హోమో సేపియన్స్

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

హోమో సేపియన్స్
Temporal range: 0.35–0 Ma
Middle PleistocenePresent
Akha man and woman in northern Thailand – husband carries stem of banana-plant, which will be fed to their pigs
Male and female H s. sapiens
(Akha in northern Thailand,
2007 photograph)
Scientific classification edit
Unrecognized taxon (fix): హోమో
Species:
Template:Taxonomy/హోమోహ సేపియన్స్
Binomial name
Template:Taxonomy/హోమోహ సేపియన్స్
ఉపజాతి

H. s. sapiens
H. s. idaltu
H. s. neanderthalensis(?)
H. s. rhodesiensis(?)
(others proposed)

హోమో సేపియన్స్ మానవ జాతి పేరు మాత్రమే. లాటినులో ఈ పేరుకు "వివేకవంతుడు" అని అర్ధం. లాటినులో దీనిని 1758 లో " కార్లు లిన్నేయసు (లెక్టోటైపు జాతి) పరిచయం చేశాడు.

అంతరించిపోయిన హోమో జాతికి చెందిన జాతులలో హోమో ఎరెక్టస్ ఉన్నాయి. ఇవి సుమారు 1.9 నుండి 0.4 మిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం ఉన్నాయి. అనేక ఇతర జాతులు (కొంతమంది రచయితలు హోమో సేపియన్స్ (హోమో ఎరెక్టస్ ఉపజాతులుగా భావిస్తారు). పూర్వీకుల హోమో ఎరెక్టస్ (లేదా హోమో యాంటెసెస్సర్ వంటి మధ్యంతర జాతులు) నుండి హోమో సేపియన్స్ సుమారు 350,000 సంవత్సరాల క్రితం నుండి ఉనికిలో ఉన్నట్లు అంచనా వేసారు.[note 1] నిరంతర పురాతన సమ్మేళనం ఆఫ్రికా, యురేషియా రెండింటిలోనూ జరిగిందని తెలిసింది. (ఇటీవలి అవుట్-ఆఫ్-ఆఫ్రికా విస్తరణ తరువాత) యురేషియాలో సుమారు 1,00,000 - 30,000 సంవత్సరాల క్రితం.[4]

శరీర నిర్మాణపరంగా ఆధునిక మానవులు [5] (ఎ.హెచ్.ఎం) అనే పదాన్ని సమకాలీన మానవులలో కనిపించే సమలక్షణాల శ్రేణికి అనుగుణంగా శరీర నిర్మాణ శాస్త్రాన్ని కలిగి ఉన్న హోమో సేపియన్లను అంతరించిపోయిన పురాతన మానవుల నుండి వేరు చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. శరీర నిర్మాణపరంగా ఆధునిక, ప్రాచీన మానవులు సహజీవనం చేసిన సమయాలు, ప్రాంతాలకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది. ఉదాహరణకు, పాతరాతియుగం నాటి ఐరోపా.

పేరు వెనుక చరిత్ర[మార్చు]

హోమో సేపియన్స్ అనే ద్విపద పేరును లిన్నేయస్ 1758 లో ఉపయోగించాడు.[6] లాటిన్ నామవాచకం హోమే (జెనిటివు హోమినిసు) అంటే "మానవుడు", సేపియన్స్ అంటే "వివేకం, తెలివైన, తెలివైన" అని అర్ధం.

ఈ జాతి మొదట 300,000 నుండి 200,000 సంవత్సరాల క్రితం హోమో జాతికి చెందిన ఒక పూర్వీకుడి నుండి ఉద్భవించిందని భావించారు.[note 2] "శరీర నిర్మాణపరంగా ఆధునిక" పదనిర్మాణ వర్గీకరణతో ఒక సమస్య ఏమిటంటే ఇది విస్తారమైన జనాభాను కలిగి ఉండదు. ఈ కారణంగా హోమో సేపియన్ల వంశ-ఆధారిత (క్లాడిస్టికు) నిర్వచనం సూచించబడింది. దీనిలో హోమో సేపియన్ల నిర్వచనం ప్రకారం నియాండర్తలు వంశం నుండి విడిపోయిన తరువాత ఆధునిక మానవ వంశాన్ని సూచిస్తుంది. ఇటువంటి క్లాడిస్టికు నిర్వచనం హోమో సేపియన్ల వయస్సును 500,000 సంవత్సరాలకు విస్తరిస్తుంది.[note 3]

విస్తృతమైన మానవ జనాభా చారిత్రాత్మకంగా ఉపజాతులుగా విభజించబడింది.కాని 1980 ల నుండి ప్రస్తుతం ఉన్న అన్ని సమూహాలు ఒకే జాతి హోమో సేపియన్ల లోకి ఉపసంహరించబడ్డాయి.ఇవి ఉపజాతులుగా విభజించడాన్ని పూర్తిగా నివారించాయి.[note 4]

కొన్ని మూలాలు నియాండర్తల్సు (హోమో నియాండర్తలెన్సిస్‌) ను ఒక ఉపజాతిగా చూపించాయి (హోమో సేపియన్స్ నియాండర్తలెన్సిస్‌). [14][15] అదేవిధంగా హోమో రోడెసియెన్సిసు జాతుల కనుగొనబడిన నమూనాలను కొందరు ఉపజాతులు (హోమో సేపియన్స్ రోడెసియెన్సిసు) గా వర్గీకరించారు. అయినప్పటికీ ఈ చివరి రెండింటిని హోమో జాతికి చెందిన ప్రత్యేక జాతులుగా కాకుండా హెచ్ సేపియన్ల లోపల ఉపజాతులుగా పరిగణించడం సర్వసాధారణం.[16]

హోమో సేపియన్స్ అనే ఉపజాతుల పేరు కొన్నిసార్లు "ఆధునిక మానవులు" లేదా "శరీర నిర్మాణపరంగా ఆధునిక మానవులు" కు బదులుగా అనధికారికంగా ఉపయోగించబడుతుంది. దీనికి అధికారిక అంగీకారం లేదు.[note 5]

2000 ల ప్రారంభంలో హోమో లను ఉపయోగించడం సర్వసాధారణమైంది. సమకాలీన మానవులందరి పూర్వీకుల జనాభా కోసం సేపియన్స్ , ఇది మరింత నిర్బంధ అర్థంలో ద్విపద హోమో సేపియన్లకు సమానం (హోమో నియాండర్తాలెన్సిస్‌ను ప్రత్యేక జాతిగా పరిగణించి)[note 6]

మూలాలు[మార్చు]

  1. Global Mammal Assessment Team (2008). "Homo sapiens". The IUCN Red List of Threatened Species. 2008: e.T136584A4313662. doi:10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T136584A4313662.en.
  2. Schlebusch; et al. (3 November 2017). "Southern African ancient genomes estimate modern human divergence to 350,000 to 260,000 years ago". Science. 358 (6363): 652–655. Bibcode:2017Sci...358..652S. doi:10.1126/science.aao6266. PMID 28971970.
  3. Stringer, C (2012). "What makes a modern human". Nature. 485 (7396): 33–35. Bibcode:2012Natur.485...33S. doi:10.1038/485033a. PMID 22552077.
  4. Harrod, James. "Harrod (2014) Suppl File Table 1 mtDNA language myth Database rev May 17 2019.doc". Cite journal requires |journal= (help)
  5. Nitecki, Matthew H; Nitecki, Doris V (1994). Origins of Anatomically Modern Humans. Springer. ISBN 1489915079.
  6. Linné, Carl von (1758). Systema naturæ. Regnum animale (10th సంపాదకులు.). Sumptibus Guilielmi Engelmann. pp. 18, 20. Retrieved 2019-05-06.
  7. Bryant, Clifton D (2003). Handbook of Death and Dying. SAGE. ISBN 0761925147.
  8. Tattersall, Ian (2012). Masters of the Planet: The Search for Our Human Origins. St Martin's Press. ISBN 978-1137000385.
  9. Werdelin, Lars; Sanders, William Joseph (2010). Cenozoic Mammals of Africa. Univ of California Press. p. 517. ISBN 9780520257214.
  10. Lieberman, DE; McBratney, BM; Krovitz, G (2002). "The evolution and development of cranial form in Homo sapiens". PNAS. 99 (3): 1134–39. Bibcode:2002PNAS...99.1134L. doi:10.1073/pnas.022440799. PMC 122156. PMID 11805284.
  11. Bailey, John Wendell (1946). The Mammals of Virginia. p. 356.
  12. 12.0 12.1 Hall, E (1946). "Zoological Subspecies of Man at the Peace Table". Journal of Mammalogy. 27 (4): 358–364. doi:10.2307/1375342. JSTOR 1375342.
  13. Grzimek's Animal Life Encyclopedia. 11. 1970. p. 55.
  14. Hublin, J. J. (2009). "The origin of Neandertals". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (38): 16022–27. Bibcode:2009PNAS..10616022H. doi:10.1073/pnas.0904119106. JSTOR 40485013. PMC 2752594. PMID 19805257.
  15. Harvati, K.; Frost, S.R.; McNulty, K.P. (2004). "Neanderthal taxonomy reconsidered: implications of 3D primate models of intra- and interspecific differences". Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 101 (5): 1147–52. Bibcode:2004PNAS..101.1147H. doi:10.1073/pnas.0308085100. PMC 337021. PMID 14745010.
  16. "Homo neanderthalensis King, 1864". Wiley-Blackwell Encyclopedia of Human Evolution. Chichester, West Sussex: Wiley-Blackwell. 2013. pp. 328–31.
  17. Seely, Paul H (1971). "Not a Viable Theory". The Journal of the American Scientific Affiliation. 23 (4): 134.
  18. Parker, Geoffrey (2001). Compact history of the world. p. 14. ISBN 9780760725757.
  19. Rosenstand, Nina (2002). The Human Condition: An Introduction to Philosophy of Human Nature. McGraw-Hill. p. 42. ISBN 1559347643.


ఉదహరింపు పొరపాటు: "note" అనే గుంపుకు <ref> ట్యాగులున్నాయి, కానీ సంబంధిత <references group="note"/> ట్యాగేదీ కనబడలేదు. లేదా మూసే </ref> లేదు