అమృత్‌సర్ జిల్లా

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
అమృత్‌సర్ జిల్లా
జిల్లా
Located in the northwest part of the state
పంజాబ్‌లో స్థానం
నిర్దేశాంకాలు: 31°35′N 74°59′E / 31.583°N 74.983°E / 31.583; 74.983Coordinates: 31°35′N 74°59′E / 31.583°N 74.983°E / 31.583; 74.983
దేసం India
రాష్ట్రంపంజాబ్
పేరు వచ్చినవిధంఅమృత సరోవరం
ముఖ్య పట్టణంఅమృత్‌సర్
విస్తీర్ణం
 • మొత్తం2,683 కి.మీ2 (1,036 చ. మై)
జనాభా
(2011)[1]
 • మొత్తం24,90,656
 • సాంద్రత930/కి.మీ2 (2,400/చ. మై.)
భాషలు
 • అధికారికపంజాబీ
కాలమానంUTC+5:30 (IST)
వాహనాల నమోదు కోడ్PB-01(commercial) PB-02, PB-14, PB-17, PB-18, PB-81, PB-89
అక్షరాస్యత (7+)76.27%
జాలస్థలిamritsar.nic.in

పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని 22 జిల్లాల్లో అమృత్‌సర్ జిల్లా ఒకటి. అమృత్‌సర్ నగరం ఈ జిల్లాకు ముఖ్య పట్టణం. ఈ జిల్లా రాష్ట్రం లోని మాఝా ప్రాంతంలో ఉంది.

2011 నాటికి ఇది లుధియానా తరువాత పంజాబ్‌లో అత్యధిక జనాభా కలిగిన జిల్లాల్లో రెండవ స్థానంలో ఉంది.

చరిత్ర[మార్చు]

బ్రిటిషు పాలనా కాలంలో అమృత్‌సర్ జిల్లా, లాహోర్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉండేది. పరిపాలనాపరంగా అమృత్‌సర్, అజ్నాలా, తరన్ తారన్ అనే 3 తహసీళ్ళుగా విభజించబడి ఉండేది. [2] అయితే, 1947 లో భారతదేశ విభజనలో భాగంగా అమృత్‌సర్ జిల్లాను మిగతా డివిజన్ నుండి వేరుచేసి భారతదేశంలో చేర్చారు. అయితే, పట్టి, ఖేమ్ కరణ్ వంటి కొన్ని భాగాలు లాహోర్ జిల్లాకి చెందినప్పటికీ, విభజనలో ఈ పట్టణాలు అమృత్‌సర్ జిల్లాలో భాగమయ్యాయి. విభజన కాలంలో, జిల్లాలోని ముస్లిం జనాభా 46% పాకిస్తాన్కు తరలిపోయింది. కొత్తగా సృష్టించిన పాకిస్తాన్లో పశ్చిమ పంజాబ్ నుండి హిందువులు, సిక్కులు భారత్ వైపు వలస వచ్చారు. 1947 అమృత్‌సర్ జిల్లాలో విభజనకు ముందు జనాభాలో 52% టొ సిక్కులు, హిందువులు (37%, 15.38%) మెజారిటీగా ఉందెవారు.

వాతావరణం[మార్చు]

అమృత్‌సర్‌లో సెమీ అరిడ్ (అర్థ శుష్క) వాతావరణం ఉంటుంది. ఇది వాయవ్య భారతదేశానికి ప్రత్యేకమైన వాతావరణం ఇది. ఇక్కడ ప్రధానంగా నాలుగు ఋతువులుంటాయి: శీతాకాలం (డిసెంబరు నుండి మార్చి వరకు, ఉష్ణోగ్రతలు −1 °C (30 °F) కి పడిపోతాయి, వేసవి కాలం (ఏప్రిల్ నుండి జూన్ వరకు) - ఉష్ణోగ్రతలు 45 °C (113 °F) వరకూ చేరుకోవచ్చు, వర్షాకాలం (జూలై నుండి సెప్టెంబరు వరకు), వర్షాకాలం తరువాత (అక్టోబరు నుండి నవంబరు వరకు). వార్షిక వర్షపాతం 703.4 మి.మీ. [3] జిల్లాలో అతి తక్కువ ఉష్ణోగ్రత −3.6 °C (25.5 °F) 1996 డిసెంబరు 9 న నమోదైంది. అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత 47.8 °C (118.0 °F), 1995 జూన్ 9 న నమోదింది. [4] నగరానికి అధికారిక వాతావరణ కేంద్రం రాజాసాన్సీలోని విమానాశ్రయంలో ఉంది. 1947 నవంబరు 15 నుండీ ఇక్కడ శీతోష్ణస్థితి రికార్డులు ఉన్నాయి.

Amritsar Airport-వాతావరణం
నెల జనవరి ఫిబ్రవరి మార్చి ఏప్రిల్ మే జూన్ జూలై ఆగస్టు సెప్టెంబరు అక్టోబరు నవంబరు డిసెంబరు సంవత్సరం
అత్యధిక °C (°F) 26.8 32.2 36.2 44.1 47.7 47.8 45.6 40.7 40.6 38.3 34.2 28.5 47.8
(nil)
సగటు అధిక °C (°F) 18.4 21.7 26.8 34.2 39 39 35 34.2 34.1 32 27.1 21.1 30.2
సగటు అల్ప °C (°F) 3.4 6.3 10.9 16.1 21.3 24.3 25.3 24.9 22.1 15.4 8.7 4.1 15.2
అత్యల్ప °C (°F) -2.9 −2.6 2 6.4 9.6 15.6 18.2 18.8 13 7.3 -0.6 −3.6 −3.6
(nil)
వర్షపాతం mm (inches) 26.2 38.6 38.4 21.4 26.7 61.2 210.1 167.3 77.5 16.1 6.3 13.6 703.4
స. వర్షపు రోజులు(≥ 1.0 mm) 2.1 3.3 3.2 2 2.4 3.8 8.6 6.9 3.5 1.1 0.6 1.4
తేమ % 74 70 64 47 38 48 72 77 69 67 73 76
Mean monthly sunshine hours 181.7 192.7 219.4 265.0 294.7 269.0 215.5 227.7 240.8 253.2 220.1 182.2
Source: [5][6]

జనాభా వివరాలు[మార్చు]

అమృత్‌సర్ జిల్లాలో మతం[7]
మతం శాతం
సిక్కు మతం
  
68.94%
హిందూ మతం
  
27.74%
క్రైస్తవం
  
2.18%
ఇస్లాం
  
0.50%
ఇతరులు
  
0.64%

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం అమృత్‌సర్ జిల్లా జనాభా 24,90,656, [1] ఇది కువైట్ దేశానికి [8] లేదా అమెరికా రాష్ట్రమైన నెవాడాకు సమానం. [9] అమృత్‌సర్ జిల్లాలో అక్షరాస్యుల సంఖ్య 16,84,770 (67.6%). అందులో 9,32,981 (70.8%) పురుష అక్షరాస్యులు, 751,789 (64.1%) మహిళా అక్షరాస్యులు. జిల్లాలో 7 వ తరగతి, ఆ పైన చదివిన వారు 76.27%. ప్రతి 1,000 మంది పురుషులకు 889 మంది స్త్రీలున్నారు. మొత్తం షెడ్యూల్డ్ కుల జనాభా 7,70,864. 2011 లో జిల్లాలో 4,88,898 గృహాలు ఉన్నాయి. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, సిక్కులు జనాభాలో 69% ఉండగా, హిందువులు 28%, కొద్దిమంది మైనారిటీ క్రైస్తవులు (2%), ముస్లింలు ఉన్నారు .

చారిత్రికంగా జనాభా
సంవత్సరంజనాభా±%
19017,64,821—    
19116,57,936−14.0%
19216,94,261+5.5%
19318,34,497+20.2%
194110,44,457+25.2%
19518,80,667−15.7%
196110,10,093+14.7%
197112,09,374+19.7%
198114,60,497+20.8%
199116,98,090+16.3%
200121,57,020+27.0%
201124,90,656+15.5%

అమృత్‌సర్ జిల్లాలో తహసీళ్ళు[మార్చు]

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం అమృత్‌సర్ జిల్లాలో నాలుగు తహసీళ్ళు ఉన్నాయి.

# తహసీలు జిల్లా
1 అమృత్‌సర్- II అమృత్‌సర్
2 అజ్నాలా అమృత్‌సర్
3 బాబా బకాలా అమృత్‌సర్
4 అమృత్‌సర్ -I అమృత్‌సర్

మూలాలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 "Census of India: Amritsar district". censusindia.gov.in. Retrieved 12 October 2019.
  2. "Imperial Gazetteer2 of India, Volume 5, page 319 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library".
  3. "Amritsar Climate Normals 1981-2010" (PDF). Indian Meteorological Department, Pune. Retrieved 31 March 2020.
  4. "Amritsar Climate Normals 1981-2010" (PDF). Indian Meteorological Department, Pune. Retrieved 31 March 2020.
  5. "Amritsar Climate Normals 1981-2010" (PDF). Indian Meteorological Department, Pune. Retrieved 31 March 2020.
  6. "Amritsar Climate Normals 1971–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 11 January 2014.
  7. "C-1 Population By Religious Community Data - Census 2011 - Amritsar district, Punjab". censusindia.gov.in.
  8. US Directorate of Intelligence. "Country Comparison:Population". Retrieved 1 October 2011. Kuwait 2,595,62
  9. "2010 Resident Population Data". U. S. Census Bureau. Archived from the original on 19 October 2013. Retrieved 30 September 2011. Nevada 2,700,551