మీరట్

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Meerut జిల్లా
मेरठ ज़िला
میرٹھ ضلع
Uttar Pradesh జిల్లాలు
Uttar Pradesh రాష్ట్రంలో Meerut యొక్క స్థానాన్ని సూచించే పటం
Uttar Pradesh రాష్ట్రంలో Meerut యొక్క స్థానాన్ని సూచించే పటం
దేశం భారతదేశం
రాష్ట్రం Uttar Pradesh
డివిజన్ Meerut
ముఖ్యపట్టణం Meerut
Government
 • లోకసభ నియోకవర్గాలు Meerut
Area
 • మొత్తం 2,522
Population (2011)
 • మొత్తం 3[1]
జనగణాంకాలు
 • అక్షరాస్యత 74.80 per cent[1]
 • లింగ నిష్పత్తి 885[1]
Website అధికారిక వెబ్‌సైటు

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 72 జిల్లాలలో మీరట్ జిల్లా (హిందీ:मेरठ ज़िला)(ఉర్దు:میرٹھ ضلع) ఒకటి. మీరట్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. మీరట్ జిల్లా మీరట్ డివిషన్‌లో భాగంగా ఉంది.

చరిత్ర[మార్చు]

1818 లో అప్పుడు తాలూకాగా ఉన్న మీరట్ రూపొందించబడింది. మీరట్ జిల్లాలో ఘజియాబాద్, మవానా, బగ్పత్, సర్ధానా మరియు హర్‌పూర్ తాలూకాలు చేర్చబడ్డాయి. [2][3] ఇవి ప్రస్తుతం ఘజియాబాద్,హర్‌పూర్, బగ్‌పత్, ముజఫర్‌నగర్, బులంద్‌షహర్ మరియు గౌతం బుద్దా నగర్ జిల్లాలుగా రూపొందాయి.[2]

భౌగోళికం[మార్చు]

జిల్లా ఇండో - గాంగా మైదానంలో 28°57’ నుండి 29°02’ డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం మరియు 77°40’ నుండి 77°45’ డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. [4]

సరిహద్దులు[మార్చు]

సరిహద్దు వివరణ జిల్లా
ఉత్తర సరిహద్దు ముజఫర్‌నగర్ జిల్లా
దక్షిణ సరిహద్దు బులంద్‌షహర్ జిల్లా ఘజియాబాద్ జిల్లా
పశ్చిమ సరిహద్దు బగ్‌పత్ జిల్లా[5]

నదులు[మార్చు]

జిల్లాలో ప్రధానంగా గంగానది తూర్పు సరిహద్దును ఏర్పరుస్తూ జిల్లాను మొరాదాబాద్ జిల్లా మరియు బిజ్నూర్ జిల్లాలను వేరుచేస్తుంది. [5]జిల్లా పశ్చిమ సరిహద్దులో హిండన్ నది ప్రవహిస్తూ జిల్లాను భగ్‌పత్ జిల్లాతో వేరుచేస్తూ ఉంది. [5]జిల్లాలో పర్వతాలు కాని బండరాళ్ళు కానీ లేవు. జిల్లా మట్టి అర్ధ సారవంతంగా హిమయిగానికి చెంది ఉంటుంది. హిమాలయాల నుండి ప్రవహిస్తున్న నదులు తీసుకువస్తున్న సారవంతమైన మట్టి నదీతీరాల వెంట అక్కడడక్కడా ఉంటుంది. [4] సారవంతమైన మట్టి అంత ధృడంగా ఉండదు. [4]ఇది బంకమట్టి, బురద మరియు ఇసుకమిశ్రితంగా ఉంటుంది.[4]భూమి పంటలకు అనుకూలంగా సారవంతమై ఉంటుంది. ప్రత్యేకంగా గోధుమ, చెరకు మరియు కూరగాయల పెంపకానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది.[4]

2001 లో గణాంకాలు[మార్చు]

విషయాలు వివరణలు
జిల్లా జనసంఖ్య . 3,447,405,[1]
ఇది దాదాపు. పనామా దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.[6]
అమెరికాలోని. కనెక్టికట్ నగర జనసంఖ్యకు సమం.[7]
640 భారతదేశ జిల్లాలలో. 94వ స్థానంలో ఉంది..[8]
1చ.కి.మీ జనసాంద్రత. 1347 [1]
2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం. 15.92%.[1]
స్త్రీ : పురుష నిష్పత్తి. 885:1000 (రాష్ట్ర నిష్పత్తి 908:1000)
బాలికలు : బాలురు 850:1000(899:1000)
జాతియ సరాసరి (928) కంటే. తక్కువ
అక్షరాశ్యత శాతం. 69.72%.[9][10]
జాతియ సరాసరి (72%) కంటే. తక్కువ
Distribution of religion in Meerut district as per the 2001 Census of India
విషయాలు వివరణలు
జనసాంధ్రత 6 వ స్థానం[11]
అక్షరాశ్యత 65.96% (జాతీయ సరాసరి 64.8%) (రాష్ట్ర సరాసరి 57.36%).[12][13][14]
6 వయసు లోపు పిల్లలు 16.66% .[15]
ముస్లిముల శాతం 32.5% (ఆసమయంలో ఇది అత్యధికం).[16]

చరిత్రాత్మక జనసంఖ్య[మార్చు]

చరిత్రాత్మక జనసంఖ్యా గణాంకాలు[2]
సంవత్సరం జనసంఖ్య
1872 1,267,167
1881 1,313,137
1891 1,391,458
1901 1,540,175

జనసఖ్య గణాంకాలు[మార్చు]

1971 గణాంకాలు[మార్చు]

1971[17][18][lower-alpha 1][lower-alpha 2]
వివరణ పురుషులు స్త్రీలు మొత్తం
గ్రామీణ లేదు లేదు 817,445
నగరప్రాంత లేదు లేదు 2,546,204
మొత్తం లేదు లేదు 3,363,649
అభివృద్ధి 24.04% 830 563

1981 గణాంకాలు[మార్చు]

1981[18][19][20]
వివరణ పురుషులు స్త్రీలు మొత్తం
గ్రామీణ లేదు లేదు 863,280
నగరప్రాంత లేదు లేదు 1,903,280
మొత్తం లేదు లేదు 2,767,246
అభివృద్ధి 28.43%[lower-alpha 3] 841 (+11) 708 (+145)

1991 గణాంకాలు[మార్చు]

1991[lower-alpha 4][12][21][22]
వివరణ పురుషులు స్త్రీలు మొత్తం
గ్రామీణ లేదు లేదు 849,799
నగరప్రాంత లేదు లేదు 1,567,714
అభివృద్ధి 1,301,137 (53.82%)[citation needed] 1,116,376 (46.18%)[citation needed] 2,417,513
24.91% 858 (+17) 959 (+251)

2001 గణాంకాలు[మార్చు]

2001[12][15][16][23]
వివరణ పురుషులు స్త్రీలు మొత్తం
గ్రామీణ 774,670 677,313 1,451,983
నగరప్రాంత 826,908 718,470 1,545,378
మొత్తం 1,601,578 (53.43%) 1,395,783 (46.56%) 2,997,361
అభివృద్ధి 24.16%[lower-alpha 3] 871 (+13) 1190 (+231)

2011 గణాంకాలు[మార్చు]

2011[1][9][10][24]
పురుషులు స్త్రీలు మొత్తం
932,736 829,837 1,762,573
896,456 788,376 1,684,832
1,829,192 (53.06%) 1,618,213 (46.94%) 3,447,405
15.92% 885 (+14) 1347 (+157)
  1. Includes Ghaziabad and Gautam Buddh Nagar districts
  2. Includes Bagpat district
  3. 3.0 3.1 Ghaziabad district (including parts of Gautam Buddh Nagar district) was separated from Meerut district in 1976. Baghpat district was separated in 1998. Growth rates in the 1971-1981 and 1991-2001 periods exclude the populations of these districts.
  4. Does not include Bagpat district
bar graph showing population change in Meerut, 2001–2011
Change in the population of Meerut, 2001–2011
Pie chart showing proportion of Meerut in the population of Uttar Pradesh
Proportion of Meerut in the population of Uttar Pradesh

అక్షరాశ్యత[మార్చు]

అక్షరాశ్య (శాతం)
సంవత్సరం పురుషులు స్త్రీలు మొత్తం
1991[lower-alpha 1][12] 64.88 37.67 52.41
2001[12][15] 76.31 (+11.43) 54.12 (+16.45) 65.96 (+13.55)
2011[10][24] 82.91 (+6.6) 65.69 (+11.57) 74.80 (+8.84)
  1. Does not include Bagpat district

ప్రయాణసౌకర్యాలు[మార్చు]

రైలు మార్గం[మార్చు]

మీరట్ దేశరాజధాని ఢిల్లీతో చక్కగా అనుసంధానించబడి ఉంది. ముంబై నుండి కోచ్వెల్లి, మదురై లకు వారాంతపు రైళ్ళు ఉన్నాయి. బిలాస్‌పూర్- బిలాస్పూర్, జమ్ము, అమృత్సర్, బాంబే, లక్నో, అలహాబాద్, హరిద్వార్, డెహ్రాడూన్ వరకు దినసరి రైలు ఉంది. రైలు ద్వారా డెహ్రాడూన్ నుండి ముస్సోరీ చేరడానికి ఇది ప్రధాన మార్గం. మిస్సోరీ- మీరట్ మధ్య 7 రైలు స్టేషన్లు (మీరట్ నగరం, మీరట్ కంటోన్మెంట్, పర్తాపూర్ , సకోటి అడోవాల్, దౌరాలా , మొహియుద్దీంపూర్ మరియు పబ్లి ఖాస్) ఉన్నాయి.

రైళ్ళ జాబితా[మార్చు]

రైలు పేరు సమయం గమ్యం
ఎ.సి ఎక్స్‌ప్రెస్ 1.18 ఉదయం డెహ్రాడూన్
శతాబ్ధి 8.08 ఉదయం డెహ్రాడూన్
శతాబ్ధి 16.38 ఉదయం డెహ్రాడూన్
చత్తీగఢ్ 2.20 ఉదయం బిలాస్పూర్
అంబాలా పాస్ 4.55 ఉదయం అంబాలా
రాజ్యరాణి ఎక్స్‌ప్రెస్ 4.55 ఉదయం మొర్దాబాద్ (లక్నో మీదుగా)
నౌచండి ఎక్స్‌ప్రెస్ 2.25 సాయంకాలం లక్నో (అలహాబాద్, మొర్దాబాద్)
సంగం ఎక్స్‌ప్రెస్ 19.00 రాత్రి కాంపూర్ (అలహాబాద్, అలిఘర్)
గోల్డెన్ టెంపుల్ 2.17 సాయంకాలం అమృత్సర్
చత్తీస్ఘడ్ 22.05 రాత్రి అమృత్సర్
గోల్డెన్ టెంపుల్ 5.20 సాయంకాలం ముంబై సెంట్రల్
డెగ్రాడూన్ 19.20 రాత్రి బంద్రా
కోచ్వెల్లి 11 రాత్రి కోచ్వల్లి
ముంబై 2.17 సాయంకాలం చెన్నై

నిర్వహణ[మార్చు]

జిల్లా మీరట్ పార్లమెంటు నియోకవర్గంలో భాగంగా ఉంది. జిల్లాలో కింద ఉన్న అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి. [25]

  • కిథొరె
  • మీరట్ కంటోన్మెంట్
  • మీరట్
  • మీరట్ దక్షిణ
  • సివల్ఖస్
  • సర్ధన
  • హస్తినాపూర్

మూలాలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 "Census of India 2011 - Provisional Population Totals - Uttar Pradesh - Data Sheet". Directorate of Census Operations, Uttar Pradesh. Retrieved 26 May 2011. 
  2. 2.0 2.1 2.2 Meerut District – History The Imperial Gazetteer of India, 1909, v. 17, p. 256-257, 261.
  3. Sylvia Vatuk (1972). Kinship and Urbanization: White Collar Migrants in North India. University of California Press. p. 2. ISBN 9780520020641. 
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 "Chapter 3 – Findings: Metro Cities of India" (pdf). Central Pollution Control Board. p. 63. Retrieved 1 April 2011. 
  5. 5.0 5.1 5.2 "Consultancy Services for preparation of the City Development Plan(CDP) for Meerut in the state of Uttar Pradesh under JNNURM" (pdf). Jawaharlal Nehru National Urban Renewal Mission, Ministry of Urban Development, Government of India. August 2006. p. 209. Archived from the original on 30 September 2012. Retrieved 30 September 2012. 
  6. US Directorate of Intelligence. "Country Comparison:Population". Retrieved 2011-10-01. Panama 3,460,462 July 2011 est. 
  7. "2010 Resident Population Data". U. S. Census Bureau. Retrieved 2011-09-30. Connecticut 3,574,097 
  8. "District Census 2011". Census2011.co.in. 2011. Retrieved 2011-09-30. 
  9. 9.0 9.1 "Census of India 2011 – Provisional Population Totals – Uttar Pradesh – Data Sheet" (pdf). Retrieved 15 March 2012. 
  10. 10.0 10.1 10.2 "Provisional Population Totals, Census of India 2011; Urban Agglomerations/Cities having population 1 lakh and above" (pdf). Directorate of Census Operations, Uttar Pradesh, India. 
  11. "Ranking of districts by population density". Government of Uttar Pradesh. Archived from the original on 22 November 2011. 
  12. 12.0 12.1 12.2 12.3 12.4 "Census-2001: Literacy Rates by sex for State and Districts". Government of Uttar Pradesh. Archived from the original on 22 December 2011. Retrieved 8 April 2011. 
  13. "CENSUS-2001". Government of Uttar Pradesh. Archived from the original on 22 November 2011. Retrieved 6 April 2011. 
  14. Census of India 2001
  15. 15.0 15.1 15.2 "Population in the age group 0-6, number of literates and literacy rate for state and districts". Government of Uttar Pradesh. Archived from the original on 22 November 2011. 
  16. 16.0 16.1 "Basic data sheet, District Meerut, Uttar Pradesh. Census of India 2001" (pdf). 
  17. Basant Lal Bhatia (1992). Existence of Cooperation & Consumers-cooperatives. Sarup & Sons. pp. 21–22. ISBN 9788185431178. Retrieved 20 August 2013. 
  18. 18.0 18.1 "Sex Ratio since 1901 for state and districts". Government of Uttar Pradesh. Archived from the original on 24 December 2001. Retrieved 17 October 2013. 
  19. Jagdish Kumar Pundir (1998). Banking, Bureaucracy, and Social Networks: Scheduled Castes in the Process of Development. Sarup & Sons. p. 50. ISBN 9788176250245. 
  20. "Percentage decadal variation in population since 1901 for state and districts". Government of Uttar Pradesh. Archived from the original on 22 November 2011. Retrieved 19 July 2013. 
  21. "Census-2001: Ranking of Districts by population size in 1991 and 2001". Government of Uttar Pradesh. Archived from the original on 22 December 2011. Retrieved 8 April 2011. 
  22. "Population distribution, percentage decadal growth, sex ratio and Population Density". Government of Uttar Pradesh. Archived from the original on 22 December 2011. Retrieved 8 April 2011. 
  23. [1]. Census of India.
  24. 24.0 24.1 Meerut District : Census 2011 data
  25. "Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008". The Election Commission of India. pp. 463–4, 501. 

వెలుపలి లింకులు[మార్చు]

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=మీరట్&oldid=1464707" నుండి వెలికితీశారు