తర్ను తరాను సాహిబు

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
Tarn Taran Sahib
Town
Gurdwara Tarn Taran Sahib
Tarn Taran Sahib is located in Punjab
Tarn Taran Sahib
Tarn Taran Sahib
Location in Punjab, India
నిర్దేశాంకాలు: 31°26′57″N 74°55′14″E / 31.4491°N 74.9205°E / 31.4491; 74.9205Coordinates: 31°26′57″N 74°55′14″E / 31.4491°N 74.9205°E / 31.4491; 74.9205
Country India
StatePunjab
DistrictTarn Taran
విస్తీర్ణం
 • మొత్తం6 కి.మీ2 (2 చ. మై)
సముద్రమట్టం నుండి ఎత్తు
226.5 మీ (743.1 అ.)
జనాభా
(2011)[1]
 • మొత్తం66
Languages
 • OfficialPunjabi
ప్రామాణిక కాలమానంUTC+5:30 (IST)
PIN
143401
Telephone code+91 (0) 1852
వాహనాల నమోదు కోడ్PB-46
Sex ratio764[2] /
జాలస్థలిwww.darbarsahibtarntarn.com

సాహిబు ఉత్తర భారతదేశంలోని పంజాబు రాష్ట్రంలోని మఝా ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక పట్టణం. ఇది జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయంగా తర్ను తరాను జిల్లా మునిసిపలు కౌన్సిలుకు ఆతిథ్యం ఇస్తుంది. నగరం మధ్య భాగంలో గురుద్వార " శ్రీ తార్ను తరాను సాహిబు" అనే ఒక ప్రముఖ సిక్కుమందిరం ఉంది.

చరిత్ర[మార్చు]

తర్ను తారను సాహిబును ఐదవ సిక్కు గురువు శ్రీ గురు అర్జను దేవు జీ (1563–1606) స్థాపించారు. ఆయన శ్రీ తార్ను తరాను సాహిబు ఆలయానికి పునాది వేశారు. 1716 నుండి 1810 వరకు ధిల్లాను వంశానికి చెందిన శక్తివంతమైన సిక్కు కుటుంబం పాలించిన భాంగి సిక్కు రాజవంశంలో తార్ను తరాను సాహిబు భాగం.

1947 లో భారతదేశ విభజన, పంజాబు విభజన సమయంలో పంజాబులోని ఏకైక తహసీలు (జిల్లా) తార్ను తరాను. షీకుపురా, లూధియానా, జలంధరు, హోషియాపూరు, కపుర్తాలా, పట్టి, అమృత్సరు, లియాలలుపూరు, పాటియాలతో సిక్కు జనాభా అధికంగా ఉన్న జిల్లాగా ప్రత్యేకత సంతరించుకుంది. ఈ నగరం 1980 లు - 1990 ల ప్రారంభంలో సిక్కుల తిరుగుబాటుకు కేంద్రంగా ఉంది. ప్రతిపాదిత సిక్కు స్వతంత్ర దేశమైన ఖలిస్తాను రాజధానిగా తార్ను తరాను సాహిబును సూచించారు. ఈ ప్రాంతంలో ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయం, వ్యవసాయ పరిశ్రమ, చాలా తక్కువ పరిశ్రమలు ఉన్నాయి.

తర్ను తారను జిల్లా 2006 లో ఏర్పడింది. శ్రీ గురు అర్జను దేవు జీ అమరవీరుల దినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని పంజాబు ముఖ్యమంత్రి కెప్టెను అమరీందరు సింగు ఈ ప్రకటన చేశారు. దీంతో ఇది పంజాబులోని 19 వ జిల్లాగా మారింది.

రంజితు సింగు, నౌనిహాలు సింగు[మార్చు]

మహారాజా నౌ నిహాలు సింగు ఆఫ్ ది (సిక్కు సామ్రాజ్యం)

గతంలో బుదు సింగు, జస్సా సింగు అహ్లువాలియా చేత అసంపూర్తిగా మిగిలిపోయిన మహారాజా రంజితు సింగు సరోవరు రెండు వైపులా మెట్లు నిర్మించబడి పని పూర్తిచేయబడి దాని ప్రదక్షిణ మార్గం సుగమం చేయబడింది. దర్బారు సాహిబు కూడా పునర్నిర్మించబడింది. మహారాజా రంజితు సింగు ఆయన మనవడు కన్వరు నౌ నిహాల్ సింగు బాహ్య భాగాన్ని లోహంతో పూత పూయడానికి పెద్ద మొత్తంలో బంగారాన్ని విరాళంగా ఇచ్చాడు. కాని రంజితు సింగు మరణం తరువాత వచ్చిన సమస్యాత్మక కాలంలో ఈ పని పెద్దగా పురోగతి సాధించలేదు. పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం చివరి త్రైమాసికంలోనే బాహ్య భాగాన్ని అమృత్సర్కు చెందిన సంతు షాం సింగు బంగారు ఆకులతో కప్పారు. ఈ సమయంలో సరోవరం నాలుగు మూలలు కన్వరు నౌ నిహాలు సింగు ప్లాను చేసిన నాలుగు గోపురాలలో ఒకటి మాత్రమే నిర్మించబడింది. మహారాజా రంజితు సింగు ఆదేశాల మేరకు తార్ను తరాను పట్టణాన్ని గోడతో కప్పారు. మహ్జీ సాహిబు, అకలు బుంగా, గురు కా ఖుహు వంటి మరికొన్ని మందిరాలు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి, అనేక బుంగాలు జోడించబడ్డాయి.

తర్ను తరాను, బ్రిటిషు రాజ్[మార్చు]

బ్రిటీషు ఆధిపత్యాలకు పంజాబును స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత. అమృత్సర్లోని వారితో పాటు తార్ను తరాను వద్ద ఉన్న పుణ్యక్షేత్రాల నిర్వహణను అమృత్సరు డిప్యూటీ కమిషనరు నియమించిన సర్బారా లేదా మేనేజరుకు అప్పగించారు. మేనేజరు పాత్ర సాధారణ పర్యవేక్షణకు పరిమితం చేయబడింది. మతపరమైన వ్యవహారాల నిర్వహణలో పూజారులు స్వయంప్రతిపత్తి కలిగి ఉన్నారు. వారు నైవేద్యాలను తమలో తాము విభజించుకున్నారు. సిక్కు పాలనలో దర్బారు సాహిబుకు ఇచ్చిన చాలా భూములను క్రమంగా స్వాధీనం చేసుకున్నారు. వారు తమ మతపరమైన విధులను నిర్లక్ష్యం చేశారు. పవిత్ర మందిరాలు, సరోవరాల పవిత్రతను పెద్దగా పట్టించుకోలేదు. ప్రతి అమావాస్య రోజున సాంప్రదాయ నెలవారీ సమాజం, అమావాస్య రోజున ఒక చిన్న కార్నివాలుకు కుదించబడింది. సింగు సభ ప్రవేశపెట్టిన సంస్కరణలు 1885 లో స్థాపించబడిన తార్ను తరాను, మతాధికారులు అంగీకరించక ప్రతిఘటించారు. పరిపాలనను శుభ్రపరిచేందుకు ఖల్సా దివాను మజా, సెంట్రలు మజా ఖల్సా దివాను చేసిన ప్రయత్నాలు పాక్షిక విజయాలు మాత్రమే సాధించాయి.

గురుద్వారా సంస్కరణోద్యమం[మార్చు]

గురుద్వారా సంస్కరణ ఉద్యమం జరుగుతుండగా, పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రాల నియంత్రణ 1921 జనవరి 27 న సిక్కుల ప్రతినిధి సంస్థ అయిన శిరోమం గురుద్వారా పర్బంధకు కమిటీకి పంపబడింది. గురు అర్జను దేవు స్థాపించిన కుష్ఠురోగి ఆశ్రయం (కుష్టు వ్యాధి చికిత్సకు నీరు సహాయపడింది), కాని సిక్కు సార్వభౌమత్వాన్ని రద్దు చేసిన తరువాత మతాధికారులు పూర్తిగా విస్మరించారు. దీనిని 1858 లో క్రైస్తవ మిషనరీలు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.[3]

గణాంకాలు[మార్చు]

Religion in Tarn Taran city[4]
Religion Percent
Sikhism
  
75.67%
Hinduism
  
23.19%
Christianity
  
0.73%
Islam
  
0.30%
Others
  
0.10%

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం[5] తర్ను తరాను సాహిబు జనాభా 66, 847. మగవారు జనాభాలో 52.3%, మహిళలు 47.7%. తర్ను తరాను సగటు అక్షరాస్యత 79.33% (రాష్ట్ర సగటు 75.84% కంటే ఎక్కువ): పురుషుల అక్షరాస్యత 82.39%, మహిళా అక్షరాస్యత 76%. తర్ను తరాను సాహిబు జనాభాలో 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు 11.2%, వృద్ధులు 15% ఉన్నారు. దాని నివాసితులలో 3% విదేశాలలో స్థిరపడ్డారు.

సంస్కృతి[మార్చు]

సిక్కు సాంస్కృతిక కేంద్రం[మార్చు]

ఈ నగరంలో అనేక చారిత్రక గురుద్వారాలు ఉన్నాయి: వీటిలో దర్బారు సాహిబు శ్రీ గురు అర్జను దేవు జీ, గురుద్వార గురు కా ఖుహు (గురు బావి గురుద్వార), గురుద్వారా బీబీ భాణి డా ఖుహు, గురుద్వర తక్కరు సాహిబు, గురుద్వారా లఖీరు సాహిహిబు, గబరు బాబా గర్జా సింగు, గురుద్వారా ఝుల్నా మహలు, లాల్పూరు (తపీనా సాహిబు).

తర్ను తరాను సాహిబులోని ప్రధాన మత కేంద్రం శ్రీ గురు అర్జను దేవుజీ నిర్మించిన శ్రీ దర్బారు సాహిబు తర్ను తరాను. గురుద్వారా శ్రీ దర్బారు సాహిబు తర్ను తరానులో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సరోవరం (పవిత్ర సరస్సు)ఉంది.

గురుద్వారా దర్బారు సాహిబు (తర్ను తరాను)[మార్చు]

ఈ గురుద్వారా సరోవరం ఆగ్నేయ మూలలో ఒక సొగసైన మూడు అంతస్థుల నిర్మాణం. రెండు అంతస్తుల వంపు గల ద్వారం ద్వారా లోపలకు చేరుకుంటే పాలరాయితో కూడిన వేదిక మధ్యలో ఇది ఉంటుంది. భవనం గోపురం మీద భాగం మెరిసే బంగారు పూతతో కప్పబడి ఉంటుంది. తామర గోపురం, భూకంపంలో దెబ్బతిని (1905 ఏప్రెలు 4), తరువాత పునర్నిర్మించబడింది. గొడుగు ఆకారంలో ఉన్న బంగారు అలంకారంతో పరాకాష్టను కలిగి ఉంది. సంక్లిష్టమైన డిజైన్లలో అద్భుతంగా అమలు చేయబడిన గార పని, ప్రతిబింబించే గాజు ముక్కలను చొప్పించండి, లోపలి గోడలు, పైకప్పు అలంకరించబడి ఉంటుంది. గురు గ్రంథు సాహిబు బంగారు పూతతో కూడిన లోహపు పలకలతో కప్పబడిన ఎత్తైన గోపురం కింద ఒక వేదిక మీద ఉపస్థితమై ఉంటుంది. ఈ సింహాసనం కన్వరు నౌ నిహాలు సింగు సమర్పించాడు. కీర్తను రిలే పారాయణం తెల్లవారుజాము నుండి సాయంత్రం చివరి వరకు కొనసాగుతుంది.

హారు కీ పౌరీ [మార్చు]

దర్బారు సాహిబు వెనుక మార్బులు మెట్లు ఉన్నాయి. సాంప్రదాయం ఆధారంగా 1590 లో త్రవ్వడం ప్రారంభమైనప్పుడు గురు అర్జను మొదటి సాగిగా గునపం దింపాడు. యాత్రికులు చరణామృతం స్వీకరించడానికి ఇక్కడ దిగుతుంటారు.

సరోవరం[మార్చు]

సిక్కు పవిత్ర సరోవరాలలో అతి పెద్దది. ఇది ఆకారంలో ఉన్న దీర్ఘచతురస్రంగా ఉంటుంది. దీని ఉత్తర, దక్షిణ వైపులా వరుసగా 289 - 283 మీటర్లు (948 - 928 అడుగులు), తూర్పు, పశ్చిమ వైపులా వరుసగా 230 - 233 మీటర్లు (755 - 764 అడుగులు) ఉన్నాయి. సరోవరు మొదట చుట్టుపక్కల భూముల నుండి ప్రవహించే వర్షపు నీటితో నింపారు. 1833 లో జెఎండికి చెందిన మహారాజా రఘుబీరు సింగు ఒక నీటి మార్గాన్ని తవ్వారు. ఆగ్నేయానికి 5 కిలోమీటర్లు (3.1 మైళ్ళు) రసూల్పూరు వాటర్ మిల్లుల వద్ద ఉన్న ఎగువ బాను దోవాబు కాలువ దిగువ కసూరు శాఖతో సరోవరాన్ని అనుసంధానం చేస్తారు. ఈ కాలువ 1927/28 తీరాలకు సంతు గుర్ముఖు సింగు, సంతు సాధు సింగు సిమెంటుతో ధృడపరచబడింది. చేయబడింది. వారు 1931 లో కరసేవను పర్యవేక్షించారు. అనగా స్వచ్ఛంద సేవ ద్వారా సరోవరాన్ని పూర్తిగా పరిశుభ్రం చేయడం. 1970 లో సంతు జీవను సింగు ఆధ్వర్యంలో ఈ స్వచ్చందసేవా కార్యక్రమం పునరావృతమైంది. సరోవరం చుట్టూ ఉన్న చాలా బంగాలు ఇప్పుడు పడగొట్టబడి, బదులుగా అంచున వరండా నిర్మించబడ్డాయి. తర్ను తారను అనే పేరు ముందుగా సరోవరాని ఉండి తరువాత అది పట్టణానికి నిర్ణయించబడింది. దీనికి గురు అర్జను సింగు నామకరణం చేసాడు. సాహిత్యపరంగా దీని అర్ధం "ఒకదానిని దాటించే పడవ (ఉనికి మహాసముద్రం)". (సంస్కృతంలో తరానా అంటే ఒక తెప్ప లేదా పడవ). సిక్కు సంప్రదాయం ఆధారంగా పాత చెరువు నీరు ఔషధ లక్షణాలను కలిగి ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది. ముఖ్యంగా కుష్టు వ్యాధిని నయం చేయడానికి ఇది సమర్థవంతంగా పనిచేస్తుంది. ఈ కారణంగా సరోవరును దుఃఖ నివారణ అని పిలుస్తారు. అంటే బాధను నిర్మూలించేది. నికలు సాహిబు (సిక్కు ఫ్లాగుపోలు) సమీపంలో ఉన్న నాలుగు అంతస్తుల భవనం అకాలు బుంగాను 1841 లో కన్వరు నౌ నిహాలు సింగు నిర్మించాడు. మహారాజా షేరు సింగు తుది మెరుగులు దిద్దారు. గురు గ్రంథు సాహిబు, "సరోవరం చుట్టూ ఊరేగింపు తరువాత" సాయంత్రం శ్లోకాలు పఠించడం, రాత్రి విశ్రాంతి కోసం ఇక్కడకు తీసుకురాబడింది. వృత్తాకార పేవ్మెంటు తూర్పు భాగంలో ఉన్న ఒక చిన్న గోపురం మందిరం మంజీ సాహిబు గురు అర్జను సరోవర్ తవ్వకాన్ని పర్యవేక్షించిన ప్రదేశాన్ని సూచిస్తుంది. దివాను హాలు సమీపంలో ప్రస్తుతం రీన్ఫోర్స్డు కాంక్రీటుతో విస్తారమైన పెవిలియను నిర్మించబడింది.

దోపురం[మార్చు]

తర్ను తరాను వద్ద సరోవరం సుందరీకరణ కోసం కన్వరు నౌ నిహాలు సింగు ప్రణాళిక చేసిన నాలుగు గోపుర నిర్మాణాలలో ఈశాన్య మూలలో ఉన్న గోపురం పూర్తిచేయబడిన స్థాయిలో ఉంది. కన్వరు జీవించి ఉన్న కాలంలోనే 34 మీటర్ల (112 అడుగులు) ఎత్తైన మూడు అంతస్తుల గోపురం నిర్మించారు. గోపురం మీద ఉన్న పై మూత తరువాత చేర్చబడింది.

గురుద్వారా లకీరు సాహెబు [మార్చు]

1757 లో మొఘలు సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధంలోకి ప్రవేశించే ముందు బాబా దీపు సింగు జి గుర్తించబడిన ప్రదేశంలో ఉంది. శ్రీ దర్బారు సాహిబు తర్ను తరాను సమీపంలో బిబీ భాణి డా ఖుహు (బీబీ భాని జీ)గురుద్వారా ఉంది. ఆమె గురు రాం దాసు భార్య, గురు అమరు దాసు కుమార్తె, గురు అర్జను దేవు జీ తల్లి. ఈ మత-చారిత్రాత్మక ఖుహు (బావి) ను గురు అర్జను దేవు జీ తన తల్లి జ్ఞాపకార్థం త్రవ్వించబడింది. అవసరమైన వారికి, సందర్శించే యాత్రికులకు ఆహారం, ఔషధం అందించే ప్రదేశం వద్ద నీరు కూడా అందివ్వాలని దీనిని త్రవ్వారు. స్థానికులు డేరా కరసేవా తర్ను తరాను సహాయంతో ఈ స్థలాన్ని సంరక్షించి గురుద్వారాను నిర్మించారు.

తర్ను తరాను నగరంలో గురుద్వారా గురు కా ఖుహు కూడా ఉంది. ఈ బావి గురు అర్జను దేవు జీకి చెందినది. ఈ ప్రదేశంలో ఒక చారిత్రాత్మక గురుద్వారా నిర్మించబడింది.

తర్ను తరాను జిల్లాలోని ఇతర గురుద్వారాలు గోయింద్వాలు సాహిబు వద్ద, గురుద్వారా బావోలి సాహిబు, ఖాదూరు సాహిబు వద్ద, బాబా బుద్ధ సాహిబు (బిరు సాహిబు) వద్ద, అమృత్సరు వద్ద నిర్మించబడి ఉన్నాయి. గోయింద్వాలు సాహిబు గోయింద్వాలు సాహిబు, బియాసు నదీతీరంలో ఉంది. ఇది తర్ను తరాను సాహిబు నుండి 23 కి.మీ (14 మైళ్ళు) దూరంలో ఉంది. గురు అర్జను దేవు జీ అక్కడ జన్మించినందున ఇది సిక్కు మతానికి ముఖ్యమైన కేంద్రంగా ఉంది.

ఆర్ధికం[మార్చు]

పరిశ్రమలు[మార్చు]

తర్ను తరానులో అనేక లఘు పరిశ్రమలు, భారీ పరిశ్రమలు ఉన్నాయి:

  • రానా షుగరు డిస్టిలరీసు (గ్రామం లోఖా)
  • సహకార చక్కెర మిల్లు (గ్రామణ్ షెరాను)
  • ప్రపంచ ప్రసిద్ధ చేపల మార్కెట్టు (గ్రామం హరికే)
  • ఆసియా అతిపెద్ద పౌల్ట్రీ ఫాం (గ్రామం గగోబుహా)
  • ఆంబిషను పౌల్ట్రీ ఫాం (గ్రామం అసల్)
  • తర్ను తరాను ధాన్యపు మార్కెటు (భారతదేశపు అతిపెద్ద ధాన్యం మార్కెట్లలో ఒకటి)
  • తర్ను తరాను జిల్లాలో 58 రైస్ షెల్లర్లు ఉన్నాయి
  • జివికె ఇండస్ట్రీసు నిర్మించిన 540 మెగావాట్ల (2x270 మెగావాట్ల) విద్యుత్తు ప్లాంటు గోయింద్వాలు సాహిబు పవరు ప్లాంటు.
  • స్పిన్నింగు మిల్సు గోయింద్వాలు సాహిబు
  • థ్రెడు మిల్సు గోయింద్వాలు సాహిబు
  • లెఫ్టినెంటు ఫుడ్సు లిమిటెడు

శ్రీ గోయింద్వాల్ సాహిబ్ వద్ద ప్రత్యేక ఆర్థిక జోన్ (సెజ్) ఏర్పాటుకు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ప్రణాళికలు ఉన్నాయి.

Infrastructure[మార్చు]

వాయుమార్గం[మార్చు]

30 కిలోమీటర్లు (19 మైళ్ళు) దూరంలో ఉన్న విమానాశ్రయం నుండ్జీ దుబాయి, సింగపూరు, కౌలాలంపూరు, దోహా, తాష్కెంటు, అష్గాబాటు లకు ప్రత్యక్ష అంతర్జాతీయ విమానాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఢిల్లీ, ముంబై, శ్రీనగరు, జమ్మూలకు దేశీయ అనుసంధానంగా విమానాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

రైలుమార్గం[మార్చు]

భారతీయ రైల్వేలు

తర్ను తరాను సమీప నగరాలు, గ్రామాలతో రైలు నెట్వర్కుతో బాగా అనుసంధానించబడి ఉంది.

అమృత్సరు-నుండి-ఖేమకరను మార్గంలో తర్ను తరాను స్టేషను ఉంది.

తర్ను తరాను గోయింద్వాలు సాహిబు వరకు కొత్త రైలు ప్రాజెక్టు నిర్మాణంలో ఉంది. పట్టి నుండి ఫిరోజ్పూరు వరకు కూడా రైలు నిర్మాణంలో ఉంది.

రహదారి[మార్చు]

తర్ను తరాను రహదారులద్వారా చక్కగా అనుసంధానించబడింది:

  • అమృతసర్, పఠానుకోట, జమ్ము
  • పట్టి, ఖెంకరను వరకు
  • కపుర్తల, జలంధరు వరకు.
  • జండియాల గురు, బియాదు.వరకు
  • బతిండా, బింకరు వరకు
  • చభాలు, అత్తారి/వాఘా వరకు
  • ఖదీరు సాహిబు వరకు, గింద్వాలు సాహిబు. వరకు
  • మోహనపురా వరకు.
  • షాహ్బజ్పూరు, పంజాబు. వరకు

ఢిల్లీ నుండి లాహోరు వరకు మొగలు సామ్రాజ్యం చారిత్రాత్మక రాయలు హైవే (షేరు షా సూరి మార్గు) లో తర్ను తరాను ఉంది. జాతీయ రహదారి నం. 15 కూడా తర్ను తరాను గుండా వెళుతుంది. ఇది అమృత్సరుకు వేగ బస్సు సేవలను కలిగి ఉంది. దినసరి 450 బస్సులు ప్రయాణించే మార్గం ఉంది.

అనేక ట్రాంసుపోర్టుల ఎసి కోచ్ బస్సులు తర్ను తరాను మార్గాలు ఉన్నాయి. వీటిలో పన్‌బస్, పిఆర్‌టిసి, రాజ్, న్యూ డీప్ ఉన్నాయి.

న్యూ ఢిల్లీ, చండీగఢ్, పాటియాలా, బికానెరు, బతిండా, ఫిరోజ్పూరు, లుధియానా, జలంధరు నుండి రోజువారీ బస్సులు సర్వీసులు నడుస్తాయి.

పొంటా సాహిబ్‌కు వారానికి బస్సు సర్వీసు ఉంది.

పాఠశాలలు[మార్చు]

  1. మహారాజా రంజితు సింగు పబ్లికు స్కూలు
  2. శ్రీ గురు హరిషను పబ్లికు స్కూలు
  3. సెయింటు ఫ్రాన్సిసు కాన్వెంటు స్కూలు
  4. మమతా నికేతను కాన్వెంటు స్కూలు
  5. సెయింటు థామసు కాన్వెంటు స్కూలు
  6. గురు అర్జును దేవు ఖల్సా స్కూలు
  7. పంజాబు చిల్డ్రను అకాడమీ
  8. క్యూపిడ్సు స్కూలు
  9. మాతా గంగా బాలికల పాఠశాల
  10. ఎస్డి పబ్లికు పాఠశాల
  11. సంతు సింగు సుఖా సింగు పబ్లికు స్కూలు
  12. ఎస్ఎస్ఎస్ పబ్లికు స్కూలు
  13. ఆర్య బాలికల పాఠశాల
  14. ప్రభుత్వం. సేను సెకండరీ స్కూలు
  15. పోలీసు డిఎవి పబ్లికు స్కూలు
  16. గురు నానకు దేవు అకాడమీ
  17. మాజా పబ్లికు ఎస్.ఆర్. ఎస్.ఇ.సి. స్కూలు.
  18. ఎస్డీ గరల్సు హై స్కూలు
  19. యూనివర్సలు అకాడమీ 20 సె. బి.డి.ఎస్. సేను సెకండరీ స్కూలు పట్టి
  20. శ్రీ మహావీరు జైను మోడలు హైస్కూలు పట్టి
  21. ఎస్.బి.బి.ఎస్. సేను సెకండరీ స్కూలు రసూల్పూరు తర్ను తరాను
  22. బాబా డీపు సింగు పబ్లికు స్కూలు

కాలేజీలు[మార్చు]

  1. గురు అర్జును దేవు ఖల్సా కాలేజు
  2. సేవా దేవి కాలేజు
  3. మాతా గంగా మహిళా కాలేజు
  4. మాజా మహిళా కాలేజు
  5. కాలియను హోమియోపతికు కాలేజు
  6. మై భాగో ఇన్స్టిట్యూటు ఆఫ్ నర్సింగు
  7. శివశంకరు ఇన్స్టిట్యూటు ఆఫ్ ఇంజనీరింగు అండ్ టెక్ (పట్టి)
  8. షాహీదు భగతు సింగు ఫార్మసీ (పట్టి)
  9. షాహీదు భగతు సింగు పాలిటెక్నికు కళాశాల
  10. షాహీదు భగతు సింగు బి.ఎడ్ కాలేజు
  11. ఇంటర్నేషనలు స్కూలు ఆఫ్ నర్సింగు
  12. గౌటం కాలేజు తర్ను తరాను
  13. గురు గోవిందు సింగు ఖల్సా కాలేజు సర్హాలి

ఆరోగ్యం[మార్చు]

నగరంలో తగినంత ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థ ఉంది. నగరంలో ఆరు ప్రైవేటు ఆసుపత్రులతో పాటు ఒక సివిలు (ప్రభుత్వ) ఆసుపత్రి ఉంది. తర్ను తారనులో అతిపెద్ద 350 పడకల పూర్తి కంప్యూటరీకరించిన ఛారిటబులు హాస్పిటలు ఉంది. గురు నానకు దేవు సూపరు-స్పెషాలిటీ హాస్పిటలు, 'బాబా జీవాను సింగు బాబా దలీపు సింగు ఎడ్యుకేషనలు ట్రస్టు' (రెగు.) ఆధ్వర్యంలో నడుస్తుంది. బాబా జగ్తారు సింగు కరు సేవా వాలే చైర్మను. హాస్పిటలలో స్టేట్ ఆఫ్ ఆర్టు రేడియాలజీ, పాథాలజీ విభాగాలతో అన్ని ప్రధాన వైద్య సదుపాయాలను కలిగి ఉంది.[6]

ప్రభుత్వం, రాజకీయాలు[మార్చు]

లోకసభ ప్రతినిధి (భారత పార్లమెంటు), ఒక సభ్యుడు రాష్ట్ర శాసనసభకు, ఇద్దరు సభ్యులు అమృత్సరులోని శిరోమణి గురుద్వారా పర్బంధకు కమిటీ (ఎస్‌జిపిసి) కు. ఇది తర్ను తరాను జిల్లాకు ప్రధాన కార్యాలయం. ఇది 19 వార్డులతో మునిసిపలు కౌన్సిలుగా ఉంది. జిల్లా సరిహద్దులలో దోబా, మాల్వా బెల్టు, పాకిస్థాను ఉన్నాయి.

పర్యాటకం[మార్చు]

గోయింద్వాలి బయోలి సాహిబు

తర్ను తరాను సాహిబు చుట్టుపక్కల సందర్శకుల ఆకర్షణలు:

  • గురుద్వార బీడు బాబా బుద్ధ సాహిబు, చాబలు - అమృత్సరు రోడ్డులో ఉంది
  • గురుద్వారా గోయింద్వాలు సాహిబు
  • గురుద్వారా ఖదూరు సాహిబు తరణ్ తరణ్ జిల్లాలోని ఖాదూరు సాహిబు నగరంలో ఉంది.
  • హరికే వెట్ల్యాండు, విస్తృతమైన వృక్షజాలం, జంతుజాలానికి నిలయం
  • గురుద్వారా దుఃఖ నివారణ సాహిబు, గ్రామం తాతి-ఖారా, తర్ను తరాను
  • జండియాల వద్ద హవేలి

ప్రముఖులు[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=43891
  2. "ఆర్కైవ్ నకలు" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2019-08-28. Retrieved 2019-11-05.
  3. "ఆర్కైవ్ నకలు". Archived from the original on 2019-02-09. Retrieved 2019-11-05.
  4. "ఆర్కైవ్ నకలు". Archived from the original on 2019-09-20. Retrieved 2019-11-05.
  5. "Tarn Taran City Population 2011 Census". Archived from the original on 2015-11-17. Retrieved 2015-11-16.
  6. "Hospital" Archived 2019-08-10 at the Wayback Machine, KarsewaTarnTaran.com.

వెలుపలి లింకులు[మార్చు]

మూస:Tarn Taran district