కొకుం నూనె

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
కొకుమ్
కొకమ్ పళ్ళు, విత్తనాలు,గుజ్జు మరియు పళ్ళ తొక్కలు.jpg
శాస్త్రీయ వర్గీకరణ
రాజ్యం: ప్లాంటే
(unranked): పుష్పించే మొక్క
(unranked): యుడికాట్స్
(unranked): రోసిడ్స్
క్రమం: Malpighiales
కుటుంబం: క్లూసియేసి
ఉప కుటుంబం: Clusioideae
జాతి: Garcinieae
జాతి: Garcinia
ప్రజాతి: G. indica
Choisy
ద్వినామీకరణం
Garcinia indica

కొకుం చెట్టును ఆంగ్లంలో వైల్డ్ మాంగొస్టెన్(Wild mangosten)అంటారు.కొన్నిచోట్ల రెడ్ మాంగొస్టెన్ అనికూడా వ్యవహరిస్తారు.ఈచెట్టుక్లూసియేసి / గట్టిఫెరె (Gutiferac)కుటుంబానికి చెందినది.వృక్షశాస్త్రనామము:గర్సినియ ఇండికా ఛొయిసి(Garcinia indica choisy).

భారతదేశంలోని వివిధ భాషల్లో పేర్లు[1][2][మార్చు]

పళ్లు-గింజలు[మార్చు]

ఏప్రిల్-మే మాసాలలో పక్వానికొస్తాయి.నిమ్మకాయ పరిమాణంలో వుండి,తియ్యగా వుండును.పండు 2-3 సెం.మీ వ్యాసముండును.పళ్ళలో అంతోసైనిన్,సైనడిన్3-గ్లుకొసైడ్ లనుకల్గివుండును.పండు పండినప్పుడు పర్పుల్ రంగులో వుండును.పండులో నూనెగింజలశాతం 20-23% వరకు వుండును.పండులో 5నుంచి 8 వరకు నూనె గింజలుండును.గింజలో నూనెశాతం 23-26% వరకుండును.ఒక చెట్టునుండి 60-80 కిలోల పళ్లు,10-15 కిలోల గింజలు లభ్యమగును.పళ్ళను ఏప్రిల్-మే నెలలలో సేకరించవలసివుండును.నూనెగింజలో విత్తనం(kernel) 60% వుండును.గింజలోని నూనెలో సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలశాతం ఎక్కువ అందుచే ఈనూనె యొక్క ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత 41-420C మధ్యలో వుండును.విత్తనంలో నూనె 44% వరకుండును.గింజలో తేమ 8-9% వరకుండును.గింజలో మాంసకృత్తుల(proteins)శాతం 17% వరకుండును.సంవత్సరానికి 1,280 టన్నుల విత్తన సేకరణకు అవకాశమున్నది.500టన్నుల నూనెను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.

నూనెను తీయుట[మార్చు]

14-15% వరకు సంప్రదాయ పద్ధతిలో,గింజలను చక్కెరొకళ్లతో నలగగొట్టి పై పొట్టునుతొలగించి(decortication)నీటిలో మరగించడం వలన తీయుదురు.ఈ పద్ధతిలో కేవలం 25% వరకు మాత్రమే నూనెను పొందగలరు.ప్రస్తుతం పొట్టుయంత్రాల(Decorticators)ద్వారా పొట్టును తొలగించి,ఎక్సుపెల్లరు(Expellers:నూనెతీయు యంత్రం)లద్వారా నూనెను తీయుదురు.నూనె యంత్రాలద్వారా 35% వరకు నూనెను తీయవచ్చును.గింజలపిండి(cake)లో మిగిలిన నూనెను(6-10%) సాల్వెంట్‍ఎక్సుట్రాక్షన్ విధానంలో సంగ్రహించెదరు.

కొకుం నూనె[మార్చు]

కొకుం నూనెలో సంతృప్త కొవ్వుఆమ్లాలు 60% వరకు వుండటం వలన సాధారణ ఉష్ణొగ్రతవద్ద నూనె ఘనరూపంలో వుండట వలన దీనిని కొకుం బట్టరు(kokum butter)అని వాడుక పేరు.పసుపు లేదా లేత గ్రే రంగులో,పూసలవలె ఏర్పడి వుండును.

కొకుం బట్టరు భౌతిక లక్షణాలపట్టిక[3][1]

భౌతిక లక్షణాలు మితి
వక్రీభవన సూచిక 600Cవద్ద 1.4565-1.4575
ఐయోడిన్ విలువ 32-40
సపనిఫికెసను విలువ 187-191
అన్‌సఫొనిపియబుల్ పధార్దం 1.0-2.0 గరిష్టం
ద్రవీభవన ఉష్ణత 41-420C
  • ఐయోడిన్‌విలువ:ప్రయోగశాలలో 100గ్రాములనూనెచే గ్రహింపబడు ఐయొడిన్‌గ్రాములసంఖ్య.ప్రయోగసమయంలో ఫ్యాటిఆసిడుల ద్విబంధమున్న కార్బనులతో ఐయోడిను సంయోగంచెంది,ద్విబంధాలను తొలగించును.ఐయోడిమ్ విలువ అసంతృప్తఫ్యాటిఆసిడ్‌లు ఏమేరకు నూనెలో వున్నది తెలుపును.
  • సపొనిఫికెసను విలువ:ఒకగ్రాము నూనెలోని ఫ్యాటిఆసిడులను సబ్బుగా(saponification)మార్చుటకు కావలసిన పోటాషియంహైదృఆక్సైడ్,మి.గ్రాంలలో.
  • అన్‌సపొనిఫియబుల్‌మేటరు:పోటాషియం హైడ్రాక్సైడుతో సపొనిఫికెసను చెందని నూనెలో వుండు పదార్థంలు.ఇవి అలిపాటిక్‌ఆల్కహల్‌లు,స్టెరొలులు,హైడ్రొకార్బనులు,రంగునిచ్చు పదార్థములు(pigments),రెసినులు.


కొకుం బట్టరులోని కొవ్వు ఆమ్లంలశాతం[3][1]

ఫ్యాటి ఆమ్లాలు శాతం
పామిటిక్ ఆమ్లం 2.5-5.3
స్టియరిక్ ఆమ్లం 52-56
మిరిస్టిక్ ఆమ్లం 1.2
ఒలిక్ ఆమ్లం 39.4-41.5
లినొలిక్ ఆమ్లం 1.7

కొకుం బట్టరు/నూనె ఉపయోగాలు[మార్చు]

  • చాకొలెట్ తయారిలో విరివిగా వాడు కొకో బట్టరు కు బదులుగా(substitute)వాడెదరు[4]
  • సబ్బుల తయారిలోను
  • కొవ్వొత్తుల తయారిలోని
  • కాస్మోటిక్సు తయారిలోను[5]
  • మందుల(Medicines)తయారిలోను
  • నెయ్యి(ghee)లో కల్తిగా.

ఇవికూడా చూడండి[మార్చు]

చాయాచిత్రహారం[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 SEA HandBOOk -2009,by The Solvent Extractors' Association of India
  2. http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Kokam.html
  3. 3.0 3.1 http://www.pioneerherbal.com/food-additives/kokum-fat.html
  4. [1]Application of kokum (Garcinia indica) fat as cocoa butter improver in chocolate.B Maheshwari, S Yella Reddy Journal of the Science of Food and Agriculture (Impact Factor: 1.44). 01/2005; 85(1):135 - 140. DOI:10.1002/jsfa.1967
  5. http://trade.indiamart.com/details.mp?offer=1843698291
"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కొకుం_నూనె&oldid=948111" నుండి వెలికితీశారు