రెడ్డి రాజవంశం

రెడ్డి రాజ్యం
రెడ్డి రాజ్యం
1325–1448
రాజధాని	అద్దంకి (తొలి); కొండవీడు; రాజమహేంద్రవరం; కందుకూరు
Common languages	తెలుగు
Religion	హిందూ మతం
ప్రభుత్వం	రాచరికం
Historical era	మధ్య యుగ భారతదేశం
• Established	1325
• Disestablished	1448
Preceded by	Succeeded by
	కాకతీయ సామ్రాజ్యం
విజయనగర సామ్రాజ్యం
గజపతులు

రెడ్డివంశం ఆంధ్రప్రదేశ్ లో కొంత భూభాగాన్ని కొంతకాలం పరిపాలించిన రాజవంశం. ఈ వంశపు రాజుల రాజధానులు కొండవీడు, అద్దంకి, రాజమహేంద్రవరం, కందుకూరు.

కొండవీటి రెడ్లు

రెడ్లు ప్రధానంగా కొండవీడు రాజధానిగా తీరాంధ్రాన్ని పరిపాలించారు. రెడ్డి రాజ్యస్థాపకుడు ప్రోలయ వేమారెడ్డి.

కొండవీటి రెడ్డి రాజులు ^[1]
రాజు పేరు	పాలన ప్రారంభం	పాలనముగింపు
ప్రోలయ వేమారెడ్డి	1325	1353
ప్రోలయ అనపోతారెడ్డి	1353	1364
ప్రోలయ అనవేమారెడ్డి	1364	1386
ప్రోలయ కుమార గిరిరెడ్డి	1386	1402
ప్రోలయ పెదకోమటి వేమారెడ్డి	1402	1420
ప్రోలయ రాచవేమారెడ్డి	1420	1424

రచనలు, బిరుదులు

సర్వజ్ఞచక్రవర్తి బిరుదుగల పెదకోమటి వేమారెడ్డి సాహిత్య చింతామణి, సంగీత చింతామణి, శృంగార దీపిక అను గ్రంథాలను రచించాడు. వసంత రాజీయం గ్రంథాన్ని రచించిన కుమారగిరిరెడ్డికి కర్పూర వసంతరాయలు అనే బిరుదు ఉంది.

రాజమహేంద్రవర రెడ్డి రాజులు

రెడ్లు ప్రధానంగా కొండవీడు రాజధానిగా తీరాంధ్రాన్ని పరిపాలించారు. రెడ్డి రాజ్యస్థాపకుడు ప్రోలయ వేమారెడ్డి.

రాజమహేంద్రరెడ్డి రాజులు^[2]
రాజు పేరు	పాలన ప్రారంభం	పాలనముగింపు
కాటయ వేముడు	1395	1414
రెండో కుమారగిరి	1414	1416
మూడో కుమారగిరి, మూడో అనవోతారెడ్డి	?	?
వీరభద్రారెడ్డి	1423	1448

కందుకూరు రెడ్డి రాజులు

ప్రోలయ వేముడు బోయవిహారదేశానికి తన ప్రతినిధిగా మల్లారెడ్డిని నియమించాడు. మల్లారెడ్డి, అతని సంతతి (శ్రీగిరి, రెండో కోమటిరెడ్డి) కందుకూరు రాజధానిగా ఒక శతాబ్దికాలం పరిపాలించారు. ^[3]