జాలాది రాజారావు
| జాలాది రాజారావు | |
|---|---|
 జాలాది రాజారావు
| |
| వ్యక్తిగత సమాచారం | |
| జన్మనామం | జాలాది రాజారావు |
| జననం | ఆగష్టు, 09, 1932 |
| మరణం | 2011 అక్టోబరు 14 (వయసు: 79) |
| వృత్తి | గీత రచయిత |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1932–2011 |
జాలాది గా ప్రసిద్ధుడైన జాలాది రాజారావు ప్రముఖ తెలుగు రచయిత. ఈయన 275 సినిమాలకు 1500 పైగా పాటలు రచించాడు.[1]
జీవిత విశేషాలు
[మార్చు]జాలాది రాజారావు 1932, ఆగస్టు 9 న కృష్ణాజిల్లా, గుడివాడ మండలం దొండపాడులో జన్మించాడు[2]. ఆయన అమృతమ్మ,జాలాది ఇమ్మాన్యుయేల్ దంపతులకు నాల్గ వ కుమారునిగా జన్మించాడు. అతని తండ్రి కృష్ణా జిల్లా బోర్డు సభ్యుడు, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
ఆయన తన ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి.ని తెలుగు ప్రత్యేక కోర్సుగా తీసుకొని ఉత్తీర్ణులయ్యాడు. జిల్లా బోర్డు పాఠశాలల్లో డ్రాయింగ్ టీచర్గా తన కెరీర్ను ప్రారంభించాడు. వివిధ జిల్లాల్లో పనిచేసిన ఆయన రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో ఉపయోగించే యాసను నేర్చుకున్నాడు. 1968లో శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని వీరఘట్టంలో తన ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి, సినిమాల్లో తన అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకోవడానికి చెన్నై వెళ్లాడు.
ఆయన 1976లో పల్లె సీమ చిత్రానికి గీత రచయితగా సినిమా రంగంలోకి ప్రవేశించాడు. ఆయన తొలి పాట "చూరట్టుకు జారతాది చిటుక్కు చిటుక్కు వాన చుక్క" కె.వి. మహాదేవన్ స్వరపరిచారు. ఆయన తెలుగు సినిమాల్లో అనేక సామాజిక, తాత్విక, దేశభక్తి, జానపద పాటలు రాశారు. ఆయన పాటల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్లోని వివిధ ప్రాంతాల తెలుగు పదాలు మాత్రమే ఉంటాయి.
పేద కుటుంబంలో జన్మించిన ఆయన పేదరికం, గ్రామీణ జీవితం, జానపద పాటల గురించి రాయడానికి ఎప్పుడూ ఇష్టపడేవాడు. ఆయన 270 కి పైగా సినిమాల్లో దాదాపు 1,500 పాటలు రాశారు. అన్యదేశ గ్రామీణ స్పర్శను కలిగి ఉన్న తన జానపద-ఆధారిత పాటలకు ప్రజాదరణ పొందారు.[3]
ఆయన విశ్వమోహిని, కాకుళమ్మ వంటి పుస్తకాలను మరియు అమరజీవి, తండ్రి, సమాధి మరియు కరుమేఘలు వంటి నాటకాలను కూడా రాశాడు. ఆయన 2011 అక్టోబర్ 14న విశాఖపట్నంలో మరణించారు.[4]
రచనా వ్యాసంగం
[మార్చు]ఆయన పలు సాంఘిక నాటకాలు రచించాడు. 1000 దాకా కవితలు రాసాడు. కనులు తెరిస్తే ఉయ్యాల.. కనులు మూస్తే మొయ్యాల..[5] అని జీవిత సారాన్ని ఒక్క వాక్యంలో చెప్పిన కవి.
అవార్డులు - విజయాలు
[మార్చు]- 1957లో ఆయన రాసిన 'కారు మేఘాలు' నాటకానికి విజయవాడ కల్చరల్ అసోసియేషన్ నుండి ఉత్తమ రచయిత అవార్డు.
- 1970లో ట్విన్ సిటీస్ కల్చరల్ అవార్డు మరియు హైదరాబాద్ ఫిల్మ్ ఫేర్ అవార్డును అందుకున్నారు.
- 1987లో మద్రాసు నుండి కళాసాగర్ అవార్డును అందుకున్నారు.
- 1987లో హైదరాబాద్ నుండి ది సినీ హెరాల్డ్ అవార్డును అందుకున్నారు.
- 1990 లో ఎర్ర మందారం చిత్రానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి నంది అవార్డు .
- 1991లో ఏలూరు ప్రభు చిత్ర ఆర్ట్స్ అసోసియేషన్ ద్వారా 'నవరస కవి సామ్రాట్' బిరుదు పొందారు.
- మేజర్ చంద్రకాంత్ సినిమాలోని 'పుణ్య భూమి నా దేశం నమోనమామి' పాటకు 'కళాసాగర్' అనే టైటిల్ పెట్టారు .
- 1990–91 మరియు 1994–95 సంవత్సరాలకు AP ఫిల్మ్ అండ్ టీవీ (నంది) అవార్డుల కమిటీ సభ్యుడిగా పనిచేశారు.
- 1997లో హైదరాబాద్లోని శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యుడయ్యారు .
- 2008లో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి కళా ప్రపూర్ణ అవార్డుతో సత్కరించబడ్డారు .
మరణం
[మార్చు]2011, అక్టోబరు 14న విశాఖపట్నంలోని తన స్వగృహంలో అస్వస్థతతో తుదిశ్వాస విడిచాడు[6]. ఆయన సతీమణి ఆఘ్నేశమ్మ 82 ఏళ్ల వయస్సులో 2024 జూన్ 1న మరణించింది. వీరికి ఓ కుమారుడు, నలుగురు కుమార్తెలు సంతానం.[7]
సినిమా పాటలు
[మార్చు]- పల్లెసీమ (1977) - సూరట్టుకు జారతాదీ సిటుక్కు సిటుక్కు వానచుక్కా
- దేవుడే గెలిచాడు - ఈ కాలం పది కాలాలు బతకాలనీ
- ప్రాణం ఖరీదు (1978) - యాతమేసి తోడినా ఏరు ఎండదు .. పొగిలి పొగిలి ఏడ్చినా పొంత నిండదు.
- సీతామాలక్ష్మి (1978) -సీతాలు సింగారం ... మాలచ్చి బంగారం - (ఉత్తమ పాట పురస్కారం)
- కోతల రాయుడు (1979)
- పునాదిరాళ్ళు (1979)
- మా ఊరి దేవత (1979)
- తూర్పు వెళ్ళే రైలు (1979) - సందపొద్దు అందాలున్నా చిన్నదీ
- అత్తగారి పెత్తనం (1981)
- బిల్లా రంగా (1982)
- అల్లుడుగారు (1990) కొండ మీద
- మేజర్ చంద్రకాంత్ (1993) - పుణ్యభూమి నా దేశం నమో నమామి
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "హిందూ పత్రికలో జాలాది జీవిత విశేషాలు". Archived from the original on 2007-05-22. Retrieved 2011-01-12.
- ↑ Krishna, Peddinti Gopi (2021-08-08). "జీవిత సత్యం బోధించిన పాటల సూరీడు - Jaladi Raja Rao". idhatri (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-10-24.
- ↑ "Folk songs are his forte". The Hindu. Chennai, India. 18 June 2005. Archived from the original on 22 May 2007.
- ↑ "Jaladi passes away". The Times of India. 15 October 2011. Retrieved 15 November 2016.
- ↑ http://tollywoodphotoprofiles.blogspot.com/2011/10/jaladi-raja-rao.html
- ↑ "[[ఈనాడు]] పత్రికలో జాలాది మరణ వార్త". Archived from the original on 2011-10-14. Retrieved 2011-10-14.
- ↑ "Andhra Pradesh: జాలాది సతీమణి కన్నుమూత | Agneshamma (82), wife of film Lyricist and Artist Dr. Jaladi Raja Rao, passed away on Saturday Evening while Undergoing Treatment at the Hospital". web.archive.org. 2024-06-02. Archived from the original on 2024-06-02. Retrieved 2024-06-02.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)