కువెంపు

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Kuppali Venkatappa Puttappa
Kuvempu.jpg
జననం (1904-12-29)29 డిసెంబరు 1904
Kuppalli, Tirthahalli taluk, Shivamogga district, Karnataka
మరణం నవంబరు 11, 1994(1994-11-11) (వయసు 89)
Mysore, Karnataka
కలం పేరు Kuvempu
వృత్తి Writer, Professor
జాతీయత India
రచనా శైలి Fiction
సాహితీ విప్లవము Navodaya


సంతకము దస్త్రం:Kuvempu sign.jpg

www.kuvempu.com

కుప్పళ్ళి వెంకటప్పగౌడ పుట్టప్ప (కన్నడ: ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪಗೌಡ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ) (డిసెంబర్ 29, 1904 - నవంబర్ 11, 1994)[1] ఒక కన్నడ రచయిత మరియు కవి, ఈయన కన్నడ సాహిత్యంలో 20వ శతాబ్దానికి చెందిన అత్యంత గొప్పకవిగా ప్రసిద్ధి చెందారు. కన్నడంలో జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారాన్ని పొందిన ఏడుగురు గ్రహీతలలో[2] ఆయన మొదటివారు. పుట్టప్ప తన సాహిత్య రచనలన్నిటినీ కువెంపు అనే కలం పేరుతో చేసారు. ఆయన రాష్ట్రకవి గా గౌరవించబడిన కన్నడ కవులలో రెండవ వారు(ఎం. గోవింద పాయ్ తరువాత). పురాతన భారతీయ ఇతిహాసమైన రామాయణమును ఆధునిక కన్నడంలో తిరిగి వ్రాసిన అయన రచన శ్రీ రామాయణ దర్శనం , మహాకావ్య (ఇతిహాస పద్య) యుగం యొక్క సమకాలీన రూపం మరియు ప్రయోగ పునరుద్ధరణగా భావించబడింది. ఆయన వాడిన కొన్ని పదబంధాలు, మరియు ప్రత్యేకించి సార్వత్రిక మానవత్వానికి లేదా ఆయన మాటలలో చెప్పాలంటే విశ్వ మానవతా వాదా నికి ఆయన చేసిన సేవ వలన చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయారు. భారత ప్రభుత్వంచే ఆయన పద్మ భూషణ్ పురస్కారాన్ని పొందారు. ఆయన కర్ణాటక రాష్ట్ర గీతమైన 'జయ భారత జననియ తనుజతే' రచన చేసారు.

జీవితచరిత్ర[మార్చు]

బాల్యం మరియు విద్యాభ్యాసం[మార్చు]

కుప్పళ్ళిలోని కువెంపు యొక్క వారసత్వ గృహం

కువెంపు,చిక్‌మగళూర్ జిల్లా, కొప్ప తాలూకాలోని హిరెకొడిగెలో ఒక స్థానిక కన్నడ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన శివమొగ్గ జిల్లాలోని తీర్థహళ్లి యొక్క పచ్చని మాలెనాడు ప్రదేశంలో గల కుప్పళ్ళిలో పెంచబడ్డారు. ఆయన విద్యాభ్యాసం గృహంలోనే, దక్షిణ కన్నడ ప్రాంతానికి చెందిన ఉపాధ్యాయుడి పర్యవేక్షణలో ప్రారంభమైంది. ఆయన తన మాధ్యమిక విద్యను కొనసాగించడానికి తీర్థహళ్లిలోని ఆంగ్లో వెర్నాక్యులర్ పాఠశాలలో చేరారు. ఆయన 12 సంవత్సరాల చిన్న వయసులోనే అనారోగ్య కారణాల వలన తండ్రి వెంకటప్ప గౌడ ని పోగొట్టుకున్నారు. కువెంపు తన దిగువ మరియు ఉన్నత విద్యను కన్నడ మరియు ఆంగ్ల భాషలలో తీర్థహళ్లిలో పూర్తిచేసారు. ఆయన తన విద్యాభ్యాసం కొనసాగించడానికి మైసూర్ వెళ్లి అక్కడి వెస్లీ ఉన్నత పాఠశాలలో తన ఉన్నత పాఠశాల విద్యను పూర్తిచేసారు. ఆయన తన విద్యాభ్యాసాన్ని మైసూర్‌లోని మహారాజా కళాశాలలో కొనసాగించి 1929లో కన్నడ ప్రధాన విషయంగా పట్టా పొందారు. ఆయన 30 ఏప్రిల్ 1937న హేమవతి ని వివాహం చేసుకున్నారు.

తర్వాత జీవితము[మార్చు]

ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు మరియు ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు. కె పూర్ణచంద్ర తేజస్వి, కోకిలోదయ చైత్ర, ఇందుకళ మరియు తరిణి. తరిణికి K. చిదానంద గౌడతో వివాహం జరిగింది, ఈయన కువెంపు విశ్వవిద్యాలయ పూర్వ ఉప-కులపతి. కువెంపు ప్రాపంచిక విషయాలపై కూడా కవితాపూర్వకంగా ప్రతిస్పందించారు. ఆయన కారు కొన్నపుడు, ఆయన "చక్రచరణకే స్వాగత!" - చక్రాల కాళ్ళకి స్వాగతం! అని అన్నట్లు పేర్కొనబడింది. ఆయన తన గృహానికి "ఉదయరవి", "ఉదయిస్తున్న సూర్యుడు" అనే పేరు పెట్టుకున్నారు, వ్యవసాయదారుడిని "ఉలువ యోగి" "దున్నే యోగి" అని పిలిచారు, మరియు తన సందేశంలో సమసమాజాన్ని "సర్వరిగే సమపాలు, సర్వరిగే సమబాలు" "అందరికీ సమాన భాగం, అందరికీ సమాన జీవనం" అని వ్యవహరించారు. ఇరవయ్యవ శతాబ్ద కన్నడ మేధో ప్రపంచంలో "సాహితీ విమర్శ సూత్రాల" "కావ్య మీమాంస" అయిన "రసో వై సహా" ఆయన యొక్క ప్రసిద్ధ రచన. ఆయన కన్నడ భాషకు అనేక వందల నూతన పదాలు, పదబంధాలు మరియు వైవిద్య సంక్షిప్త భావనతో కూడిన పరిభాషలను ఇచ్చినందుకు ప్రసిద్ధిచెందారు; వీటిలో సాహిత్య, సాంఘిక, తాత్విక మరియు ఆధ్యాత్మిక భావనలు ఉన్నాయి. ఇది సామాన్య ప్రజలు వారి బిడ్డలకు పేరు పెట్టవలసిందిగా, దశాబ్దాల పాటు, ఆయనను తపాలా ద్వారా అడగటానికి దారితీసింది, దీనిని ఆయన స్వీకరించారు.

వృత్తి జీవితం[మార్చు]

కువెంపు, 1929లో మైసూర్ లోని మహారాజా కళాశాలలో కన్నడ భాష అధ్యాపకుడిగా తన విద్యా వృత్తిని ప్రారంభించారు. 1936 నుండి ఆయన బెంగుళూరులోని సెంట్రల్ కళాశాలలో సహాయక ఆచార్యుడిగా పనిచేసారు. 1946లో ఆయన మైసూర్‌లోని మహారాజా కళాశాలలో మరలా ఆచార్యుడిగా చేరారు. 1955లో ఆయన మహారాజా కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ అయ్యారు. ఆ వెంటనే 1956లో ఆయన మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఉప-కులపతిగా ఎన్నికై 1960లో పదవీవిరమణ పొందేవరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు. ఆయన మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టా పొంది ఆ స్థానానికి ఎదిగిన వారిలో మొదటివాడు.[3]

రచనలు మరియు సందేశం[మార్చు]

మైసూరులోని కువెంపు గృహం "ఉదయరవి"
దస్త్రం:Kuvempu memorial Kuppalli.jpg
కవిశైల, కుప్పళ్ళిలోని కువెంపు స్మారకం

కువెంపు తన సాహిత్య రచనను మొదట ఆంగ్లంలో, బిగినర్స్ మస్ అనే పద్య సంకలనంతో ప్రారంభించి, తరువాత కన్నడంలోకి మారారు.

ఆయన విద్యా మాధ్యమంగా కన్నడకు దారిచూపి, "మాతృ భాషలలో విద్య" అనే భావనను నొక్కిచెప్పారు. కన్నడ పరిశోధన అవసరాలు తీర్చడానికి, ఆయన మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో కన్నడ అధ్యయన సంస్థే (కన్నడ అధ్యయనాల సంస్థ)ను స్థాపించారు, ఆయన పేరు మీదుగా దానికి కువెంపు ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ కన్నడా స్టడీస్ అని పేరు పెట్టబడింది. మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయ ఉప-కులపతిగా ఆయన బేసిక్ సైన్సెస్ అండ్ లాంగ్వేజెస్ యొక్క అధ్యయనానికి దారిచూపారు. ఆయన G. హనుమంత రావు ప్రారంభించిన నాలెడ్జ్ ఫర్ లేమెన్ ప్రచురణకు కూడా పూనుకున్నారు.

కువెంపు ఒక రచయిత కంటే చాలా గొప్ప వారు, ఆయన జీవన సరళి దానికదే ఒక గొప్ప సందేశం. ఆయన కులతత్వానికి, అర్ధం లేని పద్ధతులకి మరియు ఆచారాలకి వ్యతిరేకి. "శూద్ర తపస్వి" (1946) వంటి కువెంపు రచనలు కూడా, జ్ఞానాన్ని సంపాదించడానికి శూద్రులు అర్హులు కారనే కుల వ్యవస్థ పట్ల ఆగ్రహాన్ని వ్యక్తం చేస్తాయి. కువెంపు, (వొక్కలిగ కులానికి చెందినవారు) జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారం పొందిన తన శ్రీ రామాయణ దర్శనంలో పాత్రలను వాల్మీకి రామాయణం పాత్రల కంటే విభిన్న దృష్టికోణంలో చిత్రించారు. ఈ రచన కన్నడంలో సంపూర్ణ రామాయణం. ఇది ఆయన దృష్టికోణమైన సర్వోదయ ను నొక్కిచెప్తుంది (ప్రతి ఒక్కరి ఉద్ధరణ). ఆయన రామాయణంలోని రాముడు దీనికి ప్రతిరూపంగా ఉండి, తన భార్య అయిన సీతతో పాటుగా పరీక్ష కొరకు అగ్నిప్రవేశం చేస్తాడు.

ఓ నన్న చేతనా, అగు నీ అనికేతన (ಓ ನನ್ನ ಚೇತನ, ಆಗು ನೀ ಅನಿಕೇತನ )కు అనువాదమైన "నా ఆత్మా బంధింపబడకు, అనంతం ఒక్కటే నీ లక్ష్యం" అనేది సర్వాత్రిక మానవత్వంపై కువెంపు యొక్క ప్రసిద్ధ వాక్యం.

బెంగుళూరు విశ్వవిద్యాలయ స్నాతకోత్సవ సందర్భంగా ఆయన ఉపన్యాసం, విచారక్రాంతిగే ఆహ్వాన అనే గ్రంధంలో ప్రచురింపబడింది. ఇది అభివృద్ధికరమైన రాజకీయాల పునరంగీకారానికి పిలుపునిస్తుంది. ఈ ఉపన్యాసం 1974లో ఇవ్వబడినప్పటికీ, సందేశం ఇప్పటి పరిస్థితులకి కూడా వర్తిస్తుంది.

1987వ సంవత్సరంలో, కర్ణాటకలోని షిమోగా జిల్లాలో, కువెంపు పేరుతో ఒక నూతన విశ్వవిద్యాలయం ప్రారంభించబడింది. ఇది షిమోగాకు 28 కిలోమీటర్ల దూరంలో జ్ఞాన సహ్యాద్రి కాంపస్ ‌లో ఉంది.

ఆయన కుమారుడు పూర్ణచంద్ర తేజస్వి ఒక బహుళ శాస్త్రవేత్త, ఈయన సాహిత్యం, ఛాయాచిత్రగ్రహణం, చేతి వ్రాత, డిజిటల్ ఇమేజింగ్, సామాజిక ఉద్యమాలు, మరియు వ్యవసాయ రంగాలలో విశేషకృషి చేస్తున్నారు.

మరింత చదవటానికి[మార్చు]

  • పూర్ణచంద్ర తేజస్వి, అన్నన నేనపు
  • K.C. శివా రెడ్డి, యుగడ కవి
  • డాక్టర్ ప్రధాన్ గురుదత్త, కువెంపు
  • తరిణి చిదానంద, "మగలు కంద కువెంపు"

పురస్కారాలు[మార్చు]

గ్రంథ పట్టిక[మార్చు]

నవలలు[మార్చు]

  • కానూరు హెగ్గదటి (1936)
  • మాలెగలల్లి మదుమగలు (1967)

ఆధునిక కావ్యం (మహాకావ్య)[మార్చు]

  • శ్రీ రామాయణ దర్శనం, సంపుటి-1 (1949), సంపుటి-2 (1957)

పద్య సంకలనాలు[మార్చు]

  • కొలలు (1930)
  • పాంచజన్య (1936)
  • నవిలు (1937)
  • కిందరిజోగి మట్టు ఇతర కవనగళు (1938)
  • కొగిలె మట్టు సోవియట్ రష్యా (1944)
  • శూద్ర తపస్వి (1946)
  • కావ్య విహార (1946)
  • కింకిణి (1946)
  • అగ్నిహంస (1946)
  • ప్రేమ కాశ్మీర (1946)
  • చంద్రమంచకే బా చకోరి (1954)
  • ఇక్షుగంగోత్రి (1957)
  • కబ్బిగన కైబుట్టి
  • పక్షికాశి
  • జెనాగువా
  • కుటిచక
  • కదిరదకే
  • కథన కవనగళు

నాటకాలు[మార్చు]

  • బిరుగాలి (1930)
  • మహారాత్రి (1931)
  • స్మశాన కురుక్షేత్రం (1931)
  • జలగార (1931)
  • రక్తాక్షి(1932)
  • శూద్ర తపస్వి (1944)
  • బెరల్గే కోరల్ (1947)
  • యమన సోలు
  • చంద్రహాస
  • బలిదాన

స్వీయచరిత్ర[మార్చు]

  • నేనాపిన దొనియాలి (1980)

కథల సంకలనాలు[మార్చు]

  • మలేనదిన చిత్రగళు(1933)
  • సన్యాసి మట్టు ఇతరే కతేగళు (1937)
  • నన్న దేవరు మట్టు ఇతర కతేగళు (1940)

సాహితీ విమర్శ[మార్చు]

  • అత్మశ్రీగగి నిరంకుశమతిగలగి(1944)
  • కావ్యవిహార (1946)
  • తపోనందన (1951)
  • విభూతి పూజె (1953)
  • ద్రౌపదీయ శ్రిముడి (1960)
  • విచార క్రాంతిగే ఆహ్వాన (1976)
  • సాహిత్యప్రచార

జీవితచరిత్ర[మార్చు]

  • స్వామి వివేకానంద(1926)
  • శ్రీ రామకృష్ణ పరమహంస(1934)
  • గురువినోదనే దేవరెడెగే

పిల్లల కథలు[మార్చు]

  • బొమ్మనహళ్లియ కిందరిజోగి(1936)
  • మరి విజ్ఞాని(1947)
  • మేఘపుర(1947)
  • నన్న మనే(1947)
  • నన్న గోపాల
  • అమలన కతే

దృశ్య మాధ్యమంలో కువెంపు రచనలు[మార్చు]

చలనచిత్రాలు[మార్చు]

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • కన్నడ
  • కన్నడ సాహిత్యం
  • కన్నడ కవిత్వం

గమనికలు[మార్చు]

  1. "The Gentle Radiance of a Luminous Lamp". Ramakrishna Math. Archived from the original on 2006-08-22. సంగ్రహించిన తేదీ 2006-10-31. 
  2. "Jnanapeeth Awards". Ekavi. సంగ్రహించిన తేదీ 2006-10-31. 
  3. Bharati, Veena. "Poet, nature lover and humanist". Deccan Herald. Archived from the original on 2006-03-18. సంగ్రహించిన తేదీ 2006-09-02. 
  4. "Jnanpith Laureates Official listings". Jnanpith Website. 

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

Commons-logo.svg
వికీమీడియా కామన్స్‌లో కి సంబంధించిన మీడియా ఉంది.
"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కువెంపు&oldid=1173433" నుండి వెలికితీశారు