పటియాలా

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

పంజాబు రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో పాటియాలా జిల్లా (డోయాబీ: ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲਾ) ఒకటి.

పంజాబ్ జిల్లాలు, వాటి జిల్లా పాలనా కేంద్రాలు.

భౌగోళికం[మార్చు]

పాటియాలా జిల్లా రాష్ట్ర ఆగ్నేయ భాగం లో, 29 49 'మరియు 30 47 ' ఉత్తర అక్షాంశం మధ్య 75 58 ' మరియు 76 54 ' తూర్పు రేఖాంశాల మద్య ఉంది . ఇది ఉత్తరాన ఫతేగఢ్ సాహిబ్, రూప్ నగర్ మరియు మొహాలి చుట్టూ, పశ్చిమాన ఫతేగఢ్ సాహిబ్ మరియు సంగ్రూర్ జిల్లాలు, హర్యానా అంబాలా, పంచకుల, తూర్పున పొరుగు రాష్ట్రమైన హర్యానా ఉత్తర తూర్పు మరియు కురుక్షేత్ర జిల్లాలకు మరియు ఖైతాల్ జిల్లాకు నైరుతీ దిశలో ఉంది.

చరిత్ర[మార్చు]

భతిండా జిల్లాలోని రాంపూర్ ఫుల్‌కు చెందిన సైనికాధికారి " బాబా ఆలా సింఘ్ " (1691-1765) తన యువసైనికులతో పాటియాలాకు వచ్చి 1722లో సరొకొత్తగా సాంరాజ్యస్థాపన చేసాడు. తతువాత బాబా ఆలా సింఘ్ లెహల్ గ్రామానికి వెళ్ళి అక్కడ నగరాన్ని నిర్మించి దానికి పాటియాలా అని నామకరణం చేసాడు. తరువాత ఆయన స్థిరమైన సాంరాజ్యానికి పునాదులు వేసాడు. పాటియాలాను చుట్టి ఆయన అనేక గ్రామాలను స్థాపించాడు. తరువాత సిఖ్ఖుమతానికి చెందిన పలుగురుద్వారాలు నిర్మించాడు. బాబా ఆలా సింఘ్ కాలం నుండి పాటియాలా సిర్హిండ్ రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది. సిర్హింద్ లో భాగంగా సిరిండ్, తొహనా, మాన్సా, భతిండా, సంగ్‌రూర్ మరియు బర్నాలా ఉన్నాయి.

బ్రిటిష్ పాలన[మార్చు]

1809లో ఫుల్కియాన్ రాజవంశానికి చెందిన మహారాజా సాహిబ్ సింగ్ (1773-1813) నుండి ఈ ప్రదేశం బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ ఆధీనంలోకి వచ్చింది. లాహోర్ రాజు సట్లజ్ నది దాటి ఈ ప్రాంతం మీద దండెత్తి వస్తాడని భావించిన సాహిబ్ సింగ్ రక్షణ కొరకు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వాన్ని ఆశ్రయించాడు. 1807-1947 వరకు ఈ ప్రాంతం బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ ఆధీనంలో ఉంది. 1948లో పాటియాలా రాజాస్థానం భరతప్రభుత్వం ఆధీనంలోకి వచ్చింది. 1992 ఏప్రిల్ 13 న పాటియాలా జిల్లా నుండి కొంత భూభాగం వేరుచేసి ఫతేహ్‌గర్ సాహిబ్ జిల్లా ఏర్పాటు చేయబడింది. జిల్లాలోని ప్రజలు ప్రధానంగా సిఖ్ఖిజాన్ని అవలంబిస్తున్నారు. హిందువులు, క్రైస్తవులు మరియు ముస్లిములు స్వల్పసంఖ్యలో ఉన్నారు. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లా జనసంఖ్య 1,892,282. రాష్ట్రంలో జనసంఖ్యాపరంగా ఈ జిల్లా 4వ స్థానంలో ఉంది. మొదటి 3 స్థానాలలో అమృత్‌సర్, లుధియానా మరియు జలంధర్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.

భౌగోళికం[మార్చు]

పాటియాలా జిల్లాలో శివాలిక్ పర్వతశ్రేణులలోని పలు చిన్న పర్వతశ్రేణులు ఉన్నాయి.

2001 లో గణాంకాలు[మార్చు]

విషయాలు వివరణలు
జిల్లా జనసంఖ్య . 1,892,282, [1]
ఇది దాదాపు. లెసోతొ దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.[2]
అమెరికాలోని. మిసిసిపి నగర జనసంఖ్యకు సమం.[3]
640 భారతదేశ జిల్లాలలో. 248వ స్థానంలో ఉంది.[1]
1చ.కి.మీ జనసాంద్రత. 596 [1]
2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం. 19.4%.[1]
స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి. 888:1000 [1]
జాతియ సరాసరి (928) కంటే.
అక్షరాస్యత శాతం. 76.3%.[1]
జాతియ సరాసరి (72%) కంటే.

వాతావరణం[మార్చు]

పాటియాలా జిల్లా వాతావరణం తీచ్రంగా ఉంటుంది. వేసవి అధిక వేడిగాను. శితాలాలాలు అత్యంత చలిగానూ ఉంటాయి. వార్షిక సరాసరి వర్షపాతం 688 మి.మీ ఉంటుంది. వర్షాకాలం దాదాపు 3 మాసాలకాలం ఉంటుంది. ఇప్పటి వరకు నమోదైన గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 43.1˚ డిగ్రీల సెల్షియస్ మరియు కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 2.1 సెల్షియస్.

భూస్వరూపం[మార్చు]

జిల్లాలోని అత్యధిక భూభాగం వ్యవసాయభూమిగా ఉంది. జిల్లాలో ప్రవహిస్తున్న ఘాఘర్ నది సంవత్సరంలో అత్యధికభాగం ఎండిపోతుంది. అయినప్పటికీ వర్షాకాలంలో మాత్రం ఈ నిదిలో నీరు ప్రవహించడమే కాక సమీపగ్రామాలలో వరదలకు కారణం ఔతుంది. వరదల తాకిడికి పంటలు, పశువులు మరియు మానవ ప్రాణాలకు నష్టం కలిగిస్తుంది.అంతేకాక జిల్లాలో తంగ్రి, పాటియాలా వాలి, సిరిండ్ చో మరియు జంబోవాలి చో నదులు ఉన్నాయి. సహజసిద్ధమైన నదీజలాలతో జిల్లాలో బక్రా ప్రధాన కాలువ, నావానా శాఖ మరియు ఘాఘర్ సంగమం వ్యవసాయభూములకు నీటిని అందిస్తుంది. జిల్లాలోని వ్యవసాయానికి ఈ నదీ కాలువలు వెన్నెముకగా నిలిచాయి.

విభాగాలు[మార్చు]

పాటియాల జిల్లాలో 5 ఉపవిభాగాలు (తాలూకాలు: సమనా, పత్రన్, నాభా, రాజపుత్ర మరియు పాటియాలా ), 3 ఉప తాలూకాలు మరియు 8 బ్లాకులూ ఉన్నాయి: అలాగే 942 గ్రామాలు ఉన్నాయి.

మూలాలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 "District Census 2011". Census2011.co.in. 2011. Retrieved 2011-09-30. 
  2. US Directorate of Intelligence. "Country Comparison:Population". Retrieved 2011-10-01. Lesotho 2,124,886  line feed character in |quote= at position 8 (help)
  3. "2010 Resident Population Data". U. S. Census Bureau. Retrieved 2011-09-30. Mississippi 1,852,994  line feed character in |quote= at position 12 (help)

వెలుపలి లింకులు[మార్చు]

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=పటియాలా&oldid=1996034" నుండి వెలికితీశారు