కాల్పేట మరియు వైత్రి యొక్క .అంసాంలు ఉన్నాయి. దిగువన ఉన్న నాయర్ ముఖ్యప్రాంతాలుగా విభజించబడింది:
    • (1) కాల్పేట నాయర్
    • (2) కాంతమంగళాథ్ నాయర్
  • (8) తొండెర్నాడ్ - తొండెర్ నంబియార్ అధీనంలో ఉంచారు.
  • (9) ముట్టిల్-పక్కం - బేగం (పాకం) స్వరూపం అధీనంలో ఉంచారు.
  • (10) వెలియంబం - వెలియంబం వజున్నవార్ అధీనంలో ఉంచారు (వెడార్ రాకుమారిని వివాహమాడిన నంథిలాత్ నంబియార్).

ప్రధాన కురుంబ్రనాడు రాజు, టిపు సుల్తాన్‌కు వ్యతిరేకంగా పోరాడటంలో బ్రిటీష్ వారికి సహాయపడ్డాడు. మైసూరును వదిలి వేసిన తరువాత, కేరళ వర్మ పజహస్సి రాజ (పశ్చిమ శాఖ యొక్క కుటుంబ పెద్ద) మరియు బ్రిటీష్ దారులు వేరయ్యాయి. 1799లో టిపు దిగిపోయిన తరువాత బ్రిటీష్ వయనాడ్ మీద నియంత్రణను చేబట్టింది. పజహస్సి రాజు 1805లో చంపబడేంత వరకు, బ్రిటీష్ వారితో దీర్ఘకాలం జరిగిన గొరిల్లా యుద్ధంలో పాల్గొన్నాడు. 1956లో కేరళ రాష్ట్రం అవతరించినప్పుడు, వయనాడ్ కన్నూర్ జిల్లాలో భాగంగా ఉంది; 1957లో దక్షిణ వయనాడ్‌ను కొజికోడ్ జిల్లాలోకి చేర్చి ఉత్తర వయనాడ్‌ను కన్నూర్ జిల్లాలోనే ఉంచారు. ఉత్తర మరియు దక్షిణ వయనాడ్‌ల కలయికతో, ప్రస్తుత వయనాడ్ జిల్లా మూడు తాలూకాలు వైత్రి, మనంతావాడీ మరియు సుల్తాన్ బతేరీ చేరికతో నవంబర్ 1, 1980న ఏర్పడింది.

భౌగోళిక స్థితి[మార్చు]

కలప అడవిలో కాల్పేట సమీపంలో ఒక ఏనుగు
దస్త్రం:Chembra.JPG
చెంబ్రా పర్వతం:హృదయ సారస్ నుండి దృశ్యం

దక్కన్ పీఠభూమి యొక్క దక్షిణ శిఖరం మీద వయనాడ్ జిల్లా ఉంది మరియు దీని యొక్క ఘనమైన పశ్చిమ కనుమల ఎగుడు దిగుడు ప్రదేశం ప్రధానంగా శోభిస్తూ ఉంది, దట్టమైన అడవులు, అల్లుకున్న అరణ్యాలు మరియు లోతైన లోయలతో ఆకర్షణీయమైన కొండల వరుసలు అక్కడక్కడా వెదజల్లబడినట్టు ఉన్నాయి. ఈ జిల్లాలో అధికభాగం అడవులతో నిండి ఉంది, కానీ సహజ వనరులను ఆగకుండా మరియు వివేచనం లేకుండా స్వార్థం కొరకు ఉపయోగించుకోవటం[citation needed] పర్యావరణ విపత్తుకు దారితీస్తోంది.

పర్వతాలు[మార్చు]

జిల్లాలోని కొన్ని ముఖ్యమైన పర్వతాలలో చెంబ్రా పర్వతం (2,100 మీటర్లు (6,890 అడుగులు)), బాణాసుర పర్వతం (2,073 మీటర్లు (6,801 అడుగులు)), బ్రహ్మగిరి (1,608 మీటర్లు (5,276 అడుగులు)) ఉన్నాయి.

నదులు[మార్చు]

కేరళలో తూర్పు దిశలో ప్రవహిస్తున్న మూడు నదులలోని ఒకటైన కాబిని నది, కావేరి నది యొక్క ముఖ్య ఉపనదిగా ఉంది. దాదాపు వయనాడ్ మొత్తం కాబిని మరియు దాని మూడు ఉపనదులు పనమారం, మనంతవాడి మరియు కాళిందిలచే జలాన్ని పొందుతోంది. బాణాసుర సాగర్ ఆనకట్టను కాబిని నది యొక్క ఒక ఉపనది మీద కట్టబడింది.

వాతావరణం[మార్చు]

మధ్యమ సముద్ర మట్టం నుండి ఉన్న దూరం మరియు అలుముకున్న అరణ్య ప్రాంతం ఈ ప్రాంతంలో ఆహ్లాదమైన వాతావరణాన్ని అందిస్తాయి. సాధారణంగా సంవత్సరాన్ని నాలుగు కాలాలుగా విభజించవచ్చు; శీతల వాతావరణం (డిసెంబర్ నుండి ఫిబ్రవరి) వేసవి వాతావారణం (మార్చి నుండి మే) నైరుతి రుతుపవనాలు (జూన్ నుండి సెప్టెంబర్) మరియు ఈశాన్య రుతుపవనాలు (అక్టోబర్ నుండి నవంబర్). వేసవి కాలంలో ఉష్ణోగ్రతలు గరిష్టంగా 35 °C (95 °F) ఉంటాయి మరియు శీతాకాలంలో ఉష్ణోగ్రతలు 07 °C (45 °F) కనిష్టానికి పడిపోతాయి. గత 5–6 సంవత్సరాలుగా అత్యధింకగా ఉష్ణోగ్రత మార్పు 18 °C (64 °F) నుండి 28 °C (82 °F) పరిధిలో ఉంది. సంవత్సరానికి వార్షిక వర్షపాతం 2,500 మిల్లీమీటర్లు (98 in) ఉంటుంది.

ఆర్థిక వ్యవస్థ[మార్చు]

వయనాడ్ 3.79% పట్టణీకరణం అయ్యింది. వ్యవసాయం ఆర్థికవ్యవస్థకు ముఖ్యమైన ఆధారంగా ఉంది. కాఫీ, టీ, కోకో, మిరియాలు, అరటి మరియు వెనీలా ముఖ్యమైన పంటలుగా ఉన్నాయి. ఈ ధనాన్ని ఆర్జించే పంటలతోపాటు, ఈ జిల్లాలో అత్యంత ముఖ్యమైన పంటగా వరి ఉంది. ఆనకట్టలు మరియు కాలువలను జిల్లాలోని శుష్క భూములకు తరలించటానికి నిర్మించబడ్డాయి. అగ్రారియన్(వ్యవసాయ సంబంధమైన) విపత్తు ఉన్నప్పటికీ భూమి ధర పెరుగుతూనే ఉంది.

అగ్రారియన్ విపత్తు[మార్చు]

వ్యవసాయ రాబడి మీద అధిక జనాభా ఆధారపడటం కారణంగా అగ్రారియన్ విపత్తును ఈ జిల్లా బాగా ఎదుర్కుంది. 1997 మరియు 2005 మధ్యకాలంలో, భారతదేశ వ్యాప్తంగా 150,000 కన్నా ఎక్కువ మంది రైతులు ఆత్మహత్యలు చేసుకున్నారు, అందులో 8% మంది కేరళకు చెందినవారు (11,516) ఉన్నారు. వీరిలో 90% వయనాడ్‌లో జరిగాయి. అత్యధిక సంఖ్యలో రైతుల ఆత్మహత్య చేసుకోవటానికి స్థానికంగా పండించే ఉత్పత్తులు కాఫీ, మిరియాలు, అల్లం, వక్కల వంటివాటి ధరలు పడిపోవటం ప్రధాన కారణంగా ఉంది. ప్రస్తుత UPA ప్రభుత్వం చట్టంగా చేసిన NREGS (నేషనల్ రూరల్ ఎంప్లాయ్మెంట్ గ్యారంటీ ఆక్ట్) సహాయపడింది మరియు వయనాడ్ ఇంకా పాలక్కాడ్ రెండు జిల్లాలు మాత్రమే, ఈ ప్రాంతాలలో ఉన్న తీవ్రమైన ఆవశ్యకత కారణంగా ఈ పథకం క్రింద ప్రయోజనాలను అందుకోవటానికి ఎంపికకాబడ్డాయి.[4] NREGS క్రింద రోజువారీ వేతనం లింగభేదం లేకుండా రూ. 125 ఉంది, మిగిలిన రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే కేరళలో ఇది అధికంగా ఉంది. NREGS చేసే కార్యకలాపాలలో ఏనుగు కందకాలను ఏర్పరచటం (వన్య ఏనుగలు పొలాల మీద దాడిచేయటం అనేది ఇంకొక సమస్యగా వయనాడ్‌లో ఉంది), జలాశయాలను, రహదారులను నిర్మించటం వంటివి ఉన్నాయి. NREGS తీసుకున్న చర్యలు మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన కార్యకలాపాల సమ్మేళనంతో, 2004లో చేసుకున్న131 రైతు ఆత్మహత్యలకు విరుద్ధంగా 2007లో 10 మంది ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు.

జనాభాశాస్త్రం[మార్చు]

కాల్పేట సమీపంలో తేయాకు మొక్కలు

తాలూకాల సంఖ్య: 3 (మనంతవాడి, సుల్తాన్ బతేరీ, మరియు వైత్రి)
రాష్ట్ర అసెంబ్లీ శాసనకర్తల సంఖ్య: 3 (ఉత్తర వయనాడ్, సుల్తాన్ బతేరీ మరియు కాల్పేట)
లోక్‌సభ ప్రాతినిధ్యం: 1 (వయనాడ్ నియోజకవర్గం).
జిల్లా కేంద్రం: కాల్పేట. ఇతర ముఖ్యమైన పట్టణాలు: సుల్తాన్ బతేరీ మరియు మనంతవాడి.

ఈ ప్రాంతంలోని గిరిజన జనాభా ఇప్పటికీ పురాతన పద్ధతులను మరియు ఆచారాలను పాటిస్తున్నారు మరియు వారు దిమ్మరుల వలే జీవితాన్ని గడుపుతారు. గిరిజల జనాభాలో పనియాలు, అదియాలు, కట్టునాయకన్ మరియు కురిచియన్లు ఉన్నారు. కేరళలోని ఆదివాసుల జనాభాలో అత్యధిక మంది (దాదాపు 36%) ఇక్కడ నివసిస్తున్నారు. వయనాడ్‌లో అతిపెద్ద స్థిరనివాస జనాభా కూడా ఉంది. కర్ణాటకకు చెందిన జైనులు ఇక్కడ 13వ శతాబ్దంలో స్థిరపడ్డారు. కన్నూర్ జిల్లాలోని కొట్టాయం-కురుంబ్రనాడుకు చెందిన హిందూ నాయర్‌లు 14వ శతాబ్దంలో ప్రవేశించారు మరియు వారి భూస్వామ్య విధానంను స్థాపించారు. వీరు మహమ్మదీయులను అనుసరించారు. 1940ల ఆరంభంలో దక్షిణ కేరళ నుండి అతిపెద్ద స్థాయిలో వలసలు చోటుచేసుకున్నాయి. 1950లో ట్రావన్కోర్ ప్రాంతం నుండి క్రిస్టియన్లు వచ్చారు. చివరి కొద్ది దశాబ్దాలలో స్థానిక ప్రజల ప్రాముఖ్యత పూర్తిగా తగ్గిపోయింది. వారి భూమిని మరొకరికి ఇచ్చివేయటం, స్థిరపడినవారు స్వలాభం కొరకు వాడుకోవటం మరియు రాష్ట్రం పట్టించుకోకపోవటంచే హక్కుల కొరకు వారి పోరాటం ఇప్పటి వరకు విజయవంతం కాలేదు.

అతిపెద్ద పట్టణాలు[మార్చు]

  • కాల్పేట
  • మెప్పడి
  • మనంతవాడి
  • సుల్తాన్ బతేరీ
  • చుండాలే
  • వైత్రి
  • మీనాంగడీ
  • పుల్పల్లీ
  • పనమారం
  • పడింహరతార

రాజకీయాలు[మార్చు]

వయనాడ్ జిల్లా

[5]

వయనాడ్ జిల్లాలోని మొత్తం మూడు శాసనాత్మక నియోజకవర్గాలు (కాల్పేట, సుల్తాన్ బతేరీ మరియు మనంతవాడి ఉన్నాయి)నూతనంగా ఏర్పడిన వయనాడ్ పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం యొక్క భాగంగా ఉన్నాయి. ఉత్తర వయనాడ్ నియోజకవర్గంకు మనంతవాడి అనే పేరును మార్చి పెట్టబడింది.

మార్గం[మార్చు]

కొజికోడ్ - మైసూరు జాతీయ రహదారి 212 (NH 212) వయనాడ్ జిల్లా అంతటా వెళుతుంది. సమీప రైల్వే స్టేషను కాల్పేట నుండి 75 కిమీ దూరంలో కొజికోడ్‌లో ఉంది. కారిపూర్‌లోని కొజికోడ్ విమానాశ్రయం సమీప విమానాశ్రయంగా ఉంది. కేరళలోని వివిధ ప్రాంతాలకు మరియు ఇతర పొరుగు రాష్ట్రాలకు వయనాడ్ నుండి చక్కటి రవాణా సౌకర్యం ఉంది. ముఖ్య ప్రాంతాలకు వెళ్ళటానికి బస్సులు తరచుగా ఉంటాయి. NH 212 మీద మైసూరు నుండి ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు గుండ్లుపేట్ వద్ద రహదారి రెండుగా చీలుతుంది, ఒక దారి ఊటీ మరియు రెండవది వయనాడ్‌లోని ప్రముఖ పట్టణం సుల్తాన్ బాతేరికు దారితీస్తుంది.

NH 212 బందిపూర్ నేషనల్ పార్క్ మరియు దాని తరువాత కేరళ రాష్ట్ర సరిహద్దయిన ముతంగా వైల్డ్ లైఫ్ సాంక్చురీ లోంచి వెళుతుంది. బందిపూర్ అరణ్యంలోని కొన్ని భాగాలు మినహాయించి రహదారులు ప్రయాణ సౌకర్యంగా ఉన్నాయి.

సంస్కృతి[మార్చు]

ప్రాముఖ్యత ఉన్న ప్రదేశాలు[మార్చు]

పర్యావరణ, ఆవరణ సంబంధ, మతపరమైన మరియు చారిత్రాత్మక ప్రాముఖ్యం ఉన్న అనేక ప్రదేశాలు జిల్లాలో ఉన్నాయి.

  • బ్రహ్మగిరి పాదపర్వతం వద్ద ప్రాచీనమైన తిరునెల్లి దేవస్థానం ఉంది.ఈ దేవస్థానంను బ్రహ్మ చతుర్భుజ రూపంలో విష్ణుమూర్తికి అంకింతం చేశాడు. తిరునెల్లి దేవస్థానం ఆదిభాషల సంబంధమైన మరియు సంప్రదాయమైన కేరళ వాస్తుశిల్పిని వ్యక్తపరుస్తుంది.జీవితాన్ని స్థిమిత పరిచే విష్ణుమూర్తికి అంకింతం ఇవ్వబడిన ఈ దేవస్థానం, ముఖ్యంగా పూర్వీకుల మతసంప్రదాయ కర్మ విధానాలను నిర్వహించటానికి అశేషంగా భక్తులను ఆకర్షిస్తుంది. విగ్రహాన్ని 30 పొడవుగా ఉన్న గ్రానైట్ ఫలకాలతో మరియు నేలమీద అతిపెద్ద చతురస్రాకార గ్రానైట్ ముక్కలతో తాపడం చేశారు.కొండ దిగువకు స్వచ్ఛంగా ప్రవహించే పాపనాశిని ప్రవాహంలో ముణిగిలేవటం వల్ల అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయని నమ్మబడుతుంది.ఈ దేవస్థానంను తరచుగా దక్షిణ-కాశీగా సూచిస్తారు.పుతారి (అక్టోబర్), చుట్టువిలక్కు (జనవరి), నవరాత్రి , శివరాతీ మరియు శ్రీ కృష్ణ జయంతి పండుగలను ఈ దేవాలయంలో జరుపుకుంటారు.మరణించిన వారి ఆత్మల కొరకు కర్కిడకవవు ఆగష్టులో నిర్వహించబడుతుంది.ఫోను: 04935-210201
  • కాల్పేట నుండి 32 కిమీ దూరంలో అంబలవాయల్ సమీపంలోని ఎడక్కల్ గుహలు వాటి చరిత్ర-పూర్వ శిల్ప చెక్కడాలు మరియు చిత్రలేఖనాలకు ప్రసిద్ధిగాంచింది.
  • ముతంగా వన్య ప్రాణుల వలన కేంద్రం. ఇది మైసూర్ నుండి సుల్తాన్ బతేరీకు వెళ్ళే దారిలో ఉంది. అడవి జంతువులు అడవిదున్న, ఏనుగు, జింక మరియు పులులను ఇక్కడ చూడబడింది. ఈ వలసకేంద్రంలో కొన్ని అరణ్య పక్షులు కూడా ఉన్నాయి.
  • కూట్టముండ సమీపాన జైనుల దేవస్థానం మరియు అనంతనాథ స్వామి దేవస్థానం ఉన్నాయి.
  • వల్లియూర్కవ్ దేవస్థానం చారిత్రాత్మక మరియు సాంఘిక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది.
  • కాల్పేట నుండి 14 కిమీ దూరంలో ఉన్న పల్లికున్ను చర్చి ఉత్తర కేరళలో ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రంగా ఉంది.
  • వయనాడ్‌లో ఉన్న ప్రాచీన మసీదులలో ఒకటి వరంబట్ట మసీదు మరియు ఇది వరంబాట నెర్చాకు ప్రసిద్ధిగాంచింది.
  • తరువన సమీపంలో ఉన్నఒక ప్రాచీన శివుని దేవస్థానం మజువన్నూర్ మహా శివ క్షేత్రం. కొమ్మయాడ్ సమీపాన ఉన్న పురాతన దేవాలయం కారత్ శివ దేవస్థానం.
  • సుల్తాన్ బతేరీ అనేది ఒక ప్రముఖ కోట, దీనిని టిపు సుల్తాన్ నిర్మించాడు.
  • మనంతవాడిలో కురుచియా సైనికుల సహాయంతో బ్రిటీష్ వారితో పోరాడిన రాజు పజస్సీ రాజా సమాధి ఉంది.
  • కొజికోడ్ నుండి రహదారిలో వస్తే ప్రవేశ స్థానంగా ఉన్న లక్కిడి భారతదేశంలో అత్యధిక వర్షపాతాన్ని పొందుతుంది.
  • పూకోడే సరస్సు పర్యాటక ఆకర్షణ కేంద్రంగా లక్కిడి సమీపంలో ఉంది.
  • సాహసకృత్యాల కొరకు: చెంబ్రా పర్వతం, బాణాసుర పర్వతం మరియు బ్రహ్మగిరి పర్వతం కఠినమైన పర్వతారోహణ అనుభవాన్ని అందిస్తుంది.
  • కురువ ద్వీప్ (మనంతవాడి నుండి 10 కిమీ దూరంలో ఉంది) అనేది కాబిని నది ఒక అసాధారణమైన మరియు పెళుసైన డెల్టా విధానంగా ఉంది.
  • సాంఘిక వేత్తలకు మరియు విద్యావేత్తలకు ముఖ్యమైన మరియు అసాధారణమైన పుణ్యక్షేత్రంగా కనవు ఉంది, ఇది ప్రత్యామ్నాయ విద్యా కేంద్రంగా ఉంది, వారి సంప్రదాయ పునాదులను కోల్పోకుండా సవాళ్ళను అవలంబించటంలో ఆదివాసులకు (గిరిజనులు) సహాయపడుతుంది.
  • అనంతనాథ స్వామీ దేవస్థానం, (పులియర్మల వద్ద ఉన్న పారశ్వనాథస్వామి జైన దేవాలయం ) ఒక అందమైన జైన దేవాలయం కాల్పేట నుండి 6 కిమీ దూరంలో పులియర్మలలో ఉంది.
  • పక్షిపాతాళం అనేది కేరళ-కర్ణాటక సరిహద్దులో ఉన్న ఒక ప్రముఖ పర్వతారోహణ ప్రదేశం.
  • మెప్పడి-అంబలవాయల్ ప్రాంతంలోని సూచిపరా, కంతపరా మరియు మీన్ముట్టి జలపాతాలు ఉన్నాయి.
  • సుల్తాన్ బతేరీ నుండి 5 కిమీ దూరంలో ఉన్న తోవరిమల ఎజుతుపారా వద్ద 400మీ పర్వతారోహణ చేసి శిలల మీద వ్రాయబడిన చిత్రాలను చూడవచ్చు.
  • వయనాడ్ జిల్లాలోని కాల్పేట నుండి 29 కిమీ దూరంలో మీన్ముట్టి జలపాతాలు ఉన్నాయి. ఇది కేరళ యొక్క రెండవ అతిపెద్ద జలపాతంగా ఉంది మరియు దాని యొక్క సహజ ఆకృతిని కలిగి ఉంది.

వృక్షజాలం మరియు జంతుజాలం[మార్చు]

Pookkod lake in summer, వయనాడ్
Karapuzha Dam in వయనాడ్

వయనాడ్‌లోని వృక్షసముదాయం పశ్చిమ కనుమల లక్షణంను కలిగి ఉంది మరియు తోటలు శీతల వాతావరణంలో పెరుగుతాయి. జిల్లాలో అధికభాగం కాఫీ తోటలతో నిండి ఉంది. అటవీ వృక్షాలైన నూకమాను(రోజ్ ఉడ్), అన్జిలి (అర్టోకార్పస్), ముల్లుమురిక్కు (ఎర్త్రిన), కాస్సియా యొక్క అనేక జాతులు మరియు అనేక ఇతర వర్ణించలేని రకాలను ఇక్కడ పరిరక్షించారు మరియు అవి కాఫీ తోటలకు నీడను కూడా అందచేస్తున్నాయి. ఈ మొక్కలు వయనాడ్ యొక్క భూదృశ్యానికి వన్య సమతులాన్ని అందిస్తున్నాయి. చాలా వరకు కాఫీ తోటలలో, పురాతన వృక్షజాతులకు బదులుగా శీతల వాతావరణంలో అనువుగా పెరిగే సిల్వర్ ఓక్ వృక్షాలను పెంచుతున్నారు. ఈ చెట్టు వేగవంతంగా పెరుగుతుంది మరియు ఇవి కాఫీ తోటలకు నీడగా మరియు మిరియాల తీగలకు ఆధారంగా ఉండటానికి విస్తారంగా పెంచబడతాయి. దీనిని ప్లైవుడ్ పరిశ్రమలో ఉపయోగిస్తారు మరియు ఇది రైతులకు లాభధాయకంగా ఉంటుంది. యూకలిప్టస్ లోని తక్కువ ఎత్తులో ఉండే యూకలిప్టస్ గ్రాండిస్‌ను జిల్లాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో పెద్ద పరిమాణంలో పెంచుతున్నారు. దీని సువాసన చుట్టుప్రక్కలకు గాలి ద్వారా విస్తరిస్తుంది. యూకలిప్టస్ తైలంను వాటి ఆకుల నుండి వ్యాపార అవసరాల కొరకు తీయబడుతుంది.

20,864 హెక్టార్ల అభయారణ్యంలో అధికంగా కలప మొక్కలను పెంచబడుతోంది. పోకచెట్లు మరియు పనస చెట్లు కూడా ఇక్కడ పెరుగుతాయి. తేయాకు ఒక పరిశ్రమగా ఇక్కడ అతిపెద్ద తోటలలో పెంచబడుతుంది. వయనాడ్ నేల మరియు వాతావరణం వ్యాపారపరంగా ఉద్యానకృషికి అనువుగా ఉంటుంది. కాయకూరల సేద్యం మరియు పండ్లతోటలను పెంచటంను ప్రోత్సహించటం కొరకు, కేరళ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం అంబలవాయల్ వద్ద ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా కేంద్రంను నడుపుతోంది.

అడవులను శుభ్రపరచటం, జంతు జీవనాన్ని కలవరపరచటం కారణంగా వయనాడ్‌లో పశ్చిమ కనుమల లక్షణాలు అదృశ్యమయ్యాయి. ఇక్కడ ఇప్పటికీ బోనెట్ కోతులు, లోరిస్, ముంగీసలు, అడవి పిల్లులు, ఉడతలు, నక్కలు, కుందేళ్ళను పరిమితమైన అడవీ ప్రాంతాలలో చూడవచ్చును. ప్రపంచంలోని అతిపొడవైన విషపూరితమైన పాము కింగ్ కోబ్రాను ఇక్కడ చూడవచ్చును. పొరుగున ఉన్న కర్ణాటక మరియు తమిళనాడు యొక్క వన్య ప్రాణుల వలసల కేంద్రాల నుండి ఏనుగు, ఎలుగుబంటి మరియు ఇతర జంతువులు బేగూర్ అరణ్యంలోకి మరియు ముతంగా చుట్టు ప్రక్కల ఉన్నఅరణ్యాలలోకి జొరబడతాయి, ఇది సుల్తాన్ బతేరీకు 20 కిమీ దూరంలో ఉంది. మెనంగడి సమీపాన కరపూజ ఆనకట్ట-10 కిమీ, బాణాసురసాగర్ ఆనకట్ట వైత్రి నుండి 20 కిమీ దూరంలో ఉన్నాయి. కర్ణాటక మరియు తమిళనాడుతో సరిహద్దును కలిగి ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో జంతు ఆటలను వీక్షించవచ్చు. ప్రపంచం మొత్తంలోనే అతిపెద్ద సంఖ్యలో ఆసియా జాతి ఏనుగులను కలిగి ఉన్న ప్రదేశాలలో ఒకటిగా ఇది ఉంది. పులి, అడవిదున్న, సాంబార్, చుక్కల జింక, అడవిపంది, చిరుత, అడవి కుక్క మరియు ఇతర అతిపెద్ద క్షీరదాలు కూడా పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్నాయి.

విద్య[మార్చు]

కేరళ ప్రభుత్వం ప్రకారం: ఇటీవల స్థాపించబడిన వృత్తిపరమైన కళాశాలలు మనంతవాడిలోని గవర్నమెంట్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మరియు పూకోడ్‌లోని పశువైద్య కళాశాల , వృత్తిపరమైన విద్యా రంగంలో వయనాడ్ యొక్క సంప్రదాయ జీవన విధానంను మార్చటానికి ఏర్పరచబడ్డాయి.

వయనాడ్‌లోని అనేక విద్యాసంబంధ సంస్థలు. వీటిలో కొన్ని

  • ఓరియంటల్ స్కూల్ ఆఫ్ హోటల్ మేనేజ్మెంట్, లక్కిడి
  • కేరళ పశు మరియు జంతు శాస్త్రాల విశ్వవిద్యాలయం
  • Fr.G.K.M.H.S కనియారం, మనంతవాడి
  • ప్రభుత్వ.H.S.S కర్టికులం
  • NMSM ప్రభుత్వ. కళాశాల, కాల్పేట
  • ప్రభుత్వ.కళాశాల,మనంతవాడి
  • పజహస్సి రాజా కళాశాల, పుల్పల్లీ
  • ప్రభుత్వ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, మనంతవాడి
  • St.మేరీస్ కళాశాల, సుల్తాన్ బతేరీ
  • WMO ఆర్ట్స్ & సైన్స్ కళాశాల, ముట్టిల్
  • కేంద్రీయ విద్యాలయ, కాల్పేట
  • WMO CBSC పాఠశాల, ముట్టిల్
  • మేరీ మాతా ఆర్ట్స్ & సైన్స్ కళాశాల,మనంతవాడి
  • St.కాథరీన్స్ హయ్యర్ సెకండరీ పాఠశాల, పయ్యంపల్లీ
  • ప్రభుత్వ. హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్ మీనాంగడి
  • హిల్ బ్లూమ్స్ స్కూల్, మనంతవాడి

పాఠశాలలు - 297

ఉన్నత పాఠశాలు- 70

(వృత్తివిద్య) ఒకేషనల్ హయ్యర్ స్కూల్స్ - 10

హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్స్ - 41

కళాశాలలు - 06

పాలిటెక్నిక్ - 02

ఇండస్ట్రియల్ ట్రైనింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్స్(ITI) - 02

సూచనలు[మార్చు]

  1. "Wayanad Map" (PDF). 2008. Retrieved 2008-09-07. 
  2. ఫ్రోమర్స్ ఇండియా, పిప్పా డెబ్రుయ్న్, కీత్ బైన్, నీలోఫర్ వెంకట్రామన్, షోనర్ జోషి
  3. http://www.archive.org/details/wynaditspeoplest00goparich
  4. ఇండియా టుడే - దక్షిణ ఆసియాలో విస్తారంగా చదివే వారపత్రిక
  5. "Assembly Constituencies - Corresponding Districts and Parliamentary Constituencies" (PDF). Kerala. Election Commission of India. Retrieved 2008-10-18. 

వయనాడ్‌లో పర్యాటకం MCF పబ్లిక్ స్కూల్ కాల్పేట

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

వెలుపలి లింకులు[మార్చు]