శివమొగ్గ

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
  ?శివమొగ్గ జిల్లా (షిమోగా,ಶಿವಮೊಗ್ಗ)
కర్ణాటక • భారతదేశం
వర్షాకాలంలో జోగ్ జలపాతం .
వర్షాకాలంలో జోగ్ జలపాతం .
అక్షాంశరేఖాంశాలు: 14°00′N 75°17′E / 14.00°N 75.28°E / 14.00; 75.28
కాలాంశం భాప్రాకా (గ్రీ.కా+5:30)
విస్తీర్ణం 8,465 కి.మీ² (3,268 చ.మై)
ముఖ్య పట్టణము శివమొగ్గ (నగరం)
తాలూకాలు భద్రావతి, హొసనగర, సాగర, శిఖరిపుర, శివమొగ్గ, సోరబ్, తీర్థహళ్ళి
జనాభా
జనసాంద్రత
16,42,545 (2007)
• 194.04/కి.మీ² (503/చ.మై)
డెప్యూటీ కమిషనర్ టి.కె. అనిల్ కుమార్
కోడులు
పిన్‌కోడు
టెలిఫోను
వాహనం

• 577202, 577204
• +08182
• KA-14

శివమొగ్గ లేదా షిమోగా (కన్నడం:ಶಿವಮೊಗ್ಗ), కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఒక జిల్లా మరియు ఆ జిల్లా పాలనా కేంద్రమైన పట్టణం. ఇది తుంగ నది ఒడ్డున ఉంది.

"శివ ముఖ" (శివుని ముఖం) అనే పదం నుండి "శివమొగ్గ" పదం వచ్చిందంటారు. "సిహి మోగె" (తీపి కుండ) నుండి కూడా ఈ పేరు వచ్చిందంటారు. 16వ శతాబ్దంలో "కేలడి" నాయకుల పాలనా కాలంలో ఈ పట్టణం ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకొంది. శివప్ప నాయకుని కాలం ఈ నగరం చరిత్రలో సువర్ణఘట్టం. తరువాత మైసూరు రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది. 2006 నవంబరు 1 న అధికారికంగా ఈ నగరం మరియు జిల్లా పేరును "షిమోగా"నుండి "శివమొగ్గ"గా మార్చారు.

జిల్లా సరిహద్దులు[మార్చు]

ఈ జిల్లాకు తూర్పున దావణగెరి జిల్లా, ఆగ్నేయాన చిక్‌మగళూరు జిల్లా, నైరుతిన ఉడిపి జిల్లా, వాయువ్యాన ఉత్తర కన్నడ జిల్లా, ఈశాన్యాన హవేలి జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.

రవాణా సౌకర్యాలు[మార్చు]

రైలు రవాణా

ఈ జిల్లాలో ఆగ్నేయం నుండి వాయువ్యం వరకు భద్రావతి, హర్నహళ్ళి, కుంసి, ఆనందపురం, సాగర్ ల మీదుగా తల్గుప్ప వరకు ఒక రైలు మార్గం ఉంది.

రోడ్డు రవాణా

ఈ జిల్లాలో ప్రధాన పట్టణాలను కలుపుతూ ముఖ్య రహదారులున్నాయి. 13వ నెంబరు జాతీయ రహదారి మరియు 206వ నెంబరు జాతీయ రహదారులు ఈ జిల్లా గుండా వెళ్తున్నాయి. ఈ జిల్లాలో మొత్తం 6632 కిలోమీటర్ల రోడ్డు మార్గం ఉండగా అందులో 222 కిలోమీటర్లు జాతీయ రహదారులు. 402 కిలోమీటర్ల రాష్ట్ర రహదారులు కూడా ఈ జిల్లా గుండా వెళ్తున్నాయి.

వాయు రవాణా

ప్రస్తుతానికి వాయు రవాణా ఈ జిల్లాలో లేనప్పటికీ శివమొగ్గ పట్టణానికి 6 కిలోమీటర్ల దూరంలో సొగానె వద్ద విమానాశ్రయాన్ని నిర్మిస్తున్నారు.

పరిశ్రమలు[మార్చు]

  • దేశంలోని ప్రముఖ ఇనుము-ఉక్కు పరిశ్రమలలో ఒకటైన విశ్వేశ్వరయ్య ఇనుము-ఉక్కు పరిశ్రమ ఈ జిల్లాలో ఈశాన్యాన భద్రావతి వద్ద ఉంది. ఈ పారిశ్రామిక పట్టణంనకు మంచి రైలు, రోడ్డు సౌకర్యం ఉంది. ప్రముఖ ఇంజనీరు మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య మార్గదర్శకాలపై ఏర్పడిన ఈ కర్మాగారపు ప్రారంభనామం మైసూర్ ఇనుము-ఉక్కు పరిశ్రమ. ప్రస్తుతం ఈ పరిశ్రమ స్టీల్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా అధీనంలో పనిచేస్తుంది.
  • భద్రావతిలోనే మరో ముఖ్యమైన పరిశ్రమ భద్రావతి పేపర్ మిల్స్ లిమిటెడ్. ISO 14001 ధృవపత్రం పొందిన ఈ కంపెనీ అన్నిరకాల పేపరును ఉత్పత్తి చేయుటలో ప్రసిద్ధి.
  • ఇవే కాకుండా పలు వ్యవసాయ ఆధారిత, ఇంజనీరింగ్ ఉత్పత్తుల, ఆటోమోబైల్, ఆహార, పానీయాలకు సంబంధించిన పారిశ్రామిక యూనిట్లు ఈ జిల్లాలో కలవు.

ముఖ్య పట్టణాలు[మార్చు]

  • శివమొగ్గ
  • సోరబ్
  • శికారిపుర
  • సాగర్
  • హోసనగర
  • అంజనపుర
  • తీర్థహళ్ళి
  • భద్రావతి
  • తుంగ
శివమొగ్గ జిల్లా వ్యవసాయ ఆర్ధిక వ్యవస్థలో పోకచెట్ల పెంపకం చాలాముఖ్యమైనది.
తుంగ, భద్ర నదులు కలిసే స్థానాన్ని "కూడలి" అంటారు. అక్కడ ఉన్న చిన్న మందిరం.

అవీ ఇవీ[మార్చు]

  • కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి బి.ఎస్.యడ్యూరప్ప ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న శికారిపుర అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం ఈ జిల్లాలోనే ఉంది.
  • భారత క్రికెట్ జట్టు తరఫున ఆడిన ప్రముఖ క్రికెట్ ఆటగాడు గుండప్ప విశ్వనాథ్ ఈ జిల్లాలోని భద్రావతిలో జన్మించాడు.
  • జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు గ్రహీత యు.ఆర్.అనంతమూర్తి తీర్థహళ్ళి తాలుకాలోని మెలిగె గ్రామంలో జన్మించాడు.
  • శరావతిలోయ వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం సాగర్ తాలుకాలో ఉన్నది.

బయటి లింకులు[మార్చు]

Commons-logo.svg
వికీమీడియా కామన్స్‌లో కి సంబంధించిన మీడియా ఉంది.
కర్ణాటక రాష్ట్రంలో శివమొగ్గ జిల్లాను చూపే మ్యాపు.
"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=శివమొగ్గ&oldid=897815" నుండి వెలికితీశారు