కావలి

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు


కావలి
—  మండలం  —
నెల్లూరు జిల్లా పటములో కావలి మండలం యొక్క స్థానము
నెల్లూరు జిల్లా పటములో కావలి మండలం యొక్క స్థానము
కావలి is located in ఆంధ్ర ప్రదేశ్
కావలి
ఆంధ్రప్రదేశ్ పటములో కావలి యొక్క స్థానము
అక్షాంశరేఖాంశాలు: 14°55′N 79°59′E / 14.92°N 79.98°E / 14.92; 79.98
రాష్ట్రం ఆంధ్ర ప్రదేశ్
జిల్లా నెల్లూరు
మండల కేంద్రము కావలి
గ్రామాలు 15
ప్రభుత్వము
 - మండలాధ్యక్షుడు
జనాభా (2001)
 - మొత్తం 1,40,453
 - పురుషులు 71,589
 - స్త్రీలు 68,864
అక్షరాస్యత (2001)
 - మొత్తం 66.05%
 - పురుషులు 74.37%
 - స్త్రీలు 57.41%
పిన్ కోడ్ 524201

కావలి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన ఒక పట్టణము మరియు మునిసిపాలిటీ.

కావలికి తూర్పు వైపున సముద్రము ఇక్కడ నుంచి 7 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. కావలి అంటే తెలుగులో కాపలా అని అర్ధము. ఉదయగిరి రాజు తన సైన్యాన్ని ఇక్కడ మొహరించాడు అందుకే ఆ పేరు వచ్చింది. ఇది శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాలో పెద్ద మునిసిపాలిటి. చెన్నై నుంచి కలకత్తా ప్రధాన రహదారి మరియు రైల్వే మార్గములు కావలి పట్టణం గుండా వెళ్ళడం కావలి అబివృద్దికి దోహదపడ్డాయి. కావలి ప్రకాశం జిల్లా కు అతి సమీపంలో ఉండడంతో ఇక్కడి భాష రెండు జిల్లాల కలయికగా ఉంటుంది. కావలి వస్త్ర వ్యాపారానికి చాలా పేరు గాంచింది. కావలిలో ఎన్నో బ్రిటీషువాళ్ళు కట్టించిన కట్టడాలు ఉన్నాయి. బ్రిటీష్ వారు వాటిని కావలిలో ప్రత్యేకంగా దొరికే బొంతరాయితో నిర్మించారు. వీటిలో ముఖ్యంగా చెప్పుకో తగ్గవి, తాలూకాఫీసు, కోర్టులు, ఎ.బి.యం.స్కూలు, జిల్లా పరిషత్ (పాత బోర్డ్ హైస్కూల్). అవి ఇప్పటికి కూడా చెక్కు చెదరకుండా ఉన్నాయి.

కావలి పట్టణంలోని దేవాలయాలు[మార్చు]

  1. కావలి గ్రామ దేవత కళుగోళశాంభవి ఈ దేవతకు కావలి, అల్లూరు, మరియు సర్వాయపాళెంలలో మాత్రమే ఆలయాలు ఉన్నాయి.
  2. పురాతనమైన శివాలయము అనబడే బ్రమరాంబా సమేత మల్లీశ్వరాలయం ఓ ప్రక్క కొలువుతీరి కావలికి వన్నె తెస్తుంది.
  3. విష్ణాలయము అనబడే లక్ష్మీకాంత స్వామి ఆలయం మరియు అందులోనే అతి పురాతన దక్షిణాభిముఖ ఆంజనేయ ఆలయము కలవు.
  4. శ్రీ వీరాంజనేయస్వామివారి ఆలయం:- కావలి పట్టణ పరిధిలోని మద్దూరుపాడులో ఉన్న ఈ ఆలయంలో హనుమజ్జయంతి మహోత్సవాలు, 2014,మే-21 నుండి 25 వరకు నిర్వహించెదరు. [1]

1950 ప్రాంతంలో జరిగిన రిసర్వేలో కావలి రెవిన్యూ గ్రామాన్ని (పట్టణాన్ని) రెండు బిట్ లుగా విభజించారు. కావలికి ఉత్తరాన ఉన్న సర్వాయపాళెం గ్రామ పరిధిలోని కొన్ని ప్రాంతాలనుండి, తుమ్మల పెంట రోడ్ వరకు ఉన్న భాగాన్ని బిట్-1 గా, మరియు తుమ్మలపెంట రోడ్ నుండి దక్షిణంవైపు ఉన్న ప్రదేశాలను అనగా కసాయి వీధి మొదులుకుని, మాల పాళెం, మాదిగ పాళెం, రామమూర్తి పేట, కచ్చేరిమిట్ట, వెంగళరావు నగర్, శాంతినగర్ వరకు బిట్-2 గా విభజించారు. ఆ రోజుల్లో ఈ రెండు బిట్ లకి వేరువేరుగా కరణం, మునసబు ఉండేవారు. ఇప్పుడు ఆ రెండు పదవులని కలిపి ముందు వి.ఏ.ఒ(village Administration Officer) గా తర్వాత వి.ఆర్.ఓ(విలేజ్ రెవిన్యూ ఆఫీసర్) గా చేసిన తరువాత ఈ రెండు బిట్లకి వేరువేరు వి.ఆర్.ఒ. లు ఉన్నారు. షుమారుగా 2012 ప్రాంతంలో కావలి రెవిన్యూ గ్రామాన్ని నాలుగు బిట్ లుగా తిరిగి విభజించారు. ప్రస్తుతం నలుగురు వి.ఆర్.ఓ లు రెవిన్యూ అధికారులుగా పని చేస్తున్నారు. కావలి పట్టణం ప్రస్తుతం శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాలో నెల్లూరు కార్పోరేషన్ (నగరం) తర్వాత మొదటి అతి పెద్ద పురపాలక సంఘము (మున్సిపాలిటీ). కావలి జనాభా సుమారు లక్షా ఇరవై వేలు. వారిలో పురుషులు 52% మరియు స్ట్రీలు 48%. వారిలో అక్షరాస్యత శాతం 72% ఇది జాతీయ నిష్పత్తి 59.5 కంటే ఎక్కువ. పురుషుల శాతం 78%, స్త్రీలు 65%. కావలి జనాభాలో 10% మంది 6 సంవత్సరాలలోపువారే.

పేరు వెనుక చరిత్ర[మార్చు]

  1. శుచిగా స్నానంచేసి, తూర్పువైపుగా తిరిగి, మనం కోరుకున్నది ‘కావాలి... కావాలి...’ అని మూడుసార్లు చొప్పున మూడు రోజుల పాటు చేస్తే సరిగ్గా వారం రోజుల్లో కోరుకున్నది జరిగిపోయేదని పూర్వం నమ్మకం ఉండేది. దానివల్ల ఈ ప్రాంతానికి తండోపతండాలుగా ప్రజలు తరలివచ్చేవారనీ, దాంతో ఈ ప్రాంతానికి ‘కావాలూరు’, ‘కావాలిపురం’, ‘కావాపురం’గా రకరకాలుగా పిలవబడేదనీ ప్రాచుర్యంలో ఉన్న గాథ. ఇదే కాలక్రమంలో ‘కావలూరు’గా మారి ప్రస్తుతం ‘కావలి’గా వ్యవహరించబడుతోంది.
  2. పూర్వం విజయనగర రాజుల పాలనలో కావలి గ్రామం, రక్షకభటులకు నిలయంగా ఉండేది. వీరి కావలిగాచిన ప్రదేశం కావడం వలననే కాలక్రమేణా "కావలి" గా వాడుకలోనికి వచ్చినది. విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని పాలించిన హరిహరరాయలు, మహమ్మదీయుల నుండి ఉదయగిరి దుర్గాన్ని వశంచేసుకొన్నాడు. అప్పట్లో శత్రువుల నుండి రక్షణ కోసం, నాలుగు బాటలు కలిసే కూడళ్ళలో రక్షక భటులను కాపలాగా ఉంచారు. అలా ఉంచిన ఈ ప్రాంతానికి "కావలి" పేరు స్థిరపడిపోయినది.
  3. మరోకోణంలో, పూర్వం రహదారిమార్గాలు లేక కావలి తీరప్రాంతం గుండా రాకపోకలు ఎక్కువగా సాగేవి. సముద్రతీరంలో దిగుమతి అయ్యే సరుకులను, డొంకదారుల గుండా, ఇతర ప్రాంతాలకు తరలించేవారు. అయితే అప్పట్లో దొంగల బెడద ఎక్కువగా ఉండటంతో వ్యాపారులు భీతిల్లేవారు. అందువలన, తమతమ సరకుల భద్రతకోసం, సాయుధులైన కాపలాదారులను నియమించేవారు. ఆలా కావలిలో కాపలాదారులు నివాసం ఏర్పాటుచేసుకోవడంతో, ఈ ప్రాంతాన్ని "కావలి" అని పిలిచేవారని ప్రతీతి. అటు వ్యాపారులకు, ఇతు ప్రజలకు తోడుగా కావలివారు ఉంటూ రక్షకభటులు సేవలందించేవారు. కాలక్రమేణా కాపలాదారులు అవసరం లేకపోయినా, వారిపేరు మీద ఏర్పడిన "కావలి", నేడు వ్యాపార కూడఈఇగా విరజిల్లుతున్నది. [2]

శాసనసభ నియోజకవర్గం[మార్చు]

పూర్తి వ్యాసం కావలి శాసనసభ నియోజకవర్గం లో చూడండి.

రవాణా సౌకర్యాలు[మార్చు]

రహదారి మార్గము[మార్చు]

కావలి పట్టణం చెన్నై-కోల్‌కత్తా జాతీయ రహదారి (NH-5) లేక నూతన ఆసియా రహదారి లేక పాత గ్రేట్ నార్తరన్ ట్రంక్ రోడ్ (G.N.T తెలుగులో గొప్ప ఉత్తరపు తొండపు మార్గము) అనబడే మార్గము మీద నెల్లూరు-ఒంగోలు పట్టణముల మధ్య ఉన్నది. నెల్లూరు ఒంగోలు జిల్లాలను కలిపే పట్టణము. ప్రస్తుతం ఈ రహదారి నాలుగు వరుసలతో ఉన్నది. 2014 కల్లా ఇది ఆరు వరుసలుగా విస్తరింపబడుతుంది. తిరుపతి, విజయవాడ, చెన్నై, హైదరాబాదు, కడప, ఒంగోలు, బెంగళూరు .. మొదలగు ప్రదేశములకు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ బస్సులు విరివిగా కలవు.

రైలు మార్గము[మార్చు]

కావలి పట్టణం ఒకప్పటి ఆంగ్లేయుల భారత దేశ మొదటి రాజదాని అయిన కలకత్తా మరియు ప్రావిన్స్ రాజదాని అయిన మద్రాసు నగరాల మద్య తరువాత దేశ కొత్త రాజదాని అయిన డిల్లీ మరియ అవిభక్త మద్రాసు ప్పావిన్సు (దరిదాపు సమస్త దక్షిణ భారత) రాజదాని అయిన మద్రాసు (చెన్నై) నగరాలను లేక కొంకణ్ రైల్వే ఏర్పడక ముందు వరకు దేశంలో ఉత్తర, ధక్షిణ ప్రాంతాలను కలిపే ఏకైక మార్గమైన, ఇప్పటికీ దేశంలోని అత్యంత ప్రధానమైన మరియు రద్దీ అయిన ట్రంక్ రైలు మార్గంలో గూడూరు-విజయవాడ జంక్షనుల మద్య దేశంలోనే రద్దీ అయిన రైలు మార్గములో ఉన్న ప్రధాన స్టేషను. ఇక్కడ నుండి తిరుపతి, విజయవాడ, చెన్నై, హైదరాబాదు, విశాఖపట్టణం, న్యూఢిల్లి, అహ్మదాబాదు, జమ్ము, తిరువనంతపురం .. మొదలగు ప్రదేశములకు నిత్యం రైళ్ళ రాకపోకలు కలవు.

మండలంలోని పట్టణాలు[మార్చు]

  • కావలి (m+og)
  • కావలి (m)
  • కావలి పట్టణం జిల్లాలో వస్త్రవ్యాపార కేంద్రంగా దినదినాభివృద్ధి చెందుచున్నది.
  • కావలి విద్యారంగంలో ప్రసిద్ధి గాంచింది. నెల్లూరులోని నారాయణ వంటి పెద్ద విద్యాసంస్థలో ఉన్న గురువులు చాలా మంది కావలి వారే. కావలిలో నేడు 5 ఇంజనీరింగ్ కలాశాలలు కలవు. రాస్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రముఖ కళాశాలగా ఇక్కడి జవహర్ భారతి డిగ్రీ కాలేజి వెలుగొందుతుంది.

చిత్రమాల[మార్చు]

కోడ్స్[మార్చు]

  • వాహనం రిజిస్ట్రేషన్ కోడ్:AP-26
  • పిన్ కోడ్ : 524201

గ్రామాలు[మార్చు]



[1] ఈనాడు నెల్లూరు; 2014,మే-20; 5వ పేజీ. [2] ఈనాడు నెల్లూరు; 2014,జూన్-16; 4వ పేజీ.

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కావలి&oldid=1269910" నుండి వెలికితీశారు