భారతీయ రైల్వేలు సంస్థాగత నిర్మాణం

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

భారతీయ రైల్వేలు భారతీయ రైల్వే సేవ యొక్క క్రియాత్మక సమూహాలు ద్వారా విస్తారంగా నిర్వహించబడుతుంది. ఇది సంప్రదాయబద్దంగా సహ-ఆపరేషన్ ద్వారా ఎలా నిర్వహించారు అన్నది ప్రధానం. భారతీయ రైల్వేలు బహుశా సంస్థాగత నిర్మాణం మార్పు చాలా తక్కువ సాహసోపేతంగా ఉంది; ఇది ఎక్కువగా బ్రిటిష్ కాలం నుండి ఏమి సృష్టించారో అదే వారసత్వంగా వచ్చింది.

రైల్వే బోర్డు[మార్చు]

ఎపెక్స్ నిర్వహణ సంస్థ రైల్వే బోర్డు అని కూడా పిలుస్తారు. రైల్వే బోర్డు చైర్మన్, రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ (రైల్వే మంత్రి)కి నివేదించుతారు. రైల్వే బోర్డు చైర్మన్‌తో పాటుగా, అదనంగా మరో ఐదుగురు సభ్యులు ఉంటారు. భారతీయ రైల్వేలు లోని అన్ని జోనల్ రైల్వే జనరల్ మేనేజర్లు మరియు ఉత్పత్తి యూనిట్లు బోర్డుకు నివేదికను అందిస్తారు.

కార్యాచరణ శాఖలు[మార్చు]

వివిధ గ్రూప్ ఎ కేడర్లు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

యుపిఎస్సి నిర్వహించిన సివిల్ సర్వీసెస్ ఎగ్జామినేషన్ ద్వారా సాంకేతిక కాని సేవలు నియామకం

యుపిఎస్సి నిర్వహించిన ఇండియన్ ఇంజనీరింగ్ పరీక్ష ద్వారా సాంకేతిక సేవలు నియామకం

యుపిఎస్సి నిర్వహించిన కంబైన్డ్ మెడికల్ ఎగ్జామినేషన్ ద్వారా వైద్య సేవలు నియామకం

భారతదేశం యొక్క విస్తారమైన రైలు వ్యవస్థ, ప్రపంచంలో 3 వ అతిపెద్ద, ప్రాంతీయ స్థాయిలో నిర్వహించబడుతూ ఉంది. భారతీయ రైల్వేలు పదిహేడు జోనల్ రైల్వేలు తనకు తాను విభజించబడి ఉన్నది. ఒక జనరల్ మేనేజర్ నేతృత్వంలోని ప్రతి జోన్, పాక్షిక-స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన మరియు ఈ క్రియాత్మక శాఖలు ద్వంద్వ నియంత్రణ అంటే కింద ఉన్న ఒక మాతృక సంస్థ సృష్టిస్తుంది.

  • జోనల్ స్థాయిలో ఆపరేషనల్ కంట్రోల్
  • రైల్వే బోర్డు నుండి కార్యాచరణ విధానం & గైడెన్స్

ప్రాంతీయ సంస్థ[మార్చు]

జోనల్ నిర్వహణ[మార్చు]

భారతీయ రైల్వే జోనల్ చిహ్నం

భారతీయ రైల్వేలు ప్రస్తుత మండలాలు ఈ క్రింద విధముగా ఉన్నాయి.

పేరు సంక్షిప్తీకరణ ప్రధానకార్యలయము
'సెంట్రల్ రైల్వే' సిఆర్ ముంబై
'తూర్పు రైల్వే' ఈఆర్ కోలకతా
'తూర్పు మధ్య రైల్వే' ఇసిఆర్ హాజీపూర్
'తూర్పు తీర రైల్వే' ఈసిఒఆర్ భువనేశ్వర్
'కొంకణ్ రైల్వే' కెఆర్ పాన్వెల్
'ఉత్తర రైల్వే' ఎన్‌ఆర్ ఢిల్లీ
'ఉత్తర మధ్య రైల్వే' ఎన్‌సిఆర్ అలహాబాద్
'ఉత్తర పశ్చిమ రైల్వే' ఎన్‌డబ్ల్యుఆర్ జైపూర్
'ఉత్తర తూర్పు రైల్వే' ఎన్‌ఈఆర్ గోరఖ్‌పూర్
'ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే' ఎన్‌ఎఫ్‌ఆర్ మలిగోన్ (గౌహతి)
'సదరన్ రైల్వే' ఎస్‌ఆర్ చెన్నై
'దక్షిణ మధ్య రైల్వే' ఎస్‌సిఆర్ సికింద్రాబాదు
'సౌత్ ఈస్ట్రన్ రైల్వే' ఎస్‌ఈఆర్ కోలకతా
'సౌత్ ఈస్ట్ సెంట్రల్ రైల్వే' ఎస్‌ఈసిఆర్ బిలాస్‌పూర్, సిజి
'దక్షిణ పశ్చిమ రైల్వే' ఎస్‌డబ్ల్యుఆర్ హుబ్లి
'వెస్ట్రన్ రైల్వే' డబ్ల్యుఆర్ ముంబై
'పశ్చిమ మధ్య రైల్వే' డబ్ల్యుసిఆర్ జబల్పూర్
'కోలకతా మెట్రో రైల్వే' కెఎమ్‌ఆర్ కోలకతా

ప్రతి జోన్ కూడా దానిలోని భాగమైన కార్ఖానాలు కూడా నిర్వహిస్తుంది. కాని ఈ కార్ఖానాలు ఉత్పత్తి యూనిట్లునందు (రైల్వే బోర్డుకు నేరుగా జనరల్ మేనేజర్లు నివేదించడం ద్వారా నిర్వహించబడతాయి) చేర్చలేదని గ్రహించవలయును.

డివిజనల్ సంస్థ[మార్చు]

డివిజనల్ రైల్వే మేనేజర్ (డిఆర్‌ఎమ్) డివిజన్ స్థాయిలో సంస్థ నిర్వహణని అధిపతిగా నిర్వహిస్తారు. దేశవ్యాప్తంగా వ్యవస్థ నందు 67 విభాగాలు ప్రస్తుతం ఉన్నాయి. ఈ విభాగాలు ప్రధానంగా నడుస్తున్న రైలు నందు బాధ్యత పంచుకుంటారు కానీ (వాహనములు మరమ్మతు దుకాణాలు) లోకో షెడ్లను, కోచింగ్ గిడ్డంగులను (ప్యాసింజర్ రైళ్లు మరమ్మతు హోమ్ స్థావరాలు) మరియు వాగన్ గిడ్డంగులను (మరమ్మత్తు మరియు నిర్వహణ పాయింట్లు సరుకు స్టాక్ కోసం)కూడా కలిగి ఉండవచ్చు.

ప్రతి డివిజన్ అన్ని ప్రయోజనాత్మక (లైన్ మరియు సిబ్బంది రెండు) సంస్థలు కలిగి ఉన్నాయి. ఈ క్రియాత్మక సమూహాల అధిపతులు పరిపాలనా ప్రయోజనాల కోసం డిఆర్‌ఎం కు రిపోర్ట్ చేస్తారు. కానీ రైల్వే బోర్డు నుండి మార్గదర్శకత్వం మరియు జోనల్ ప్రధాన కార్యాలయం విధానం మార్గదర్శకాలు మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

బయటి లింకులు[మార్చు]

చిత్రమాలిక[మార్చు]