ధూప నూనె

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
చిత్రపటం

ధూప దామర చెట్టును ఆంగ్లంలో ఇండియన్ కొపల్ ట్రీ(Indian copal tree)అంటారు.ఈచెట్టు యొక్క వృక్షశాస్త్రనామం:వెటెరియ ఇండిక .లిన్ణ్(veteria Indica Linn).ఈ చెట్టు డిప్టెరోకార్పేసి(Dipterocarpaceae)కుటుంబానికి చెందినమొక్క.

భారతీయ భాషలలో ధూపదామర సాధారణ పేరు[1][2][మార్చు]

పళ్ళు-విత్తనాలు[మార్చు]

పుష్పికరణ జనవరి నుండి మార్చి నెలలమధ్య ఏర్పడును.పళ్లు మేనుండిజూలై లోపు పక్వానికి వచ్చును.పళ్ళు గుజ్జుకలిగి,గుండ్రంగా పొడవుగా సాగినట్లు వుండును.పరిమాణం 6x4 సెం.మీ.వుండును. చూచుటకు సపోట పండును పోలివుండును రంగులో.పండినప్పుడు పాలిఫొయిన బ్రౌన్‍రంగులో వుండును.ఒకచెట్టునుండి ఏడాదికి 400-500 కీజి.లవరకు పళ్లవుత్పత్తివుండును.పండులో గింజశాతం 47% వుండును.గింజలో నూనె/కొవ్వుశాతం 19-23% వరకుండును.పచ్చిగావున్న గింజల్లో తేమశాతం ఎక్కువ వుండును.గింజలను ఆరబెట్టిన(Dried)తరువాత తేమశాతం 5-7% కు తగ్గును.కర్నాటకలో 5వేల టన్నులు,కేరళలో 7వేల3వందల టన్నుల విత్తనాన్ని సేకరించవచ్చును.

నూనెను తీయుట[మార్చు]

సేకరించిన నూనె గింజలను మొదట కళ్లంలో బాగా ఆరబెట్టి అధికంగా వున్న తేమను తొలగించెదరు.గింజలనుండి నూనెను సంప్రదాయపద్దతిలో లేదా నూనెతీయుయంత్రాలద్వారా మరియు సాల్వెంట్ ఎక్సుట్రాక్షన్ ద్వారా ఉత్పత్తిచేయుదురు.సంప్రదాయపద్ధతిలో గింజలను మొదటమొత్తగా నలగకొట్టి,నీటిలోకలిపి వేడిచేసిన,వేడినీటి పైభాగంలో నూనెతెట్టుగా ఏర్పడును.ఈవిధానంలో తక్కువశాతంలో వచ్చును.అంతగా ఆచరణయోగ్యంకాదు.నూనెగింజలనుండి ఎక్సుపెల్లరు యంత్రంద్వారా7-9% నూనెను పొందవచ్చును.కేకులో మిగిలివున్న 10-12% నూనె/కొవ్వును సాల్వెంట్ ఎక్సుట్రాక్షన్ ప్లాంటులో ఆడించి పొందెదరు.ధూపనూనెను పినె టాలో(piney Tallow),మలబారు టాలో,మరియు ధూప ఫ్యాట్(fat)అని కూడా పిలుస్తారు.

నూనె/కొవ్వు యొక్క గుణగణాలు[మార్చు]

ధూపనూనె/కొవ్వు నీలిఛాయతోకూడిన పసుపురంగులో వుండును.మంచివాసన కల్గి వుండును.గదిఉష్ణోగ్రత వద్ద ఇది ఘనస్ధితిలో వుండును.ఇందుకు కారణం దీని ఐయోడిన్ విలువ తక్కువగా వుండటం వలననే.గదిఉష్ణోగ్రతవద్ద ఘనస్ధితిలోవుండు నూనెలను కొవ్వులు(Fats)అంటారు.

నూనె/కొవ్వులోని కొవ్వు ఆమ్లంలశాతం[1][3]

కొవ్వు ఆమ్లాలు శాతం
పామిటిక్‌ ఆమ్లం 9.7-13.0
స్టియరిక్ ఆమ్లం 38.0-45.0
మిరిస్టిక్ ఆమ్లం 0.0-1.0
అరచిడిక్ ఆమ్లం 0.4-4.6
ఒలిక్ ఆమ్లం 42.0-48.0
లినొలిక్ ఆమ్లం 0.2-2.3
లినొలెనిక్‌ ఆమ్లం 0.5 వరకు

పామిటిక్,స్టియరిక్,మిరిస్టిక్,అరచిడిక్ ఆమ్లాలు సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు.ఒలిక్ ఆమ్లం ఏకద్విబంధమున్న అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం.లినొలెక్ ఆమ్లం రెండుద్విబంధాలు,లినొలెనెక్ ఆమ్లం మూడు ద్విబంధాలను కలిగిన అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు.

ధూప నూనె/కొవ్వు భౌతిక లక్షణాలపట్టిక[1][4]

భౌతిక లక్షణాలు మితి
వక్రీభవన సూచిక 600Cవద్ద 1.4577-1.4677
ఐయోడిన్ విలువ 36-51
సపనిఫికెసను విలువ 186-193
అన్‌సఫొనిపియబుల్ పధార్దం 1.0-2.0 గరిష్టం
టైటరు 530C కనిష్టము
  • ఐయోడిన్‌విలువ:ప్రయోగశాలలో 100గ్రాములనూనెచే గ్రహింపబడు ఐయొడిన్‌గ్రాములసంఖ్య.ప్రయోగసమయంలో కొవ్వు ఆమ్లాల ద్విబంధమున్న కార్బనులతో ఐయోడిను సంయోగంచెంది,ద్విబంధాలను తొలగించును.ఐయోడిన్ విలువ అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు ఏమేరకు నూనెలోవున్నది తెలుపును.
  • సపొనిఫికెసను విలువ:ఒకగ్రాము నూనెలోని ఫ్యాటిఆసిడులను సబ్బుగా(saponification)మార్చుటకు కావలసిన పోటాషియంహైడ్రాక్సైడ్,మి.గ్రాంలలో.
  • అన్‌సపొనిఫియబుల్‌మేటరు:పోటాషియం హైడ్రాక్సైడుతో సపొనిఫికెసనుచెందని నూనెలో వుండుపదార్థాలు.ఇవి అలిపాటిక్‌ఆల్కహల్‌లు,స్టెరొలులు,హైడ్రొకార్బనులు,రంగునిచ్చు పదార్థములు(pigments),రెసినులు.

ఉపయోగాలు[5][మార్చు]

  • నూనెను రిఫైండు చేసిన తరువాత ఆహరయోగ్యం.
  • గది ఉష్ణోగ్రతవద్ద ఇదిఘనస్ధితిలో వుండటం వలన ఈనూనెను వంటనూనెకన్న,వనస్పతిచేయుటకు ఉపయోగించవచ్చును.
  • కొవ్వొత్తుల తయారి పరిశ్రమలో వినియోగిస్తారు.
  • కీళ్ళనొప్పుల మందులలో కలిపి వాడెదరు.
  • మిఠాయి(confectionery)పరిశ్రమలలో వినియోగించవచ్చును.
  • నెయ్యిలో కల్తికూడా చెయ్యుదురు.
  • టాయ్‍లెట్ సబ్బులతయారీలో ఉపయోగిస్తారు.

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

చిత్రహారం[మార్చు]

ఉల్లేఖనాలు/మూలాలు/ఆధారాలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 SEA Hand Book.2009,by The Solvent Extractors' Association of India .pageNo.911
  2. http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/White%20Damar.html
  3. http://www.chempro.in/fattyacid.htm
  4. [1]Indian Standards for dhupa fat.page No.6
  5. http://www.manoramagroup.co.in/speciality_fats_dhupa.html
"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=ధూప_నూనె&oldid=1188499" నుండి వెలికితీశారు