పుదుచ్చేరిలో ఎన్నికలు
పుదుచ్చేరి దాని రాజ్యాంగం ద్వారా నిర్వచించబడిన పార్లమెంటరీ వ్యవస్థను కలిగి ఉంది, కేంద్రపాలిత ప్రభుత్వం, జిల్లాల మధ్య అధికారం పంపిణీ చేయబడుతుంది.
పుదుచ్చేరి లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతానికి ఉత్సవ అధిపతి. అయితే, పుదుచ్చేరి శాసనసభకు జరిగిన కేంద్రపాలిత ఎన్నికల్లో మెజారిటీ ఉన్న పార్టీ లేదా రాజకీయ కూటమికి నాయకుడు పుదుచ్చేరి ముఖ్యమంత్రి. ముఖ్యమంత్రి పుదుచ్చేరి ప్రభుత్వ కార్యనిర్వాహక శాఖకు నాయకుడు. ముఖ్యమంత్రి పుదుచ్చేరి లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్కు ముఖ్య సలహాదారుగా, కేంద్రపాలిత ప్రాంత మంత్రుల మండలికి అధిపతిగా ఉంటారు.
పుదుచ్చేరి శాసనసభకు, లోక్సభకు పార్లమెంటు సభ్యులను ఎన్నుకోవడానికి ప్రతి ఐదు సంవత్సరాలకు ఒకసారి పుదుచ్చేరిలో ఎన్నికలు నిర్వహిస్తారు. 30 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు, 1 లోక్సభ నియోజకవర్గం ఉన్నాయి. స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుండి కేంద్రపాలిత ప్రాంతం 14 అసెంబ్లీ ఎన్నికలు, 14 లోక్సభ ఎన్నికలను నిర్వహించింది.
ఎన్నికలు
[మార్చు]భారత ఎన్నికల కమిషన్ (ECI) పార్లమెంటు, పుదుచ్చేరి శాసనసభ, రాజ్యసభ (రాష్ట్రాల మండలి), లోక్సభ (ప్రజాసభ) ఎన్నికలను పర్యవేక్షించడానికి, నిర్వహించడానికి బాధ్యత వహిస్తుంది. భారత ఎన్నికల కమిషన్ పుదుచ్చేరి ప్రధాన ఎన్నికల అధికారిని నియమిస్తుంది, రాష్ట్ర స్థాయి ఎన్నికల విషయాలను పర్యవేక్షించే ఐ.ఎ.ఎస్. అధికారి.
పుదుచ్చేరి ఎన్నికల కమిషన్ అనేది పుదుచ్చేరి రాష్ట్ర సంస్థ, ఇది రాజ్యాంగంలోని నిబంధనల ప్రకారం అమలు చేయబడింది, పుదుచ్చేరిలో స్థానిక ప్రభుత్వ ఎన్నికలను పర్యవేక్షించడానికి, నిర్వహించడానికి బాధ్యత వహిస్తుంది. ఎన్నికలు ఎటువంటి పక్షపాతం లేకుండా స్వేచ్ఛగా, నిష్పాక్షికంగా జరిగేలా చూసుకోవడానికి ఈ సంస్థ బాధ్యత వహిస్తుంది. ఎన్నికలు సభ్యుల ఎన్నికలకు ముందు, ఎన్నికల సమయంలో, ఎన్నికల తర్వాత చట్టబద్ధమైన చట్టం ప్రకారం జరుగుతాయని ఎన్నికలు నిర్ధారిస్తాయి.
ఎన్నికలకు సంబంధించిన అన్ని వివాదాలను ఎన్నికల కమిషన్ నిర్వహిస్తుంది. ఎన్నికలను నిర్వహించడంలో ఇచ్చిన పరిస్థితిని పరిష్కరించడానికి రూపొందించిన చట్టాలు నిశ్శబ్దంగా ఉంటే లేదా తగిన నిబంధనలు చేయకపోతే, మద్రాస్ హైకోర్టు ఎన్నికల కమిషన్ చర్య తీసుకోవడానికి మిగిలిన అధికారాలను కలిగి ఉందని తీర్పు ఇచ్చింది.
ఎన్నికల రకాలు
[మార్చు]పుదుచ్చేరి ఎన్నికలలో వీటికి సంబంధించిన ఎన్నికలు ఉన్నాయి:
- రాజ్యసభలో పార్లమెంటు సభ్యులు (ఎగువసభ)
- లోక్సభలో పార్లమెంటు సభ్యులు (దిగువసభ)
- పుదుచ్చేరి శాసనసభ సభ్యులు
- స్థానిక పాలనా సంస్థల సభ్యులు ( పురపాలక సంస్థలు, పంచాయతీలు )
- నిర్దిష్ట నియోజక వర్గంలోని సీటు-హోల్డర్ మరణించినప్పుడు, రాజీనామా చేసినప్పుడు లేదా అనర్హతకి గురైనప్పుడు ఉప ఎన్నిక జరుగుతుంది.
రాజ్యసభ ఎన్నికలు
[మార్చు]పుదుచ్చేరి నుండి రాజ్యసభ (రాష్ట్రాల మండలి) లో పార్లమెంటు సభ్యులను కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలోని అన్ని వయోజన పౌరులు ఓటు వేయడం ద్వారా నేరుగా ఎన్నుకోరు, కానీ పుదుచ్చేరి శాసనసభ సభ్యులు ఓటు వేస్తారు. రాజ్యసభ ఎన్నికలలో గెలిచిన అభ్యర్థులను "పార్లమెంటు సభ్యులు" అని పిలుస్తారు. ఆరు సంవత్సరాలు వారి స్థానాల్లో ఉంటారు. భారతదేశంలోని అన్ని పౌరులను ప్రభావితం చేసే కొత్త చట్టాలను రూపొందించడం లేదా ఉన్న చట్టాలను తొలగించడం లేదా మెరుగుపరచడం వంటి విషయాలపై న్యూఢిల్లీలోని సంసద్ భవన్లోని రాజ్యసభ చాంబర్లో సభ సమావేశమవుతుంది. పుదుచ్చేరి నుండి ఒక సభ్యుడిని ఎన్నుకోవడానికి ఎన్నికలు జరుగుతాయి.[1]
లోక్సభ ఎన్నికలు
[మార్చు]పుదుచ్చేరి నుండి లోక్సభ (ప్రజాసభ) లో పార్లమెంటు సభ్యులను కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలోని అన్ని వయోజన పౌరులు వారి వారి నియోజకవర్గాలలో పోటీ చేసే అభ్యర్థుల నుండి నేరుగా ఎన్నుకుంటారు. భారతదేశంలోని ప్రతి వయోజన పౌరుడు వారి నియోజకవర్గంలో మాత్రమే ఓటు వేయగలరు. లోక్సభ ఎన్నికల్లో గెలిచిన అభ్యర్థులను "పార్లమెంటు సభ్యులు" అని పిలుస్తారు. వీరు ఐదు సంవత్సరాలు లేదా మంత్రి మండలి సలహా మేరకు భారత రాష్ట్రపతి సంస్థను రద్దు చేసే వరకు వారి స్థానాల్లో ఉంటారు. కొత్త చట్టాలను రూపొందించడం లేదా భారతదేశంలోని అన్ని పౌరులను ప్రభావితం చేసే ప్రస్తుత చట్టాలను తొలగించడం లేదా మెరుగుపరచడం వంటి విషయాలపై సభ న్యూఢిల్లీలోని సంసద్ భవన్లోని లోక్సభ చాంబర్లో సమావేశమవుతుంది. పుదుచ్చేరి నుండి ఒక సభ్యుడిని ఎన్నుకోవడానికి ప్రతి ఐదు సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నికలు జరుగుతాయి.[2]
లోక్సభ ఎన్నికల చరిత్ర
[మార్చు]| పార్టీల రంగుల కీ |
|---|
| లోక్సభ ఎన్నికలు | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ఎన్నికలు | లోక్సభ | మొత్తం సీట్లు | రాజకీయ పార్టీ | ఓట్ల శాతం | |||
| 1967 | 4వ | 1 | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ | 39.83% | |||
| 1971 | 5వ | 1 | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ | 66.27% | |||
| 1977 | 6వ | 1 | ఆల్ ఇండియా అన్నా ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం | 53.32% | |||
| 1980 | 7వ | 1 | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (ఇందిర) | 66.45% | |||
| 1984 | 8వ | 1 | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ | 58.86% | |||
| 1989 | 9వ | 1 | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ | 50.47% | |||
| 1991 | 10వ | 1 | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ | 53.07% | |||
| 1996 | 11వ | 1 | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ | 39.97% | |||
| 1998 | 12వ | 1 | ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం | 41.11% | |||
| 1999 | 13వ | 1 | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ | 37.17% | |||
| 2004 | 14వ | 1 | పట్టాలి మక్కల్ కట్చి | 49.95% | |||
| 2009 | 15వ | 1 | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ | 49.41% | |||
| 2014 | 16వ | 1 | అఖిల భారత ఎన్ఆర్ కాంగ్రెస్ | 35.64% | |||
| 2019 | 17వ | 1 | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ | 57.16% | |||
| 2024 | 18వ | 1 | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ | – | |||
శాసనసభ ఎన్నికలు
[మార్చు]శాసనసభ ఎన్నికల చరిత్ర
[మార్చు]పుదుచ్చేరి శాసనసభ సభ్యులను కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలోని అన్ని వయోజన పౌరులు వారి వారి నియోజకవర్గాలలో పోటీ చేసే అభ్యర్థుల నుండి నేరుగా ఎన్నుకుంటారు. భారతదేశంలోని ప్రతి వయోజన పౌరుడు వారి నియోజకవర్గంలో మాత్రమే ఓటు వేయగలరు. శాసనసభ ఎన్నికల్లో గెలిచిన అభ్యర్థులను "శాసనసభ సభ్యులు" అని పిలుస్తారు. వీరి పదవీకాలం ఐదు సంవత్సరాలు లేదా మంత్రిమండలి సలహా మేరకు పుదుచ్చేరి లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ సంస్థను రద్దు చేసే వరకు వారి స్థానాల్లో ఉంటారు. పుదుచ్చేరిలోని ప్రధాన సచివాలయంలోని అసెంబ్లీ చాంబర్లో కొత్త చట్టాలను రూపొందించడం లేదా పుదుచ్చేరి పౌరులందరినీ ప్రభావితం చేసే ప్రస్తుత చట్టాలను తొలగించడం లేదా మెరుగుపరచడం వంటి అంశాలపై సభ సమావేశమవుతుంది. శాసనసభకు 30 మంది సభ్యులను ఎన్నుకోవడానికి ప్రతి ఐదు సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నికలు జరుగుతాయి. మెజారిటీ పార్టీ లేదా కూటమి నాయకుడు పుదుచ్చేరి ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేస్తారు.
| పార్టీల రంగుల కీ |
|---|
పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Rajya Sabha Election 2017: Here Is How Members Are Elected To Upper House". The Hindu. 7 August 2017. Archived from the original on 19 December 2024. Retrieved 15 April 2025.
- ↑ "Terms of the Houses". Election Commission of India. Retrieved 5 April 2021.
