Jump to content

2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు

వికీపీడియా నుండి
2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు
← 2019
19 ఏప్రిల్ – 1 జూన్ 2024 (2024-04-19 – 2024-06-01)
తర్వాత →
లోక్‌సభలోని మొత్తం 543 సీట్లు
272 seats needed for a majority
Opinion polls
నమోదు ఓటర్లు977,965,560[1]
ఓటింగ్ శాతం66.10% (Decrease 1.30pp)
  First party Second party
 
Leader నరేంద్ర మోడీ మల్లికార్జున్ ఖర్గే
పార్టీ భారతీయ జనతా పార్టీ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
Alliance జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి ఇండియా
Leader since 2013 సెప్టెంబరు 12 2022 అక్టోబరు 26
Leader's seat వారణాసి
Last election 37.36%, 303 సీట్లు 19.49%, 52 సీట్లు
Seats won 240 99
Seat change Decrease 63 Increase 47
Popular vote 235,973,935 136,759,064
Percentage 36.56% 21.19%
Swing Decrease 0.8 pp Increase 1.7 pp
కూటమి సీట్లు 293 234
సీటు మార్పు Decrease 60 Increase 143
Alliance percentage 42.5% 40.6%
ప్రధాన మంత్రి before election

నరేంద్ర మోడీ
భారతీయ జనతా పార్టీ

ఎన్నికల తర్వాత ప్రధానమంత్రి

నరేంద్ర మోడీ
భారతీయ జనతా పార్టీ

భారత 18వ లోక్‌సభలోని మొత్తం 543 మంది సభ్యులను ఎన్నుకునేందుకు ఏడు దశ ల్లో 19 ఏప్రిల్ నుండి 2024 జూన్ 1 వరకు భారతదేశంలో సాధారణ ఎన్నికలు జరిగాయి.[2][3]2024 జూన్‌లో, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీకి, భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 293 మంది ఎంపీల మద్దతు ఉన్నట్లుగా ధ్రువీకరించారు.[4] ఇది దీనితో మోడీ మూడవసారి ప్రధానిగా, సంకీర్ణ ప్రభుత్వానికి మొదటి సారి నాయకత్వం వహించారు.[5] ఆంధ్రప్రదేశ్ తెలుగుదేశం పార్టీ, బీహార్‌లోని జనతాదళ్ (యునైటెడ్) రెండు ప్రధాన మిత్రపక్షాలుగా ఆవిర్భవించాయి.[6][7][8]

భారత ఎన్నికల సంఘం 1.4 బిలియన్ల భారత జనాభాలో 968 మిలియన్ల మంది ప్రజలు ఓటు వేయడానికి అర్హులుగా గుర్తించింది, ఇది మొత్తం జనాభాలో 70 శాతానికి సమానం.[9][10][11] 642 మిలియన్ మంది ఓటర్లు ఎన్నికల్లో పాల్గొన్నారు; వీరిలో 312 మిలియన్ల మంది మహిళలు ఉన్నారు. మహిళా ఓటర్లు అత్యధికంగా పాల్గొన్నారు.[12][13] ఇది గతంలో జరిగిన ఎన్నికలను అధిగమించి, 1951–52 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తర్వాత 44 రోజుల పాటు కొనసాగిన అతిపెద్ద ఎన్నికలు. ఆంధ్రప్రదేశ్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్, ఒడిశా, సిక్కిం రాష్ట్రాల్లోని 12 శాసనసభల్లోని 25 నియోజకవర్గాలకు ఉపఎన్నికలతో పాటు సార్వత్రిక ఎన్నికలతో పాటు ఏకకాలంలో శాసనసభ ఎన్నికలు జరిగాయి.

రెండో పర్యాయం పూర్తి చేసిన ప్రస్తుత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ వరుసగా మూడోసారి పోటీ చేశారు. అతని భారతీయ జనతా పార్టీ 2014, 2019 ఎన్నికలలో సంపూర్ణ మెజారిటీ-కనిష్ఠంగా 272 సీట్లు సాధించింది. ప్రాథమిక ప్రతిపక్షం ఇండియన్ నేషనల్ డెవలప్‌మెంటల్ ఇన్‌క్లూజివ్ అలయన్స్ (ఇండియా కూటమి), 2023లో ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్, అనేక ప్రాంతీయ పార్టీలచే ఏర్పడిన సంకీర్ణం. మోడీ ద్వేషపూరిత ప్రసంగాలపై చర్య తీసుకోకపోవడం.[14] ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ యంత్రాలు పనిచేయకపోవడం,[15][16] బిజెపి, రాజకీయ ప్రత్యర్థులను అణిచివేసినట్లు ఈ ఎన్నికలలో విమర్శించబడ్డాయి.[17]

ప్రధాన స్రవంతి మీడియా సంస్థల అభిప్రాయ సర్వేలు బిజెపి, దాని సంకీర్ణమైన నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ (ఎన్.డి.ఎ)కు నిర్ణయాత్మక విజయాన్ని అందించాయి. ఏది ఏమైనప్పటికీ, బిజెపి 240 స్థానాలను గెలుచుకుంది, 2019లో అది సాధించిన 303 సీట్లు తగ్గాయి. లోక్‌సభలో దాని ఏకైక మెజారిటీని కోల్పోయింది, అయినప్పటికీ ఎన్.డి.ఎ. మొత్తం 543 సీట్లలో 293 గెలుచుకుంది.[18] ఇండియా కూటమి అంచనాలను మించి 234 స్థానాలను సాధించింది. అందులో 99 స్థానాలను కాంగ్రెస్ గెలుచుకుంది, 10 సంవత్సరాలలో మొదటిసారిగా పార్టీ అధికారిక ప్రతిపక్ష హోదాను పొందింది.[19][20][21] లోక్‌సభలో ఏడుగురు స్వతంత్రులు, భాగస్వామ్య పార్టీల నుండి పది మంది అభ్యర్థులు గెలిచారు.[22][23][24]

నేపథ్యం

సమకాలీన రాజకీయాలు, మునుపటి ఎన్నికలు

భారతదేశంలో రెండు ప్రధాన పార్టీలతో కూడిన బహుళ-పార్టీ వ్యవస్థ ఉంది, అవి భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి), భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (ఐఎన్‌సి), జాతీయ స్థాయిలో రాజకీయాలను ఆధిపత్యం చేస్తాయి. 2014 నుంచి నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలో బీజేపీ దేశాన్ని పరిపాలిస్తోంది. 17వ లోక్‌సభ పదవీకాలం 2024 జూన్ 16 తో ముగియనుంది.[25] మునుపటి సాధారణ ఎన్నికలు 2019 ఏప్రిల్ - మే నెలలలో జరిగాయి. ఎన్నికల తరువాత, భారతీయ జనతా పార్టీ నేతృత్వంలోని నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది, నరేంద్ర మోడీ ప్రధానమంత్రిగా కొనసాగాడు.[26]

ఎన్నికల వ్యవస్థ

భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 83 ప్రకారం ప్రతి ఐదేళ్లకు ఒకసారి లోక్ సభకు ఎన్నికలు నిర్వహించాలి.[27] దాని ప్రకారం 543 మంది ఎంపీలు ఒకే సభ్య నియోజకవర్గాల నుండి ఫస్ట్-పాస్ట్-ది-పోస్ట్ ఓటింగ్ ఉపయోగించి ఎన్నికయ్యారు.[28] రాజ్యాంగంలోని 104వ సవరణ ఆంగ్లో-ఇండియన్ కమ్యూనిటీకి రిజర్వ్ చేయబడిన రెండు సీట్లను రద్దు చేసింది.[29]

18 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న భారతీయ పౌరులు, నియోజకవర్గంలోని పోలింగ్ ప్రాంతంలోని సాధారణ నివాసితులు ఓటు వేయడానికి నమోదు చేసుకున్నవారు (ఎలక్టోరల్ రోల్స్‌లో పేరు చేరినవారు), భారత ఎన్నికల సంఘం జారీ చేసిన చెల్లుబాటు అయ్యే ఓటరు గుర్తింపు కార్డును కలిగి ఉన్నవారు లేదా దానికి సమానమైన గుర్తిపుకలిగిన వారు ఓటు వేయడానికి అర్హులు.[30] ఎన్నికల లేదా ఇతర నేరాలకు పాల్పడిన వ్యక్తులు, ఖైదీలు ఓటు వేయకుండా నిషేధించబడ్డారు.[31] విదేశీ పౌరసత్వం కలిగి ఉన్న భారతీయులు భారతదేశంలో ఓటు వేయడానికి అర్హులు కాదు. భారతదేశంలో పోస్టల్ లేదా ఆన్‌లైన్ గైర్హాజరీ ఓటింగ్ లేదు; భారతీయ డయాస్పోరా సభ్యులు బ్యాలెట్ వేయడానికి వారి సొంత నియోజకవర్గాలకు తిరిగి వెళ్లాలి.[32]

2024 ఎన్నికల కోసం, 968 మిలియన్ల మంది ప్రజలు ఓటు వేయడానికి అర్హులుగా గుర్తించారు. 2019 ఎన్నికల కంటే దాదాపు 150 మిలియన్ల మంది ప్రజలు ఓటు వేయడానికి అర్హులుగా పెరిగారు.[33] ఎన్నికల చట్టాల ప్రకారం ఓటింగ్ బూత్‌లు 2 కి.మీ దూరం లోపు ఉండాలి.[34][35] గుజరాత్‌లోని గిర్ ఫారెస్ట్‌లో ఒకే ఓటరు, హిందూ దేవాలయంలో పూజారి కోసం ఒక పోలింగ్ కేంద్రం కూడా ఏర్పాటు చేయబడింది.[36] కేరళలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం లోపల, గుజరాత్‌లోని షిప్పింగ్ కంటైనర్‌లో పోలింగ్ కేంద్రంలు, మణిపూర్‌లో హింసాకాండలో దాదాపు 59,000 మంది నిరాశ్రయులైన 320 సహాయ శిబిరాలను కూడా ఏర్పాటు చేశారు.[37][38]

2024 మార్చిలో, భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ యంత్రాల (ఈవీఎం) వినియోగాన్ని నిలిపివేయాలని, పేపర్ బ్యాలెట్లు, మాన్యువల్ కౌంటింగ్‌కు తిరిగి రావాలని కాంగ్రెస్ పార్టీ చేసిన పిటిషన్‌ను తిరస్కరించింది. ఈ పద్ధతి 1990ల చివరి వరకు ఎన్నికలలో ఉపయోగించబడింది. ఎన్నికల మోసానికి సంబంధించిన ప్రమాదాలను పార్టీ పేర్కొంది.[39] దాదాపు 5.5 మిలియన్ల ఈవీఎంలను 15 మిలియన్లకు పైగా పోలింగ్ కేంద్రం‌లలో వినియోగించారు, 15 మిలియన్ల మంది ఎన్నికల సిబ్బంది, ఎన్నికల నిర్వహణలో భద్రతా సిబ్బంది పనిచేసారు.[40]

వికలాంగులు, 85 ఏళ్లు పైబడిన వారు తమ ఇళ్ల నుంచి ఓటు వేసేందుకు తొలిసారిగా భారత ఎన్నికల సంఘం అనుమతించింది.[41] తెలంగాణలో ఓటర్లు అనుకూలమైన సమయంలో వచ్చేందుకు వీలుగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఓటింగ్‌ను మరో గంట పొడిగించారు.[42]

ప్లానింగ్

లోక్‌సభ ఎన్నికల సమయంలో జరిగే కీలక ప్రక్రియల్లో ప్రచార వ్యయాన్ని పర్యవేక్షించడం, అక్రమ వస్తువుల చెలామణిని నిరోధించడం, మోడల్ ప్రవర్తనా నియమావళికి కట్టుబడి ఉండేలా చూడడం వంటివి ఉన్నాయి. ఓటింగ్‌కు ముందు చివరి 48 గంటలలో, ప్రచారాలు నిలిపివేయబడ్డాయి. క్రమాన్ని నిర్వహించడానికి, అంతరాయాలను నివారించడానికి చర్యలు అమలు చేయబడ్డాయి. పోలింగ్ రోజున, అనవసరమైన ప్రభావాన్ని నిరోధించడానికి, సురక్షితమైన, స్వేచ్ఛా ఎన్నికల ప్రక్రియను నిర్ధారించడానికి కఠినమైన నియమాలు అమలు చేయబడ్డాయి. ఎన్నికల తర్వాత, ఈవీఎంలను సీలు చేసి, పటిష్ఠ భద్రతలో భద్రపరుస్తారు, ప్రక్రియ అంతటా బూత్ లెవల్ ఆఫీసర్లు సహాయం చేస్తారు.[43]

ఎన్నికల షెడ్యూలు

18వ లోక్‌సభ ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ను భారత ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) ప్రకటిస్తుంది. 17వ లోక్‌సభ పదవీకాలం 2024 జూన్ 16 న ముగియనుంది [44] 2024 సార్వత్రిక ఎన్నికలు ఏడు దశ ల్లో ఏప్రిల్ 19 నుండి ప్రారంభమై జూన్ 1 వరకు కొనసాగుతాయని ఎన్నికల కమిషన్ తెలియజెసింది.[45]

దేశంలో 97 కోట్ల ఓటర్లు ఉన్నారని తెలిపారు. 55 లక్షల ఈవీఎంలు సిద్ధం చేశామన్నారు. 10 లక్షల 50 వేల పోలింగ్ కేంద్రాలు ఉన్నాయని చెప్పారు. కోటిన్నర మంది సిబ్బంది ఎన్నికల విధుల్లో పాల్గొంటారని వెల్లడించారు.

  • పురుష ఓటర్లు..49.7 కోట్లు
  • మహిళా ఓటర్లు..47.1 కోట్లు
  • ఫస్ట్ టైమ్ ఓటర్లు.. 1.8 కోట్లు
  • 85 ఏళ్లు దాటిన వారు.. 82 లక్షలు
  • ట్రాన్స్ జెండర్స్.. 48 వేలు
  • యంగ్ ఓటర్లు..19.74 కోట్లు
  • వందేళ్లు దాటిన వారు 2.18 లక్షలు
  • సర్వీస్ ఓటర్లు 19.1 లక్షలు
  • దివ్యాంగ ఓటర్లు 88. 4 లక్షలు
పోల్ ఈవెంట్ దశ
I II III IV V VI VII
నోటిఫికేషన్ తేదీ 20 మార్చి 28 మార్చి 12 ఏప్రిల్ 18 ఏప్రిల్ 26 ఏప్రిల్ 29 ఏప్రిల్ 7 మే
నామినేషన్ దాఖలుకు చివరి తేదీ 27 మార్చి 4 ఏప్రిల్ 19 ఏప్రిల్ 25 ఏప్రిల్ 3 మే 6 మే 14 మే
నామినేషన్ పరిశీలన 28 మార్చి 5 ఏప్రిల్ 20 ఏప్రిల్ 26 ఏప్రిల్ 4 మే 7 మే 15 మే
నామినేషన్ ఉపసంహరణకు చివరి తేదీ 30 మార్చి 8 ఏప్రిల్ 22 ఏప్రిల్ 29 ఏప్రిల్ 6 మే 9 మే 17 మే
పోల్ తేదీ ఏప్రిల్ 19 ఏప్రిల్ 26 మే 07 మే 13 మే 20 మే 25 జూన్ 01
ఓట్ల లెక్కింపు తేదీ/ఫలితం 2024 జూన్ 4
నియోజకవర్గాల సంఖ్య 102 89 94 96 49 57 57
7 విడతల్లో ఎన్నికలు
ప్రతి రాష్ట్రంలో దశ ల వారీగా పోలింగ్ నియోజకవర్గాలు
రాష్ట్రం/కేంద్రపాలిత ప్రాంతం మొత్తం

నియోజకవర్గాలు

ఎన్నికల తేదీలు, నియోజకవర్గాల సంఖ్య
దశ 1 దశ 2 దశ 3 దశ 4 దశ 5 దశ 6 దశ 7
19 ఏప్రిల్ 26 ఏప్రిల్ 7 మే 13 మే 20 మే 25 మే 1 జూన్
ఆంధ్రప్రదేశ్ 25 25
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ 2 2
అసోం 14 5 5 4
బీహార్ 40 4 5 5 5 5 8 8
ఛత్తీస్‌గఢ్ 11 1 3 7
గోవా 2 2
గుజరాత్ 26 26
హర్యానా 10 10
హిమాచల్ ప్రదేశ్ 4 4
జార్ఖండ్ 14 4 3 4 3
కర్ణాటక 28 14 14
కేరళ 20 20
మధ్య ప్రదేశ్ 29 6 6 9 8
మహారాష్ట్ర 48 5 8 11 11 13
మణిపూర్ 2 1+1⁄2 [a] 1⁄2 [a]
మేఘాలయ 2 2
మిజోరం 1 1
నాగాలాండ్ 1 1
ఒడిశా 21 4 5 6 6
పంజాబ్ 13 13
రాజస్థాన్ 25 12 13
సిక్కిం 1 1
తమిళనాడు 39 39
తెలంగాణ 17 17
త్రిపుర 2 1 1
ఉత్తర ప్రదేశ్ 80 8 8 10 13 14 14 13
ఉత్తరాఖండ్ 5 5
పశ్చిమ బెంగాల్ 42 3 3 4 8 7 8 9
అండమాన్ నికోబార్ దీవులు 1 1
చండీగఢ్ 1 1
దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్ డయ్యు 2 2
ఢిల్లీ 7 7
జమ్మూ కాశ్మీర్ 5 1 1 1 1 1 1
లడఖ్ 1 1
లక్షద్వీప్ 1 1
పుదుచ్చేరి 1 1
నియోజకవర్గాలు 543 101+1⁄2 87+1⁄2 94 96 49 58 57
దశ ముగిసే నాటికి మొత్తం నియోజకవర్గాలు – 101+1⁄2 189 285 379 428 486 543
దశ ముగిసే నాటికి పూర్తయ్యే శాతం – 18.7 34.8 52.3 69.8 78.8 89.5 100
  1. ↑ 1.0 1.1 ఔటర్ మణిపూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలో పోలింగు రెండు దశల్లో జరుగుతుంది

పార్టీలు, పొత్తులు

ప్రధాన వ్యాసం: భారతదేశ రాజకీయ పార్టీల జాబితా

రెండు ప్రధానమైన కూటముల ఏర్పాటుతో, 2024 భారత సాధారణ ఎన్నికలు - అధికారంలో ఉన్న జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి, ప్రతిపక్ష ఇండియన్ నేషనల్ డెవలప్‌మెంటల్ ఇన్‌క్లూజివ్ అలయన్స్ అనే రెండు ధ్రువాల ముఖాముఖిగా మారాయి. 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో 6 జాతీయ పార్టీలు పోటీ చేస్తున్నాయి. అవి: భారతీయ జనతా పార్టీ, ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్), బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ, నేషనల్ పీపుల్స్ పార్టీ, ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీలు. వీటిలో ఒక్క బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ తప్ప మిగిలినవన్నీ ఏదో ఒక కూటమిలో ఉన్నాయి.

జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి

ప్రధాన వ్యాసం: జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి

నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ అనేది భారతీయ జనతా పార్టీ నేతృత్వంలోని మితవాద రాజకీయ కూటమి.

సీట్ల భాగస్వామ్య సారాంశం

ఈ విభాగం నుండి ట్రాన్స్‌క్లూడ్ చేయబడింది. 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ అభ్యర్థుల జాబితా#సీట్ల భాగస్వామ్య సారాంశం. (edit | history)
పార్టీ రాష్ట్రం/కేంద్రపాలిత ప్రాంత పోటీచేసిన స్థానాలు గెలుపొందిన స్థానాలు
Bharatiya Janata Party ఉత్తర ప్రదేశ్ 75[46] 441[47] 33 443
పశ్చిమ బెంగాల్ 42 12
మధ్య ప్రదేశ్ 29 29
మహారాష్ట్ర 28 9
గుజరాత్ 26 25
కర్ణాటక 25 17
రాజస్థాన్ 25 14
తమిళనాడు 23 0
ఒడిశా 21 20
బీహార్ 17 12
తెలంగాణ 17 8
కేరళ 16 1
జార్ఖండ్ 13 8
పంజాబ్ 13 0
అసోం 11 9
ఛత్తీస్‌గఢ్ 11 10
హర్యానా 10 5
ఢిల్లీ 7 7
ఆంధ్రప్రదేశ్ 6 3
ఉత్తరాఖండ్ 5 5
హిమాచల్ ప్రదేశ్ 4 4
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ 2 2
దాద్రా, నగర్ హవేలీ, డామన్, డయ్యూ 2 1
గోవా 2 1
జమ్మూ కాశ్మీర్ 2 2
త్రిపుర 2 2
అండమాన్ నికోబార్ దీవులు 1 1
చండీగఢ్ 1 0
లడఖ్ 1 0
మణిపూర్ 1 0
మిజోరం 1 0
పుదుచ్చేరి 1 0
సిక్కిం 1 0
Telugu Desam Party ఆంధ్రప్రదేశ్ 17 16
Janata Dal (United) బీహార్ 16 12
Shiv Sena మహారాష్ట్ర 15 7
Pattali Makkal Katchi తమిళనాడు 10 0
Lok Janshakti Party (Ram Vilas) బీహార్ 5 5
Nationalist Congress Party మహారాష్ట్ర 4 5 1 1
లక్షద్వీప్ 1 0
Bharath Dharma Jana Sena కేరళ 4 0
Janata Dal (Secular) కర్ణాటక 3 2
Tamil Maanila Congress (Moopanar) తమిళనాడు 3 0
Amma Makkal Munnetra Kazhagam తమిళనాడు 2 0
Apna Dal (Soneylal) ఉత్తర ప్రదేశ్ 2 1
Asom Gana Parishad అసోం 2 1
Jana Sena Party ఆంధ్రప్రదేశ్ 2 2
National People's Party మేఘాలయ 2 0
Rashtriya Lok Dal ఉత్తర ప్రదేశ్ 2 2
All Jharkhand Students Union జార్ఖండ్ 1 1
Hindustani Awam Morcha బీహార్ 1 1
Naga People's Front మణిపూర్ 1 0
Nationalist Democratic Progressive Party నాగాలాండ్ 1 0
Sikkim Krantikari Morcha సిక్కిం 1 1
Rashtriya Lok Morcha బీహార్ 1 0
Rashtriya Samaj Paksha మహారాష్ట్ర 1 0
Suheldev Bharatiya Samaj Party ఉత్తర ప్రదేశ్ 1 0
United People's Party Liberal అసోం 1 1
Independent తమిళనాడు 1 0
మొత్తం 541 293

ఇండియా కూటమి

ప్రధాన వ్యాసం: ఇండియా కూటమి

ఇండియన్ నేషనల్ డెవలప్‌మెంటల్ ఇన్‌క్లూజివ్ అలయన్స్ లేదా ఇండియా కూటమి (I.N.D.I.A) అనేది భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలో ప్రతిపక్షంలోని మధ్య-వామపక్ష రాజకీయ పార్టీల కూటమి.[48][49]

సీట్ల భాగస్వామ్య సారాంశం

ఈ విభాగం నుండి ట్రాన్స్‌క్లూడ్ చేయబడింది. 2024 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో ఇండియా కూటమి అభ్యర్థుల జాబితా#సీట్ల భాగస్వామ్య సారాంశం. (edit | history)
ఇండియా కూటమి పార్టీల సీట్ల పంపకం
ఇండియా బ్లాక్ కింద సీట్ల భాగస్వామ్యం[50][51][52][53]
పార్టీ రాష్ట్రం/కేంద్రపాలిత ప్రాంతం పోటీచేసిన స్థానాలు గెలుపు స్థానాలు
Indian National Congress కర్ణాటక 28 285 9 99
మధ్యప్రదేశ్ 27 0
ఆంధ్రప్రదేశ్ 23 0
గుజరాత్ 23 1
రాజస్థాన్ 22 8
ఒడిశా 20 1
మహారాష్ట్ర 17 13
తెలంగాణ 17 8
ఉత్తర ప్రదేశ్ 17 6
కేరళ 16 14
అసోం 13 3
ఛత్తీస్‌గఢ్ 11 1
బీహార్ 9 3
హర్యానా 9 5
తమిళనాడు 9 9
జార్ఖండ్ 7 2
ఉత్తరాఖండ్ 5 0
హిమాచల్ ప్రదేశ్ 4 0
ఢిల్లీ 3 0
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ 2 0
దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్ డయ్యూ 2 0
గోవా 2 1
జమ్మూ కాశ్మీర్ 2 0
మణిపూర్ 2 2
మేఘాలయ 2 1
అండమాన్ నికోబార్ దీవులు 1 0
చండీగఢ్ 1 1
లడఖ్ 1 0
లక్షద్వీప్ 1 1
మిజోరం 1 0
నాగాలాండ్ 1 1
పుదుచ్చేరి 1 1
సిక్కిం 1 0
త్రిపుర 1 0
Samajwadi Party ఉత్తర ప్రదేశ్ 62 37
Dravida Munnetra Kazhagam తమిళనాడు 21
Shiv Sena (Uddhav Balasaheb Thackeray) మహారాష్ట్ర 21 9
Nationalist Congress Party (Sharadchandra Pawar) మహారాష్ట్ర 10 8
Rashtriya Janata Dal బీహార్ 23 4
జార్ఖండ్ 1
Aam Aadmi Party ఢిల్లీ 4 7
గుజరాత్ 2
హర్యానా 1
Communist Party of India (Marxist) తమిళనాడు 2 6
ఆంధ్రప్రదేశ్ 1
బీహార్ 1
రాజస్థాన్ 1
త్రిపుర 1
Jharkhand Mukti Morcha జార్ఖండ్ 5 6
ఒడిశా 1
Communist Party of India తమిళనాడు 2 4
ఆంధ్రప్రదేశ్ 1
బీహార్ 1
Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation బీహార్ 3 4
జార్ఖండ్ 1
Jammu & Kashmir National Conference జమ్మూ కాశ్మీర్ 3
Vikassheel Insaan Party బీహార్ 3
Viduthalai Chiruthaigal Katchi తమిళనాడు 2
All India Forward Bloc మధ్య ప్రదేశ్ 1
All India Trinamool Congress ఉత్తర ప్రదేశ్ 1
Assam Jatiya Parishad అసోం 1
Bharat Adivasi Party రాజస్థాన్ 1
Indian Union Muslim League తమిళనాడు 1
Kongunadu Makkal Desia Katchi తమిళనాడు 1
Marumalarchi Dravida Munnetra Kazhagam తమిళనాడు 1
Rashtriya Loktantrik Party రాజస్థాన్ 1
మొత్తం 541 201
ప్రాంతీయ సంకీర్ణం కింద/కూటమి వెలుపల ఉన్న ఇండియా కూటమి పార్టీలు
కూటమి వెలుపలి పార్టీలు పోటీ చేసిన సీట్లు
పార్టీలు రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు పోటీ చేసిన సీట్లు గెలిచిన సీట్లు
All India Trinamool Congress పశ్చిమ బెంగాల్ 42 47 29 29
అసోం 4 0
మేఘాలయ 1 0
All India Forward Bloc మహారాష్ట్ర 8 29 0
ఆంధ్రప్రదేశ్ 5
ఉత్తర ప్రదేశ్ 5
తెలంగాణ 3
పశ్చిమ బెంగాల్ 2
బీహార్ 2
ఢిల్లీ 2
జమ్మూ కాశ్మీర్ 1
ఒడిశా 1
Communist Party of India ఉత్తర ప్రదేశ్ 6 24 0
జార్ఖండ్ 4
కేరళ 4
మధ్య ప్రదేశ్ 3
పంజాబ్ 3
అసోం 1
ఛత్తీస్‌గఢ్ 1
మహారాష్ట్ర 1
ఒడిశా 1
Communist Party of India (Marxist) కేరళ 15 23 1 1
అండమాన్ నికోబార్ 1 0
అసోం 1
జార్ఖండ్ 1
కర్ణాటక 1
మహారాష్ట్ర 1
ఒడిశా 1
పంజాబ్ 1
తెలంగాణ 1
Bharat Adivasi Party మధ్యప్రదేశ్ 5 21 0
రాజస్థాన్ 5
మహారాష్ట్ర 4
గుజరాత్ 2
జార్ఖండ్ 2
ఆంధ్రప్రదేశ్ 1
ఛత్తీస్‌గఢ్ 1
దాద్రా, నగర్ హవేలీ, డామన్, డయ్యూ] 1
Aam Aadmi Party పంజాబ్ 13 15 3 3
అసోం 2 0
Viduthalai Chiruthaigal Katchi తెలంగాణ 7 11 0
కర్ణాటక 2
ఆంధ్రప్రదేశ్ 1
కేరళ 1
Samajwadi Party ఆంధ్రప్రదేశ్ 7 9 0
గుజరాత్ 1
ఒడిశా 1
Revolutionary Socialist Party ఆంధ్రప్రదేశ్ 3 6 0
పంజాబ్ 2
తెలంగాణ 1
Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation ఆంధ్రప్రదేశ్ 1 3 0
ఒడిశా 1
పశ్చిమ బెంగాల్ 1
Jammu and Kashmir Peoples Democratic Party జమ్మూ కాశ్మీర్ 3 0
Indian National Congress పశ్చిమ బెంగాల్ 1 2 0
రాజస్థాన్ 1
Nationalist Congress Party (Sharadchandra Pawar) హర్యానా 1 2 0
లక్షద్వీప్ 1
Kerala Congress (M) కేరళ 1 0
Total 196 33
ప్రాంతీయ సంకీర్ణంలో ఉన్న భారత పార్టీలు/కూటమి వెలుపల

ఇతర ముఖ్యమైన పార్టీలు, పొత్తులు

బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ నాయకురాలు మాయావతి తమ పార్టీ చాలా రాష్ట్రాల్లో సొంత బలంతో ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తుందనీ, పంజాబ్, హర్యానాల్లో ఇతర బీజేపీయేతర, కాంగ్రెసేతర పార్టీలతో పొత్తు పెట్టుకుందనీ ప్రకటించింది.[54][55]

2023 మే 11 న, బిజూ జనతాదళ్ నాయకుడు, ఒడిశా ముఖ్యమంత్రి నవీన్ పట్నాయక్ లోక్‌సభ ఎన్నికలలో తమ పార్టీ ఒంటరి గానే పోటీ చేస్తుందని చెప్పాడు.[56]

పార్టీ/కూటమి రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు పోటీ చేసిన సీట్లు
గుర్తింపు పొందిన పార్టీలు
Bahujan Samaj Party ఉత్తర ప్రదేశ్ 80 424
పశ్చిమ బెంగాల్ 5
బీహార్
తమిళనాడు 39
మధ్య ప్రదేశ్ 6
ఆంధ్రప్రదేశ్ 25
గుజరాత్ 24
రాజస్థాన్ 24
కర్ణాటక 21
ఒడిశా
కేరళ 18
తెలంగాణ
పంజాబ్
ఛత్తీస్‌గఢ్ 11
ఢిల్లీ 7
ఉత్తరాఖండ్ 5
గోవా 2
అండమాన్, నికోబార్ దీవులు 1
డిఎన్‌హెచ్‌డిడి 1
పుదుచ్చేరి 1
All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam తమిళనాడు 34 36
అండమాన్, నికోబార్ దీవులు 1
పుదుచ్చేరి 1
YSR Congress Party ఆంధ్రప్రదేశ్ 25
Biju Janata Dal ఒడిశా 21
Bharat Rashtra Samithi తెలంగాణ 17
Shiromani Akali Dal పంజాబ్
All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen తెలంగాణ 15
Indian National Lok Dal హర్యానా
Jammu and Kashmir National Panthers Party జమ్మూ కాశ్మీర్
Desiya Murpokku Dravida Kazhagam తమిళనాడు 5
Bodoland People's Front అసోం 4
All India United Democratic Front అసోం 3
Revolutionary Goans Party గోవా 2
Mizo National Front మిజోరం 1
Sikkim Democratic Front సిక్కిం 1
Voice of the People Party మేఘాలయ 1
United Democratic Party మేఘాలయ 1
Zoram People's Movement మిజోరం 1
గుర్తింపు లేని పార్టీలు
Socialist Unity Centre of India (Communist) పశ్చిమ బెంగాల్
కర్ణాటక 19
కేరళ 8
అసోం 6
ఆంధ్రప్రదేశ్ 4
ఢిల్లీ 2
గుజరాత్ 2
తమిళనాడు 2
అండమాన్, నికోబార్ దీవులు 1
ఛత్తీస్‌గఢ్ 1
పుదుచ్చేరి 1
రాజస్తాన్ 1
త్రిపుర 1
ఉత్తరాఖండ్ 1
Naam Tamilar Katchi తమిళనాడు 39 40
పుదుచ్చేరి 1
Gondwana Ganatantra Party మధ్య ప్రదేశ్
ఛత్తీస్‌గఢ్ 9
మహారాష్ట్ర
Azad Samaj Party ఉత్తర ప్రదేశ్
మధ్య ప్రదేశ్
రాజస్తాన్ 5
ఛత్తీస్‌గఢ్ 3
ఢిల్లీ 1
Vanchit Bahujan Aaghadi మహారాష్ట్ర
Indian Secular Front పశ్చిమ బెంగాల్ 8
Republican Party of India (Athawale) మహారాష్ట్ర
ఆంధ్రప్రదేశ్ 8
అసోం 4
కర్ణాటక 4
ఛత్తీస్‌గఢ్ 2
మణిపూర్ 1
రాజస్తాన్ 1
త్రిపుర 1
Gana Suraksha Party పశ్చిమ బెంగాల్
అసోం 4
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ 1
Social Democratic Party of India ఆంధ్రప్రదేశ్ 2
గుజరాత్ 2
Uttarakhand Kranti Dal ఉత్తరాఖండ్ 3
Jammu and Kashmir People's Conference జమ్మూ కాశ్మీర్ 2
Jammu and Kashmir Apni Party జమ్మూ కాశ్మీర్ 2

పార్టీ ప్రచారాలు

భారతీయ జనతా పార్టీ

2023 జనవరి 16, 17 తేదీల్లో జరిగిన బిజెపి జాతీయ కార్యవర్గ సమావేశంలో పార్టీ, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీపై విశ్వాసాన్ని పునరుద్ఘాటించింది. బిజెపి జాతీయ అధ్యక్షుడు జెపి నడ్డా పదవీకాలాన్ని పొడిగించింది.

రాబోయే ఎన్నికల కోసం బిజెపి వ్యూహాన్ని వివరిస్తూ, పార్టీ కార్యకర్తలను ఉద్దేశించి చేసిన ప్రసంగంలో, "ఎన్నికల పరిశీలనలు లేకుండా" అట్టడుగు, మైనారిటీ వర్గాలతో సహా సమాజంలోని ప్రతి వర్గాన్ని చేరుకోవాలని ప్రధాని మోడీ చెప్పాడు.[57]

2023 శాసనసభ ఎన్నికల తరువాత, 2024 ఎన్నికల కోసం మోడీ "మోదీ కి గ్యారెంటీ" అనే నినాదాన్ని ప్రారంభించారు.[58] బీజేపీ 2024 మార్చి 02న 195 మంది అభ్యర్థులతో మొదటి జాబితాను విడుదల చేసింది.[59][60]

భారత జాతీయ కాంగ్రెస్

2023 డిసెంబరు 28 న మహారాష్ట్రలోని నాగ్‌పూర్‌లో 10 లక్షల పైచిలుకు ప్రజలు హాజరైన భారీ ర్యాలీలో కాంగ్రెస్ ప్రచారాన్ని నాగ్‌పూర్ నుండి ప్రారంభించారు.[61] ఈ ర్యాలీ 138వ కాంగ్రెస్ వ్యవస్థాపక దినోత్సవాన్ని కూడా సూచిస్తుంది. 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల కోసం పార్టీ క్యాడర్‌ను ఉత్తేజపరిచేందుకు దీన్ని నిర్వహించారు.[62] రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న పార్టీ కార్యకర్తలు ర్యాలీలో పాల్గొన్నారు.[62][63]

కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)

అభ్యర్థులు

ఎన్డీయే ప్రధాని అభ్యర్థి

2024 సార్వత్రిక ఎన్నికలకు ఎన్డీయే కూటమి ప్రధానమంత్రి అభ్యర్థి ప్రస్తుత భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ.

సర్వేలు, పోల్స్

2023 అక్టోబరు 3 న విడుదలైన ఇండియా TV-CNX పోల్ ప్రకారం, భారతదేశ తదుపరి ప్రధానమంత్రిగా 61% మంది అధికారంలో ఉన్న నరేంద్ర మోడీ (BJP)ని ఎంచుకోగా తర్వాత రాహుల్ గాంధీ (INC) 21% మంది ఎంచుకున్నారు.[64]

అభిప్రాయ సేకరణలు

ఈ విభాగం నుండి ట్రాన్స్‌క్లూడ్ చేయబడింది. 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలకోసం జరిపిన ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలు#సీట్లు, ఓట్ల వాటా అంచనాలు. (edit | history)
వోట్ల వాటా అంచనాలు
సర్వే చేసిన ఏజన్సీ ప్రచురించిన తేదీ శాంపిల్ పరిమాణం మార్జిన్ ఆఫ్ ఎర్రర్ ఆధిక్యం
ఎన్‌డిఎ ఐ.ఎన్.డి.ఐ.ఎ ఇతరులు
ఎబిపి న్యూస్-సి వోటర్ 2024 ఏప్రిల్[65] 57,566 ±3–5% 46.6 39.8 13.6 6.8
ది హిందూ-సి.ఎస్.డి.సి.-లోక్‌నిటి 2024 ఏప్రిల్[66] 10,019[67] - 46 34 20 12
న్యూస్ 18 2024 మార్చి[68] 118,616 ±4% 48 32 20 16
ఎబిపి న్యూస్-సి వోటర్ 2024 మార్చి 41,762[69] ±5% 46 39 15 7
టైమ్స్ నౌ-ఇటిజి 2024 మార్చి[70] 323,357[71] ±3% 52 42 6 10
జీ న్యూస్-మ్యాట్రిజ్ 2024 ఫిబ్రవరి[72] 167,843 ±2% 43.6 27.7 24.9 15.9
ఇండియా టుడే-సి వోటర్ 2024 ఫిబ్రవరి[73] 149,092[74] ±3–5% 45 38 17 8
టైమ్స్ నౌ-ఇటిజి 2024 ఫిబ్రవరి[75] 156,843[76] ±2% 41.8 28.6 29.6 13.2
ఏబీపీ-సీవోటర్ 2023 డిసెంబరు[77] 200,000 ±3–5% 42 38 20 4
టైమ్స్ నౌ-ఇటిజి 2023 డిసెంబరు[78][79] 147,231[80] ±3% 44 39 17 5
ఇండియా టీవీ-సిఎన్‌ఎక్స్ 2023 అక్టోబరు[81][82] 54,250 ±3% 43.4 39.1 17.5 4.3
టైమ్స్ నౌ-ఇటిజి 2023 అక్టోబరు[83] 1,35,100[84] ±3% 42.6 40.2 17.2 2.4
2023 ఆగస్టు[85][86] 110,662[87] ±3% 42.6 40.2 17.2 2.4
ఇండియా టుడే-సి వోటర్ 2023 ఆగస్టు[88] 160,438 ±3–5% 43 41 16 2
ఐ.ఎన్.డి.ఐ.ఎ ఏర్పడింది
టైమ్స్ నౌ-ఇటిజి 2023 జూలై[89] 1,35,000[90] - 38.08 28.82 33.10 9.26
ఇండియా టుడే-సీవోటర్ 2023 జనవరి[91] 1,40,917 ±3–5% 43 30 27 13
ఇండియా టీవీ-మ్యాట్రిజ్ 2022 జూలై[92] 34,000 - 41 28 31 13
ఇండియా టుడే-సీవోటర్ 2022 జనవరి[93] 60,141[94] - 40.7 26.7 32.6 14
ఇండియా టుడే-కార్వీ 2021 ఆగస్టు[95] 14,559 - 40 28 32 12
ఇండియా టుడే-కార్వీ 2021 జనవరి[96] 12,232[97] - 43 27 30 16
ఇండియా టుడే-కార్వీ 2020 ఆగస్టు[98] 12,021[99] - 42 27 31 15
ఇండియా టుడే-కార్వీ 2020 జనవరి[100] 12,141 - 41 29 30 12
ఎబిపి న్యూస్-సీవోటర్ 2020 జనవరి[101] 30,240 - 44 25 31 19
2019 ఎన్నికల ఫలితాలు 45.3% 27.5% 27.2% NDA
సీట్ల అంచనాలు
సర్వే చేసిన ఏజన్సీ ప్రచురించిన తేదీ శాంపిల్ పరిమాణం మార్జిన్ ఆఫ్ ఎర్రర్ ఆధిక్యం
ఎన్‌డిఎ ఐ.ఎన్.డి.ఐ.ఎ ఇతరులు
ఇండియా టీవీ-సిఎన్‌ఎక్స్ 2024 ఏప్రిల్[102] 179,190 ±3% 399 113 31 ఎన్‌డిఎ
న్యూస్18 2024 మార్చి[103] 118,616[104] ±4% 411 105 27 ఎన్‌డిఎ
ఎబిపి న్యూస్-సి వోటర్ 2024 మార్చి 41,762 ±5% 366 156 21 ఎన్‌డిఎ
ఇండియా టీవీ-సిఎన్‌ఎక్స్ 2024 మార్చి[105] 162,900[106] ±3% 378 98 67 ఎన్‌డిఎ
టైమ్స్ నౌ-ఇటిజి 2024 మార్చి[107] 323,357 ±3% 358–398 110–130 40–50 ఎన్‌డిఎ
జీ న్యూస్-మ్యాట్రిజ్ 2024 ఫిబ్రవరి[72] 167,843 ±2% 377 93 73 ఎన్‌డిఎ
ఇండియా టుడే-సి వోటర్ 2024 ఫిబ్రవరి[73] 149,092[74] ±3–5% 335 166 42 ఎన్‌డిఎ
టైమ్స్ నౌ-ఇటిజి 2024 ఫిబ్రవరి[108] 156,843 ±2% 366 104 73 ఎన్‌డిఎ
ఏబీపీ-సీవోటర్ 2023 డిసెంబరు[77] 200,000 ±3–5% 295–335 165–205 35–65 ఎన్‌డిఎ
టైమ్స్ నౌ-ఇటిజి 2023 డిసెంబరు[78][79] 147,231 ±3% 319–339 148–168 52–61 ఎన్‌డిఎ
ఇండియా టీవీ-సిఎన్‌ఎక్స్ 2023 అక్టోబరు[81][82] 54,250 ±3% 315 172 56 ఎన్‌డిఎ
టైమ్స్ నౌ-ఇటిజి 2023 అక్టోబరు[83] 135,100 ±3% 297–317 165–185 57–65 ఎన్‌డిఎ
2023 ఆగస్టు[85][86] 110,662 ±3% 296–326 160–190 56–64 ఎన్‌డిఎ
ఇండియా టుడే-సి వోటర్ 2023 ఆగస్టు[88] 160,438 ±3–5% 306 193 54 ఎన్‌డిఎ
ఐ.ఎన్.డి.ఐ.ఎ formed
ఇండియా టుడే-సి వోటర్[91] 2023 జనవరి 140,917 ±3–5% 298 153 92 ఎన్‌డిఎ
2019 ఎన్నికల ఫలితాలు 354 93 96 ఎన్‌డిఎ

పోలింగు

వివిధ దశ ల్లో జరిగిన పోలింగు వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి,

ఫలితాలు

ఓటర్ల సంఖ్య

ఈ ఎన్నికల్లో 642 మిలియన్ల మంది ఓటు వేశారు, వీరిలో 312 మిలియన్ల మంది మహిళా ఓటర్లు ఉన్నారు, ఇది ఒకే ఎన్నికల్లో ఇప్పటివరకు అత్యధిక భాగస్వామ్యం.[12][13]

ఓటర్ల సంఖ్య:[109][110][111][112]
రాష్ట్రం/ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం మొత్తం Voter turnout by phase
దశ 1

ఏప్రిల్ 19

దశ 2 ఏప్రిల్ 26 దశ 3[113]

మే 07

దశ 4

మే 13

దశ 5

మే 20

దశ 6

మే 25

దశ 7

జూన్ 01

సీట్లు పోలింగు (%) సీట్లు పోలింగు (%) సీట్లు పోలింగు (%) సీట్లు పోలింగు (%) సీట్లు పోలింగు (%) సీట్లు పోలింగు (%) సీట్లు పోలింగు (%) సీట్లు పోలింగు (%)
ఆంధ్రప్రదేశ్ 25 81.86 Increase  –  –  –  –  –  – 25 81.86  –  –  –  –  –  –
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ 2 77.68 Decrease 2 77.68  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
అసోం 14 81.62 Increase 5 78.25 5 81.17 4 85.45  –  –  –  –  –  –  –  –
బీహార్ 40 56.19 Decrease 4 49.26 5 59.45 5 59.14 5 58.21 5 56.76 8 57.18 8 53.29
ఛత్తీస్‌గఢ్ 11 72.17 Increase 1 68.29 3 76.24 7 71.98  –  –  –  –  –  –  –  –
గోవా 2 76.06 Increase  –  –  –  – 2 76.06  –  –  –  –  –  –  –  –
గుజరాత్ 26 60.13 Decrease  –  –  –  – 25 60.13  –  –  –  –  –  –  –  –
హర్యానా 10 64.80 Decrease  –  –  –  –  –  –  –  –  –  – 10 64.80  –  –
హిమాచల్ ప్రదేశ్ 4 70.90 Decrease  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  – 4 70.90
జార్ఖండ్ 14 66.19 Decrease  –  –  –  –  –  – 4 66.01 3 63.21 4 65.39 3 70.88
కర్ణాటక 28 70.64 Increase  –  – 14 69.56 14 71.84  –  –  –  –  –  –  –  –
కేరళ 20 71.27 Decrease  –  – 20 71.27  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
మధ్యప్రదేశ్ 29 66.87 Decrease 6 67.75 6 58.59 9 66.74 8 72.05  –  –  –  –  –  –
మహారాష్ట్ర 48 61.29 Increase 5 63.71 8 62.71 11 63.55 11 62.21 13 56.89  –  –  –  –
మణిపూర్ 2 80.47 Decrease 1+1⁄2 76.10 1⁄2 84.85  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
మేఘాలయ 2 76.60 Increase 2 76.60  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
మిజోరం 1 56.87 Decrease 1 56.87  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
నాగాలాండ్ 1 57.72 Decrease 1 57.72  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
ఒడిశా 21 74.51 Increase  –  –  –  –  –  – 4 75.68 5 73.50 6 74.45 6 74.41
పంజాబ్ 13 62.80 Decrease  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  – 13 62.80
రాజస్థాన్ 25 61.34 Decrease 12 57.65 13 65.03  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
సిక్కిం 1 79.88 Decrease 1 79.88  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
తమిళనాడు 39 69.72 Decrease 39 69.72  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
తెలంగాణ 17 65.67 Increase  –  –  –  –  –  – 17 65.67  –  –  –  –  –  –
త్రిపుర 2 80.92 Decrease 1 81.48 1 80.36  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
ఉత్తర ప్రదేశ్ 80 56.92 Decrease 8 61.11 8 55.19 10 57.55 13 58.22 14 58.02 14 54.04 13 55.85
ఉత్తరాఖండ్ 5 57.22 Decrease 5 57.22  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
పశ్చిమ బెంగాల్ 42 79.29 Decrease 3 81.91 3 76.58 4 77.53 8 80.22 7 78.45 8 82.71 9 76.80
అండమాన్ నికోబార్ దీవులు 1 64.10 Decrease 1 64.10  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
చండీగఢ్ 1 67.98 Decrease  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  – 1 67.98
దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్ డయ్యూ 2 71.31 Increase  –  –  –  – 2 71.31  –  –  –  –  –  –  –  –
ఢిల్లీ 7 58.69 Decrease  –  –  –  –  –  –  –  –  –  – 7 58.69  –  –
జమ్మూ కాశ్మీర్ 5 58.58 Increase 1 68.27 1 72.22  –  – 1 38.49 1 59.10 1 55.40  –  –
లడఖ్ 1 71.82 Increase  –  –  –  –  –  –  –  – 1 71.82  –  –  –  –
లక్షద్వీప్ 1 84.16 Decrease 1 84.16  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
పుదుచ్చేరి 1 78.90 Decrease 1 78.90  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –  –
మొత్తం 543 66.33 Decrease 101+1⁄2 66.14 87+1⁄2 66.71 93 65.68 96 69.16 49 62.20 58 63.37 57 63.88

ఓటింగ్ శాతం

రాష్ట్రం/కేంద్రపాలిత ప్రాంతం మొత్తం ఓటర్లు[114] మొత్తం ఓటర్లు మొత్తం పోలింగ్ శాతం మొత్తం సీట్లు
అండమాన్ నికోబార్ దీవులు (UT) 315,745 202,597 64.16% 1
ఆంధ్రప్రదేశ్ 41,401,887 33,858,957 81.78% 25
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ 898,442 728,393 81.07% 2
అసోం 24,572,114 20,118,166 81.87% 14
బీహార్ 77,259,579 43,480,859 56.28% 40
చండీగఢ్ (UT) 660,552 449,383 68.03% 1
ఛత్తీస్‌గఢ్ 20,678,667 15,083,307 72.94% 11
దాద్రా, నగర్ హవేలీ, డామన్, డయ్యూ (UT) 417,236 298,073 71.44% 2
గోవా 1,179,644 908,178 76.99% 2
గుజరాత్ 48,009,945 29,161,987 60.74% 26
హర్యానా 20,187,911 13,075,630 64.77% 10
హిమాచల్ ప్రదేశ్ 5,711,969 4,081,076 71.45% 4
జమ్మూ కాశ్మీరు 8,802,348 5,162,866 58.65% 5
జార్ఖండ్ 25,877,892 17,279,192 66.77% 14
కర్ణాటక 54,772,332 38,835,377 70.90% 28
కేరళ 27,807,008 20,033,258 72.04% 20
లడఖ్ (UT) 190,576 135,662 71.19% 1
లక్షద్వీప్ (UT) 57,953 49,247 84.98% 1
మధ్య ప్రదేశ్ 56,668,852 37,972,368 67.01% 29
మహారాష్ట్ర 93,061,760 57,248,402 61.52% 48
మణిపూర్ 2,051,357 1,605,769 78.28% 2
మేఘాలయ 2,230,451 1,715,027 76.89% 2
మిజోరం 861,327 491,828 57.10% 1
నాగాలాండ్ 1,325,383 766,573 57.84% 1
ఢిల్లీ NCT 15,214,638 8,943,585 58.78% 7
ఒడిశా 33,716,965 25,214,359 74.78% 21
పుదుచ్చేరి (UT) 1,024,024 811,432 79.24% 1
పంజాబ్ 21,567,196 13,542,849 62.79% 13
రాజస్థాన్ 53,508,010 33,211,938 62.07% 25
సిక్కిం 466,643 388,507 83.26% 1
తమిళనాడు 62,404,947 43,769,106 70.14% 39
తెలంగాణ 33,232,318 22,031,832 66.30% 17
త్రిపుర 2,870,896 2,348,827 81.82% 2
ఉత్తర ప్రదేశ్ 154,403,112 87,997,543 56.99% 80
ఉత్తరాఖండ్ 8,431,101 4,864,181 57.69% 5
పశ్చిమ బెంగాల్ 76,124,780 60,554,535 79.55% 42
భారతదేశం 977,965,560 646,420,869 66.10% 543

ఫలితాలు

ప్రధాన వ్యాసం: 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల ఫలితాలు
293 234 16
NDA INDIA Others
కూటమి గెలిచిన నియోజకవర్గాలను ప్రదర్శించే మ్యాప్

ఎన్నికలలో పార్టీల సీట్ల వాటా

  బిజెపి (44.20%)
  INC (18.24%)
  సమాజ్ వాదీ పార్టీ (6.82%)
  AITC (5.35%)
  DMK (4.06%)
  TDP (2.21%)
  JD(U) (2.95%)
  SS(UBT) (1.66%)
  NCP(SP) (1.48%)
  SHS (1.29%)
  Other (11.74%)


ఎన్నికలలో పార్టీల ఓటు వాటా

  BJP (36.56%)
  INC (21.96%)
  SP (4.58%)
  AITC (4.37%)
  YSRCP (2.06%)
  BSP (2.04%)
  TDP (1.98%)
  DMK (1.82%)
  CPI(M) (1.76%)
  RJD (1.57%)
  Other (21.3%)

మొదటి రౌండ్ తర్వాత, గుజరాత్‌లోని సూరత్ నియోజకవర్గానికి బిజెపి అభ్యర్థి ముఖేష్ దలాల్ ఇతర అభ్యర్థుల తిరస్కరణ, ఉపసంహరణ తర్వాత ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైన తర్వాత బిజెపి తన మొదటి స్థానాన్ని గెలుచుకుంది.[115][116] ప్రత్యర్థి అభ్యర్థులు లేకపోవడంతో రెండు వారాల ముందే ఎన్నికల సంఘం ఫలితాలను ధృవీకరించినందున, నియోజకవర్గంలో ఓటింగ్ నిర్వహించలేదు..[117]

మొత్తం ఎన్నికల ఫలితాన్ని అనేక మీడియా వర్గాలు నరేంద్ర మోడీకి "షాక్"గా అభివర్ణించాయి,[118][119] బిజెపి 400 సీట్లు గెలుచుకుంటుందనే అంచనాలకు తగ్గట్టుగా లేదు.[120] ముందస్తు ఎన్నికల అంచనాలు బిజెపికి అఖండ మెజారిటీ వస్తుందని చెప్పినప్పటికీ, ఎగ్జిట్ పోల్స్ అంచనా వేసిన దానికంటే ఇండియా బ్లాక్ చాలా మెరుగ్గా రాణించింది.[121] ఉత్తరప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, పశ్చిమ బెంగాల్ వంటి ప్రధాన రాష్ట్రాలలో అనూహ్య విజయాలు సాధించింది.[122] లోక్‌సభలో ఝాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి తన మెజారిటీని నిలుపుకోవాలంటే, బిజెపి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వంలోని తెలుగుదేశం పార్టీ, బీహార్‌కు చెందిన జనతాదళ్ (యునైటెడ్) గెలుచుకున్న 28 సీట్లపై ఆధారపడవలసి వచ్చింది.[123][124][125]

కూటమి, పార్టీ వారీగా

Party or allianceVotes%Seats+/–
NDAభారతీయ జనతా పార్టీ[126]23,59,74,14438.42240–63
తెలుగు దేశం పార్టీ1,27,75,2702.0816+13
జనతాదళ్ (యునైటెడ్)80,39,6631.3112–4
శివసేన74,01,4471.217–11
లోక్ జనశక్తి పార్టీ (రామ్ విలాస్)28,10,2500.465+5
జనతాదళ్ (సెక్యులర్)21,73,7010.352+1
జన సేన పార్టీ14,54,1380.242+2
రాష్ట్రీయ లోక్‌దళ్‌8,93,4600.152+2
ఆల్ జార్ఖండ్ స్టూడెంట్స్ యూనియన్ 4,58,6770.0710
నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ20,59,1790.341–4
యునైటెడ్ పీపుల్స్ పార్టీ లిబరల్4,88,9950.081+1
సిక్కిం క్రాంతికారి మోర్చా1,64,3960.031+1
అప్నా దళ్ (సోనీలాల్)8,08,2450.131–1
అసోం గణ పరిషత్12,98,7070.211+1
హిందుస్తానీ అవామ్ మోర్చా4,94,9600.081+1
పాట్టాళి మక్కల్ కట్చి18,79,6890.3100
భారత్ ధర్మ జన సేన5,05,7530.0800
తమిళ మానిల కాంగ్రెస్4,10,4010.0700
అమ్మ మక్కల్ మున్నేట్ర కజగం5,21,7870.0800
నేషనల్ పీపుల్స్ పార్టీ4,17,9300.070–1
నాగా పీపుల్స్ ఫ్రంట్ 2,99,5360.050–1
నేషనలిస్ట్ డెమోక్రటిక్ ప్రోగ్రెసివ్ పార్టీ3,50,9670.060–1
రాష్ట్రీయ లోక్ మోర్చా2,53,8760.0400
రాష్ట్రీయ సమాజ్ పక్ష4,67,2820.0800
సుహెల్‌దేవ్ భారతీయ సమాజ్ పార్టీ3,40,1880.0600
స్వతంత్రులు3,42,8820.060–1
Total293–60
ఇండియా కూటమిభారత జాతీయ కాంగ్రెస్13,67,59,06422.2799+47
సమాజ్ వాదీ పార్టీ2,95,49,3814.8137+32
తృణమూల్ కాంగ్రెస్2,82,13,3934.5929+7
ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం1,17,54,7101.9122–2
కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు)1,13,42,5531.854+1
రాష్ట్రీయ జనతా దళ్1,01,07,4021.654+4
శివసేన (యుబిటి)95,67,7791.569+9
ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ71,47,8001.163+2
నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (శరద్ చంద్రపవార్)59,21,1620.968+8
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా31,57,1840.5120
జార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చా26,52,9550.433+2
కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్-లెనినిస్ట్) లిబరేషన్17,36,7710.282+2
ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్17,16,1860.2830
జమ్మూ కాశ్మీర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్11,47,0410.192–1
విదుతలై చిరుతైగల్ కట్చి9,90,2370.162+1
భారత్ ఆదివాసీ పార్టీ12,57,0560.201+1
కేరళ కాంగ్రెస్3,64,6310.0610
మరుమలార్చి ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం5,42,2130.091+1
రాష్ట్రీయ లోక్‌తాంత్రిక్ పార్టీ5,96,9550.1010
రివల్యూషనరీ సోషలిస్ట్ పార్టీ5,87,3630.1010
ఆల్ ఇండియా ఫార్వర్డ్ బ్లాక్2,89,9410.0500
జమ్మూ కాశ్మీర్ పీపుల్స్ డెమోక్రటిక్ పార్టీ4,35,9800.0700
వికాశీల్ ఇన్సాన్ పార్టీ11,87,4550.1900
అసోం జాతీయ పరిషత్4,14,4410.0700
కేరళ కాంగ్రెస్ (ఎం)2,77,3650.0500
Total234+143
వైయస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ1,33,16,0392.174–18
శిరోమణి అకాలీ దళ్18,14,3180.301–1
ఆల్ ఇండియా మజ్లిస్ ఎ ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్14,00,2150.231–1
జోరమ్ పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్2,08,5520.031+1
ఆజాద్ సమాజ్ పార్టీ (కాన్షి రామ్)6,91,8200.111+1
వాయిస్ ఆఫ్ ది పీపుల్ పార్టీ5,71,0780.091+1
ఆల్ ఇండియా అన్నా ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం89,52,5871.460–1
బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ1,31,53,8182.140–10
కర్ణాటక రాష్ట్ర సమితి51,5290.0100
బిజూ జనతా దళ్94,13,3791.530–12
ఉత్తమ ప్రజాకీయ పార్టీ40,4910.0100
భారత్ రాష్ట్ర సమితి36,57,2370.600–9
శిరోమణి అకాలీదళ్ (అమృతసర్)5,21,7490.0800
ఇండియన్ నేషనల్ లోక్‌దళ్‌2,26,9750.0400
జననాయక్ జనతా పార్టీ1,13,8270.0200
దేశీయ ముర్పోక్కు ద్రావిడ కజగం11,28,6160.1800
గోండ్వానా గణతంత్ర పార్టీ00
ఆల్ ఇండియా యునైటెడ్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్]6,25,9540.100–1
రివల్యూషనరీ గోవా పార్టీ64,5780.0100
సిక్కిం డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్77,1710.0100
బోడోలాండ్ పీపుల్స్ ఫ్రంట్7,77,5700.1300
మిజో నేషనల్ ఫ్రంట్1,40,2640.020–1
యునైటెడ్ డెమోక్రటిక్ పార్టీ (మేఘాలయ)44,5630.0100
జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్ నేషనల్ పాంథర్స్ పార్టీ (భీమ్)23,2680.0000
ఇతర పార్టీలు0–2
స్వతంత్రులు7–1
నోటా63,72,2201.04––
Total61,41,90,359100.005430
చెల్లిన వోట్లు63,89,34,79999.00
చెల్లని/ఖాళీ వోట్లు64,28,6461.00
మొత్తం వోట్లు64,53,63,445100.00
నమోదైన వోటర్లు/వోటు వేసినవారు96,88,21,92666.61
మూలం: ECI

ప్రాంతం వారీగా

ప్రాంతం సీట్లు
NDA INDIA ఇతరులు
ఉత్తర భారతదేశం 137 64 69 4
పశ్చిమ భారతదేశం 76 43 32 1
మధ్య భారతదేశం 40 39 1 0
తూర్పు భారతదేశం 117 71 45 1
ఈశాన్య భారతదేశం 25 16 7 2
దక్షిణ భారతదేశం 129 49 75 5
కేంద్రపాలిత ప్రాంతం 19 11 5 3
మొత్తం 543 293 234 16


పార్టీల వారీగా ఎన్నికల ఫలితాల సారంశాన్ని కింది పట్టికలో చూడవచ్చు.

రాష్ట్రాల వారీగా

ఫలితాలు

ప్రధాన వ్యాసం: 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల ఫలితాలు

రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం వారీగా

రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం సీట్లు
NDA INDIA ఇతరులు
ఆంధ్రప్రదేశ్ 25 21 0 4
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ 2 2 0 0
అసోం 14 11 3 0
బీహార్ 40 30 9 1
ఛత్తీస్‌గఢ్ 11 10 1 0
గోవా 2 1 1 0
గుజరాత్ 26 25 1 0
హర్యానా 10 5 5 0
హిమాచల్ ప్రదేశ్ 4 4 0 0
జార్ఖండ్ 14 9 5 0
కర్ణాటక 28 19 9 0
కేరళ 20 1 19 0
మధ్య ప్రదేశ్ 29 29 0 0
మహారాష్ట్ర 48 17 30 1
మణిపూర్ 2 0 2 0
మేఘాలయ 2 0 1 1
మిజోరం 1 0 0 1
నాగాలాండ్ 1 0 1 0
ఒడిశా 21 20 1 0
పంజాబ్ 13 0 10 3
రాజస్థాన్ 25 14 11 0
సిక్కిం 1 1 0 0
తమిళనాడు 39 0 39 0
తెలంగాణ 17 8 8 1
త్రిపుర 2 2 0 0
ఉత్తర ప్రదేశ్ 80 36 43 1
ఉత్తరాఖండ్ 5 5 0 0
పశ్చిమ బెంగాల్ 42 12 30 0
అండమాన్, నికోబార్ దీవులు 1 1 0 0
చండీగఢ్ 1 0 1 0
దాద్రా నగర్, హవేలి, డామన్, డయ్యు 2 1 0 1
ఢిల్లీ 7 7 0 0
జమ్మూ కాశ్మీర్ 5 2 2 1
లడఖ్ 1 0 0 1
లక్షద్వీప్ 1 0 1 0
పుదుచ్చేరి 1 0 1 0
మొత్తం 543 293 234 16

సీట్ల కూర్పు

ప్రతిస్పందన వర్గం NDA INDIA ఇతరులు
కూటమి వారీగా సీట్లు
అర్బన్ 39 15 1
సెమీ-అర్బన్, గ్రామీణ 254 219 15
రిజర్వేషన్ల ప్రకారం సీట్లు
షెడ్యూల్డు కులాలకు 40 43 1
షెడ్యూల్డు కులాలకు 26 17 4
జనరల్ నియోజకవర్గాలు 227 174 11

రాష్ట్రాల వారీగా ఫలితాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్

16 3 2 4
TDP BJP JSP YSRCP
21 4
NDA ఇతరులు

అరుణాచల్ ప్రదేశ్

2
BJP

అసోం

9 1 1 3
BJP AGP UPPL INC
11 3
NDA INDIA

బీహార్

12 12 5 1 4 3 2 1
BJP JD(U) LJP(RV) HAM RJD INC CPI(ML)L IND
30 9 1
NDA INDIA ఇతరులు

ఛత్తీస్‌గఢ్

10 1
BJP INC

గుజరాత్

25 1
BJP INC

హర్యానా

5 5
INC BJP

హిమాచల్ ప్రదేశ్

4
BJP

కర్ణాటక

17 2 9
BJP JD(S) INC
19 9
NDA INDIA

మహారాష్ట్ర

13 9 8 9 7 1 1
INC SS(UBT) NCP (SP) BJP SS NCP IND
30 17 1
INDIA NDA ఇతరులు

పంజాబ్

7 3 1 2
INC AAP SAD IND
10 3
INDIA 'ఇతరులు

తమిళనాడు

22 9 2 2 2 1 1
DMK INC CPI CPI(M) VCK IUML MDMK
39
INDIA

తెలంగాణ

8 8 1
INC BJP AIMIM

ఉత్తర ప్రదేశ్

37 6 33 2 1 1
SP INC BJP RLD AD(S) ASP(KR)
43 36 1
INDIA NDA Oth

అనంతర పరిణామాలు

ప్రధాన వ్యాసం: మోదీ మూడో మంత్రివర్గం

నరేంద్ర మోడీ, ఎన్డీఏ నాయకత్వం "భారత చరిత్రలో ఒక చారిత్రాత్మక ఘనత" అని అభివర్ణించగా, కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున్ ఖర్గే ఈ ఎన్నికలు మోడీకి "నైతిక, రాజకీయ నష్టం", "ప్రజాస్వామ్యానికి, ప్రజలకు విజయం" అని అన్నారు.[127]2024 జూన్ 4న తన మద్దతుదారులను ఉద్దేశించి చేసిన ప్రసంగంలో, ఎన్డీఏ వరుసగా మూడవ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేస్తుందని మోడీ అన్నారు.[128]2024 జూన్ 5న ఎన్డీఏలోని ఇతర సభ్యులతో జరిగిన సమావేశం తర్వాత, మోదీ మళ్ళీ ప్రధానమంత్రి పదవికి అధికారికంగా ఆమోదించబడ్డారు.[129]2024 జూన్ 7న అతను ఎన్డీఏ నాయకుడిగా ఎంపికయ్యారు.[130]2024 జూన్ 9న ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. 2024 జూన్ 10న, మోడీ తన 71 మంది సభ్యుల మంత్రివర్గాన్ని ఆవిష్కరించారు.[131] అందులో బిజెపి విదేశాంగ వ్యవహారాలు, హోం వ్యవహారాలు, ఆర్థిక, రక్షణతో సహా 61 మంత్రిత్వ శాఖలను తీసుకుంది. తెలుగుదేశం పార్టీ, జనతాదళ్ (యునైటెడ్) రెండు మంత్రిత్వ శాఖలను చేపట్టగా, మిగిలినవి ఎన్డీఏలోని ఇతర సభ్యులకు వెళ్లాయి.[132]బిజెపికి చెందిన ఓం బిర్లా జూన్ 26న లోక్‌సభ స్పీకర్‌గా రెండవసారి ఎన్నికయ్యారు.[133]

కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రాథమిక సభ్యులుగా ఉన్న సాంగ్లి, పూర్ణియా నుండి స్వతంత్ర ఎంపీలు విశాల్ పాటిల్, పప్పు యాదవ్ ఎన్నికల తర్వాత దానికి మద్దతు ఇచ్చారు, దీనితో ప్రతిపక్ష కూటమి సంఖ్య 236కి పెరిగింది. 2024 జూన్ 8న, కాంగ్రెస్ పార్టీ నాయకత్వం రాహుల్ గాంధీని ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా ఏకగ్రీవంగా నామినేట్ చేసింది, 2014 నుండి ఖాళీగా ఉన్న పదవి ఇది. 2024 జూన్ 25న రాహుల్ గాంధీ అధికారికంగా ఆ పదవిని చేపట్టారు.[134][135][136][137][138]

ఇవి కూడా చూడండి

గమనికలు

మూలాలు

  1. ↑ "Largest electorate for General Elections – over 96.88 crore electors registered across the country". Archived from the original on 3 May 2024. Retrieved 4 June 2024.
  2. ↑ "The Constitution of India Update" (PDF). Government of India. Retrieved 2021-02-04.
  3. ↑ EENADU (5 June 2024). "Lok Sabha Election Results 2024: 'ఇండియా' మెరిపించినా.. ఎన్డీయేకే పీఠం". Archived from the original on 5 June 2024. Retrieved 5 June 2024.
  4. ↑ "President invites Narendra Modi to form government, oath ceremony on June 9". 7 June 2024. Archived from the original on 9 June 2024. Retrieved 9 June 2024.
  5. ↑ "President appoints Narendra Modi as PM-designate; oath on Sunday evening". MSN. Archived from the original on 10 June 2024. Retrieved 9 June 2024.
  6. ↑ Ellis-Petersen, Hannah (5 June 2024). "Narendra Modi wins backing of allies to form Indian government". The Guardian (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0261-3077. Archived from the original on 6 June 2024. Retrieved 5 June 2024.
  7. ↑ Sinha, Shishir (5 June 2024). "NDA elects Modi as leader, President dissolves Lok Sabha". BusinessLine. Archived from the original on 5 June 2024. Retrieved 6 June 2024.
  8. ↑ "From 'CEO CM' to kingmaker: You can't write off N. Chandrababu Naidu". The Economic Times. 6 June 2024. ISSN 0013-0389. Archived from the original on 7 June 2024. Retrieved 7 June 2024.
  9. ↑ "Indian Lok Sabha elections of 2024". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 1 June 2024. Retrieved 1 June 2024.
  10. ↑ Mogul, Rhea (16 March 2024). "Date set for largest democratic election in human history". CNN. Archived from the original on 21 April 2024. Retrieved 18 March 2024.
  11. ↑ Mashal, Mujib (16 March 2024). "India's 2024 General Election: What to Know". The New York Times. Archived from the original on 21 April 2024. Retrieved 22 March 2024.
  12. ↑ 12.0 12.1 "LS polls: EC reports record 642M voters, vows to combat fake narratives". Business Standard. 3 June 2024. Archived from the original on 18 July 2024. Retrieved 10 June 2024.
  13. ↑ 13.0 13.1 "India created world record with 64.2 crore people voting in Lok Sabha polls: CEC Rajiv Kumar". The Hindu. 3 June 2024. ISSN 0971-751X. Archived from the original on 3 June 2024. Retrieved 3 June 2024.
  14. ↑ "20,000 citizens write to EC seeking action against Modi for hate speech". The News Minute. 23 April 2024. Archived from the original on 30 April 2024. Retrieved 3 June 2024.
  15. ↑ "Technical snags in EVMs disrupt polls in a few booths in Chennai". The Hindu. 19 April 2024. Archived from the original on 23 April 2024. Retrieved 3 June 2024.
  16. ↑ "SC asks EC to look into allegation of EVM malfunctioning in Kerala". Business Standard. 18 April 2024. Archived from the original on 25 April 2024. Retrieved 3 June 2024.
  17. ↑ Tiwari, Ayush (18 May 2024). "Varanasi poll: As 33 nominations are rejected, eight applicants allege that the process was rigged". Scroll.in. Archived from the original on 2 June 2024. Retrieved 3 June 2024.
  18. ↑ Sinha, Shishir (5 June 2024). "NDA elects Modi as leader, President dissolves Lok Sabha". BusinessLine. Archived from the original on 5 June 2024. Retrieved 5 June 2024.
  19. ↑ Aggarwal, Raghav (4 June 2024). "INDIA bloc's combined strength plays spoilsport for BJP in 2 biggest states". Business Standard. Archived from the original on 4 June 2024. Retrieved 5 June 2024.
  20. ↑ Aggarwai, Mithil; Frayer, Janis Mackey (4 June 2024). "India hands PM Modi a surprise setback, with his majority in doubt in the world's largest election". NBC News. Archived from the original on 4 June 2024. Retrieved 4 June 2024.
  21. ↑ Poharel, Krishna; Lahiri, Tripti (3 June 2024). "India's Narendra Modi Struggles to Hold On to Majority, Early Election Results Show". The Wall Street Journal. Archived from the original on 4 June 2024. Retrieved 4 June 2024.
  22. ↑ "7 Independents and 10 from non-aligned parties book LS seats". The Times of India. Archived from the original on 6 June 2024. Retrieved 8 June 2024.
  23. ↑ "Lok Sabha elections: Meet seven candidates who won as independents". Archived from the original on 8 June 2024. Retrieved 9 June 2024.
  24. ↑ "Who are the 7 independents elected to the Lok Sabha?". 7 June 2024. Archived from the original on 8 June 2024. Retrieved 8 June 2024.
  25. ↑ "Terms of the Houses". Election Commission of India (in Indian English). Retrieved 7 March 2022.
  26. ↑ "Narendra Modi sworn in as Prime Minister for second time". Tribuneindia News Service (in ఇంగ్లీష్). May 30, 2019. Retrieved 2022-03-07.
  27. ↑ "The Constitution of India Update" (PDF). Government of India. Archived (PDF) from the original on 22 April 2018. Retrieved 4 February 2021.
  28. ↑ "Electoral system". IPU. Archived from the original on 6 May 2017. Retrieved 1 June 2023.
  29. ↑ "House ratifies quota for SC/STs in Assembly, Lok Sabha". The Hindu. 10 January 2020. ISSN 0971-751X. Archived from the original on 12 January 2023. Retrieved 19 January 2021.
  30. ↑ "Lok Sabha Election 2019 Phase 3 voting: How to vote without voter ID card". Business Today. 23 April 2019. Archived from the original on 24 May 2019.
  31. ↑ "General Voters". Systematic Voters' Education and Electoral Participation. Election Commission of India. Archived from the original on 4 January 2019. Retrieved 4 January 2019.
  32. ↑ Chiang, Chuck (18 April 2024). "It's the biggest election in history, but few Indians in Canada will take part". Montreal Gazette. Archived from the original on 19 April 2024. Retrieved 18 April 2024.
  33. ↑ "India elections 2024: Vote to be held in seven stages". BBC News. 16 March 2024. Archived from the original on 19 April 2024. Retrieved 17 March 2024.
  34. ↑ "Polling officials to trek 39 km for lone voter in Arunachal village". The Times of India. 27 March 2024. Archived from the original on 10 April 2024. Retrieved 12 April 2024.
  35. ↑ "India elections 2024: When are they, why do they matter and who can vote?". BBC. 11 April 2024. Archived from the original on 11 April 2024. Retrieved 12 April 2024.
  36. ↑ "An election booth inside a forest in India – for just one voter". Al Jazeera. 8 May 2024. Archived from the original on 8 May 2024. Retrieved 8 May 2024.
  37. ↑ Pathi, Krutika (15 April 2024). "India's national election will take place in phases over 44 days. Here's why it takes so long". ABP news. Archived from the original on 7 April 2024. Retrieved 15 April 2024.
  38. ↑ Sharma, Ashok (19 April 2024). "India starts voting in the world's largest election as Modi seeks a third term as prime minister". Associated Press. Archived from the original on 19 April 2024. Retrieved 19 April 2024.
  39. ↑ Kapoor, Sanjay (29 March 2024). "Can the vote be rigged? Ahead of India election, old debate gets new life". Al Jazeera. Archived from the original on 29 March 2024. Retrieved 29 March 2024.
  40. ↑ Jacinto, Leela (13 April 2024). "India's mammoth elections: Nearly a billion voters, 44 polling days". France 24. Archived from the original on 13 April 2024. Retrieved 13 April 2024.
  41. ↑ "Those aged 85 years and above can vote from home via postal ballot". The Hindu. 23 March 2024. Archived from the original on 19 June 2024. Retrieved 1 June 2024.
  42. ↑ Mollan, Cherylann (7 May 2024). "Lok Sabha elections 2024: Millions brave searing heat to vote in India". BBC. Archived from the original on 6 May 2024. Retrieved 7 May 2024.
  43. ↑ "Experts Explain: Last 72 hours most crucial during elections, here's what happens behind the scenes". The Indian Express. 18 April 2024. Archived from the original on 18 April 2024. Retrieved 19 April 2024.
  44. ↑ "The Union Parliament: Term of Office/House". Election Commission of India. Retrieved 2023-09-12.
  45. ↑ "ఏప్రిల్ 19 నుంచి 7 దశల్లో లోక్‌సభ ఎన్నికలు, జూన్ 4న ఫలితాలు". NDTV. 16 March 2024. Retrieved 16 March 2024.
  46. ↑ Nishad Party candidate contested on BJP symbol
  47. ↑ "Full list of BJP candidates and their constituencies". The Hindu. 18 April 2024. Archived from the original on 20 April 2024. Retrieved 20 April 2024.
  48. ↑ Kumar, Raju (July 18, 2023). "INDIA, Indian National Democratic Inclusive Alliance of Opposition parties, to take on Modi-led NDA in 2024". IndiaTV (in ఇంగ్లీష్).
  49. ↑ "'I-N-D-I-A' Name Finalised For 26-Party Opposition Coalition". NDTV (in ఇంగ్లీష్).
  50. ↑ "Samajwadi Party, Congress finalise seat-sharing in UP. Check details". India TV. 21 February 2024. Archived from the original on 21 February 2024. Retrieved 21 February 2024.
  51. ↑ "Lok Sabha elections: Congress releases first list of 39 candidates, Rahul Gandhi to contest from Wayanad". The Times of India. 8 March 2024. ISSN 0971-8257. Archived from the original on 9 March 2024. Retrieved 9 March 2024.
  52. ↑ "Lok Sabha elections: Congress releases 2nd list of 43 candidates". The Times of India. 13 March 2024. ISSN 0971-8257. Archived from the original on 14 March 2024. Retrieved 14 March 2024.
  53. ↑ "Congress Releases Third List of 56 Candidates for Lok Sabha Elections". The Hindu. 21 March 2024. ISSN 0971-751X. Retrieved 21 March 2024.
  54. ↑ "NDA or I.N.D.I.A? BSP chief Mayawati on joining alliance for 2024". Hindustan Times. July 19, 2023. Retrieved 2023-07-23.
  55. ↑ "BJP, SAD rule out re-alliance for 2024 Lok Sabha polls". Retrieved 2023-07-23.
  56. ↑ "BJD to go solo in 2024 Lok Sabha elections, no possibility of 'third front': Naveen Patnaik". 2023-05-12.
  57. ↑ "BJP's big meet ahead of 9 state polls, 2024 Lok Sabha elections: Here's what happened". The Indian Express (in ఇంగ్లీష్). 2023-01-18. Retrieved 2023-01-25.
  58. ↑ "'Yeh Modi ki guarantee hai...': PM Modi's promise to India for his 3rd term". 26 July 2023.
  59. ↑ Zee Business (2 March 2024). "BJP Candidates List 2024 for Lok Sabha Elections: PM Modi, Amit Shah, Hema Malini, Shivraj Singh Chouhan and others in first list - Check constituency-wise names". Archived from the original on 2 March 2024. Retrieved 2 March 2024. {{cite news}}: |last1= has generic name (help)
  60. ↑ Andhrajyothy (2 March 2024). "బీజేపీ తొలి జాబితా విడుదల..మోదీతో సహా 34 మంది కేంద్ర మంత్రులు". Archived from the original on 2 March 2024. Retrieved 2 March 2024.
  61. ↑ Mohan, Archis (15 December 2023). "Congress to launch 2024 Lok Sabha election campaign from Nagpur on Dec 28". Retrieved 16 December 2023.
  62. ↑ 62.0 62.1 Livemint (2023-12-15). "Congress organises massive rally in Nagpur on Dec 28, over 10 lakh to attend". mint (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2023-12-15.
  63. ↑ "Rahul to visit Maharashtra by end of Dec as Cong gets serious about state". The Indian Express (in ఇంగ్లీష్). 2023-12-13. Retrieved 2023-12-15.
  64. ↑ Bhandari, Shashwat (3 October 2023). "India TV-CNX Survey: 61% of voters prefer Narendra Modi as PM, Rahul Gandhi at 21%". India TV (in ఇంగ్లీష్).
  65. ↑ Bureau, ABP News (2024-04-16). "ABP-CVoter Survey: ఎన్‌డిఎ May Fall Short Of 400-Seat Target, But Crushing Defeat In Store For Cong". news.abplive.com. Retrieved 2024-04-16. {{cite web}}: |last= has generic name (help)
  66. ↑ Palshikar, Suhas; Shastri, Sandeep; Kumar, Sanjay (13 April 2024). "CSDS-Lokniti 2024 pre-poll survey | There is no clear and close challenger to the BJP this time. 'Ifs and buts' apply". The Hindu. Retrieved 13 April 2024.
  67. ↑ "Pre Poll Study 2024 – Method Note". The Hindu. 10 April 2024. Retrieved 13 April 2024.
  68. ↑ "News18 Mega Opinion Poll: BJP-led ఎన్‌డిఎ Set to Go '400 Paar' in Lok Sabha, Opposition INDIA Bloc May Just Cross 100". News18. 2024-03-15. Retrieved 2024-03-15.
  69. ↑ Ananda, A. B. P. (2024-03-12). "বিজেপির প্রত্যাবর্তন নাকি বদলের ইঙ্গিত? কী ধরা পড়ল ABP Cvoter সমীক্ষায়?". bengali.abplive.com. Retrieved 2024-03-13.
  70. ↑ "BJP-Led ఎన్‌డిఎ To Get 358-398 Seats, I.N.D.I.A Bloc To Bag 110-130: Times Now-ETG Research Survey". Times Now. Retrieved 2024-03-10.
  71. ↑ "Lok Sabha 2024: Times Now-ETG Research March Survey". Times Now. Retrieved 2024-03-10.
  72. ↑ 72.0 72.1 "Zee News-MATRIZE Opinion Poll: ఎన్‌డిఎs Vote Share Likely To Increase By Over 5% In 2024 Polls". Zee News. Retrieved 2024-03-02.
  73. ↑ 73.0 73.1 "Modi 3.0 is Mood of the Nation, survey predicts 335 seats for ఎన్‌డిఎ". India Today. Retrieved 2024-02-08.
  74. ↑ 74.0 74.1 "Mood of the Nation 2024 February edition: Methodology". India Today. Retrieved 2024-02-08.
  75. ↑ "Polls 2024 News Live: Decoding Mood of the Nation Before Lok Sabha Elections". YouTube. Times Now. 13 February 2024. 4:30:00.
  76. ↑ "Polls 2024 News Live: Decoding Mood of the Nation Before Lok Sabha Elections". YouTube. Times Now. 13 February 2024. 2:30.
  77. ↑ 77.0 77.1 "Can I.N.D.I.A. Wrest Power From Modi-Led N.D.A? Detailed ABP-CVoter Survey Result For 2024 LS Polls". ABP Live. 25 December 2023.
  78. ↑ 78.0 78.1 "Times Now Navbharat-ETG Opinion Poll: अगर अभी हुए लोकसभा चुनाव तो कौन मारेगा बाजी? जानिए, कौन कितना दमदार". Times Now Navbharat. 13 December 2023.
  79. ↑ 79.0 79.1 "Lok Sabha Elections 2024: ఎన్‌డిఎ likely to win 323 seats, INDIA bloc at 163, ETG survey predicts". The Economic Times. 2023-12-13. Retrieved 2023-12-14.
  80. ↑ "Polls 2024 News Live: Decoding Mood of the Nation 4 months the Lok Sabha Elections". YouTube. Times Now. 15 December 2023. 1:20.
  81. ↑ 81.0 81.1 "India TV-CNX Opinion Poll: ఎన్‌డిఎ expected to cross 300-mark once again, INDIA bloc to remain distant second". India TV. 7 October 2023.
  82. ↑ 82.0 82.1 "Modi-led ఎన్‌డిఎ may get clear majority with 315 Lok Sabha seats if polls are held now: India TV-CNX Poll". India TV. 8 October 2023.
  83. ↑ 83.0 83.1 "Who Is Likely To Win If Lok Sabha Polls Are Held Today? ETG Survey Reveals : The Newshour Debate". Times Now. 3 October 2023.
  84. ↑ "Who Is Likely To Win If Lok Sabha Elections Are Held Today? ETG Survey". YouTube. Times Now. 3 October 2023. 1:50.
  85. ↑ 85.0 85.1 "'Phir Ek Baar, Modi Sarkar', Predicts Times Now ETG Survey if Election Held Today". Times Now. 16 August 2023.
  86. ↑ 86.0 86.1 "2024 का संग्राम: आज चुनाव हुए तो 'एक बार फिर मोदी सरकार', ETG रिसर्च के साथ टाइम्स नाउ नवभारत का सबसे बड़ा सर्वे". Times Now Navbharat. 17 August 2023.
  87. ↑ "Who Will Win Lok Sabha Election 2024 Live". YouTube. Times Now. 16 August 2023. 0:00.
  88. ↑ 88.0 88.1 "Mood of the Nation: ఎన్‌డిఎ sweep again if polls held today, but INDIA sees jump". India Today. Retrieved 2024-02-02.
  89. ↑ "Election Survey: तो क्या इस बार कांग्रेस बना पाएगी लोकसभा चुनाव के बाद सरकार, सर्वे में कितनी सीटें मिल रही? देख लीजिए". ABP న్యూస్. 28 July 2023. Retrieved 13 April 2024.
  90. ↑ "Times Now-ETG Survey: 2024 में महाराष्ट्र और बंगाल में होगी 'नेक टू नेक' फाइट? सर्वे में खुलासा". ABP న్యూస్ (in Hindi). 24 July 2023. Retrieved 13 April 2024.
  91. ↑ 91.0 91.1 "Mood Of The Nation poll: Narendra Modi all the way". India Today. 27 January 2023. Retrieved 2024-02-18.
  92. ↑ "India TV 'Voice of the Nation' opinion poll predicts landslide win for Modi if LS polls are held now". India TV. 29 July 2022. Retrieved 11 April 2024.
  93. ↑ Chengappa, Raj (31 January 2022). "Mood Of The Nation poll 2022: In Modi we trust..." India Today. Retrieved 11 April 2024.
  94. ↑ Purie, Aroon (31 January 2022). "From the Editor-in-Chief". India Today. Retrieved 11 April 2024.
  95. ↑ "India Today: Mood of the Nation- August 2021". India Today. August 2021. Retrieved 11 April 2024.
  96. ↑ "Covid, China no challenge: BJP still poised to win clear majority if polls held today, finds MOTN survey". India Today. 22 January 2021. Retrieved 11 April 2024.
  97. ↑ "Mood of the Nation poll January 2021: Methodology". India Today. 21 January 2021. Retrieved 11 April 2024.
  98. ↑ Chengappa, Raj (17 August 2020). "The Modi Mantra". India Today. Retrieved 11 April 2024.
  99. ↑ "Methodology of Mood of the Nation August 2020". India Today. 8 August 2020. Retrieved 11 April 2024.
  100. ↑ Chengappa, Raj (3 February 2020). "That Uneasy Feeling". India Today. Retrieved 11 April 2024.
  101. ↑ "Desh Ka Mood: NDA To Get 330 Seats If Elections Held Today; 70% Want Modi As PM". ABP న్యూస్. 26 January 2020. Retrieved 11 April 2024.
  102. ↑ "BJP-led ఎన్‌డిఎ may win 399 seats in Lok Sabha, Congress to get just 38, predicts India TV-CNX Opinion Poll". India TV News. 2024-03-15. Retrieved 2024-04-04.
  103. ↑ "Mega Poll With News18 Predicts 411 Seats To Bjp And Allies In Lok Sabha Elections 2024". News18. 2024-03-06. Retrieved 2024-03-14.
  104. ↑ "News18's Mega Opinion Poll: How Survey Was Conducted Across 21 States, 518 Lok Sabha Constituencies". News18. 2024-03-13. Retrieved 2024-03-14.
  105. ↑ "Lok Sabha polls 2024: Opinion poll predicts clear win for BJP. Check numbers". mint. 2024-03-06. Retrieved 2024-03-10.
  106. ↑ "Lok Sabha elections: Narendra Modi-led ఎన్‌డిఎ may win 378 seats; INDIA bloc may win 98, says India TV-CNX opinion poll". Hindustan Times. 2024-03-05. Retrieved 2024-03-10.
  107. ↑ "BJP-Led ఎన్‌డిఎ To Get 358-398 Seats, I.N.D.I.A Bloc To Bag 110-130: Times Now-ETG Research Survey". Times Now. Retrieved 2024-03-10.
  108. ↑ "India wants Modi 3.0, Predicts Matrize NC Survey". Times Now. 8 February 2024.
  109. ↑ "Voter turnout of 66.14% in phase 1 and 66.71% in phase 2 recorded in General Elections 2024" (Press release). Election Commission of India. Archived from the original on 2 May 2024. Retrieved 2 May 2024.
  110. ↑ "Polling now completed for 7 phases, largest electoral exercise in the world" (Press release). Election Commission of India. Archived from the original on 4 June 2024. Retrieved 2 June 2024.
  111. ↑ M, Sambasiva Rao (15 May 2024). "AP Polling Percentage: Andhra Pradesh registers a polling percentage of 81.86, the highest so far in the country, says Chief Electoral Officer". The Hindu. ISSN 0971-751X. Archived from the original on 4 June 2024. Retrieved 2 June 2024.
  112. ↑ "Voter Turnout – 65.68% as of 10 PM for phase 3" (Press release). Election Commission of India. Archived from the original on 10 May 2024. Retrieved 10 May 2024.
  113. ↑ "Voter Turnout – 65.68% as of 10 PM for phase 3". pib.gov.in. Archived from the original on 10 May 2024. Retrieved 10 May 2024.
  114. ↑ "General Election to Loksabha 2024 - Statistical Reports". Retrieved 10 February 2025.
  115. ↑ "Lok Sabha elections: BJP gets first seat, Surat candidate wins unopposed". The Hindustan Times. 22 April 2024. Archived from the original on 25 April 2024. Retrieved 25 April 2024.
  116. ↑ "BJP Candidate In Gujarat's Surat Wins Unopposed After Congress Pick Rejected, Others Withdraw Nomination". News18. 22 April 2024. Archived from the original on 25 April 2024. Retrieved 25 April 2024.
  117. ↑ "'My vote snatched': How to win India's election without a single vote". Al Jazeera. 9 May 2024. Archived from the original on 10 May 2024. Retrieved 9 May 2024.
  118. ↑ Singh, Namita (4 June 2024). "India election results 2024 live: Shock for Modi as ruling BJP set to fall short of outright majority". The Independent. Archived from the original on 4 June 2024. Retrieved 4 June 2024.
  119. ↑ "A shock election result in India humbles Narendra Modi". The Economist. ISSN 0013-0613. Archived from the original on 4 June 2024. Retrieved 4 June 2024.
  120. ↑ "BJP's '400 paar' dream lies shattered: What could have gone wrong?". The Economic Times. 4 June 2024. ISSN 0013-0389. Archived from the original on 4 June 2024. Retrieved 4 June 2024.
  121. ↑ "Did exit polls get it wrong? How INDI Alliance is defying predictions". Firstpost (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 4 June 2024. Archived from the original on 4 June 2024. Retrieved 4 June 2024.
  122. ↑ "INDI Alliance shows big gains in country's biggest states: UP, Maharashtra. How?". Firstpost (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 4 June 2024. Archived from the original on 4 June 2024. Retrieved 4 June 2024.
  123. ↑ "Kingmakers: Who are Chandrababu Naidu and Nitish Kumar? Why do they matter? Seats won by JD(U) and TDP". Archived from the original on 8 June 2024. Retrieved 8 June 2024.
  124. ↑ "INDIA Alliance & NDA Coalition Partners Must Push For Restoring Independence of Institutions". Archived from the original on 8 June 2024. Retrieved 8 June 2024.
  125. ↑ "Hint at bid by five BJP MPs to join TMC ahead of swearing-in ceremony for 18th Lok Sabha". Archived from the original on 8 June 2024. Retrieved 8 June 2024.
  126. ↑ "2024 Loksabha Elections Results – Winning Candidate (Bharatiya Janata Party)". Election Commission of India. 4 June 2024. Archived from the original on 10 June 2024. Retrieved 10 June 2024.
  127. ↑ "Modi expected to get 3rd term but partial India count suggests narrower win that represents setback". Associated Press. 4 June 2024. Archived from the original on 4 June 2024. Retrieved 4 June 2024.
  128. ↑ "Modi claims victory for his alliance in India's general election". Associated Press. 4 June 2024. Archived from the original on 4 June 2024. Retrieved 4 June 2024.
  129. ↑ "Allies back Modi for third term after election setback". BBC News. 5 June 2024. Archived from the original on 5 June 2024. Retrieved 5 June 2024.
  130. ↑ "India's Modi elected as leader of coalition and set to form new government". Associated Press. 7 June 2024. Archived from the original on 7 June 2024. Retrieved 7 June 2024.
  131. ↑ "Narendra Modi sworn in for third term after narrow win". BBC News. 9 June 2024. Archived from the original on 9 June 2024. Retrieved 9 June 2024.
  132. ↑ "Indian PM Modi names Cabinet for coalition government after his party lost majority". Associated Press. 11 June 2024. Archived from the original on 11 June 2024. Retrieved 11 June 2024.
  133. ↑ "Om Birla elected Lok Sabha speaker for second term". The Hindu. 26 June 2024. Retrieved 26 June 2024.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  134. ↑ "After causing upset in Sangli seat, Vishal Patil rushes to Delhi, seeks to become Cong associate MP". The Indian Express. 6 June 2024. Archived from the original on 7 June 2024. Retrieved 7 June 2024.
  135. ↑ "Independent Lok Sabha MP from Maharashtra Vishal Patil extends support to Congress". The Times of India. ISSN 0971-8257. Archived from the original on 7 June 2024. Retrieved 7 June 2024.
  136. ↑ "Congress May Hit 100 In Lok Sabha With Maharashtra Rebel's Return". NDTV.com. Archived from the original on 7 June 2024. Retrieved 7 June 2024.
  137. ↑ "India's Rahul Gandhi nominated as opposition leader after election gains". Al Jazeera. 8 June 2024. Archived from the original on 9 June 2024. Retrieved 9 June 2024.
  138. ↑ "Rahul Gandhi's big test as India's opposition leader". BBC News. 26 June 2024. Archived from the original on 7 August 2024. Retrieved 26 June 2024.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=2024_భారత_సార్వత్రిక_ఎన్నికలు&oldid=4839324" నుండి వెలికితీశారు