మంచుమనిషి

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
ఈట్జి
పోస్టుమార్టం బల్లపై మంచుమనిషి ఈట్జి
జననం c. 3300 సా.పూ
ఉత్తర ఇటలీలో ఉన్న ప్రస్తుత గ్రామం - ఫెల్డ్‌థర్స్న్
మరణం (దాదాపు 45 ఏళ్ళ వయసు)
ఆస్ట్రియా. ఇటలీ సరిహద్దులో హాస్‌లాబ్‌చో వద్ద గల ఈట్జల్ ఆల్ప్స్ పర్వతాల్లో
మరణానికి కారణం భుజంలో అయిన బాణపు దెబ్బ[1]
ఇతర పేర్లు మంచుమనిషి ఈట్జి
సిమిలువాన్ మనిషి
"ఫ్రోజెన్ ఫ్రిట్జ్"
హాస్‌లాబోచ్ మనిషి
హాస్‌లాబోచ్ మమ్మీ
ఫ్రోజెన్ మ్యాన్
ప్రసిద్ధులు రాగియుగపు ఐరోపా వ్యక్తి యొక్క, అత్యంత పురాతన, ప్రకృతి సహజ మమ్మీ
ఎత్తు 1.65 m (5 ft 5 in)
బరువు 50 kg (110 lb; 7.9 st) (బ్రతికి ఉన్నపుడు)
వెబ్ సైటు South Tyrol Museum of Archaeology
మంచుమనిషి is located in Northern Italy
ఉత్తర ఇటలీ పటంలో ఆవిష్కరించబడిన ప్రాంతం

సామాన్యశక పూర్వం 3,359 - 3105 సంవత్సరాల మధ్య నివసించిన పురుషుని యొక్క మమ్మీ, మంచుమనిషి. ఇది ప్రకృతి సహజంగా తయారైన మమ్మీ. ఈట్జల్ ఆల్ప్స్ పర్వతాల్లో లభించింది కాబట్టి ఈ మమ్మీని ఈట్జి అని కూడా పిలుస్తున్నారు. ఈ వ్యక్తి సా.పూ 3239 - 3105 సంవత్సరాల మధ్య మరణించి ఉండేందుకు 66 శాతం అవకాశాలున్నాయి. 1991 సెప్టెంబరులో, ఈట్జల్ ఆల్ప్స్ పర్వతాల్లో, ఆస్ట్రియా, ఇటలీల సరిహద్దు వద్ద ఈ మమ్మీని కనుగొన్నారు. ఇది ఐరోపాకు చెందిన, అత్యంత పురాతన, ప్రకృతిసహజ మమ్మీ. రాగియుగపు యూరపియన్ల గురించి పరిశోధకులకు అంతకుముందు తెలియని సమాచారం ఈ మమ్మీ ద్వారా లభించింది. అతడి దేహాన్ని, వస్తువులనూ ఇటలీ, దక్షిణ టైరోల్ లోని పురావస్తు ప్రదర్శనశాలలో ప్రదర్శనకు ఉంచారు.

ఆవిష్కరణ[మార్చు]

1991 సెప్టెంబరు 19 న ఆల్ప్స్ పర్వతాల్లో 3,210 మీటర్ల ఎత్తున ఇద్దరు జర్మను యాత్రికులు హెల్ముట్ సైమన్, ఎరికా సైమన్‌లకు ఈట్జి కనబడింది. వారు ఈ మమ్మీని చూసినపుడు, అది ఇటీవలే మరణించిన పర్వతారోహకు డెవరిదైనా శవమై ఉంటుందని భావించారు.[2] మరుసటి రోజున ఒక పర్వత ప్రాంత పోలీసు, సమీపంలోని పర్వత విడిది కీపరు ఒకతనూ కలిసి, నడుం దాకా మంచులో దిగబడి ఉన్న ఆ దేహాన్ని వెలికి తీయడానికి ప్రయత్నించారు. కానీ వాతావరణం అనుకూలించక మధ్యలోనే ఆపేసారు. సెప్టెంబర్ 22, 23 తేదీల్లో ఆ దేహాన్ని వెలికితీసి, వైద్య పరీక్ష కోసం, దాంతో పాటు దొరికిన వస్తువులతో సహా ఇన్స్‌బ్రూక్‌కు తరలించారు. సెప్టెంబరు 24 న పురాతత్వవేత్త కాన్‌రాడ్ స్పిండ్లర్ ఆ దేహాన్ని, వస్తువులనూ పరీక్షించాడు. వస్తువుల్లోని గొడ్డలిని పరిశీలించాక, ఆ దేహం వయస్సు దాదాపు నాలుగువేల సంవత్సరాలు ఉంటుందని అతడు అంచనా వేసాడు.[3][4]

శాస్త్రీయ విశ్లేషణ[మార్చు]

ప్రదర్శనశాలలో దేహాన్ని విస్తృతంగా పరీక్షలు చేసారు. కణాలను, పేగుల్లోని అవశేషాలనూ సూక్ష్మంగా పరీక్షించారు. ఇదిలా ఉండగా, 1918 లో మరణించిన ముగ్గురు ఆస్ట్రో హంగేరియన్ సైనికుల ఘనీభవించిన శరీరాలను పుంటా శాన్ మాటియో పర్వతంపై 2004 ఆగస్టులో కనుగొన్నారు. వీటిలో ఒక దేహాన్ని ప్రదర్శనశాలకు పంపించారు. ఈట్జిపై పరిశోధనలో, మంచు మానవ శరీరాన్ని ఎలా పరిరక్షిస్తుందో తెలుసుకునేందుకు ఈ సైనికుడి దేహం పనికొస్తుందని భావించారు.[5]

దేహం[మార్చు]

ఇప్పటి అంచనాల ప్రకారం, చనిపోయేనాటికి ఈట్జి, సుమారు 1.65 మీ ఎత్తు,[6] 50 కిలోల బరువూ ఉన్న 45 ఏళ్ళ వ్యక్తి.[7] దేహాన్ని వెలికితీసిపుడు దాని బరువు 13.75 కిలోలు.[8] మరణించగానే, దేహం మంచుతో కప్పబడిపోయింది కాబట్టి, అది పాక్షికంగానే శిథిలమైంది. పుప్పొడి, దుమ్ము, పంటి పింగాణీలోని ఐసోటోపులనూ పరీక్షించాక, అతడు తన బాల్యాన్ని ప్రస్తుత ఫెల్డ్‌తర్న్‌స్ గ్రామానికి దగ్గర్లో గడిపాడని, తరువాతి కాలంలో అక్కడికి 50 కి.మీ ఉత్తరాన ఉన్న లోయల్లో నివసించేందుకు తరలి వెళ్ళి ఉంటాడనీ తెలుస్తోంది.[9]

ఈట్జి చిన్న ప్రేవుల్లోని అవశేషాలను పరీక్షించగా, రెండు భోజనాలు అందులో ఉన్నట్లు గమనించారు. (చివరిది, మరణించడానికి 8 గంటల ముందు తిన్నాడు). ఒకటి కొండగొర్రె మాంసం కాగా, రెండోదానిలో ఎర్ర జింక, హెర్బ్ బ్రెడ్ ఉన్నాయి. రెండూ కూడా ధాన్యం, దుంపలు, పండ్లతో తిన్నాడు. ధాన్యం గోధుమ నూకతో చేసినది.[10] అది బ్రెడ్ రూపంలో తిని ఉంటాడు. మరణానికి కొన్ని నెలల ముందు ఏమి తిన్నాడో అతడి వెంట్రుకలను విశ్లేషించి తెలుసుకున్నారు.

2009 లో దేహంపై ఒక క్యాట్ స్కాన్ నిర్వహించగా, అతడి కడుపు కొద్దిగా పైకి, ఊపిరితిత్తుల కింది భాగం వద్దకు జరిగిందని తెలిసింది. కడుపులో పాక్షికంగా జీర్ణమైన ఐబెక్స్ మాంసపు అవశేషాలు కనిపించాయి. మరణానికి రెండు గంటల ముందు అతడది తిన్నట్లుగా ఇది సూచిస్తోంది. గోధుమ దాణాలనూ గమనించారు.[11]

ఈట్జి వెంట్రుకల్లో అధిక స్థాయిలో రాగి కణాలు, ఆర్సెనిక్ కనిపించాయి. పైగా అతడి గొడ్డలి 99.7% స్వచ్ఛమైన రాగితో తయారు చెయ్యబడి ఉంది. వీటిని బట్టి అతడు రాగి శుద్ధిపరచే పని చేసేవాడని భావించారు.[12]

ఈట్జి యొక్క ముంగాలి ఎముక, తొడ ఎముక, కటి భాగాల నిష్పత్తిని పరిశీలించాక, పర్వత ప్రాంతాల్లో బాగా నడవడం అతడి దినచర్యలో భాగంగా ఉండేదని నిర్ధారించారు. ఈ స్థాయిలో సంచరించడం ఇతర రాగియుగపు యూరపియన్ల జీవన శైలిలో భాగంగా ఉండేది కాదు. ఈట్జి ఎత్తైన ప్రదేశాల్లో నివసించిన గొర్రెల కాపరి అయి ఉండవచ్చని రఫ్ ప్రతిపాదించాడు.[13]

ఆధునిక 3-D సాంకేతికతను వాడి, ఈట్జి ముఖాన్ని పునఃసృష్టి చేసారు. గుంట కళ్ళతో, గడ్డంతో, ముడతలు పడ్డ మొహం, జారిన చెంపలతో, 45 ఏళ్ళ ఈట్జి తన వయసు కంటే పెద్దవాడిగా, అలసిపోయి ఉన్నట్లుగా కనిపించాడు.[14]

ఆరోగ్యం[మార్చు]

ఈట్జి చిన్న ప్రేవుల్లో సూక్ష్మ క్రిములు కనిపించాయి. మూణ్ణాలుగు కుడి పక్కటెముకలు విరిగినట్లుగా CT స్కాన్లలో గమనించారు. మరణించాక బోర్లా పడి ఉండటానగానీ, మంచు అతడి దేహాన్ని నొక్కివెయ్యడానగానీ ఇది జరిగి ఉండవచ్చు. అతడి గోళ్ళు రెండు దొరకగా, ఒకదానిపై మూడు బ్యూ లైన్లు కనిపించాయి. మరణానికి ఆర్నెల్ల ముందు మూడుసార్లు అతడు జబ్బు పడినట్లు అవి సూచిస్తున్నాయి. మరణానికి రెణ్ణెల్ల ముందు చివరిసారి జబ్బు పడగా అది రెండు వారాల పాటు అతణ్ణి బాధించింది.[15] అతడి చర్మపు పైపొర లేదు. మంచులో కూరుకుపోవడం వలన అది పోవడం సహజమే.[16] అతడి పళ్ళలో దంతక్షయం కనిపించింది. ధాన్యాలు, పిండిపదార్థాలు అధికంగా ఉండే ఆహారం దీనికి కారణమై ఉండవచ్చు.[17] 2012 ఫిబ్రవరిలో చేసిన DNA విశ్లేషణ, ఈట్జికి పాలు సరిపడేవి కావని వెల్లడించింది. వ్యవసాయం, పశుపోషణ బాగా వృద్ధి చెందుతున్నప్పటికీ ఆ కాలానికి కూడా మానవుడికి పాలు సరిపడేవి కావు అనే సిద్ధాంతానికి ఈ విశ్లేషణ బలం చేకూర్చింది.[18]

బట్టలు బూట్లూ[మార్చు]

Archeoparc (Schnals valley / South Tyrol). Museum: Reconstruction of the neolithic clothes worn by Ötzi

ఈట్జి దుస్తులు ఆడంబరంగా ఉన్నాయి. గడ్డితో నేసిన చొక్కా[19], ఒక కోటు, బెల్టు, పాంటు, మొలగుడ్డ, బూట్లూ ధరించి ఉన్నాడు. ఎలుగుబంటి చర్మంతో చేసిన టోపీ పెట్టుకుని గడ్డం చుట్టూ తాడుతో దాన్ని కట్టుకుని ఉన్నాడు. బూట్లు వెడల్పుగా, నీళ్ళు లోనికి పోలేని విధంగా, మంచులో నడిచేందుకు అనువుగా చేసినట్లు ఉన్నాయి. బూట్ల అడుగుభాగం ఎలుగుబంటి చర్మంతోటి, పైభాగం జింక చర్మంతోటీ, లేసులు చెట్టు బెరడు తోటీ చేసి ఉన్నాయి. బూట్ల లోపల, కాలి చుట్టూ మెత్తటి గడ్డి పేర్చి ఉంది, సాక్సు లాగా. కోటు, బెల్టు, పాంట్లు, మొలగుడ్డలను నిలువుగా చీరిన తోలు ముక్కలను, జంతువుల నరాలతో కుట్టి తయారుచేసారు. అతడి బెల్టుకు ఒక సంచీ ఉంది. అందులో అతడికి పనికివచ్చే స్క్రేపరు, డ్రిల్లు, ఎముకతో చేసిన ఆయుధం, ఎండబెట్టిన పుట్టగొడుగూ ఉన్నాయి.[20]

బూట్లను చెకొస్లొవేకియాకు చెందిన శాస్త్రవేత్త ఒకరు పునర్నిర్మించాడు. "బూట్లు చాలా సంక్లిష్టంగా ఉండటాన్ని బట్టి, ఆ కాలంలోనే ప్రజల కోసం బూట్లు తయారు చేసేందుకు చర్మకారులు ఉండేవారని నేను నమ్ముతున్నాను" అని ఆయన అన్నాడు. ఈ పునర్నిర్మించిన బూట్లు ఎంత బాగా ఉన్నాయంటే, అలాంటివాటిని తయారుచేసి అమ్మేందుకు హక్కులు కావాలని ఓ చెక్ కంపెనీ కోరింది[21]. అయితే, ఈ మధ్య ఓ బ్రిటిషు పురాతత్వవేత్త జాకీ ఉడ్ ప్రకారం ఈట్జి బూట్లు నిజానికి మంచుబూట్ల యొక్క పై భాగం. ఆయన సిద్ధాంతం ప్రకారం దేన్నైతే బ్యాక్‌ప్యాక్‌లో భాగమని అని అనుకుంటున్నారో, అది ఒక మంచుబూటులోని భాగమైన చెక్క ఫ్రేము.[22]

పనిముట్లు[మార్చు]

ఈట్జి రాగి గొడ్డలి నమూనా

ఈట్జి వద్ద లభించిన ఇతర వస్తువులు -యూ అనే చెట్టు కర్రతో చేసిన కర్ర కలిగిన రాగి గొడ్డలి, క్వార్ట్ రాతితో చేసిన చాకు, 14 బాణాలు, అమ్ములపొది. వీటిలో రెండు బాణాలు విరిగి ఉన్నాయి. ఇవి క్వార్ట్జ్ రాతి మొన కలిగి, వెనక చివర రెక్కలు కలిగి ఉన్నాయి. మిగతా 12 బాణాల తయారీ పూర్తి కాలేదు. వీటికి మొన లేదు. బాణాలు అమ్ములపొదిలో ఉన్నాయి. వాటితో పాటు వింటినారి లాంటిది కూడా ఉంది. గుర్తు తెలియని మరొక పనిముట్టు కూడా అందులో ఉంది, ఎముకతో చేసిన మరొక పనిముట్టు కూడా ఉంది, అది బహుశా బాణపు మొనకు సాన పెట్టేందుకు వాడి ఉండవచ్చు.[23] అక్కడ 1.82 మీ పొడవున్న ధనుస్సు కూడా దొరికింది. యూ కర్రతో చేసిన ఆ ధనుస్సు తయారీ ఇంకా పూర్తి కాలేదు.[24]

ఇవి కాకుండా ఈట్జి వద్ద బెర్రీలు, రెండు బిర్చ్ బార్క్ బుట్టలు, తోలు తీగలకు తగిలించి ఉన్న రెండు రకాల పోలిపోర్ పుట్టగొడుగులు కూడా లభించాయి. వీటిలో ఒకటైన బిర్చి పుట్టగొడుగుకు, దేహంలోని పరాన్న జీవులను నిర్మూలించే ఔషధ గుణాలున్నాయి. వీటిని బహుశా వైద్యం కోసం వాడుతూ ఉండి ఉండవచ్చు.[25] రెండోది, టిండెర్ ఫంగస్. ఇది నిప్పును తయారుచేసే ఇతర మొక్కలతో పాటు ఉంది. నిప్పును రగిల్చే క్వార్ట్జ్ రాయి, పైరైట్లు కూడా ఉన్నాయి.

ఈట్జి వద్ద ఉన్న రాగి గొడ్డలి ఆసక్తికరంగా ఉంది. దాని కర్ర 60 సెం.మీ పొడవుతో యూ చెట్టు నుండి తయారుచేసి ఉంది. చివరన లంబకోణంలో వంపు తిరిగి ఉంది.గొడ్డలి కర్రు 9.5 సెం.మీ పొడవుతో స్వచ్ఛమైన రాగితో తయారై ఉంది. పోతపోసి, ఫోర్జింగుతో మలచి, మెరుగుపెట్టి, పదును పెట్టీ దాన్ని తయారుచేసారు. ఆ మొనను కర్ర యొక్క లంబకోణపు వంపులోకి దూర్చి, బిర్చి తారుతోటి, తోలుతోటీ గట్టిగా కట్టారు. ఈ కట్టులోంచి పొడుచుకువచ్చిన గొడ్డలి అంచుమీద దాన్ని వాడిన గుర్తులు స్పష్టంగా కనబడుతున్నాయి. ఆ కాలంలో గొడ్డలి ఒక ముఖ్యమైన పనిముట్టు అయి ఉంటుంది. దాన్ని కలిగి ఉండటం ఒక హోదాకు సూచిక కూడా అయి ఉండవచ్చు.[26]

జన్యు విశ్లేషణ[మార్చు]

ఈట్జి యొక్క పూర్తి జన్యురాశిని క్రమీకరణ చేసి, నివేదికను 2012 ఫిబ్రవరి 28 న ప్రకటించారు.[27] .

టోసోమల్ DNA ప్రకారం ఈట్జికి దక్షిణ యూరపియన్లతో బాగా దగ్గర సంబంధాలున్నాయి. ముఖ్యంగా భౌగోళికంగా విడిగా ఉన్న కార్సికన్లకు, సార్డీనియన్లకు సంబంధాలు కనిపిస్తున్నాయి.[28][29][30][31]

పాలియో ఆంత్రోపాలజిస్టు జాన్ హాకిన్స్ 2012 లో ప్రచురించిన పత్రంలో ఈట్జిలో ఆధునిక యూరపియన్ల కంటే నియండర్తల్ మానవుని వారసత్వం ఎక్కువగా కనిపిస్తోందని చెప్పాడు.[32]

2013 అక్టోబర్ 2013 లో, 19 మంది ఆధునిక టైరోలియాన్ పురుషులు ఈట్జి సంబంధీకులని తెలిసింది. ఇన్‌స్‌బ్రూక్ మెడికల్ యూనివర్సిటీకి చెందిన శాస్త్రవేత్తలు, 3700 మంది పురుష రక్తదాతల DNA పై చేసిన పరిశోధనలో 19 మందిలో మంచుమనిషికే చెందిన ఒక జన్యు మ్యుటేషన్ ఉందని కనుక్కున్నారు.

రక్తం[మార్చు]

ఈట్జి శరీరంలో రక్తకణాలు ఇంకా చెక్కుచెదరకుండా ఉన్నాయని 2012 మేలో శాస్త్రవేత్తలు ప్రకటించారు. ఇప్పటి వరకు కనుగొన్న మానవ రక్తకణాల్లో ఇవే అత్యంత పురాతనమైనవి. ఇంత పురాతన దేహాల్లో రక్తకణాలు కుంచించుకుపోయి గానీ, శిథిలమై అవశేషాలుగా గానీ ఉంటాయి. కానీ ఈట్జి రక్తకణాలు సజీవ రక్తకణాల పరిమాణంలో ఉన్నాయి. అవి ఆధునిక కాలంనాటి రక్త నమూనాలాగే ఉన్నాయి.[33][34]

H. pylori విశ్లేషణ[మార్చు]

ఈట్జి ప్రేవుల్లో లభించిన హెలికోబాక్టర్ పైలోరి మూలాలను తెలుసుకొనేందుకు గాను జీర్ణాశయం, అన్నవాహికల నుండి సేకరించిన 12 నమూనాలపై చేసిన పరిశీలనల ఫలితాలను 2016 లో ప్రకటించారు.[35] అతడి అన్నవాహికలో దొరికిన H. pylori స్ట్రెయిన్ దక్షిణాసియా, మధ్య ఆసియా ప్రజల్లో ఉంటుంది, యూరపియన్లలో ఇది చాలా చాలా అరుదుగా ఉంటుంది.[35] ఈ స్ట్రెయిన్ ఉత్తర భారతదేశంలోని ముగ్గురు వ్యక్తులకు బాగా సరిపోలి ఉంది; ఇది ఆధునిక ఉత్తర భారత స్ట్రెయిన్ కంటే పురాతనమైనది.[35]

మరణ కారణం[మార్చు]

టిసెన్‌యోక్ వద్ద ఉన్న ఈట్జి స్మారక స్థూపం.ఇక్కడికి ఈశాన్యంగా 70 మీ దూరంలో ఎర్ర గుర్తుతో ఉన్నచోట ఈట్జి దేహం కనబడింది. నేపథ్యంలో ఉన్న పర్వతం ఫినీల్‌స్పిట్జ్
సహజత్వం ఉట్టిపడుతున్న ఈట్జి రూపం - సౌత్ టైరోల్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్కియాలజీ (2011)

ఈట్జి మంచు తుపానులో చిక్కుకుని మరణించి ఉంటాడని తొలుత భావించారు. తరువాత, బహుశా అతడు తన తెగకు నాయకుడు కావడాన, సాంప్రదాయిక కర్మకాండలో భాగంగా అతణ్ణి బలి ఇచ్చి ఉండవచ్చని ఊహించారు.[36][37] ఇలా అనుకోవడానికి కారణం.. ఊబిలోంచి వెలికితీసిన టోలండ్స్ మ్యాన్, లిన్‌డో మ్యాన్ వంటి సా.పూ మొదటి సహస్రాబ్ది నాటి శవాలు.[37]

2001 లో తీసిన X-రేలు, CT స్కానుల్లో ఈట్జి చనిపోయేటప్పుడు ఎడమ భుజంలో బాణపు ములుకు దిగబడి ఉందనీ,[38] దానికి సరిపోలే చిరుగు అతడి కోటుకు ఉందనీ తేలింది.[39] ఈ బాణపు ములుకు చేసిన గాయం నుండి రక్తం కారిపోయి ఈట్జి మరణించి ఉంటాడని పరిశోధకులు భావించారు. ఆధునిక వైద్య సదుపాయాలున్నా సరే, ఆ దెబ్బ తాకిడికి అతడు మరణించి ఉండేవాడు.[40] మరింత పరిశోధనలో, మరణానికి ముందు బాణపు కర్రను లాగేసినట్లు తేలింది. దేహంపై చేసిన సూక్ష్మ పరిశోధనలో గాట్లు, చేతులకు, మణికట్లకు, ఛాతీపైన గాయాలూ కనిపించాయి. మెదడుపై కూడా గాయం ఉంది. తలకు బాగా దెబ్బ తగిలినట్లు అది సూచిస్తోంది. బొటనవేలు మొదట్లో ఒక గాటు ఉంది. అది లోతుగా, ఎముక వరకూ ఉంది. ఆ గాయం మానే లోపే అతడు మరణించాడు. తలకు తగిలిన దెబ్బ కారణంగా అతడు మరణించి ఉండొచ్చని ఇప్పుడు భావిస్తున్నా, ఆ దెబ్బ ఎలా తగిలి ఉండొచ్చనేది పరిశోధకులకు ఇదమిత్థంగా తెలీలేదు.[41]

ఈమధ్య కాలంలో చేసిన DNA విశ్లేషణల ప్రకారం, అతడి వస్తువులపై కనీసం మరో నలుగురు వ్యక్తుల రక్తపు మరకలు ఉన్నట్లుగా తేలింది. అతడి కత్తిపైన ఒకటి, ఒక బాణపు ములుకుపైన ఇద్దరివి, కోటుపై నాలుగోదీ ఉన్నాయి.[42][43] ఈ వివరాలను బట్టి ఇలా ఊహించారు: ఈట్జి ఒకే బాణంతో ఇద్దరిని చంపాడు, రెండు సందర్భాల్లోనూ వాళ్ళ శరీరాల్లోంచి బాణాన్ని బయటికి లాగేసాడు. తన మిత్రుడొకడు గాయపడగా అతణ్ణి మోసుకెళ్ళి ఉంటాడు, అప్పుడా వ్యక్తి రక్తం ఈట్జి కోటుకు అంటి ఉంటుంది.[39] మరణించినపుడు ఈట్జి పడి ఉన్న స్థితి చూస్తే (గడ్డకట్టిన దేహం బోర్లా పడి, ఎడమ చేయి ఛాతీకి అడ్డంగా మడిచి ఉంది) మరణానికి ముందు, మంచు కారణంగా రిగర్ మార్టిస్‌ మొదలవడానికి ముందు, శరీరంలో దిగిన బాణాన్ని లాగేసే ప్రయత్నంలో అతడు బోర్లా పడుకుని ఉంటాడు అని భావించవచ్చు.[44]

ఈట్జి పర్వతాలపై దిగువ ప్రాంతాల్లోనే మరణించి ఉండొచ్చనీ, తరువాత అతణ్ణి ఎగువ ప్రాంతాల్లో ఖననం చేసి ఉండొచ్చనీ 2010 లో పురాతత్వవేత్త అలస్సాంద్రో వాంజెట్టి, అతడి సహోద్యోగులూ ప్రతిపాదించారు.[45] ఈట్జి దొరికిన పరిసరాల్లోను, ఇతర ప్రదేశాల్లోనూ వాళ్ళు చేసిన పరిశోధనలను అనుసరించి, ఈట్జిని ఒక ఖనన వేదికపై ఉంచి ఉండవచ్చునని, తదనంతరం వివిధ వాతావరణ పరిస్థితుల్లో మంచు కరిగి, అది కిందకు జారి తిరిగి గడ్డకట్టి ఉండవచ్చుననీ అని వాళ్ళు ప్రతిపాదించారు.[46] క్లాస్ ఈగ్గి అనే ఆర్కియోబొటానిస్టు, మంచు కరిగి, శవం కిందకు జారే సిద్ధాంతాన్ని అంగీకరించినప్పటికీ, అక్కడ దొరికిన రాళ్ళ ముక్కలు ఖనన వేదికవేనని నిరూపించే ఆధారాలేమీ అలస్సాంద్రో పరిశోధనా పత్రం చూపించలేదు అని చెప్పాడు.[46] పైగా, బయొలాజికల్ ఆంత్రోపాలజిస్ట్ ఆలబర్ట్ జింక్ వాదన ప్రకారం, ఈట్జి శరీరం కొండలపై నుండి జారి ఉంటే, ఎముకలకు దెబ్బలు తగిలి అవి విరిగి ఉండాలి, కానీ అటువంటి దెబ్బలేమీ అతడి శరీరంలో కనిపించలేదు. బాణపు దెబ్బ వద్ద రక్తపు మరకలు చెక్కు చెదరలేదు. శరీరం ఎత్తుల నుండి పడిపోయి ఉంటే ఆ మరకలు చెదిరిపోయి ఉండేవి[46] . ఏదేమైనప్పటికీ, ఈ ఖనన సిద్ధాంతం, ఈట్జిది హింసాత్మక మరణం అనే సంభావ్యతను మాత్రం ఖండించలేదు.

కోర్టు వివాదం[మార్చు]

మంచుమనిషిని కనుక్కున్న సైమన్లకు ఇటలీ చట్టం ప్రకారం, దక్షిణ టైరోలియన్ ప్రభుత్వం నుండి అవిష్కరణ ఫీజు వస్తుంది. అది ఈట్జి విలువలో 25% ఉంటుంది.1994 లో వారు సైమన్లకు కోటి లీరాల (5,200 యూరోలు) బహుమతి ప్రకటించగా, దాన్ని వాళ్ళు తిరస్కరించారు[47] 2003 లో సైమన్లు తమను అధికారిక ఆవిష్కర్తలుగా ప్రకటించాలని బొల్జానో కోర్టులో కేసు వేసారు. 2003 నవంబరులో కోర్టు వారికి అనుకూలంగా తీర్పు ఇచ్చింది. తాము 3 లక్షల డాలర్లు ఫీజుగా ఆశిస్తున్నట్లు డిసెంబరులో సైమన్లు ప్రకటించారు. స్థానిక ప్రభుత్వం పైకోర్టుకు అప్పీలుకు వెళ్ళాలని నిర్ణయించింది.[48]

వీళ్ళు కాక మరో ఇద్దరు మహిళలు మగ్దలీనా మోహర్ జార్క్, శాండ్రా నెమెత్ లు ఈట్జిని కనుక్కున్న పర్వతారోహకుల బృందంలో తామూ ఉన్నామని ప్రకటించారు.[49][50]

వీళ్ళిద్దరిలో ఎవరూ ఆరోజున లేరని ఎరికా సైమన్ చెప్పింది.[50]

2004 లో హెల్ముట్ సైమన్ మరణించాడు. రెండేళ్ళ తరువాత, 2006 జూన్‌లో సైమన్లే అసలైన ఆవిష్కర్తలని, వారు ఆవిష్కరణ ఫీజుకు అర్హులని అప్పీలు కోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది. ఆ తరువాత ఎరికా సైమన్ తన ఫీజును 1,50,000. యూరోలకు తగ్గించింది. 2008 సెప్టెంబరు 29 న ప్రభుత్వం, ఎరికా సైమన్ ఒక ఒప్పందానికి వచ్చినట్లుగా ప్రకటన వెలువడింది. ఆ ఒప్పందం ప్రకారం ప్రభుత్వం ఎరికాకు 1,50,000 యూరోలు చెల్లిస్తుంది.[47][51]

"ఈట్జి శాపం"[మార్చు]

ఈట్జి ఒక దుశ్శకునమని, దానితో సంబంధం ఉన్నవారు శాపగ్రస్తులౌతారనీ ఒక వదంతి వ్యాపించింది. ఈట్జితో సంబంధం ఉన్న కొంతమంది మరణించడం ఈ వదంతికి మూలం. వాళ్ళు అంతుచిక్కని కారాణాలతో మరణించారనే ప్రచారం జరిగింది. మరణించినవారిలో ఈట్జిని కనుక్కున్న హెల్ముట్ సైమన్[52], మమ్మీని మొదటగా పరీక్షించిన కాన్‌రాడ్ స్పిండ్లర్ ఉన్నారు.[53] ఇప్పటివరకూ సంభవించిన ఏడు మరణాల్లోను, నాలుగు ప్రమాదాల కారణంగా జరిగాయి. ఈ మరణాలను శాపానికి ఆపాదించారు. వాస్తవానికి ఈట్జికి సంబంధించిన పనుల్లో వందలాది మంది పాల్గొన్నారు, ఇంకా పనిచేస్తున్నారు కూడా. వారిలో అతికొద్ది శాతం మంది మరణించడం అంత చెప్పుకోదగ్గ విషయమేమీ కాదు.[54][55]

మంచుమనిషిపై మరింత సమాచారం కోసం[మార్చు]

వ్యాసాలు[మార్చు]

పుస్తకాలు[మార్చు]

  • Deem, James (2008), Bodies from the Ice, Boston: Houghton Mifflin, p. 64, ISBN 0-618-80045-X 
  • Bortenschlager, Sigmar; Oeggl, Klaus, eds. (2000), The Iceman and His Natural Environment: Palaeobotanical Results, Wien; New York, N.Y.: Springer, ISBN 3-211-82660-2 .
  • Fowler, Brenda (2000), Iceman: Uncovering the Life and Times of a Prehistoric Man Found in an Alpine Glacier, New York, N.Y.: Random House, ISBN 0-679-43167-5 

బయటి లింకులు[మార్చు]

సూచనలు[మార్చు]

  1. "NOVA - Iceman Murder Mystery". pbs.org. 
  2. Description of the Discovery at the South Tyrol Museum of Archaeology web site
  3. Brenda Fowler (2001). Iceman: Uncovering the Life and Times of a Prehistoric Man Found in an Alpine Glacier. University of Chicago Press. p. 37 ff. ISBN 978-0-226-25823-2. 
  4. "The Incredible Age of the Find". South Tyrol Museum of Archaeology. 2013. Retrieved August 3, 2015. 
  5. WWI bodies are found on glacier 
  6. Ötzi: Iceman of the Alps: His health 
  7. Iceman is defrosted for gene tests: New techniques may link Copper Age shepherd to present-day relatives 
  8. The Chalcolithic Mummy, Volume 3, In Search of Immortality, 2006 
  9. Origin and Migration of the Alpine Iceman 
  10. Bones and the Man: Studies in Honour of Don Brothwell, 2002 
  11. Than, Ker (23 June 2011). "Iceman's Stomach Sampled—Filled With Goat Meat". National Geographic. Retrieved 24 June 2011. 
  12. <Please add first missing authors to populate metadata.> (16 September 2002), Iceman's final meal, BBC News 
  13. Christopher Ruff; Holt, BM; Sládek, V; Berner, M; Murphy Jr, WA; Zur Nedden, D; Seidler, H; Recheis, W (July 2006), "Body size, body proportions, and mobility in the Tyrolean "Iceman"", Journal of Human Evolution, 51 (1): 91–101, PMID 16549104, doi:10.1016/j.jhevol.2006.02.001 
  14. The Iceman Mummy: Finally Face to Face - Rossella Lorenzi
  15. James H. Dickson; Klaus Oeggl; Linda L. Handly (May 2003), "The Iceman Reconsidered", Scientific American: 70–79, archived from the original (PDF) on 4 May 2010 
  16. James M. Deem (3 January 2008), Ötzi: Iceman of the Alps: His health, Mummy Tombs, retrieved 6 January 2008 
  17. మంచుమనిషి పళ్ళు దెబ్బతిన్నాయి: డిస్కవరీ న్యూస్ - 2011 జూన్ 15
  18. బాణం దెబ్బ తిన్నాక కూడా మంచుమనిషి కొంతకాలం జీవించాడు - డిన్యూస్
  19. In the book Cookwise by Shirley Corriher, the point is made (in relation to cooking) that plant leaves have a waterproof, waxy cuticle which makes raindrops roll off, with the comment "it was interesting that the 5,000-year-old Alpine traveler ... had a grass raincoat": Shirley O. Corriher (1997), Cookwise: The Hows and Whys of Successful Cooking, New York, N.Y.: William Morrow and Company, p. 312, ISBN 978-0-688-10229-6 
  20. బెల్టూ దాని సంచీ - South Tyrol Museum of Archaeology 2016 ఏప్రిల్ 13
  21. Katka Krosnar (17 July 2005), "Now you can walk in footsteps of 5,000-year-old Iceman – wearing his boots", The Daily Telegraph 
  22. మంచుమనిషి అత్యంత పురాతన మంచుబూట్లు ధరించాడు -
  23. Brenda Fowler (2001), Iceman: Uncovering the Life and Times of a Prehistoric Man found in an Alpine Glacier, Chicago, Ill.: University of Chicago Press, pp. 105–106, ISBN 0-226-25823-8 
  24. Norman Davies (1996), Europe: A History, Oxford: Oxford University Press, ISBN 0-19-820171-0 
  25. 5300 years ago, the Ice Man used natural laxatives and antibiotics -1998 డిసెంబరు
  26. "The Axe - Ötzi - South Tyrol Museum of Archaeology". iceman.it.
  27. Keller, Andreas; Graefen, Angela; et al.
  28. Ancient DNA reveals genetic relationship between today’s Sardinians and Neolithic Europeans - HudsonAlpha Institute for Biotechnology
  29. New insights into the Tyrolean Iceman's origin and phenotype as inferred by whole-genome sequencing
  30. Iceman's DNA reveals health risks and relations
  31. Tratti genetici comuni tra la mummia Oetzi e gli attuali abitanti di Sardegna e Corsica
  32. http://johnhawks.net/weblog/reviews/neandertals/neandertal_dna/neandertal-ancestry-iced-2012.html
  33. World's Oldest Blood Found in Famed "Iceman" Mummy
  34. Preservation of 5300 year old red blood cells in the Iceman - Journal of the Royal Society, Interface / the Royal Society
  35. 35.0 35.1 35.2 Maixner, Frank; Krause-Kyora, Ben (Jan 8, 2016). "The 5300-year-old Helicobacter pylori genome of the Iceman". Science. 351 (6269). doi:10.1126/science.aad2545. 
  36. Sarah Ives (30 October 2003), Was ancient alpine "Iceman" killed in battle?, National Geographic News, retrieved 25 October 2007 
  37. 37.0 37.1 Franco Rollo [], et al. (2002), "Ötzi's last meals: DNA analysis of the intestinal content of the Neolithic glacier mummy from the Alps", Proceedings of the National Academy of Sciences, 99 (20): 12594–12599, PMC 130505Freely accessible, PMID 12244211, doi:10.1073/pnas.192184599 
  38. Stephanie Pain (26 July 2001), Arrow points to foul play in ancient iceman's death, NewScientistTech 
  39. 39.0 39.1 James M. Deem (3 January 2008), Ötzi: Iceman of the Alps: Scientific studies, retrieved 6 January 2008 
  40. Alok Jha (7 June 2007), "Iceman bled to death, scientists say", The Guardian 
  41. Rory Carroll (21 March 2002). "How Oetzi the Iceman was stabbed in the back and lost his fight for life". The Guardian. 
  42. "USATODAY.com - 'Iceman' was murdered, science sleuths say". usatoday.com. 
  43. Fagan, Brian M.; Durrani, Nadia (25 September 2015). In the Beginning: An Introduction to Archaeology. Routledge. ISBN 9781317346432. 
  44. Rossella Lorenzi (31 August 2007), Blow to head, not arrow, killed Otzi the iceman, Australian Broadcasting Corporation ; Nicole Winfield (30 August 2007), Ancient murder mystery takes new turn, MSNBC 
  45. A. Vanzetti, M. Vidale, M. Gallinaro, D.W. Frayer, and L. Bondioli. "The iceman as a burial."[Antiquity (journal)|Antiquity]. Volume: 84 Number: 325 Page: 681–692. September 2010
  46. 46.0 46.1 46.2 "Prehistoric 'Iceman' gets ceremonial twist", Science News, 25 September 2010. (Retrieved 19 September 2010)
  47. 47.0 47.1 <Please add first missing authors to populate metadata.> (29 September 2008), 'Iceman' row ends after 17 years, BBC News 
  48. James M. Deem (September 2008), Ötzi: Iceman of the Alps: Finder's fee lawsuits, Mummy Tombs, retrieved 1 October 2008 
  49. "Magdaleni ne bodo plačali za Ötzija" [Magdalena Won't Get Paid for Ötzi]. Slovenske novice (in Slovenian). 9 October 2008. 
  50. 50.0 50.1 Nick Pisa (22 October 2005), "Cold case comes to court – After 5,300 years", The Daily Telegraph 
  51. Nick Squires (29 September 2008), "Oetzi The Iceman's discoverers finally compensated: A bitter dispute over the payment of a finder's fee for two hikers who discovered the world famous Oetzi The Iceman mummy has finally been settled", The Daily Telegraph 
  52. Reuters in Vienna (19 October 2004), "Iceman's finder missing", The Guardian ; Stephen Goodwin (25 October 2004), "Helmut Simon: Finder of a Bronze Age man in the alpine snow [obituary]", The Independent 
  53. Barbara McMahon (20 April 2005), "Scientist seen as latest 'victim' of Iceman", The Guardian 
  54. "Is there an Ötzi curse?", Ötsi - the Iceman, South Tyrol Museum of Archaeology, retrieved 15 August 2012, hundreds of people have worked on the Iceman project, and many years have passed since the corpse was first discovered. It is therefore not remarkable that some of those people have since died. 
  55. The Curse of the Ice Mummy, a television documentary screened on UK Channel 4 on 8 March 2007. See also Kathy Marks (5 November 2005), "Curse of Oetzi the Iceman strikes again", The Independent  (also reported as Kathy Marks (5 November 2005), "Curse of Oetzi the Iceman claims another victim", New Zealand Herald ); Nick Squires (5 November 2005), "Seventh victim of the Ice Man's 'curse'", The Daily Telegraph 
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=మంచుమనిషి&oldid=2262497" నుండి వెలికితీశారు